Dla przeciętnego Polaka, a nawet wielu Europejczyków, Czechy kojarzą się przede wszystkim z Pragą, Brnem, czeskim piwem czy Karkonoszami. Tymczasem ten stosunkowo niewielki kraj kryje znacznie więcej miejsc, które potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych podróżników. Jednym z nich jest niezwykły region położony na północy kraju, w pobliżu trójstyku granic Czech, Polski i Niemiec.

W Pradze oraz wielu innych zakątkach Czech bywałem wielokrotnie. Paradoksalnie przez lata omijałem miejsce, które dziś uważam za jeden z najciekawszych regionów turystycznych Europy Środkowej. Dopiero niedawno udało mi się dotrzeć do Czeskiej Szwajcarii i sąsiadujących z nią Gór Łużyckich. Już po pierwszych kilometrach wiedziałem, że nie jest to kolejny atrakcyjny region górski, ale obszar absolutnie wyjątkowy.

Szlak Grzbietowy przez Czeską Szwajcarię

  Monumentalne piaskowcowe ściany, skalne miasta, głębokie doliny, rozległe lasy, punkty widokowe zawieszone nad kanionem Łaby oraz malownicze szczyty Gór Łużyckich tworzą krajobraz, który trudno porównać z jakimkolwiek innym miejscem w tej części Europy. To właśnie tutaj wytyczono Hřebenovkę Českým Švýcarskem – Szlak Grzbietowy przez Czeską Szwajcarię, jedną z najciekawszych tras długodystansowych naszych południowych sąsiadów.

A ponieważ od lat szczególnie cenię wielodniowe wędrówki prowadzące przez najpiękniejsze regiony Europy, decyzja mogła być tylko jedna. Spakowałem plecak, założyłem buty trekkingowe i wyruszyłem na szlak, który już po pierwszym dniu miał udowodnić, że Czeską Szwajcarię zdecydowanie zbyt długo odkładałem na później.

Hřebenovka Českým Švýcarskem to liczący około 100 km długodystansowy szlak pieszy prowadzący przez najciekawsze zakątki Czeskiej Szwajcarii, Labskich Piaskowców i zachodniej części Gór Łużyckich. Trasa została zaprojektowana jako nowoczesny szlak wielodniowy, łączący najbardziej atrakcyjne punkty widokowe, skalne miasta, zabytki oraz miejscowości zapewniające noclegi i gastronomię. W 2025 roku otrzymała prestiżowy europejski certyfikat Leading Quality Trails – Best of Europe, przyznawany przez Europejskie Stowarzyszenie Turystyczne ERA jedynie trasom spełniającym najwyższe standardy jakości, bezpieczeństwa, oznakowania i atrakcyjności krajobrazowej.

Szlak nawiązuje do tradycji historycznej Modrej Hřebenovki (Błękitnej Magistrali Grzbietowej) i prowadzi od skalnego miasta Tiské stěny nad doliną Łaby aż do stacji kolejowej Jedlová w Górach Łużyckich. Całość podzielono na sześć etapów umożliwiających przejście trasy w ciągu tygodnia lub podczas kilku krótszych wyjazdów.

Szlak Grzbietowy przez Czeską Szwajcarię

ETAP 1

Lewy brzeg Łaby

Tiské stěny – Děčín

przebieg szlaku na mapie

Długość: 17,9 km z Tisé lub 20,3 km z Petrovic
Przewyższenie: +437 m / -850 m (wariant z Tisé)
Charakter etapu: skalne miasta, lasy, góra stołowa, punkty widokowe, zejście do doliny Łaby.

Pierwszy etap Hřebenovki stanowi doskonałe wprowadzenie do krajobrazu Czeskiej Szwajcarii. Trasa rozpoczyna się w Tisé, gdzie na wędrowców czekają dwa słynne skalne miasta – Wielkie i Małe Tiské Ściany. Labirynty piaskowcowych wież, szczelin, wąskich przejść i skalnych murów należą do najbardziej spektakularnych formacji skalnych północnych Czech. Organizatorzy szlaku podkreślają, że każde ze skalnych miast ma odmienny charakter, ale oba wywierają ogromne wrażenie zarówno podczas wędrówki pomiędzy skalnymi olbrzymami, jak i podczas przejścia skrajem wysokich piaskowcowych ścian.

Po opuszczeniu Tisé szlak prowadzi przez kolejne grupy skalne ukryte w lasach pogranicza. Wędrowcy docierają do Ostrova, położonego na dnie ogromnego skalnego kotła otoczonego piaskowcowymi ścianami. Charakterystycznym elementem tego miejsca jest system malowniczych stawów i kaskad wodnych tworzących wyjątkowy krajobraz. Następnie trasa wspina się przez Ostrovské skály na szczyt Děčínskiego Sněžníka.

Děčínský Sněžník (723 m n.p.m.) jest najwyższzą górą stołową Republiki Czeskiej i jednocześnie jedyną górą stołową na obszarze Czeskiej Szwajcarii. Na jego rozległym, płaskim wierzchołku stoi kamienna wieża widokowa z 1864 roku, uznawana za najstarszą kamienną wieżę widokową regionu. Z platformy rozciągają się panoramy obejmujące Czeską Szwajcarię, Saską Szwajcarię, Góry Łużyckie, Rudawy, Czeskie Średniogórze oraz przy dobrej widoczności okolice Drezna.

Za Sněžníkiem rozpoczyna się długie zejście ku dolinie Łaby. Hřebenovka prowadzi mniej uczęszczanymi ścieżkami przez lasy i wzgórza otaczające Děčín, by następnie wyprowadzić turystów na grzbiet Pastýřskiej stěny. To charakterystyczne skalne urwisko górujące nad miastem oferuje jedne z najlepszych panoram Děčína oraz zamku nad Łabą. Znajduje się tutaj również wyjątkowa via ferrata – jedyna zlokalizowana bezpośrednio w centrum miasta w całych Czechach.

Końcowy fragment etapu prowadzi przez punkty widokowe nad Děčínem i schodzi do brzegów Łaby. Przy Tyršovym moście kończy się pierwszy etap Hřebenovki, a dalsza trasa przechodzi na prawy brzeg rzeki, rozpoczynając kolejny rozdział wędrówki przez Czeską Szwajcarię.

Najważniejsze atrakcje etapu

• Tiské stěny – największe skalne miasto Labskich Piaskowców
• Małe i Wielkie Tiské Ściany
• Ostrovský skalny amfiteatr
• Ostrovské skály
• Děčínský Sněžník (723 m n.p.m.)
• najstarsza kamienna wieża widokowa regionu (1864)
• panoramy Czeskiej i Saskiej Szwajcarii
• Pastýřská stěna
• punkty widokowe nad Děčínem
• zamek w Děčínie
• Tyršův most nad Łabą.

Kilka miejsc, które można odwiedzić krótkim zejściem z głównej trasy:

• Grenzplatte – punkt widokowy (+1,5 km od Ostrova)
• skalne miasto Rájec (+0,5 km)
• dolina rzeki Biela (+1 km od Ostrova)
• via ferrata Děčín (+0,3 km od szlaku).

To jeden z najbardziej różnorodnych odcinków całej Hřebenovki. W ciągu jednego dnia łączy dwa wielkie skalne miasta, górę stołową z historyczną wieżą widokową, rozległe panoramy pogranicza oraz spektakularne zejście do doliny Łaby. Pod względem koncentracji atrakcji krajobrazowych jest to jeden z najmocniejszych etapów całego szlaku.

Szlak Grzbietowy przez Czeską Szwajcarię

ETAP 2

Prawy brzeg Łaby

Děčín – Hřensko

przebieg szlaku na mapie

Długość: 20,5 km
Przewyższenie: +456 m / -463 m
Charakter etapu: historyczne punkty widokowe, skalne grzbiety nad kanionem Łaby, panoramy Czeskiej i Saskiej Szwajcarii, zejście do najniżej położonej miejscowości Republiki Czeskiej.

Drugi etap Hřebenovki rozpoczyna się w Děčínie i prowadzi przez najbardziej spektakularne partie prawego brzegu kanionu Łaby. Organizatorzy szlaku podkreślają, że trudno wyobrazić sobie pobyt w Děčínie bez odwiedzenia monumentalnego zespołu zamkowego rodu Thunów, słynącego między innymi z najdłuższej barokowej drogi dojazdowej otoczonej murami w Europie. To właśnie stąd rozpoczyna się wędrówka ku skalnym grzbietom dominującym nad doliną Łaby.

Po opuszczeniu centrum miasta szlak prowadzi przez leśny park na Císařską vyhlídkę na wzgórzu Kvádrberk. Punkt widokowy stanowi naturalne przedłużenie panoram znanych z Pastýřskiej stěny i pozwala spojrzeć na Děčín z zupełnie innej perspektywy. W tym miejscu rozpoczyna się jedno z najbardziej widowiskowych przejść całej Hřebenovki – wielokilometrowa wędrówka grzbietem skalnego masywu ciągnącego się nad prawym brzegiem Łaby.

Największym bohaterem etapu jest Labský kaňon – najgłębszy kanion piaskowcowy Europy. Szlak przez wiele kilometrów prowadzi wysoko nad jego krawędzią, oferując nieustannie zmieniające się panoramy doliny, skalnych ścian oraz odległych szczytów Saskiej Szwajcarii. W przeciwieństwie do bardziej znanych rejonów Parku Narodowego, ten fragment trasy pozostaje stosunkowo spokojny i pozwala w pełni odczuć przestrzeń oraz dzikość krajobrazu.

Szczególnie atrakcyjny jest odcinek prowadzący przez Růžový hřeben. Grzbiet ten oferuje jedne z najpiękniejszych widoków na dolinę Łaby. W jego obrębie znajdują się liczne skalne punkty widokowe oraz niewielkie labirynty piaskowcowe ukryte pośród lasów. W pobliżu znajduje się również Slunečná brána – naturalna formacja skalna będąca jednym z ciekawszych miejsc poza głównym przebiegiem szlaku.

Kulminacją dnia jest historyczny punkt widokowy Belvedér. To najstarszy urządzony punkt widokowy Czeskiej Szwajcarii, którego początki sięgają XVIII wieku. Dawniej organizowano tutaj koncerty, przedstawienia teatralne i przyjazdy powozami dla arystokracji. Z kamiennego tarasu rozciąga się jedna z najbardziej znanych panoram całego regionu – widok na przełom Łaby, pionowe ściany piaskowcowe i rozległe lasy pogranicza czesko-saksońskiego. Organizatorzy Hřebenovki określają tę panoramę jako jeden z najbardziej spektakularnych widoków na Labský kaňon.

Za Belvederem szlak schodzi w kierunku doliny Suché Kamenice. To jeden z najbardziej dzikich fragmentów całej Hřebenovki, prowadzący przez zacieniony wąwóz i leśne ostępy. W zależności od aktualnej sytuacji przyrodniczej możliwe są okresowe obejścia tego odcinka, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić komunikaty organizatora szlaku.

Ostatnie kilometry prowadzą do Hřenska, najniżej położonej miejscowości Republiki Czeskiej. Położona u ujścia Kamenicy do Łaby osada od ponad dwóch stuleci stanowi bramę do Czeskiej Szwajcarii. Charakterystycznym akcentem kończącym etap jest zabytkowa Stará plynárna, uznawana przez twórców Hřebenovki za najbardziej nietypowy budynek na całej trasie.

Najważniejsze atrakcje etapu

• Zamek w Děčínie
• historyczna droga dojazdowa do zamku Thunów
• Císařská vyhlídka na Kvádrberku
• Labský kaňon – najgłębszy kanion piaskowcowy Europy
• skalne grzbiety prawego brzegu Łaby
• Labská stráž
• Růžový hřeben
• Růžová vyhlídka
• skalne labirynty Růžowego Grzbietu
• Slunečná brána
• Belvedér
• dolina Suchéj Kamenicy
• Hřensko
• Stará plynárna.

Dodatkowe atrakcje przy trasie

• Zamek Děčín (+1 km od przebiegu etapu)
• Slunečná brána (+2 km od Růžovej vyhlídki)
• Labská stráž (bezpośrednio przy trasie)
• Belvedér (bezpośrednio przy trasie).

To najbardziej panoramiczny odcinek całej Hřebenovki. W przeciwieństwie do pierwszego etapu, zdominowanego przez skalne miasta i Děčínský Sněžník, tutaj główną rolę odgrywają rozległe widoki na kanion Łaby. Długie przejście krawędzią skalnego masywu, historyczny Belvedér oraz wejście do Hřenska sprawiają, że jest to jeden z najbardziej widowiskowych dni całej wędrówki przez Czeską Szwajcarię.

Szlak Grzbietowy przez Czeską Szwajcarię

ETAP 3

Okolice Hřenska

Hřensko – Mezní Louka

przebieg szlaku na mapie

Długość: 11 km
Przewyższenie: około +400 m / -150 m
Charakter etapu: punkty widokowe, wieża widokowa, dolina Kamenicy, rejs łodziami przez skalne wąwozy, historyczne osady leśne oraz serce Parku Narodowego Czeska Szwajcaria.

Trzeci etap Hřebenovki jest najkrótszym odcinkiem całej trasy, ale jednocześnie należy do najbardziej różnorodnych. W ciągu zaledwie jedenastu kilometrów prowadzi przez najważniejsze atrakcje okolic Hřenska, łącząc spektakularne punkty widokowe, panoramy Parku Narodowego Czeska Szwajcaria oraz słynne wąwozy Kamenicy. Według twórców szlaku jest to etap prowadzący „do wieży widokowej w Janovie i przez wąwozy Kamenicy na Mezní Loukę – leśną oazę w sercu Czeskiej Szwajcarii”.

Wędrówka rozpoczyna się w Hřensku, najniżej położonej miejscowości Republiki Czeskiej. Już na początku szlak opuszcza dolinę Łaby i rozpoczyna strome podejście na zbocza otaczające miejscowość. Pierwszym ważnym punktem jest vyhlídka Elisalex, z której roztacza się szeroka panorama Hřenska oraz miejsca, gdzie Kamenica wpada do Łaby. Punkt ten jest często pomijany przez jednodniowych turystów, dzięki czemu zachował kameralny charakter.

Następnie Hřebenovka prowadzi do Janova. Dominantą miejscowości jest Janovská rozhledna, stalowa wieża widokowa wysoka na około 40 metrów. Twórcy szlaku określają ją jako prawdziwą perłę trzeciego etapu. Wejście na platformę wymaga pokonania wielu schodów, ale nagrodą są jedne z najlepszych panoram całej Czeskiej Szwajcarii. Przy dobrej pogodzie można dostrzec między innymi Pravčicką bramę, masyw Růžovskiego vrchu, Góry Łużyckie oraz rozległe obszary lasów odradzających się po wielkim pożarze z 2022 roku.

Za Janovem szlak stopniowo schodzi ku dolinie Kamenicy. Krajobraz zmienia się tutaj diametralnie. Otwarty teren ustępuje miejsca wilgotnym lasom, skalnym ścianom i zacienionym wąwozom. Trasa prowadzi w kierunku Mezního můstku, gdzie rozpoczyna się jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów całej Hřebenovki.

Jedną z największych atrakcji etapu jest przejście przez system wąwozów Kamenicy. W zależności od aktualnego stanu udostępnienia tras i prac prowadzonych w parku narodowym przebieg może ulegać zmianom, jednak historycznie Hřebenovka prowadziła przez odcinki związane z Divoką soutěską oraz innymi fragmentami skalnego kanionu Kamenicy. Rejs tradycyjnymi łodziami pomiędzy pionowymi ścianami piaskowcowymi należy do najbardziej rozpoznawalnych doświadczeń turystycznych w całej Czeskiej Szwajcarii.

Po opuszczeniu doliny Kamenicy rozpoczyna się kolejne podejście prowadzące do osady Mezná. Jest to jedna z najstarszych osad na terenie Czeskiej Szwajcarii, założona w XVIII wieku podczas kolonizacji leśnych obszarów pogranicza. Z okolicznych łąk otwierają się szerokie widoki na skalne ściany Parku Narodowego oraz dolinę Kamenicy.

Ostatni odcinek prowadzi do Mezní Louki, która stanowi naturalne centrum turystyczne środkowej części Czeskiej Szwajcarii. Dawniej funkcjonowała tutaj osada leśna i stacja pocztowa na drodze łączącej Czechy z Saksonią. Obecnie znajduje się tu ważny węzeł szlaków turystycznych, zaplecze noclegowe oraz punkt wypadowy do Pravčickiej bramy. Twórcy Hřebenovki określają Mezní Loukę mianem „leśnej oazy w sercu Czeskiej Szwajcarii”.

Najważniejsze atrakcje etapu

• Hřensko – najniżej położona miejscowość Republiki Czeskiej
• punkt widokowy Elisalex
• Janovská rozhledna
• panoramy Czeskiej Szwajcarii i Labskich Piaskowców
• dolina rzeki Kamenice
• Mezní můstek
• Divoká soutěska
• skalne wąwozy Kamenicy
• historyczna osada Mezná
• Mezní Louka – centrum turystyczne Parku Narodowego Czeska Szwajcaria.

Z Mezní Louki bardzo łatwo można dotrzeć do największej atrakcji regionu – Pravčickiej bramy, największego naturalnego mostu skalnego Europy. Nie znajduje się ona bezpośrednio na przebiegu trzeciego etapu, ale stanowi naturalne rozszerzenie pobytu w tej części Parku Narodowego.

To etap atrakcyjny przede wszystkim dla osób ceniących różnorodność krajobrazów. W ciągu jednego dnia przechodzi się od doliny Łaby przez panoramy z Janovskiej wieży widokowej, następnie schodzi do głęboko wciętego kanionu Kamenicy, by na końcu dotrzeć do rozległych leśnych terenów Mezní Louki. Mimo niewielkiej długości jest to jeden z najbardziej intensywnych krajobrazowo odcinków całej Hřebenovki.

Szlak Grzbietowy przez Czeską Szwajcarię

ETAP 4

Jetřichovickie Skały

Mezní Louka – Jetřichovice

przebieg szlaku na mapie

Długość: 12 km
Przewyższenie: +619 m / -655 m
Charakter etapu: leśne ścieżki, naturalne skalne bramy, skalny zamek, eksponowane punkty widokowe, piaskowcowe grzbiety oraz jedne z najbardziej spektakularnych panoram całej Czeskiej Szwajcarii.

Czwarty etap Hřebenovki należy do najbardziej widowiskowych odcinków całej trasy. To właśnie tutaj szlak prowadzi przez najbardziej znane i najczęściej fotografowane krajobrazy Czeskiej Szwajcarii. Trasa wiedzie z Mezní Louki przez Malą Pravčicką Bramę, skalny zamek Šaunštejn oraz legendarny grzbiet Jetřichovickich Skał z trzema historycznymi punktami widokowymi: Rudolfovým kamenem, Vilemíniną stěną i Mariiną skálą.

Wędrówka rozpoczyna się na Mezní Louce, skąd Hřebenovka prowadzi spokojnymi drogami leśnymi przez centralną część Parku Narodowego Czeska Szwajcaria. Po kilku kilometrach marszu wśród lasów pojawia się jedna z najbardziej charakterystycznych atrakcji etapu – Malá Pravčická brána. Ta naturalna skalna brama, choć znacznie mniejsza od słynnej Pravčickiej Bramy, zachwyca harmonijną formą i malowniczym położeniem pośród piaskowcowych ścian. Krótkie podejście prowadzi na punkt widokowy, z którego można podziwiać otaczające lasy i skalne grzbiety.

Za skalną bramą szlak schodzi piaszczystą ścieżką pomiędzy piaskowcowymi ostańcami ku jednej z największych atrakcji historycznych całej Hřebenovki – skalnemu zamkowi Šaunštejn. Dawna warownia, zwana niekiedy zamkiem rozbójników, została zbudowana na szczycie izolowanego masywu skalnego. Twórcy Hřebenovki porównują ją do okrętu uwięzionego pośród lasów. Dzięki nowym drabinom, schodom i zabezpieczeniom wejście na szczyt jest dziś znacznie łatwiejsze niż jeszcze kilka lat temu. Z najwyższych punktów zamku rozciągają się imponujące panoramy na rozległe lasy Czeskiej Szwajcarii i sąsiednie grupy skalne.

Kolejna część etapu prowadzi fragmentem dawnej Českiej cesty – historycznego szlaku handlowego prowadzącego z Czech do Saksonii. Ten stary trakt przez stulecia stanowił jedno z najważniejszych połączeń pomiędzy regionami po obu stronach granicy. W pobliżu trasy znajduje się również niewielka skalna kaplica wnękowa, będąca pamiątką dawnych czasów i świadectwem religijności mieszkańców pogranicza.

Najbardziej wymagająca i zarazem najbardziej spektakularna część etapu rozpoczyna się pod Jetřichovickimi Skałami. To jeden z najbardziej znanych zespołów punktów widokowych w całym Parku Narodowym. Już w pierwszej połowie XIX wieku ród Kinskich udostępnił te miejsca turystom, budując schody, pomosty i altany widokowe. Dzięki temu Jetřichovice należą do kolebki turystyki w Czeskiej Szwajcarii.

Pierwszym z trzech słynnych punktów widokowych jest Rudolfův kámen (484 m n.p.m.), nazwany na cześć Rudolfa Kinskiego. Na szczycie znajduje się drewniana altana, a panorama obejmuje rozległe obszary Czeskiej Szwajcarii, Góry Łużyckie oraz liczne grupy piaskowcowych skał. Następnie grzbietową ścieżką dociera się do Vilemíninej stěny (439 m n.p.m.), skąd otwierają się szerokie widoki na doliny, lasy i skalne miasta regionu. Ostatnim i najbardziej znanym punktem jest Mariina skála (428 m n.p.m.), nazwana na cześć księżnej Marii Kinskiej. Drewniana altana na szczycie stanowi jeden z symboli Czeskiej Szwajcarii. Z punktu widokowego można podziwiać niemal cały krajobraz Czeskiej i Saskiej Szwajcarii, Góry Łużyckie oraz liczne samotne skały wyrastające ponad morze lasów.

Podczas zejścia do Jetřichovic uwagę zwraca masyw Havraní skály. Dziś jest to jedno z najciekawszych miejsc do obserwacji naturalnej regeneracji przyrody po pożarze, który dotknął ten obszar w 2006 roku. Powracająca roślinność i młody las pokazują, jak dynamicznie odradza się przyroda na terenach piaskowcowych.

Etap kończy się w Jetřichovicach – jednej z najbardziej znanych miejscowości turystycznych Czeskiej Szwajcarii. To idealne miejsce na nocleg przed dalszą wędrówką przez mniej uczęszczane, bardziej dzikie rejony parku narodowego.

Najważniejsze atrakcje etapu

• Mezní Louka
• Malá Pravčická brána
• skalny zamek Šaunštejn
• dawna Česká cesta
• skalna kaplica przy historycznym trakcie
• Rudolfův kámen (484 m n.p.m.)
• Vilemínina stěna (439 m n.p.m.)
• Mariina skála (428 m n.p.m.)
• Jetřichovickie Skały
• Havraní skála
• Jetřichovice.

Wędrując szlakiem, jest również możliwość obserwacji obszaru pożarzyska na Havraním vrchu, które znajduje się w zasięgu wzroku z grzbietu Jetřichovickich Skał. Jest to wyjątkowa okazja do zobaczenia procesów naturalnej odnowy lasu w warunkach Parku Narodowego.

Jeżeli pierwszy etap prezentuje skalne miasta, a drugi kanion Łaby, to czwarty jest kwintesencją klasycznej Czeskiej Szwajcarii. W stosunkowo krótkim, trzynastokilometrowym odcinku skupiono największą liczbę ikon regionu: naturalną skalną bramę, średniowieczny zamek skalny oraz trzy historyczne punkty widokowe należące do najbardziej rozpoznawalnych panoram Czech. Pod względem koncentracji atrakcji krajobrazowych jest to prawdopodobnie najmocniejszy etap całej Hřebenovki.

Szlak Grzbietowy przez Czeską Szwajcarię

ETAP 5

Wschodnia Czeska Szwajcaria

Jetřichovice – Krásná Lípa

przebieg szlaku na mapie

Długość: 22,5 km
Przewyższenie: +555 m / -631 m
Charakter etapu: mniej znane partie Parku Narodowego, rozległe lasy, dawne osady pogranicza, punkty widokowe, formacje piaskowcowe oraz krajobrazy odbudowujące się po wielkim pożarze z 2022 roku.

Po niezwykle widowiskowym czwartym etapie prowadzącym przez Jetřichovickie Skały Hřebenovka kieruje się ku mniej znanym, znacznie spokojniejszym rejonom Czeskiej Szwajcarii. Twórcy szlaku określają ten odcinek jako wędrówkę przez wschodnią część regionu, gdzie zamiast najbardziej znanych atrakcji dominują rozległe lasy, ukryte formacje skalne, dawne osady i krajobrazy pogranicza. To etap pozwalający poznać mniej turystyczne oblicze Czeskiej Szwajcarii.

Wędrówka rozpoczyna się w Jetřichovicach. Początkowo szlak prowadzi przez lasy i doliny otaczające miejscowość, stopniowo oddalając się od najbardziej uczęszczanych tras Parku Narodowego. W tej części Hřebenovki coraz częściej pojawiają się rozległe widoki na mozaikę lasów, wzgórz i dawnych terenów rolniczych charakterystycznych dla północnoczeskiego pogranicza. Trasa zachowuje górski charakter, jednak przewyższenia są łagodniejsze niż na poprzednim etapie.

Jednym z najważniejszych miejsc na trasie jest Kyjovské údolí – jedna z najpiękniejszych dolin Labskich Piaskowców. Wąska dolina otoczona jest wysokimi ścianami piaskowcowymi, a jej krajobraz przez dziesięciolecia przyciągał malarzy, fotografów i turystów. W przeszłości funkcjonowały tutaj młyny, gospody i niewielkie zakłady wykorzystujące energię potoku Křinice. Dziś dolina uchodzi za jedno z najbardziej malowniczych miejsc całego regionu.

Kolejnym ważnym punktem jest rejon Kyjova, jednej z najstarszych osad Czeskiej Szwajcarii. Zachowała ona charakterystyczną zabudowę ludową północnych Czech. W pobliżu znajdują się liczne grupy skalne i dawne ścieżki prowadzące przez pograniczne lasy. Organizatorzy Hřebenovki zwracają uwagę na wyjątkowe połączenie walorów przyrodniczych i kulturowych tej części regionu.

Na trasie pojawia się również Brtnický hrádek, znany także jako Šternberk – pozostałości średniowiecznego zamku skalnego ukrytego pośród lasów i piaskowcowych skał. Ruiny należą do najciekawszych zabytków historycznych wschodniej części Czeskiej Szwajcarii. Dzięki położeniu na skalnym występie przez wieki kontrolowały ważne drogi prowadzące przez pogranicze Czech i Saksonii.

Szczególnie interesującym elementem tego etapu są tereny dotknięte pożarem z lata 2022 roku. Hřebenovka prowadzi przez miejsca, gdzie można obserwować naturalną regenerację przyrody. Twórcy szlaku wskazują ten fragment jako wyjątkową możliwość zobaczenia procesów odnowy lasu w warunkach parku narodowego. W wielu miejscach pomiędzy martwymi pniami pojawiają się już młode drzewa, krzewy i roślinność pionierska.

W końcowej części etapu szlak opuszcza najbardziej dzikie obszary i kieruje się do Krásnej Lípy, uznawanej za stolicę Czeskiej Szwajcarii. Miasto pełni funkcję głównego centrum turystycznego regionu. To właśnie tutaj znajduje się Dom Czeskiej Szwajcarii, mieszczący centrum informacji, ekspozycje przyrodnicze oraz zaplecze dla turystów planujących dalsze wędrówki po regionie.

.

.

Najważniejsze atrakcje etapu

• Jetřichovice
• wschodnia część Parku Narodowego Czeska Szwajcaria
• Kyjovské údolí
• dolina Křinice
• historyczna osada Kyjov
• Brtnický hrádek (Šternberk)
• pograniczne lasy Labskich Piaskowców
• obszary regenerujące się po pożarze z 2022 roku
• Krásná Lípa
• Dom Czeskiej Szwajcarii.

Przy trasie znajdują się liczne odgałęzienia prowadzące do skalnych punktów widokowych, historycznych kapliczek oraz dawnych osad pogranicza. Wiele z nich związanych jest z historią niemieckiego osadnictwa oraz rozwojem turystyki w XIX wieku. Szczególnie interesujące są okolice Brtników i doliny Křinice.

Piąty etap stanowi wyraźną zmianę charakteru Hřebenovki. Nie oferuje takiej koncentracji spektakularnych punktów widokowych jak etap czwarty ani tak imponujących panoram jak etap drugi. Jego siłą jest autentyczność i spokój. To odcinek pozwalający odkryć mniej znane oblicze Czeskiej Szwajcarii – krainę leśnych dolin, ukrytych ruin, dawnych osad i przyrody odzyskującej swoją przestrzeń po wielkim pożarze. Dla wielu piechurów właśnie ten etap najlepiej oddaje dziki charakter całego regionu.

Przed wyruszeniem na szlak warto jeszcze zweryfikować szczegóły kilometrażu, przewyższeń oraz listę atrakcji pobocznych bezpośrednio na stronie organizatora, ponieważ etap 5 był jednym z odcinków, których przebieg częściowo korygowano po pożarze z 2022 roku.

.

Czechy Czeska Szwajcaria, szlak grzbietowy

ETAP 6

Krásnolipsko i Góry Łużyckie

Krásná Lípa – stacja Jedlová

Długość: 14,6 km
Przewyższenie: +382 m / -286 m
Charakter etapu: rezerwat ptaków, dawne górnictwo srebra, zabytkowa droga krzyżowa, grzbietowe panoramy, najwyższy szczyt Hřebenovki w Górach Łużyckich oraz średniowieczny zamek Tolštejn.

Szósty i zarazem ostatni etap Hřebenovki stanowi symboliczne pożegnanie z Czeską Szwajcarią. Choć jest najkrótszym odcinkiem kończącym wielodniową wędrówkę, nie brakuje na nim atrakcji. Trasa prowadzi z Krásnej Lípy przez malownicze okolice Gór Łużyckich, łącząc walory przyrodnicze z zabytkami górnictwa i pielgrzymkową historią regionu. Finałem jest zdobycie Jedlovej oraz ruiny zamku Tolštejn, po czym szlak kończy się na stacji kolejowej Jedlová. Dla chętnych jest to jednak nie koniec, lecz początek dalszej Hřebenovki prowadzącej przez Góry Łużyckie w kierunku kraju libereckiego.

Wędrówka rozpoczyna się na rynku w Krásnej Lípie, nieformalnej stolicy Czeskiej Szwajcarii. Warto poświęcić chwilę na zwiedzenie Domu Czeskiej Szwajcarii, w którym znajduje się nowoczesna ekspozycja poświęcona przyrodzie i historii regionu. Miasto oferuje również browar rzemieślniczy, zaplecze gastronomiczne i noclegowe, dlatego dla wielu turystów stanowi idealne miejsce zakończenia lub rozpoczęcia całej Hřebenovki. Jednak szlak prowadzi dalej – ku Górom Łużyckim.

Opuszczając miasto, Hřebenovka biegnie wygodną drogą wzdłuż Velkého rybníka, jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych tej części północnych Czech. Staw wraz z otaczającymi go mokradłami objęty jest ochroną jako rezerwat ornitologiczny. W czasie migracji oraz okresu lęgowego można obserwować liczne gatunki ptaków wodnych i błotnych, co czyni ten fragment wyjątkowym także dla miłośników przyrody i fotografii.

Kolejne kilometry prowadzą do Jiřetína pod Jedlovou, jednego z najstarszych miasteczek górniczych regionu. Historia miejscowości związana jest z wydobyciem srebra, o czym przypomina sztolnia św. Jana Ewangelisty (Štola sv. Jana Evangelisty). Udostępniona do zwiedzania sztolnia pozwala poznać warunki pracy dawnych górników oraz historię eksploatacji rud metali w Górach Łużyckich. To jedna z najciekawszych atrakcji geologicznych i historycznych na całej Hřebenovce.

Z rynku w Jiřetínie szlak kieruje się ku Górze Krzyżowej (Křížová hora). Prowadzi na nią jedna z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych dróg krzyżowych w Republice Czeskiej. Powstała w XVIII wieku barokowa kalwaria składa się z szeregu kaplic rozmieszczonych na zboczu góry, a jej zwieńczeniem jest kaplica Świętego Krzyża. Miejsce od stuleci pozostaje ważnym celem pielgrzymek i jednocześnie znakomitym punktem widokowym.

Od kaplicy Bożego Grobu Hřebenovka w pełni zasługuje na swoją nazwę – Szlak Grzbietowy. Trasa prowadzi szerokim grzbietem łąk i lasów. Po lewej stronie otwierają się panoramy Gór Łużyckich, natomiast po prawej rozciąga się niemal cały masyw Czeskiej Szwajcarii z charakterystycznymi piaskowcowymi stołami i skalnymi grzbietami. Jest to jeden z najbardziej panoramicznych fragmentów całej końcowej części szlaku.

Kulminacją dnia jest wejście na Jedlovą (774 m n.p.m.) – najwyższy szczyt całej Hřebenovki Českým Švýcarskem. Na wierzchołku znajduje się kamienna wieża widokowa z końca XIX wieku oraz górska restauracja. Z platformy można podziwiać rozległe panoramy obejmujące Góry Łużyckie, Czeską Szwajcarię, Saską Szwajcarię, Góry Izerskie, a przy dobrej przejrzystości powietrza także Karkonosze i Czeskie Średniogórze. To symboliczne miejsce zamykające wielodniową wędrówkę przez jeden z najpiękniejszych regionów Czech.

Ze szczytu szlak prowadzi przez piękny bukowy las do ruin średniowiecznego zamku Tolštejn. Warownia, wzniesiona w XIV wieku, przez stulecia strzegła ważnych szlaków handlowych prowadzących przez Góry Łużyckie. Dziś malownicze ruiny należą do najcenniejszych zabytków regionu i oferują kolejne rozległe panoramy. Spacer po dawnych murach stanowi doskonałe zakończenie całej Hřebenovki.

Ostatnie kilometry prowadzą do ukrytej pośród lasów stacji kolejowej Jedlová, gdzie kończy się około setny kilometr Hřebenovki Českým Švýcarskem. Dla większości turystów jest to meta wielodniowej wyprawy. Jednak twórcy szlaku podkreślają, że Hřebenovka nie kończy się właśnie tutaj. Po przekroczeniu kładki nad główną drogą rozpoczyna się kolejny odcinek historycznej Hřebenovki prowadzący grzbietem Gór Łużyckich w kierunku kraju libereckiego. W praktyce oznacza to, że zakończenie wędrówki przez Czeską Szwajcarię może być jednocześnie początkiem następnej wielodniowej przygody.

Najważniejsze atrakcje etapu

• Krásná Lípa
• Dom Czeskiej Szwajcarii
• Velký rybník – rezerwat ornitologiczny
• Jiřetín pod Jedlovou
• sztolnia św. Jana Ewangelisty
• Křížová hora
• barokowa Droga Krzyżowa
• Jedlová (774 m n.p.m.)
• kamienna wieża widokowa
• schronisko i restauracja na Jedlovej
• ruiny zamku Tolštejn
• stacja kolejowa Jedlová.

Dodatkowe atrakcje przy trasie

W pobliżu szlaku jest również kilka ciekawych miejsc położonych w niewielkiej odległości od Hřebenovki:

• Větrný mlýn Světlík – zabytkowy wiatrak (około 2 km od szlaku),
• dodatkowe punkty widokowe na grzbiecie Gór Łużyckich,
• możliwość kontynuowania Hřebenovki w kierunku kraju libereckiego.

Szósty etap różni się od wszystkich poprzednich. Znika charakterystyczny krajobraz piaskowcowych miast i głębokich kanionów, a jego miejsce zajmują łagodne grzbiety Gór Łużyckich, zabytki dawnego górnictwa oraz miejsca pielgrzymkowe. Nie jest to najbardziej spektakularny odcinek pod względem formacji skalnych, ale doskonale podsumowuje różnorodność Hřebenovki. Finał na Jedlovej i Tolštejnie nadaje całej wędrówce symboliczne zakończenie, a jednocześnie pozostawia otwarte drzwi do dalszej podróży historyczną Hřebenovką przez kolejne pasma północnych Czech.

.

Góry Łużyckie

.

Szczegółowy opis całego szlaku https://www.hrebenovka.com/

Uwaga: popularne mapy Google są bardzo niedokładne i nie pokazują wszystkich szlaków, ścieżek czy punktów, natomiast najdokładniejsza mapa dla tego regionu to https://mapy.com/ 

Hřebenovka Českým Švýcarskem

Czechy, zwiedzanie, wypoczynek, atrakcje turystyczne