Kufsteinerland jesienią – poznaj najlepiej strzeżony sekret Tyrolu
Kufsteinerland jesienią odkrywa swoje najbardziej niezwykłe oblicze. U stóp Kaisergebirge można wjechać historycznym Kaiserliftem na Brentenjoch, przejść przez niedostępne dla samochodów Kaisertal, podziwiać kolorowe lasy nad Hechtsee i Thiersee, a następnie zejść pod ziemię do piwnicy, w której dojrzewa 60 tysięcy kręgów sera. Do tego dochodzą piwo kraftowe warzone w tyrolskim gospodarstwie, ponad 1000 butelek ginu ukrytych w skalnej sztolni, słynna twierdza Kufstein i koncerty światowej klasy w niewielkim Erl. To Tyrol z dala od utartych szlaków – szczególnie atrakcyjny właśnie jesienią.
Potężna twierdza górująca nad rzeką Inn jest jednym z najbardziej charakterystycznych symboli Tyrolu. To właśnie z nią większość turystów kojarzy Kufstein. Tymczasem miasto i otaczający je Kufsteinerland oferują znacznie więcej: wysokogórskie szlaki, alpejskie hale, jeziora, trasy rowerowe, tradycyjne gospodarstwa, lokalne sery i piwo kraftowe, a także wydarzenia kulturalne na światowym poziomie.
Położony przy granicy z Niemcami region szczególnie ciekawie prezentuje się jesienią. Kolorowe lasy, chłodniejsze i bardziej przejrzyste powietrze, mniejszy ruch na szlakach oraz działające jeszcze wyciągi sprawiają, że jest to bardzo dobry czas na poznawanie Kufsteinerlandu.

Kaiserlift – powolna droga w góry
Jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji regionu jest Kaiserlift – jeden z ostatnich jednoosobowych wyciągów krzesełkowych tego typu w Austrii. Przejazd z Kufstein na Brentenjoch, położony na wysokości około 1200 m n.p.m., trwa około 30 minut.
Współczesny turysta przyzwyczajony do szybkich kolejek może potraktować tę podróż jak atrakcję samą w sobie. Jednoosobowe krzesełko powoli wznosi się ponad łąkami i koronami drzew, otwierając widoki na dolinę Innu i otaczające ją góry.
Na górze rozpoczyna się teren Kaisergebirge – obszaru o wyjątkowych walorach przyrodniczych i krajobrazowych. Prowadzą stąd szlaki między innymi na Steinbergalmen oraz Gamskogel. Jesienią szczególnie atrakcyjny jest kontrast pomiędzy zielenią alpejskich łąk a czerwienią i złotem lasów.
Co ważne, sezon turystyczny w górach nie kończy się tutaj wraz z latem. Kaiserlift kursuje aż do początku listopada, a część schronisk pozostaje otwarta do połowy października.

Kaisertal – dolina dostępna tylko pieszo
Jeszcze bliżej masywu Kaisergebirge można znaleźć się podczas wędrówki przez Kaisertal. Aby dostać się do doliny, trzeba najpierw pokonać 282 stopnie prowadzące z obrzeży Kufstein.
Dalej krajobraz szybko się zmienia. Droga prowadzi pomiędzy tradycyjnymi gospodarstwami, łąkami i lasami, a następnie dociera do alpejskich hal i górskich zajazdów.
Kaisertal należy do miejsc, które najlepiej pokazują charakter Kufsteinerlandu. Nie trzeba tutaj zdobywać wysokich szczytów. Sama wędrówka przez dolinę, położoną pomiędzy masywami Zahmer Kaiser i Wilder Kaiser, pozwala doświadczyć alpejskiego krajobrazu z dala od dużych ośrodków turystycznych.

Jesień nad jeziorem Hechtsee
Kufsteinerland to nie tylko góry. W regionie znajduje się kilka jezior, które jesienią nabierają zupełnie innego charakteru.
Jednym z nich jest Hechtsee. Ciemna tafla jeziora odbija czerwono-złote korony okolicznych lasów bukowych. W chłodniejszej porze roku okolica staje się spokojniejsza, dlatego jest to dobre miejsce na spacer lub krótką wycieczkę poza centrum Kufstein.
Inny charakter ma jezioro Thiersee. Wokół niego poprowadzono trasę tematyczną „Tiroler Traumfabrik”, czyli „Tyrolska Fabryka Snów”.
Szlak przypomina o filmowej historii regionu. Dolina Thierseetal w okresie powojennym była wykorzystywana jako miejsce realizacji produkcji filmowych i zyskała nawet określenie „Hollywood Alp”. Tablice ustawione przy trasie opowiadają o filmach i miejscach, które pojawiały się na ekranie.

Kufsteinerland na rowerze
Jesień to również dobry moment na rowerowe odkrywanie regionu. Łagodniejsze temperatury sprzyjają dłuższym wycieczkom, a sieć tras pozwala wybierać zarówno spokojne przejazdy dolinami, jak i bardziej wymagające trasy górskie.
Przez okolice Kufstein prowadzi Innradweg – jedna z najważniejszych tras rowerowych regionu. Szlak biegnie wzdłuż rzeki Inn, prowadząc z Engadyny aż do Pasawy.
W pobliżu Kufstein trasa przebiega przez tereny nadrzeczne, a następnie kieruje się przez Ebbs, Niederndorf i Erl w stronę granicy z Niemcami.
Miłośnicy kolarstwa górskiego mogą natomiast wybrać trasy w rejonie Thiersee i Erlerberg.
Ciekawą propozycją jest również kulinarna trasa rowerowa Kaiserweis’ „Genuss & Handwerk”. Liczący niespełna 35 km szlak łączy jazdę na rowerze z poznawaniem lokalnej kuchni i rzemiosła. Na trasie znajdują się między innymi gorzelnie, gospodarstwa, sklepy z regionalnymi produktami oraz niewielkie zakłady rzemieślnicze.

800 ton sera pod ziemią
Kufsteinerland może zaskoczyć także miłośników kulinariów. Szczególnie interesujący jest rejon Niederndorf, gdzie działa wiele serowarni i gospodarstw produkujących własne sery.
W Sebi od trzech pokoleń działa rodzinna serowarnia Plangger. Specjalnością zakładu są sery produkowane z mleka siennego. Z mleka pochodzącego z okolicznych gospodarstw powstaje około 25 rodzajów sera.
Największe wrażenie robi jednak miejsce ich dojrzewania.
Sery trafiają do naturalnej skalnej piwnicy znajdującej się pod serowarnią. W ogromnych podziemnych pomieszczeniach może znajdować się nawet 60 000 kręgów serów półtwardych i twardych. Łączna masa przechowywanego sera sięga około 800 ton.
Część podziemnych pomieszczeń można zobaczyć podczas zwiedzania, a regionalnych produktów można spróbować i kupić w sklepie serowarni.

Bierol – piwo warzone w gospodarstwie
Inny przykład znajdziemy w lokalnej tradycji. W gospodarstwie Stöfflhof działa browar Bierol.
Jego historia rozpoczęła się w 2004 roku, kiedy Peter Bichler uruchomił pierwszy browar w powiecie Kufstein. Kilka lat później jego syn Christoph podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych zainteresował się dynamicznie rozwijającą się kulturą piwa kraftowego.
Po powrocie do Tyrolu w 2014 roku uwarzył pierwsze Mountain Pale Ale.
Nazwa Bierol powstała z połączenia niemieckiego słowa „Bier” – piwo – oraz „Tirol”.
Browar wykorzystuje między innymi pszenicę z Wildschönau i żyto z doliny Innu. Pozostałości po warzeniu piwa, czyli młóto, wracają natomiast do lokalnych gospodarstw i służą jako pasza dla zwierząt.
W sezonie jesiennym można odwiedzić gospodarstwo, spróbować piwa i skorzystać z ogródka piwnego. Od listopada do marca działa tutaj restauracja „Zur Linä”, wyróżniona czapką kucharską.

Erl – kultura w alpejskiej miejscowości
Kufsteinerland potrafi zaskoczyć również skalą wydarzeń kulturalnych.
Erl jest niewielką miejscowością liczącą około 1500 mieszkańców, a mimo to znajduje się tutaj jeden z ważniejszych ośrodków muzycznych regionu – Tiroler Festspiele Erl.
Obok siebie stoją dwa charakterystyczne budynki. Biały Passionsspielhaus wykorzystywany jest podczas widowisk pasyjnych, natomiast czarny Festspielhaus jest siedzibą Tiroler Festspiele Erl.
Festiwal posiada własną orkiestrę i pracownię kostiumów. Od 2024 roku jego dyrektorem artystycznym jest światowej sławy tenor Jonas Kaufmann.
Jesienią odbywa się tutaj również festiwal „Ausklang”, którego program wykracza poza klasyczny podział gatunków muzycznych. Klasyka spotyka się z muzyką ludową, jazz z muzyką świata, a różne tradycje muzyczne funkcjonują obok siebie.
W dniach 1–3 października program obejmuje między innymi występy berlińskiego Leonkoro Quartet, austriackiego pianisty jazzowego Davida Helbocka oraz fińskiego kwartetu harmonijkowego Sväng.

Twierdza Kufstein i największe organy plenerowe Europy
Najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem regionu pozostaje oczywiście twierdza Kufstein. Jej historia sięga ponad 800 lat.
Kompleks góruje nad miastem i rzeką Inn, stanowiąc jeden z najbardziej charakterystycznych punktów krajobrazu Kufsteinerlandu.
Szczególną atrakcją twierdzy są Heldenorgel – Organy Bohaterów. Instrument znajdujący się w wieży Bürgerturm posiada niemal 5000 piszczałek i jest uznawany za największe organy plenerowe w Europie.
Codziennie w południe, o godzinie 12.00, rozbrzmiewa ich muzyka. Przy odpowiednich warunkach atmosferycznych dźwięk instrumentu niesie się daleko poza Kufstein, a nawet w kierunku Bawarii.
Ponad 1000 butelek ginu w podziemnej sztolni
Kufstein ma również atrakcje ukryte pod powierzchnią ziemi.
Pod wzgórzem zamkowym znajduje się sztolnia związana z gospodą Auracher Löchl. Tunel sięga około 90 metrów w głąb skały.
Dawniej przechowywano tutaj żywność i lód. Dzisiaj podziemne pomieszczenia wykorzystywane są w zupełnie innym celu – znajduje się w nich kolekcja ponad 1000 różnych butelek ginu.
To jedna z najbardziej nietypowych atrakcji Kufstein, pokazująca, że historia regionu nie kończy się na średniowiecznej twierdzy i górskich szlakach.

Kufsteinerland – Tyrol poza głównym szlakiem
Kufsteinerland jest regionem, w którym na niewielkiej przestrzeni spotykają się różne oblicza Tyrolu. Jest tutaj historyczne miasto z potężną twierdzą, wysokogórski krajobraz Kaisergebirge, jeziora, doliny, trasy rowerowe, tradycyjne gospodarstwa i lokalne produkty.
Jednocześnie region nie ogranicza się do klasycznej turystyki górskiej. Można tu odwiedzić podziemną serowarnię, spróbować piwa warzonego w gospodarstwie, przejechać rowerem przez dolinę Innu, poznać filmową historię Thiersee albo wybrać się na koncert światowej klasy artystów w niewielkim Erl.
Jesień dodatkowo zmienia charakter tego miejsca. Górskie hale stopniowo pustoszeją, lasy przybierają intensywne barwy, a temperatury sprzyjają pieszym i rowerowym wycieczkom. Co ważne, sezon wcale nie kończy się tutaj wraz z końcem lata – Kaiserlift działa aż do początku listopada, a część schronisk pozostaje otwarta do połowy października.
Być może właśnie dlatego Kufsteinerland można uznać za jeden z mniej oczywistych kierunków w Tyrolu. Twierdza przyciąga uwagę, ale prawdziwe poznawanie regionu zaczyna się dopiero wtedy, gdy zejdziemy z głównego szlaku.

Kufsteinerland
Kufsteinerland leży we wschodniej części Tyrolu, bezpośrednio przy granicy z Bawarią. Region obejmuje miasto Kufstein oraz osiem gmin: Bad Häring, Ebbs, Erl, Langkampfen, Niederndorf, Niederndorferberg, Schwoich i Thiersee.
Jego naturalne granice wyznaczają między innymi rzeka Inn, masyw Kaisergebirge oraz jeziora w rejonie Kufstein i Thiersee.
Region dysponuje rozbudowaną siecią szlaków pieszych i rowerowych. Zimą w niewielkiej odległości znajdują się ośrodki narciarskie Alp Tyrolskich i Bawarskich, w tym SkiWelt Wilder Kaiser – Brixental.
Na turystów czeka około 340 obiektów noclegowych oferujących łącznie około 6300 miejsc.
Goście zatrzymujący się w Kufsteinerland otrzymują KufsteinerlandCard. Karta obejmuje szereg świadczeń zawartych w cenie pobytu, a także zniżki i oferty dotyczące transportu oraz mobilności.
Zdjęcia:
©Adobe Stock KAPhotography, ©TVB Kufsteinerland Vanmey Photography, ©Dominik Zwerger, ©Lolin, ©Kufsteinerland LisaEiersebner, ©Kufsteinerland Mathäus Gartner, ©TVB Kufsteinerland Chris Borg
TOP 10 najczęściej odwiedzanych muzeów na świecie w 2024 roku – ranking, liczby i porady dla podróżnych
Gdzie na świecie biją rekordy frekwencji? Które muzea przyciągnęły miliony zwiedzających w 2024 roku? Oto najnowszy ranking TOP 10 najczęściej odwiedzanych muzeów świata – od słynnego Luwru w Paryżu, przez Muzea Watykańskie, aż po gigantów w Chinach i USA. W zestawieniu znajdziesz aktualne statystyki, konkretne liczby odwiedzin i kluczowe informacje praktyczne: ceny biletów, godziny otwarcia, najlepsze godziny do zwiedzania, dostępność biletów online i wskazówki, jak uniknąć tłumów.
Ten przewodnik to nie tylko suche dane – to także inspiracja dla podróżników, miłośników sztuki i rodzin z dziećmi, które chcą zwiedzać najbardziej imponujące kolekcje sztuki, historii i nauki na świecie. Sprawdź, które muzea znalazły się w ścisłej czołówce globalnych atrakcji kulturalnych w 2024 roku – i zaplanuj swoją wizytę z głową!
.

Museum, Pyramid, Louvre image pixabay Free for use.
.
1. Luwr, Paryż
Frekwencja 2024: ok. 8,7 mln odwiedzających, najwięcej na świecie
Luwr pozostaje niekwestionowanym liderem światowego muzealnictwa – w 2024 roku odwiedziło go blisko 8,7 mln osób. Dzięki planom ekspansji, m.in. indywidualnemu wejściu do sali z Mona Lisą, muzeum modernizuje się, by sprostać tłumom, które każdego dnia płyną przez 403 sale dawnego pałacu królewskiego.
Porady:
Unikaj lipcowo-sierpniowego czyli wakacyjnego obłożenia.
Wejście rano lub późnym popołudniem zmniejsza kolejki.
Korzystaj z map trasy tematycznych, by uniknąć tłumów przy głównych atrakcjach.
.
.
2. Muzea Watykańskie, Watykan
Frekwencja 2024: 6 825 436 odwiedzających (drugie miejsce globalnie)
Muzea Watykańskie przyciągnęły 6,83 mln turystów w 2024 – to drugi najczęściej odwiedzany kompleks muzealny świata. Z Kaplicą Sykstyńską i salami Rafaela jako głównymi atrakcjami, zapewniają wyjątkowe doświadczenie sztuki i duchowości.
Porady:
Rezerwuj bilety na długo przed wizytą; – bilet zakupiony online wymaga potwierdzenia przy wejściu
Najluźniej wchodzą turyści po południu, po godzinie 15:00
Wejdź w środku tygodnia i rano, unikając weekendów i dni świątecznych.
Skorzystaj z opcji skip‑the‑line tour z przewodnikiem, by maksymalnie zminimalizować kolejki i stracić mniej czasu.
.
.
3. British Museum, Londyn
Frekwencja 2024: 6 479 952 odwiedzających, wzrost 11 % rocznie – najwyższy od 2015 r.
British Museum odnotowało rekordową frekwencję – 6,48 mln osób w 2024 roku, potwierdzając swoją pozycję najchętniej odwiedzanej atrakcji w Wielkiej Brytanii. Sukces wspierają wystawy czasowe, jak tematy Cesarstwa Rzymskiego i sztuki Michelangela.
Porady:
Wstęp jest bezpłatny, co sprzyja dużej liczbie odwiedzin.
Najmniejszy tłok w poniedziałki oraz późnym popołudniem.
Rozważ godzinny skrócony plan lub aplikację muzealną, by zobaczyć kluczowe obiekty bez przemierzania całego gmachu.
.
.
4. Natural History Museum – Londyn
Frekwencja 2024: 6 301 972 odwiedzających (drugie miejsce w UK)
To drugie najczęściej odwiedzane muzeum w Londynie – ponad 6,3 mln odwiedzin w 2024 roku. Nowe przestrzenie, takie jak Urban Nature Garden, oraz darmowy wstęp zachęcają lokalnych i zagranicznych gości do ponownego odkrycia naturalnej historii.
Porady:
Skorzystaj z darmowego wstępu – pomimo ogromnej popularności, wstęp jest bezpłatny.
Unikaj weekendowych szczytów i popołudni – odwiedzaj rano od wtorku do piątku.
Wstęp do Planetarium można kupić niezależnie – świetny dla rodzin z dziećmi.
.
.
5. National Museum of China – Pekin
Frekwencja do 28 listopada 2024: ponad 6,3 mln odwiedzających
Muzeum Narodowe Chin przyciągnęło ogromną liczbę gości – powyżej 6,3 mln do listopada 2024, średnio 20 000 osób dziennie. To centrum narodowej kultury i historii, które przyciąga tłumy lokalnych i zagranicznych turystów.
Porady:
Zakup biletów wcześniej online – pamiętaj, wiele ekspozycji może wymagać wcześniejszej rezerwacji.
Wejścia rano i w środku tygodnia są mniej zatłoczone.
Połącz wizytę z Parkiem Tiananmen i placem – lokalne trasy piesze pozwalają zobaczyć całość bez pośpiechu.
.
.
6. Metropolitan Museum of Art – Nowy Jork
Frekwencja fiskalna do 30 czerwca 2024: 5 727 258 odwiedzających
Met – obejmujący Fifth Avenue i Cloisters – przyciągnął 5,73 mln zwiedzających w roku fiskalnym kończącym się w czerwcu 2024. To symboliczne połączenie sztuki klasycznej i nowoczesnej w jednym z największych muzeów globu.
Porady:
Zarezerwuj dzień – Met wymaga opieki nad wieloma piętrami ekspozycji.
Wejście sugerowane rano lub po południu – gorące popołudnia często prowadzą do tłumów.
Rozważ bilet „pay‑what‑you‑wish” w oddzielnym wejściu, by zaoszczędzić i uniknąć linii.
.
.
7. China Science and Technology Museum – Pekin
Frekwencja 2023: ok. 5,315 mln odwiedzających, przewiduje się podobny poziom w 2024
Interaktywne i edukacyjne muzeum nauki przyciągnęło ponad 5,3 mln gości w 2023 roku, utrzymując swoją pozycję największej instytucji technologiczno-naukowej w Chinach – alternatywne doświadczenie w gęsto zabudowanym Pekinie.
Porady:
Idealne dla rodzin i młodzieży – wiele stref dotykowych i wystaw interaktywnych.
Kup bilet w kasie lub online, unikaj popołudni weekendowych szczytów.
Dobre połączenia metrem – niedaleko stacji Olympic.
.
.
8. American Museum of Natural History – Nowy Jork
Frekwencja 2024: ok. 5,4 mln odwiedzających
AMNH przyjął ponad 5,4 mln gości w 2024 roku, potwierdzając swoją rangę jako kluczowego ośrodka edukacji przyrodniczej i naukowej – znany z modeli dinozaurów i wystaw planetarium.
Porady:
Weź mapę szybkiego zwiedzania – gmach ma wiele pięter i sal.
Najlepszy czas: środek tygodnia oraz poranek – tłumy są mniejsze.
Rozważ zakup biletów łączonych np. z IMAX lub planetarium.
.
.
9. Nanjing Museum, Nankin
Frekwencja 2023: 5 006 800 odwiedzających – przypuszczalnie podobny poziom w 2024
Pierwsze państwowe muzeum w Chinach – ponad 5 mln odwiedzin w 2023 roku. Położone w historycznym mieście Nankin, oferuje szeroką panoramę chińskiej historii i sztuki.
Elektroniczna rezerwacja biletów jest obecnie powszechną formą wstępu.
Wizyta najlepiej wczesnym rankiem lub po południu, mniej tłoczna niż w weekend.
Warto zaplanować spacery po kompleksie i ogrodach przy muzeum.
.
.
10. Suzhou Museum, Suzhou
Frekwencja 2023: 4 852 000 odwiedzających – szacunkowo podobna w 2024
Muzeum zaprojektowane przez I. M. Pei przyciągnęło prawie 4,85 mln odwiedzających w 2023 r. – unikalna świątynia chińskiej tradycji i współczesnej architektury, której symbolika ogrodów i przestrzeni stała się podręcznikowym przykładem przestrzeni expo-museum.
Kup bilet online – tłumy często w weekendy.
Połącz wizytę z ogrodami Suzhou – piękna sceneria wokół muzeum.
Najlepszy czas: czwartki i piątki rano – spokojniejszy dostęp do sal.
.
.
Ten ranking pokazuje, że najpopularniejsze muzea świata to połączenie klasycznych ikon sztuki (Luwr, Watykan, British Museum) z potęgą wielkich instytucji naukowych i muzeów narodowych w USA i Chinach.
.
.
.
Działalność muzeów w Polsce w 2024 r.
W 2024 r. działalność prowadziły 982 muzea i oddziały muzealne, które zwiedziło 44,4 mln osób. Muzea prezentowały 2,8 tys. wystaw stałych oraz zorganizowały 4,6 tys. wystaw czasowych w kraju.
Najwięcej muzeów i oddziałów muzealnych zlokalizowanych było w województwach mazowieckim i małopolskim, gdzie działało odpowiednio 139 i 110 podmiotów. W tych dwóch województwach zwiedzający stanowili łącznie 61,1% ogólnej liczby zwiedzających muzea i oddziały muzealne. Najmniej muzeów oraz zwiedzających odnotowano w województwie lubuskim (17 muzeów oraz 287,7 tys. zwiedzających). Liczba zwiedzających muzea w Polsce na 1 000 ludności wyniosła 1 181.
.
.
opracowanie Albin Marciniak
https://www.facebook.com/marciniak.albin/
Polska — turystyczna perła i kraj niezwykłych możliwości
Polska – podróż zaczyna się tutaj
Polska to kraj o wyjątkowej atrakcyjności, który zachwyca zarówno różnorodnością przyrody, jak i bogactwem kulturowym oraz historycznym. Jej dogodne położenie geograficzne w sercu Europy pozwala na pełne doświadczenie wszystkich czterech pór roku. Każda z nich wnosi do krajobrazu odmienną paletę barw i emocji — od wiosennej, soczystej zieleni budzącej przyrodę do życia, przez słoneczne lato sprzyjające wakacyjnym podróżom, po złotą, nostalgicznie piękną jesień oraz śnieżną, malowniczą zimę.
Polska oferuje idealne warunki do wypoczynku nad wodą — od szerokich, piaszczystych plaż Bałtyku, przez malownicze polodowcowe jeziora Mazur, aż po urokliwe, meandrujące rzeki, idealne do spływów kajakowych. Miłośnicy natury znajdą tu jedne z najstarszych kompleksów leśnych w Europie, z Puszczą Białowieską na czele — prawdziwą perłą światowego dziedzictwa przyrody.
.

.
To właśnie w Polsce turyści mogą wędrować po wszystkich głównych formacjach górskich znanych na świecie: od łagodnych pasm Sudetów, przez malownicze Beskidy, aż po majestatyczne, skaliste szczyty Tatr — jedyne góry typu alpejskiego w tej części Europy.
Polska wyróżnia się także niezwykłym bogactwem zabytków architektury drewnianej. Wiele z nich, jak choćby drewniane kościoły Małopolski czy cerkwie wschodniego pogranicza, zostało wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na terenie całego kraju znajdują się liczne skanseny — żywe muzea pod gołym niebem, które przenoszą odwiedzających w czasy naszych przodków. W całej Polsce mamy ponad 50 skansenów z ogromną kolekcją zabytków nieruchomych i jeszcze większą tych ruchomych.
.

.
Miłośnicy historii i architektury znajdą w Polsce setki zamków i pałaców, od gotyckich warowni po barokowe rezydencje, które zachwycają nie tylko kunsztem wykonania, ale także bogatą historią. Nie ograniczajmy się tylko do Wawelu, Malborka czy Książa, choć to oczywiście sztandarowe punkty przyciągające niczym magnes.
Polska zachwyca również podziemnym światem — niezwykłymi atrakcjami turystycznymi ukrytymi pod ziemią. Kopalnia Soli w Wieliczce oraz Kopalnia Soli w Bochni, obie wpisane na Listę UNESCO, stanowią wyjątkowe przykłady dziedzictwa górniczego, łącząc historię, sztukę i inżynierię w niezapomniane doświadczenie. Pozycji jakie czekają na śmiałków podziemnego świata w naszym kraju mamy blisko setkę, a do zwiedzania tego barwnego, innego świata zachęcam od wielu lat.
.

Podziemia turystyczne w Polsce, Trasy podziemne, kopalnie, jaskinie, Poland Underground
.
Na długiej liście polskich obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO znajdują się nie tylko zabytki architektury i techniki, ale także unikalne krajobrazy naturalne oraz tradycje kulturowe. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje Flisacki Spływ Dunajcem, od wieków przyciągający turystów z całego świata swoją niezwykłą atmosferą i pięknem przyrody.
Nie sposób mówić o Polsce, nie wspominając o jej kuchni — bogatej, różnorodnej i cenionej na całym świecie. Tradycyjne polskie potrawy, tworzone z naturalnych składników i według receptur przekazywanych z pokolenia na pokolenie, zachwycają smakiem i aromatem. Bigos, pierogi czy żurek to początek długiej listy nad którą pochylają się turyści w restauracjach od morza do Tatr.
Polska to także kraj ludzi niezwykle utalentowanych, którzy od wieków mają ogromny wpływ na rozwój kultury, nauki i sztuki na całym świecie. Wielu wybitnych Polaków — od naukowców, poprzez artystów, aż po sportowców — zapisuje się złotymi zgłoskami w historii ludzkości. Nie sposób wymienić tutaj wszystkich, bo lista postaci i ich dokonań jest naprawdę imponująca.
Zanim wyruszymy na odległe kontynenty w poszukiwaniu niezwykłych miejsc, warto uświadomić sobie, w jak wyjątkowym kraju żyjemy. Polska nie potrzebuje obcych porównań ani nawiązań — nasze zabytki, krajobrazy i tradycje są unikalne i niepowtarzalne. To do nich powinniśmy odnosić inne miejsca świata, z dumą pokazując je wszędzie tam, dokąd zaprowadzi nas podróżnicza pasja.
.

.
Pamiętajmy — Polska to kraj niezwykły, bogaty w piękno, historię i kulturę. A my, Polacy, zwłaszcza podróżujący i oglądający świat, mamy niepowtarzalną okazję, by być ambasadorami tej wyjątkowej opowieści. Opowieści o wyjątkowym kraju w sercu Starego Kontynentu.
Jestem dumnym Polakiem i parafrazując Kubę Sienkiewicza mogę nucić „Jestem z Polski, to widać słychać i czuć”, a będąc gdziekolwiek poza granicami kraju, chętnie i z dumą to podkreślam. Wyruszając na kolejną wyprawę by pokazać i opisać miejsca które będę eksplorować, nie omieszkam przy okazji opowiadać o miejscach jakie widziałem w swoim kraju, bo Polska ma tak wiele do pokazania…
Sloganów promocyjnych można ułożyć wiele a każdy z nich będzie dobry i absolutnie nie przesadzony. Zwiedzając świat, nie zapominajmy promować tego w którym żyjemy. Zapraszajmy do nas:
Polska — Serce Europy, Skarbnica Świata
Polska. Odkryj kraj czterech pór roku
Polska — Tradycja, Przyroda, Gościnność
Polska — Tam, gdzie historia spotyka naturę
Polska. Piękno, które zachwyca o każdej porze roku
Polska — W rytmie tradycji i nowoczesności
„Polska — więcej niż możesz sobie wyobrazić.”
„Zanurz się w historii, odkryj naturę, poczuj smaki Polski.”
„Polska. Kraj ludzi z pasją, miejsc z duszą.”
„Polska — podróż życia zaczyna się bliżej niż myślisz.”
„Odwiedź Polskę. Poczuj magię każdego miejsca i chwili.”
„Polska — perła Europy.”
„Twój czas, Twoja przygoda, Twoja Polska.”
.

.
opracowanie & foto: Albin Marciniak
https://www.facebook.com/marciniak.albin
.
ps. zdjęcia nie są wygenerowane przez AI, nie są także sztucznie przerabiane przez programy graficzne, by pokazać to co nas otacza tak jak je widzimy, bez zbędnych przebarwień.
.

.
.
Poland — A Land of Extraordinary Possibilities
Poland is a country of exceptional attractiveness, captivating visitors with its natural diversity, rich cultural heritage, and fascinating history. Its strategic geographical location in the heart of Europe allows visitors to experience the beauty of all four seasons, each bringing a unique palette of colors and emotions — from the lush, vibrant greens of spring and the sunny, carefree days of summer, through the golden nostalgia of autumn to the magical, snowy landscapes of winter.
Poland offers perfect conditions for relaxation by the water — from the wide, sandy beaches of the Baltic Sea, through the picturesque post-glacial lakes of the Masurian region, to charming, meandering rivers ideal for canoeing and rafting. Nature enthusiasts will find here some of the oldest and most pristine forests in Europe, with the Białowieża Forest standing out as a true jewel of global natural heritage.
In Poland, tourists can explore a variety of mountain formations found across the globe: from the gentle slopes of the Sudetes, through the scenic Beskids, to the majestic, alpine peaks of the Tatra Mountains — the only range of its kind in this part of Europe.
Poland is also renowned for its outstanding wooden architecture. Many of its wooden churches and Eastern Orthodox tserkvas have been inscribed on the UNESCO World Heritage List. Across the country, numerous open-air museums — living history skansens — bring the past vividly to life, offering a glimpse into traditional lifestyles and craftsmanship.

For history and architecture enthusiasts, Poland offers an impressive array of castles and palaces, ranging from Gothic fortresses to Baroque residences, each bearing witness to the nation’s rich and eventful past.
Beneath the surface, Poland reveals another world of wonder: its remarkable underground tourist attractions. The Wieliczka and Bochnia Salt Mines — both UNESCO World Heritage Sites — are masterpieces of human ingenuity, combining history, art, and technology into unforgettable experiences.
The extensive list of Poland’s UNESCO World Heritage Sites includes not only architectural and technical marvels but also natural landscapes and unique cultural traditions. Among them, the Dunajec River Gorge rafting trips, conducted by traditional raftsmen, are a highlight, delighting visitors from around the globe with their authenticity and scenic beauty.
No visit to Poland would be complete without experiencing its cuisine — rich, diverse, and celebrated worldwide. Traditional Polish dishes, crafted from natural ingredients and recipes passed down through generations, enchant with their flavors and aromas.
Poland is also a land of exceptionally talented individuals whose achievements have shaped and enriched global science, culture, and art. From world-renowned scientists and artists to outstanding athletes, Polish contributions to humanity are profound and far-reaching.
Before we seek distant, exotic destinations across continents, it is worth recognizing the extraordinary land we call home. Poland needs no foreign comparisons — its monuments, landscapes, and traditions are unique and unparalleled. Instead of likening our treasures to those abroad, let us proudly present them to the world.
Let us always remember — Poland is an exceptionally beautiful country, and we, the Polish people, are exceptionally talented. Examples of this greatness can be found at every step — all we need to do is look closer.
.

.

.

.

.

.

.

.

Trasa Geoturystyczna – Dawna Kopalnia Babina





Przejście trasą ścieżki, o około 5 kilometrowej długości, umożliwia zapoznanie się w bezpieczny i wygodny sposób, z elementami niezwykle rzadkiego w Polsce krajobrazu pokopalnianego, który powstał w efekcie wieloetapowych przemian. Początkowo, zwiedzany obszar, był miejscem silnej degradacji środowiska naturalnego, wywołanej przemysłem wydobywczym. Nieodwracalne jego przekształcenia związane były głównie ze zmianami ukształtowania terenu oraz warunków geochemizmu gleb, skał, wód podziemnych i powierzchniowych. Najbardziej widocznym tego przejawem jest powstanie, w miejscach wyrobisk odkrywkowych i obniżeń terenu nad wyrobiskami podziemnymi, licznych zbiorników wodnych, które w regionie mużakowskim tworzą specyficzne pojezierze antropogeniczne.

Następnie, w efekcie kosztownych i pracochłonnych prac rekultywacyjnych, przeprowadzonych po zakończeniu robót górniczych, udało się częściowo zminimalizować szkody w środowisku naturalnym. Rekultywacja polegała głównie na złagodzeniu ukształtowania skarp wyrobisk i hałd, wykonaniu zabiegów przywracających pierwotne warunki powstawania gleb oraz wprowadzeniu nowych nasadzeń roślinnych. Po jej zakończeniu, teren ulegał procesom naturalnej renaturyzacji, regulowanej częściowo zabiegami rekultywacyjnymi.

Doprowadziło to między innymi, do szybkiego rozwoju nowej szaty roślinnej. Procesy naturalnych przemian środowiskowych trwają do chwili obecnej. Bardziej wnikliwe ich poznanie wymaga informacji o stylu ogólnej budowy geologicznej regionu oraz historii rozwoju górnictwa węgla brunatnego i kopalin towarzyszących. Obszerne informacje dotyczące mijanych punktów i zbiorników, zamieszczone są na tablicach informacyjnych rozmieszczonych wzdłuż całej ścieżki.
Trasa Geoturystyczna „Dawna Kopalnia Babina”
http://geopark.muzakowski.pl/




Wieża widokowa skąd rozpościera się rozległa panorama nie tylko na dawną kopalnię. Pierwszy taras widokowy znajduje się na wysokości 14 metrów a drugi poziom z ławkami na wysokości 24 metrów. Na taras prowadzą wewnętrzne schody drewniane a do pokonania jest 120 stopni. Obok wieży znajdują się ławki i stoły a także stojaki na rowery



























Park Mużakowski Geopark Łuk Mużakowa
Polsko-niemiecki Światowy Geopark UNESCO
Pałac Królewski Almudaina – to letnia rezydencja królewska wybudowana w X w . Znajduje się tuż obok Katedry i nie należy pominąć jej w swoich planach pobytu na Majorce. Gdyby mury Pałacu Królewskiego Royal Palace of La Almudaina mogły mówić, opowiedziałyby historię pełną władzy, intryg i przemian. Ten imponujący zabytek, górujący nad portem Palmie, to nie tylko budynek – to żywe świadectwo burzliwej przeszłości Majorki. Jego historia sięga czasów, gdy na wyspie panowali Arabowie, a później stał się symbolem chrześcijańskiej władzy. Dziś La Almudaina to miejsce, gdzie przeszłość ożywa, a każdy kamień zdaje się szeptać opowieści o dawnych czasach. Wizyta na Majorce nie może obyć się bez wizyty w Pałacu.
.

.
Arabskie korzenie i chrześcijański przepych
Początki pałacu sięgają X wieku, gdy Majorka była pod panowaniem arabskim. Wówczas La Almudaina pełnił funkcję fortecy, strzegącej dostępu do miasta. Po rekonkwiście w XIII wieku, pałac został przekształcony w rezydencję królów Majorki, a później hiszpańskich monarchów. To właśnie wtedy zyskał swój obecny, majestatyczny wygląd, łączący elementy arabskiej architektury z gotyckim przepychem.
Spacerując po komnatach pałacu, można poczuć ducha minionych epok. Wnętrza zdobione są arrasami, obrazami i meblami z różnych okresów, które opowiadają historię jego mieszkańców. Szczególnie imponująca jest Sala del Tinell, gdzie niegdyś odbywały się królewskie uczty i ceremonie. To właśnie tu decydowano o losach wyspy, a ściany były świadkami zarówno radosnych, jak i tragicznych wydarzeń.
.

.
Widok na port – okno na świat
Jednym z największych atutów La Almudaina jest jego położenie. Z okien pałacu rozciąga się zapierający dech w piersiach widok na port Palmie. To właśnie stąd królowie obserwowali przypływające statki, które przywoziły towary z odległych zakątków świata. Dziś ten widok nadal zachwyca – błękitne wody zatoki, białe jachty i górujące nad miastem wzgórza tworzą scenerię, która wydaje się wyjęta z pocztówki.
.

.
Ogrody – oaza spokoju
Po zwiedzeniu pałacu warto udać się do jego ogrodów. To prawdziwa oaza spokoju, gdzie czas zdaje się płynąć wolniej. Wśród fontann, palm i kwitnących kwiatów można odpocząć od zgiełku miasta i wyobrazić sobie, jak niegdyś spacerowali tu królowie i królowe. To miejsce, gdzie historia spotyka się z naturą, a każdy zakątek zachęca do refleksji.
.

.
La Almudaina dziś – pomost między przeszłością a teraźniejszością
Dziś Pałac Królewski La Almudaina to nie tylko muzeum, ale także miejsce, gdzie odbywają się oficjalne ceremonie i wydarzenia kulturalne. To symbol ciągłości historii, który przypomina o bogatej przeszłości Majorki. Dla turystów jest to obowiązkowy punkt na mapie Palmie, ale także okazja, by poczuć się jak przez chwilę częścią królewskiego dworu.
La Almudaina – perła Palmie
Pałac Królewski La Almudaina to więcej niż zabytek – to opowieść o władzy, kulturze i przemijaniu. To miejsce, gdzie przeszłość spotyka się z teraźniejszością, a każdy kamień ma swoją historię. Wizyta tutaj to nie tylko lekcja historii, ale także podróż w czasie, która pozwala poczuć ducha dawnych epok. Jeśli znajdziesz się w Palmie, nie przegap okazji, by przekroczyć progi La Almudaina i odkryć jego sekrety. To doświadczenie, które zostanie z Tobą na długo.
.

.
Pałac Królewski La Almudaina to jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych Palmie, dlatego warto przygotować się do jego zwiedzania, aby w pełni wykorzystać czas spędzony w tym historycznym miejscu. Poniżej znajdziesz praktyczne informacje na temat zasad zwiedzania, biletów oraz ewentualnych ograniczeń.
Godziny otwarcia
- Od kwietnia do września:
Pałac jest otwarty od 10:00 do 20:00.
Ostatnie wejście możliwe jest o 19:00. - Od października do marca:
Godziny otwarcia to 10:00 do 18:00.
Ostatnie wejście możliwe jest o 17:00..

- .
Bilety wstępu
- Bilet normalny: 9 €
- Bilet ulgowy: 4 € (dotyczy studentów, seniorów powyżej 65 lat oraz grup zorganizowanych powyżej 10 osób)
- Darmowy wstęp:
- Dzieci poniżej 5 lat
- Osoby niepełnosprawne
- W każdą środę od 15:00 do 18:00 (od października do marca) oraz od 17:00 do 20:00 (od kwietnia do września) wstęp jest bezpłatny dla obywateli Unii Europejskiej i mieszkańców Ameryki Łacińskiej (wymagany dokument tożsamości).
Bilety można kupić online na oficjalnej stronie pałacu lub na miejscu w kasie. Zaleca się zakup biletów przez internet, szczególnie w sezonie letnim, aby uniknąć kolejek.
,
Carrer del Palau Reial, s/n, Centre, 07001 Palma, Illes Balears, Hiszpania
https://www.patrimonionacional.es/en/visita/royal-palace-la-almudaina
.

.
Zasady zwiedzania
- Zwiedzanie z przewodnikiem:
Pałac oferuje opcję zwiedzania z przewodnikiem w języku hiszpańskim, angielskim, niemieckim i francuskim. Ceny i dostępność należy sprawdzić na miejscu lub online. Alternatywnie, można skorzystać z audio-przewodnika (dostępny w kilku językach), który kosztuje dodatkowe 3 €. - Czas zwiedzania:
Przeciętny czas zwiedzania pałacu to około 1,5 do 2 godzin. Warto zarezerwować sobie więcej czasu, jeśli planujesz spokojnie podziwiać wnętrza i ogrody. - Ograniczenia dotyczące fotografii:
W większości pomieszczeń pałacu można robić zdjęcia bez użycia lampy błyskowej. Jednak w niektórych salach (np. tych z cennymi dziełami sztuki) fotografowanie może być zabronione. Zawsze warto zwrócić uwagę na oznaczenia. - Dostępność dla osób niepełnosprawnych:
Pałac jest częściowo przystosowany dla osób z ograniczoną mobilnością. Dostępne są windy i podjazdy, jednak niektóre obszary (np. wieże) mogą być trudno dostępne. - Zakazy:
- Wnoszenie dużych bagaży lub plecaków
- Wnoszenie jedzenia i napojów
.

.
Praktyczne wskazówki
- Najlepszy czas na zwiedzanie:
Aby uniknąć tłumów, warto przyjść zaraz po otwarciu pałacu (10:00) lub późnym popołudniem. W sezonie letnim (czerwiec-sierpień) pałac jest najbardziej oblegany w godzinach 11:00-15:00. - Co zabrać ze sobą?
- Wygodne buty (zwiedzanie obejmuje sporo chodzenia)
- Wodę (choć nie można jej wnosić do środka, warto mieć ją w plecaku na czas spaceru po ogrodach)
- Nakrycie głowy i krem z filtrem (jeśli planujesz spędzić czas w ogrodach)
- Dodatkowe atrakcje:
Po zwiedzeniu pałacu warto udać się na spacer po pobliskim porcie w Palmie lub odwiedzić Katedrę La Seu, która znajduje się w odległości zaledwie kilku minut pieszo.
.

.
Pałac Królewski La Almudaina to miejsce, które zachwyca zarówno miłośników historii, jak i tych, którzy szukają piękna architektury i spokoju. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu i znajomości zasad zwiedzania, wizyta w tym wyjątkowym miejscu stanie się niezapomnianym doświadczeniem. Pamiętaj, by sprawdzić aktualne informacje na stronie pałacu przed wizytą, aby uniknąć niespodzianek. La Almudaina czeka, by odkryć jego sekrety!
.

..

..
..
..
Royal Palace of La Almudaina
Targi Rzemiosła Artystycznego ARTICREA 2026 w Tunisie. Tunezyjskie rzemiosło spotka się ze światem
W dniach 5–11 października 2026 roku w Tunisie odbędzie się trzecia edycja ARTICREA – międzynarodowych targów rzemiosła artystycznego, które prezentują współczesne oblicze tunezyjskiego rękodzieła, tradycyjne techniki oraz potencjał lokalnych przedsiębiorstw. Wydarzenie odbędzie się w „Pałacu Wystawowym” w Kram – największym centrum targowym w Tunezji. Organizatorzy spodziewają się udziału ponad 160 przedsiębiorstw rzemieślniczych z różnych regionów kraju.
Tunezyjskie rzemiosło – tradycja spotyka współczesność
ARTICREA organizowane jest przez Krajowe Biuro Rzemiosła (Office National de l’Artisanat) i stanowi jedną z platform służących promocji oraz rozwojowi tunezyjskiego sektora rzemiosła artystycznego. Targi łączą tradycyjne dziedzictwo z nowoczesnym wzornictwem, przedsiębiorczością i potrzebami współczesnego rynku.
Tunezja od wieków pozostaje miejscem spotkania kultur basenu Morza Śródziemnego, Afryki Północnej i świata arabskiego. Wpływy te widoczne są również w lokalnym rzemiośle, które obejmuje m.in. ceramikę, wyroby tekstylne, tradycyjne tkaniny, przedmioty dekoracyjne, biżuterię, wyroby z metalu, drewna i skóry, a także liczne produkty wykonywane z wykorzystaniem lokalnych surowców i tradycyjnych technik.
ARTICREA ma pokazać, że współczesne tunezyjskie rzemiosło nie jest wyłącznie elementem dziedzictwa kulturowego. To także sektor gospodarki, który może skutecznie odpowiadać na potrzeby międzynarodowych odbiorców i rozwijać nowe produkty przeznaczone na eksport.

Targi Rzemiosła Artystycznego ARTICREA 2026 w Tunisie
Ponad 160 przedsiębiorstw z całej Tunezji
Tegoroczna edycja zgromadzi ponad 160 przedsiębiorstw rzemieślniczych, reprezentujących różne specjalności oraz regiony Tunezji. Ich obecność pozwoli zaprezentować szeroki przekrój lokalnej produkcji – od przedmiotów inspirowanych wielowiekową tradycją po projekty wykorzystujące współczesne wzornictwo.
Prezentowane na targach produkty zostały wyselekcjonowane z uwzględnieniem takich kryteriów jak jakość, oryginalność oraz potencjał eksportowy. Dzięki temu ARTICREA ma być nie tylko wystawą tunezyjskiego rękodzieła, ale przede wszystkim profesjonalną platformą prezentacji produktów gotowych do wejścia na nowe rynki.
Dla odwiedzających będzie to możliwość poznania różnorodności regionalnej Tunezji poprzez charakterystyczne dla poszczególnych obszarów techniki, materiały, ornamentykę i formy artystyczne.
Targi skierowane do profesjonalistów
Istotnym elementem ARTICREA jest jej branżowy i międzynarodowy charakter. Wydarzenie skierowane jest przede wszystkim do profesjonalistów zainteresowanych współpracą z tunezyjskimi producentami i twórcami.
W Tunisie spotkają się m.in. tunezyjscy i zagraniczni kupcy branżowi, przedstawiciele mediów i prasy specjalistycznej, reprezentanci instytucji, przedsiębiorcy oraz profesjonaliści związani z sektorem hotelarskim i gastronomicznym.
To właśnie możliwość bezpośredniego kontaktu pomiędzy producentami a potencjalnymi odbiorcami ma być jednym z najważniejszych atutów wydarzenia. Targi stwarzają warunki do nawiązywania relacji biznesowych, poszukiwania nowych partnerów oraz prezentowania tunezyjskich produktów na rynkach zagranicznych.
Spotkania biznesowe, design i nowe technologie
Program ARTICREA 2026 obejmie nie tylko ekspozycję produktów. Organizatorzy zaplanowali również spotkania branżowe, warsztaty Design & Tendances, konferencje oraz praktyczne szkolenia.
Szczególne znaczenie mają mieć zagadnienia związane z e-commerce oraz przepisami dotyczącymi eksportu. To odpowiedź na zmieniające się warunki funkcjonowania sektora rzemieślniczego, w którym coraz większą rolę odgrywają sprzedaż internetowa, cyfrowe kanały promocji oraz możliwość docierania bezpośrednio do klientów i odbiorców zagranicznych.
Warsztaty poświęcone designowi i trendom mają natomiast służyć poszukiwaniu nowych kierunków rozwoju tunezyjskiego rzemiosła. Połączenie tradycyjnych technik z nowoczesnym wzornictwem może być jednym z kluczowych elementów budowania konkurencyjności produktów na rynkach międzynarodowych.
Rzemiosło jako element promocji Tunezji
Znaczenie ARTICREA wykracza poza sam sektor rzemiosła. Targi wpisują się również w szerszą promocję Tunezji jako kraju o bogatym dziedzictwie kulturowym, silnej tożsamości regionalnej i rozwijającym się sektorze kreatywnym.
Rzemiosło jest bowiem jednym z najbardziej bezpośrednich sposobów poznawania kultury odwiedzanego kraju. Za każdym przedmiotem stoją lokalne materiały, techniki, wzory, tradycje oraz umiejętności przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Dla turysty właśnie te elementy często stają się namacalną pamiątką podróży. Ceramika, tekstylia, biżuteria czy ręcznie wykonywane przedmioty użytkowe pozwalają zabrać ze sobą fragment odwiedzanego miejsca i jego kultury.
Dlatego rozwój rzemiosła może być również ważnym elementem turystyki kulturowej i doświadczeń, szczególnie w czasach, gdy coraz większą popularnością cieszą się podróże pozwalające poznać lokalne tradycje, twórców i autentyczne oblicze odwiedzanych regionów.
Od lokalnych pracowni do międzynarodowych rynków
Jednym z celów Krajowego Biura Rzemiosła jest wykorzystanie ARTICREA do wzmocnienia obecności tunezyjskiego rzemiosła na rynkach międzynarodowych. Targi mają tworzyć przestrzeń, w której lokalni przedsiębiorcy mogą zaprezentować swoje produkty potencjalnym partnerom, importerom i dystrybutorom.
Ważne jest również budowanie rozpoznawalności samego „Made in Tunisia” – marki kojarzonej nie tylko z turystyką, lecz także z jakością, kreatywnością i autentycznym dziedzictwem kulturowym.
Międzynarodowy charakter wydarzenia daje tunezyjskim przedsiębiorcom możliwość konfrontacji własnej oferty z oczekiwaniami zagranicznych odbiorców, poznawania nowych trendów oraz poszukiwania nowych kanałów sprzedaży.
Kram – miejsce spotkania biznesu i kultury
ARTICREA odbędzie się w „Pałacu Wystawowym” w Kram pod Tunisem, jednym z najważniejszych miejsc organizacji wydarzeń targowych w Tunezji.
Położenie w aglomeracji Tunisu ma dodatkowe znaczenie. Stolica jest naturalnym centrum biznesowym, komunikacyjnym i kulturalnym kraju, a jednocześnie doskonałym punktem wyjścia do poznawania północnej Tunezji. Wizyta na targach może więc stać się częścią szerszej podróży po regionie, łączącej zainteresowanie rzemiosłem i kulturą z poznawaniem zabytków, muzeów, medyn oraz śródziemnomorskiego dziedzictwa Tunezji.
Trzecia edycja ARTICREA
Tegoroczna, trzecia edycja ARTICREA, będzie okazją do spotkania przedstawicieli świata rzemiosła, designu, handlu, turystyki i mediów.
Ponad 160 przedsiębiorstw, reprezentujących różne regiony i specjalności, ma zaprezentować szerokie spektrum współczesnego tunezyjskiego rzemiosła – od tradycyjnych technik i lokalnego dziedzictwa po produkty odpowiadające współczesnym trendom.
Dla zagranicznych gości targi będą natomiast okazją do odkrycia mniej oczywistego oblicza Tunezji – kraju, którego kultura nie kończy się na plażach, hotelach i zabytkach starożytności. To również żywe tradycje, lokalni twórcy, rękodzieło, design i wiedza przekazywana kolejnym pokoleniom.
ARTICREA 2026 ma zatem połączyć dwa światy: dziedzictwo i przyszłość. Tradycyjne umiejętności oraz współczesne wzornictwo spotkają się z międzynarodowym biznesem, nowymi technologiami i globalnymi trendami.
W dniach 5–11 października 2026 roku Tunezja zaprosi do Tunisu przedstawicieli branży, kupców, mediów i partnerów zagranicznych, aby wspólnie odkrywać potencjał jednego z najbardziej autentycznych elementów jej kulturowego dziedzictwa – tunezyjskiego rzemiosła.
Więcej informacji: www.articrea.tn
Salamandra Alpine Coaster w Szczyrku – całoroczna kolejka grawitacyjna na Hali Skrzyczeńskiej
Salamandra Alpine Coaster to najnowsza atrakcja Szczyrk Mountain Resort i jedna z najbardziej efektownych nowości turystycznych w Beskidach w 2026 roku. Całoroczna kolejka grawitacyjna została uruchomiona w lipcu 2026 roku na Hali Skrzyczeńskiej. Łączy szybkość i emocje charakterystyczne dla rollercoasterów z górskim krajobrazem i możliwością samodzielnego kontrolowania tempa jazdy.

Salamandra Alpine Coaster Szczyrk
Ponad kilometr emocji
Tor Salamandra Alpine Coaster ma 1071 metrów długości. Na właściwy zjazd przypada 747 metrów, natomiast pozostałe 324 metry stanowią odcinek powrotny. Początek trasy znajduje się na wysokości 1000 m n.p.m., a jej dolna stacja położona jest na wysokości 888 m n.p.m. Oznacza to 112 metrów różnicy wysokości.
Najciekawsza część przejazdu rozpoczyna się wtedy, gdy wagonik nabiera prędkości. Tor został poprowadzony tak, aby wykorzystać ukształtowanie górskiego terenu. Są tu ostre zakręty, szybkie zmiany kierunku, spadki oraz efektowne spirale. Szczególną uwagę zwracają dwie konstrukcje zjazdowe o wysokości 12 i 15 metrów.
To właśnie połączenie naturalnej górskiej przestrzeni z rozbudowaną konstrukcją toru odróżnia Salamandrę od tradycyjnych torów saneczkowych.

Salamandra Alpine Coaster w Szczyrku
Ty decydujesz, jak szybko jedziesz
Maksymalna prędkość wagonika wynosi 40 km/h, ale nie oznacza to, że każdy przejazd musi wyglądać tak samo. System hamowania pozwala użytkownikowi regulować tempo. Można więc wybrać bardziej dynamiczną jazdę albo zwolnić i skupić się na otaczającym krajobrazie.
Dzięki temu atrakcja ma nieco inny charakter niż klasyczny rollercoaster. Tutaj pasażer ma wpływ na przebieg przejazdu, a prędkość jest elementem, który można dostosować do własnych preferencji.

Salamandra Alpine Coaster Szczyrk
Wagonik dla dwóch osób
W jednym wagoniku mogą podróżować dwie osoby, co pozwala korzystać z atrakcji wspólnie – na przykład z dzieckiem, partnerem czy znajomym. Bezpieczeństwo zapewniają pasy oraz system kontroli odstępów pomiędzy wagonikami.
Istotnym elementem jest także automatyczne sterowanie ruchem na torze. Rozwiązanie to pozwala zachować odpowiednią odległość między pojazdami podczas przejazdu.
Salamandra Alpine Coaster jako część wycieczki po Beskidach
Położenie kolejki sprawia, że nie trzeba traktować jej wyłącznie jako samodzielnej atrakcji. Hala Skrzyczeńska jest jednym z ważnych punktów infrastruktury Szczyrk Mountain Resort, do którego można dotrzeć koleją gondolową.
Przejazd Salamandrą można więc połączyć z górską wycieczką, wjazdem koleją linową i spacerem po okolicznych szlakach. To szczególnie interesująca propozycja dla osób, które podczas pobytu w Szczyrku chcą połączyć aktywność w górach z bardziej rozrywkową formą spędzania czasu.

Salamandra Alpine Coaster Szczyrk
Atrakcja na cały rok
Jednym z największych atutów Salamandra Alpine Coaster jest całoroczna działalność. Kolejka nie została ograniczona wyłącznie do letniego sezonu turystycznego. Dzięki temu może być atrakcją zarówno podczas wakacyjnego pobytu w Beskidach, jak i jesiennego weekendu czy zimowego wyjazdu do Szczyrku.
W praktyce oznacza to również możliwość zobaczenia tej samej trasy w zupełnie różnych warunkach. Letni, zielony krajobraz Beskidów będzie wyglądał zupełnie inaczej niż jesienne zbocza czy zimowa sceneria Hali Skrzyczeńskiej.
TOP 10 najdłuższych zjeżdżalni grawitacyjnych i letnich torów saneczkowych w Polsce
Salamandra Alpine Coaster – najważniejsze informacje
| Parametr | Informacja |
|---|---|
| Nazwa atrakcji | Salamandra Alpine Coaster |
| Lokalizacja | Hala Skrzyczeńska, Szczyrk |
| Operator | Szczyrk Mountain Resort |
| Długość całego toru | 1071 m |
| Długość zjazdu | 747 m |
| Długość wjazdu | 324 m |
| Różnica wysokości | 112 m |
| Górna stacja | 1000 m n.p.m. |
| Dolna stacja | 888 m n.p.m. |
| Maksymalna prędkość | 40 km/h |
| Najwyższe wieże | 12 i 15 m |
| Pojemność wagonika | do 2 osób |
| Charakter atrakcji | całoroczny |

Salamandra Alpine Coaster Szczyrk
Nowa atrakcja na mapie Szczyrku
Otwarcie Salamandra Alpine Coaster wprowadziło do oferty Szczyrku atrakcję, która wykracza poza tradycyjne formy turystyki górskiej. 1071 metrów toru, 112 metrów różnicy wysokości, spirale, zakręty i dwie wysokie wieże tworzą przejazd, który może być jednym z mocniejszych punktów pobytu w Beskidach.
Co ważne, Salamandra nie wymaga rezygnacji z górskiego charakteru wycieczki. Wręcz przeciwnie – jej lokalizacja na Hali Skrzyczeńskiej pozwala połączyć przejazd z panoramą Beskidów, korzystaniem z kolei gondolowej i dalszą wędrówką.
Salamandra Alpine Coaster to propozycja zarówno dla poszukiwaczy adrenaliny, jak i rodzin oraz turystów szukających nowej atrakcji podczas pobytu w Szczyrku.
TOP 20 najdłuższych pojedynczych tyrolek świata
Salamandra Alpine Coaster

Salamandra Alpine Coaster w Szczyrku

Salamandra Alpine Coaster w Szczyrku

Salamandra Alpine Coaster w Szczyrku

Salamandra Alpine Coaster w Szczyrku
Tour du Mont Blanc (TMB) to jeden z najsłynniejszych trekkingów Europy – około 170 km spektakularnej trasy wokół masywu Mont Blanc, prowadzącej przez Francję, Włochy i Szwajcarię. W tym praktycznym przewodniku znajdziesz przebieg szlaku, proponowany podział na etapy, informacje o przewyższeniach, transport oraz przede wszystkim noclegi, campingi i legalne miejsca bivouac dla osób wędrujących z namiotem. Podpowiadamy, gdzie można przenocować, kiedy wymagana jest rezerwacja i jakie zasady obowiązują w poszczególnych częściach TMB.

Najciekawsze szlaki piesze i rowerowe w Europie
Tour du Mont Blanc (TMB) – praktyczny przewodnik. Przebieg szlaku, noclegi, campingi i legalny biwak
Mont Blanc
Tour du Mont Blanc (TMB) to jeden z najsłynniejszych europejskich trekkingów długodystansowych. Szlak tworzy wielką pętlę wokół masywu Mont Blanc i prowadzi przez Francję, Włochy oraz Szwajcarię. Klasyczna trasa ma około 170 km, a suma podejść i zejść sięga około 10 000 m. W zależności od wariantu, punktów startowych i przebiegu przez przełęcze wartości te mogą być większe – oficjalne materiały Courmayeur podają dla jednego z wariantów 174 km i ponad 12 000 m podejść. (CourmayeurMontBlanc)
TMB nie jest jednym, sztywno wytyczonym ciągiem kilometrów. Istnieją warianty przebiegu, a najważniejszym przykładem jest wybór pomiędzy łatwiejszym wariantem przez Col de Bovine a bardziej wymagającym przejściem przez Fenêtre d’Arpette. Całość najczęściej planuje się na 10–11 dni, choć dobrze przygotowany turysta może przejść trasę szybciej, a osoby preferujące krótsze dzienne odcinki mogą potrzebować 12 dni lub więcej. Oficjalny portal TMB również wskazuje 10–11 etapów jako typowy sposób przejścia. (montourdumontblanc.com)
Najważniejsze informacje
| Parametr | Informacja |
|---|---|
| Nazwa | Tour du Mont Blanc – TMB |
| Długość | ok. 170 km, zależnie od wariantu |
| Państwa | Francja, Włochy, Szwajcaria |
| Przewyższenia | około 10 000 m, a na niektórych wariantach więcej |
| Typ trasy | pętla |
| Najczęstszy kierunek | przeciwnie do ruchu wskazówek zegara |
| Typowy czas | 10–11 dni |
| Wariant dla wolniejszego tempa | 11–12 dni |
| Najwyższe przejścia | okolice 2500–2665 m n.p.m. |
| Start | najczęściej Les Houches lub Courmayeur |
| Oznakowanie | GR TMB / lokalne oznakowanie szlaków |
| Noclegi | refuges, gîtes, hotele, campingi i wyznaczone miejsca bivouac |
Gdzie rozpocząć TMB?
Najbardziej klasycznym punktem rozpoczęcia jest Les Houches, miejscowość położona około 8 km od centrum Chamonix. To właśnie z Les Houches prowadzi jeden z najpopularniejszych wariantów początku TMB. (Chamonix)
Dobrym rozwiązaniem jest również Courmayeur we Włoszech. To szczególnie wygodna opcja dla osób, które chcą rozpocząć trekking od włoskiej części pętli. Courmayeur posiada dobre połączenia autobusowe i jest jednym z oficjalnie wskazywanych punktów rozpoczęcia TMB. (CourmayeurMontBlanc)
Trasę można również rozpocząć w innych miejscowościach leżących na pętli – m.in. w Les Contamines, Les Chapieux, Trient, Champex-Lac czy Vallorcine. Dzięki temu TMB można skrócić albo podzielić na kilka niezależnych wyjazdów. (CourmayeurMontBlanc)

Szlak Tour du Mont Blanc – TMB praktycznie. foto pexels-Walter Coppola
Przebieg Tour du Mont Blanc
Najbardziej praktyczny sposób planowania to podzielenie TMB na około 10–12 dni. Poniższy układ przedstawia klasyczny przebieg przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, rozpoczynając w Les Houches.
1. Les Houches – Les Contamines-Montjoie
Pierwszy odcinek prowadzi przez okolice Col de Voza i dalej w kierunku doliny Les Contamines-Montjoie. W zależności od wybranego wariantu można wykorzystać kolejkę Bellevue, aby skrócić początkowe podejście. (Chamonix)
Noclegi: Les Contamines-Montjoie, m.in. Camping du Pontet oraz refuges.
2. Les Contamines-Montjoie – Les Chapieux
To jeden z bardziej wymagających odcinków TMB. Trasa prowadzi przez Col du Bonhomme (2329 m) i Col de la Croix du Bonhomme (2479 m), a następnie schodzi do odległej doliny Les Chapieux. (Chamonix)
Noclegi: Les Chapieux, Refuge des Mottets i okolice.
3. Les Chapieux – Val Veny / Courmayeur
Przez Col de la Seigne szlak przekracza granicę francusko-włoską i wchodzi do doliny Val Veny. Jest to jeden z najbardziej efektownych krajobrazowo fragmentów całego TMB. (CourmayeurMontBlanc)
Noclegi: Val Veny lub Courmayeur.
4. Val Veny – Courmayeur / Val Ferret
Trasa prowadzi przez okolice Rifugio Elisabetta, następnie balkonem Val Veny schodzi w kierunku Courmayeur. W dalszym ciągu pętli szlak przechodzi do Val Ferret. (CourmayeurMontBlanc)
5. Courmayeur – Rifugio Bonatti / Val Ferret
To jeden z najbardziej charakterystycznych odcinków włoskiej części TMB. Nad doliną prowadzi tzw. Balcon du Val Ferret, oferując widoki na Grandes Jorasses i południową stronę masywu Mont Blanc. (CourmayeurMontBlanc)
6. Val Ferret – La Fouly
Przez Grand Col Ferret trasa przekracza granicę włosko-szwajcarską i schodzi do szwajcarskiej doliny Val Ferret. (CourmayeurMontBlanc)
7. La Fouly – Champex-Lac
To jeden z łatwiejszych odcinków TMB pod względem wysokości, choć nadal wymaga dobrej kondycji. Champex-Lac jest ważnym punktem logistycznym – znajdują się tu sklepy, transport i kilka możliwości noclegu. (CourmayeurMontBlanc)
8. Champex-Lac – Trient
Tu pojawia się najważniejszy wybór wariantu:
Bovine – wariant łatwiejszy, klasyczny.
Fenêtre d’Arpette – wariant trudniejszy, bardziej wysokogórski i osiągający około 2665 m n.p.m.
Przy złej pogodzie albo zalegającym śniegu zdecydowanie rozsądniejszy jest wariant Bovine. (CourmayeurMontBlanc)
9. Trient – Vallorcine / Le Tour
Przez Col de Balme trasa wraca do Francji. Z przełęczy rozpoczyna się bardzo efektowny odcinek z widokiem na Mont Blanc i dolinę Chamonix. (CourmayeurMontBlanc)
10. Vallorcine – Argentière / Chamonix
Ostatnia część prowadzi przez okolice Col des Montets, Trélechamps, Aiguilles Rouges i dalej w kierunku Chamonix.
11. Argentière / Chamonix – Les Houches
Ostatni fragment prowadzi przez rejon Brévent i kończy pętlę w Les Houches. Oficjalne warianty TMB przewidują różne rozwiązania tego odcinka. (CourmayeurMontBlanc)

pexels-manon-ridet Chamonix-Mont-Blanc, Auvergne-Rhône-Alpes, France
Nocleg na TMB – schroniska, gîtes i pensjonaty
Najbezpieczniejszą metodą planowania noclegów jest korzystanie z oficjalnego portalu Mon Tour du Mont-Blanc, który pozwala sprawdzać dostępność i rezerwować noclegi etap po etapie. W aktualnym katalogu znajdują się obiekty we wszystkich trzech państwach. (montourdumontblanc.com)
Oficjalna wyszukiwarka i rezerwacja noclegów na TMB
Francja
Les Houches
- Chalet Les Méandres
- Gîte Michel Fagot
Saint-Gervais
- Refuge du Fioux
Les Contamines-Montjoie
- Auberge du Truc
- La Ferme à Piron
- Gîte Les Mélèzes
- Gîte le Pontet
- Refuge de Nant Borrant
- Refuge des Prés
- Refuge de la Balme
Les Chapieux / Les Mottets
- Auberge-Refuge de la Nova
- Les Chambres du Soleil
- Refuge des Mottets
Vallorcine
- Gîte Mermoud
- Gîte Saint Louis
Argentière / Chamonix
- Gîte d’Alpage Les Ecuries de Charamillon
- Chalet Alpin du Tour
- Gîte Le Moulin
- Auberge la Boërne
Aktualny katalog TMB podaje m.in. pojemności poszczególnych obiektów i pozwala sprawdzać dostępność. (montourdumontblanc.com)
Włochy
Val Veny / Courmayeur
- Rifugio Maison Vieille
- Gîte le Randonneur du Mont Blanc
- Rifugio Monte Bianco – CAI UGET
Val Ferret / Courmayeur
- Rifugio G. Bertone
- Hôtel Funivia
- Rifugio Chapy Mont Blanc
- Hôtel Lavachey
- Hôtel Chalet Val Ferret
Lista odpowiada obiektom znajdującym się w aktualnym katalogu noclegowym TMB. (montourdumontblanc.com)
Szwajcaria
La Fouly
- Gîte Alpage de La Peule
- Hotel du Col de Fenêtre
- Gîte La Léchère
- Chalet Le Dolent
- Auberge Maya-Joie
- Auberge des Glaciers
- Gîte de la Fouly
- Hôtel Edelweiss
Champex-Lac
- Pension en Plein Air
- Auberge Gîte Bon Abri
- Chalet La Grange
- Relais d’Arpette
Trient / Col de la Forclaz
- Hôtel du Col de la Forclaz
- Auberge Mont-Blanc
- Auberge la Grande Ourse
- Refuge Le Peuty
Aktualne informacje o dostępności są publikowane na bieżąco w kalendarzu TMB. (montourdumontblanc.com)

foto pexels-Arian Hoti
TMB z namiotem – najważniejsza rzecz przed wyjazdem
Nie należy utożsamiać bivouac z campingiem sauvage.
Bivouac oznacza krótkotrwałe rozstawienie małego namiotu na noc w miejscu, w którym jest to dozwolone. Camping to pobyt na wyznaczonym polu namiotowym. Zasady różnią się pomiędzy trzema państwami, a nawet pomiędzy sąsiednimi gminami i rezerwatami. (Le Tour du Mont Blanc)
Francja – najbardziej przyjazna dla turysty z namiotem
Na francuskiej części TMB istnieje kilka oficjalnych miejsc bivouac. Nie oznacza to jednak prawa do rozbicia namiotu gdziekolwiek przy szlaku.
Szczególnie istotne są przepisy rezerwatu przyrody Contamines-Montjoie. Od 15 czerwca do 15 września biwak jest tam regulowany: namiot można rozstawić między 19:00 a 9:00, a w wyznaczonych miejscach wymagana jest rezerwacja. Oficjalnie wskazano m.in. Pont de la Rollaz – 40 namiotów oraz La Balme – 50 namiotów. (haute-savoie.gouv.fr)
1. Pont de la Rollaz – Les Contamines-Montjoie
To jedno z najważniejszych miejsc dla osób przechodzących TMB z namiotem.
Lokalizacja: przy szlaku TMB powyżej Refuge de Nant Borrant, w kierunku Refuge de la Balme.
Orientacyjne GPS: 45.77371, 6.71699
Miejsce znajduje się na terenie rezerwatu. W sezonie 2026 obowiązuje możliwość biwakowania w godzinach 19:00–9:00; należy sprawdzić aktualną procedurę rezerwacji przed wejściem na teren rezerwatu. Oficjalna pojemność wynosi 40 namiotów. (Montagne Trekking)
2. Aire de La Balme – przy Refuge de la Balme
Drugie oficjalne miejsce biwakowe znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie Refuge de la Balme.
Orientacyjne GPS: 45.7574, 6.7110
Teren biwakowy znajduje się około 200 m od schroniska i posiada dostęp do wody oraz toalet. Ważne: miejsce biwakowe nie jest prowadzone przez schronisko, dlatego nie należy zakładać, że rezerwacja łóżka w Refuge de la Balme oznacza automatycznie rezerwację pola namiotowego. (montourdumontblanc.com)
W sezonie obowiązuje zasada 19:00–9:00, a miejsce ma oficjalną pojemność 50 namiotów. (haute-savoie.gouv.fr)
3. Les Chapieux – oficjalne pole bivouac
W Les Chapieux znajduje się oficjalna gminna strefa biwakowa z sanitariatami i miejscem zbierania odpadów.
Orientacyjne GPS: 45.69705, 6.73408
To zdecydowanie lepsze rozwiązanie niż próba rozbijania namiotu gdzieś w dolinie. Dolina Glacier jest w dużej mierze zajęta przez pastwiska i prywatne grunty, dlatego biwakowanie poza wyznaczonym miejscem nie jest tam dozwolone. (montourdumontblanc.com)
4. Vallorcine – szczególne zasady
Tutaj sytuacja jest bardziej skomplikowana. Na terenie gminy dziki camping i ogniska są zabronione. Poza rezerwatami bivouac jest możliwy za zgodą właściciela na jedną noc, od 19:00 do 9:00. Powyżej 1700 m zgoda właściciela jest – zgodnie z regulacją gminną przywoływaną przez oficjalny portal TMB – uznawana za udzieloną. (montourdumontblanc.com)
W praktyce turysta idący TMB powinien tutaj korzystać z Camping des Montets albo Auberge La Boërne, zamiast szukać przypadkowego miejsca pod namiot.

foto pexels-Manon Ridet
Aiguilles Rouges – legalny bivouac tylko po rezerwacji
To bardzo ważna informacja dla osób planujących nocleg z namiotem w końcowej części TMB.
W rezerwatach Aiguilles Rouges, Carlaveyron i Vallon de Bérard w sezonie 2026 biwak jest regulowany od 1 czerwca do 30 września. Można go prowadzić wyłącznie w wyznaczonych sektorach, w godzinach 19:00–9:00, a rezerwacja miejsca jest obowiązkowa. (haute-savoie.gouv.fr)
Dostępne są cztery główne sektory:
- Lacs des Cheserys – do 30 namiotów
- Lac du Brévent – do 25 namiotów
- Ruines d’Arlevé – do 15 namiotów
- Combe du lac Cornu – do 15 namiotów (haute-savoie.gouv.fr)
Jako punkty orientacyjne można przyjąć:
- Lacs des Cheserys – okolice 45.9822, 6.8973
- Lac du Brévent – okolice 45.9289, 6.8276
Są to jednak współrzędne geograficzne obiektów orientacyjnych, a nie dokładne punkty ustawienia namiotu. Dokładne miejsce należy sprawdzić na mapie rezerwacji przed wyjściem w góry. (Cirkwi)
Oficjalne informacje o zasadach bivouac w rezerwatach Haute-Savoie
Rezerwacja miejsc bivouac w rezerwatach Aiguilles Rouges
Lac Blanc nie jest miejscem, w którym można po prostu rozbić namiot. W rezerwacie obowiązują strefy wyłączenia i ograniczenia, a mapa aktualnych miejsc legalnego bivouac ma pierwszeństwo przed starszymi relacjami czy mapami trekkingowymi. (montourdumontblanc.com)
Campingi – najpewniejsza opcja dla namiotu
Jeżeli ktoś chce przejść TMB z własnym namiotem, ale nie chce ryzykować naruszenia lokalnych przepisów, campingi są najprostszym rozwiązaniem.
Oficjalny przewodnik TMB wskazuje następujące najważniejsze miejsca:
Francja
Les Houches – Camping Bellevue
Camping znajduje się przy starcie TMB, w pobliżu kolejki Bellevue.
Adres: 136 Route du Nant Jorland, 74310 Les Houches
GPS: 45.89138, 6.78818
W sezonie 2026 camping jest otwarty od końca maja do końca września. (Outdooractive)
To bardzo dobre miejsce na noc przed rozpoczęciem trekkingu.
Les Contamines-Montjoie – Camping du Pontet
Adres: 2481 Route de Notre-Dame de la Gorge, 74170 Les Contamines-Montjoie
GPS: około 45.8031, 6.7225
Camping znajduje się bezpośrednio przy przebiegu GR/TMB. (Cirkwi)
Les Chapieux
Oficjalna aire de bivouac znajduje się w miejscowości Les Chapieux. Jest to rozwiązanie szczególnie praktyczne dla osób przechodzących TMB z namiotem. (montourdumontblanc.com)
Włochy – Val Veny i Val Ferret
I tutaj ważna korekta popularnego opisu TMB:
Nie należy pisać bez zastrzeżenia, że „we Włoszech można legalnie rozbić namiot powyżej 2500 m”.
W Dolinie Aosty funkcjonuje zasada dopuszczająca bivouac na dużych wysokościach, ale podlega ona dodatkowym ograniczeniom, przepisom lokalnym i ochronie przyrody. Ponadto nie oznacza ona automatycznie, że można rozbić namiot na dowolnym miejscu przebiegu TMB. W Val Veny występują dodatkowe ograniczenia, a oficjalny przewodnik TMB wskazuje campingi jako podstawowe rozwiązanie noclegowe po włoskiej stronie. (TheFlintstones.it)
Dlatego dla praktycznego przewodnika TMB najlepiej przyjąć prostą zasadę:
Na włoskim odcinku TMB planuj nocleg w campingu lub schronisku. Nie zakładaj, że przekroczenie 2500 m automatycznie daje prawo do rozstawienia namiotu.
Val Veny
Najważniejsze campingi:
- Camping Aiguille Noire – okolice Zerotta
- Campeggio Monte Bianco La Sorgente – Peuterey/Purtud
- Camping Hobo – Cuignon, okolice Zerotta
Oficjalny przewodnik TMB wskazuje, że wszystkie trzy znajdują się poza zasadniczym przebiegiem GR/TMB, dlatego trzeba uwzględnić dojście lub lokalny transport. (montourdumontblanc.com)
Val Ferret
- Camping Grandes Jorasses – Planpincieux
- Camping Tronchey
Także te campingi są wskazywane jako obiekty poza głównym przebiegiem GR, dlatego przed rozpoczęciem etapu trzeba sprawdzić dojście i transport. (montourdumontblanc.com)
W praktyce camping w Val Veny lub Val Ferret jest znacznie bezpieczniejszym rozwiązaniem logistycznym niż poszukiwanie nieformalnego miejsca na noc.
Szwajcaria – namiot przede wszystkim na campingu
Popularne stwierdzenie, że „w Szwajcarii biwakowanie jest absolutnie zabronione”, jest również zbyt dużym uproszczeniem. W Szwajcarii zasady zależą od kantonu, gminy, obszarów chronionych i lokalnych regulacji. W federalnych obszarach ochrony zwierzyny obowiązuje np. zakaz swobodnego biwakowania. (bafu.admin.ch)
Dla turysty przechodzącego TMB najpraktyczniejszą zasadą jest:
Nie planuj dzikiego noclegu w szwajcarskiej części TMB. Korzystaj z legalnego campingu albo zarezerwowanego noclegu.
La Fouly – Camping des Glaciers
To podstawowy camping dla osób przechodzących TMB przez szwajcarski Val Ferret.
Znajduje się w La Fouly, w bezpośrednim sąsiedztwie przebiegu TMB.
Champex-Lac – Camping Les Rocailles
Jeden z najpopularniejszych campingów dla osób przechodzących TMB.
Jest szczególnie wygodny przy wariancie przez Bovine. Przy wyborze Fenêtre d’Arpette warto rozważyć nocleg bliżej wejścia na wariant.
Relais d’Arpette
To bardzo interesująca opcja dla osób planujących przejście przez Fenêtre d’Arpette.
Obiekt oferuje zarówno noclegi w budynku, jak i camping z własnym namiotem. Co ważne, rezerwacja miejsca na campingu jest wymagana. (arpette.ch)
Adres: Chemin d’Arpette 9, 1938 Champex.
Trient – Camping de l’Arpille
Camping znajduje się przy Col de la Forclaz, obok Hôtel du Col de la Forclaz.
GPS: 46.0585, 7.0013
Wysokość: 1527 m n.p.m.
Rezerwację i obsługę campingu prowadzi Hôtel du Col de la Forclaz. (valleedutrient.ch)
Trient – Camping / bivouac du Peuty
To mały, bardzo praktyczny nocleg dla turystów przechodzących TMB.
Gmina Trient wskazuje Le Peuty jako miejsce noclegowe na trasie. Jednocześnie należy sprawdzać bieżący status poszczególnych instalacji, ponieważ lokalne obiekty mogą być czasowo zamykane ze względów bezpieczeństwa. W 2026 r. część infrastruktury w rejonie Trient została objęta czasowym zamknięciem z powodu zagrożenia geologicznego. (trient.ch)
| Odcinek | Nocleg pod namiotem | Charakter |
|---|---|---|
| Les Houches | Camping Bellevue | płatny camping |
| Les Contamines | Camping du Pontet | płatny camping |
| Les Contamines | Pont de la Rollaz | oficjalny bivouac |
| Les Contamines | La Balme | oficjalny bivouac, rezerwacja |
| Les Chapieux | Aire de bivouac | oficjalny bivouac |
| Val Veny | Camping Aiguille Noire | płatny camping |
| Val Veny | Monte Bianco La Sorgente | płatny camping |
| Val Veny | Camping Hobo | płatny camping |
| Val Ferret | Camping Grandes Jorasses | płatny camping |
| Val Ferret | Camping Tronchey | płatny camping |
| La Fouly | Camping des Glaciers | płatny camping |
| Champex | Camping Les Rocailles | płatny camping |
| Champex | Relais d’Arpette | camping, rezerwacja |
| Col de la Forclaz | Camping de l’Arpille | płatny camping |
| Trient | Camping / bivouac du Peuty | mały camping/bivouac |
| Vallorcine | Camping des Montets | płatny camping |
| Aiguilles Rouges | Lacs des Cheserys | bivouac, rezerwacja |
| Aiguilles Rouges | Lac du Brévent | bivouac, rezerwacja |
| Aiguilles Rouges | Ruines d’Arlevé | bivouac, rezerwacja |
| Aiguilles Rouges | Combe du lac Cornu | bivouac, rezerwacja |
Oficjalny przewodnik TMB podkreśla, że campingi po włoskiej stronie znajdują się w kilku przypadkach poza zasadniczym przebiegiem GR, natomiast francuskie i szwajcarskie miejsca są rozmieszczone w głównych punktach noclegowych pętli. (montourdumontblanc.com)
Camping des Montets – ważna opcja na końcu trasy
Camping des Montets w Vallorcine jest szczególnie wygodny dla osób przechodzących końcowy fragment TMB.
Adres: 620 Route du Montet, 74660 Vallorcine.
Camping podaje sezon od końca maja do połowy września. Dla namiotów turystycznych nie ma rezerwacji – obowiązuje przyjazd i meldunek na miejscu, przy czym właściciel zaleca przyjazd możliwie wcześnie w lipcu i sierpniu. (Camping Montets)
Camping des Montets – informacje i rezerwacje
Jak rezerwować noclegi na TMB?
1. Schroniska i gîtes
Najwygodniej rozpocząć od oficjalnego portalu Mon Tour du Mont-Blanc. Można wybrać region, datę i rodzaj zakwaterowania, a następnie sprawdzić dostępność. System pokazuje również obiekty, które wymagają kontaktu bezpośredniego. (montourdumontblanc.com)
W lipcu i sierpniu warto rezerwować noclegi z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, a przy sztywnym harmonogramie nawet wcześniej. (montourdumontblanc.com)
2. Campingi
Tutaj zasady są różne:
- część przyjmuje namioty bez wcześniejszej rezerwacji,
- część wymaga kontaktu telefonicznego,
- część pozwala rezerwować tylko większe stanowiska,
- niektóre miejsca mają pierwszeństwo dla osób przybywających pieszo.
Przykładem jest Camping des Montets, gdzie dla namiotów rezerwacja nie jest możliwa, natomiast Relais d’Arpette wymaga rezerwacji miejsca campingowego. (Camping Montets)
3. Bivouac
Tutaj trzeba rozróżnić trzy sytuacje:
Bivouac bez rezerwacji – tylko tam, gdzie lokalne przepisy wyraźnie na to pozwalają.
Bivouac wymagający rezerwacji – m.in. część rezerwatów Aiguilles Rouges i wybrane miejsca w rezerwacie Contamines-Montjoie.
Camping sauvage zakazany – w wielu miejscach, szczególnie na terenach chronionych.
Ile dni przeznaczyć na TMB?
Dla osoby idącej z pełnym plecakiem i namiotem rozsądny jest wariant 11–12 dni.
Wariant 11-dniowy
- Les Houches – Les Contamines
- Les Contamines – Les Chapieux
- Les Chapieux – Val Veny
- Val Veny – Courmayeur
- Courmayeur – La Fouly
- La Fouly – Champex
- Champex – Trient
- Trient – Vallorcine
- Vallorcine – Argentière
- Argentière – okolice Brévent
- Brévent – Les Houches
Przy dobrej kondycji część odcinków można połączyć. Oficjalny przebieg TMB przedstawiany przez Courmayeur dzieli pętlę na 12 etapów, natomiast portal TMB wskazuje, że standardowo całość można organizować w około 10–11 etapach. (CourmayeurMontBlanc)
Transport i możliwość skrócenia trasy
TMB jest wyjątkowo dobrym szlakiem dla osób, które nie chcą być całkowicie uzależnione od przejścia każdego kilometra pieszo. W wielu miejscach dostępne są autobusy, kolej, kolejki linowe i lokalne transfery.
Szczególnie ważne punkty komunikacyjne to:
- Les Houches
- Chamonix
- Les Contamines-Montjoie
- Courmayeur
- La Fouly
- Champex-Lac
- Trient
- Vallorcine
Oficjalne materiały TMB podkreślają możliwość wykorzystania transportu publicznego i kolejek do skracania wybranych odcinków. (CourmayeurMontBlanc)
To również powód, dla którego Courmayeur jest bardzo wygodnym miejscem startowym – można rozpocząć trekking od strony włoskiej i w razie potrzeby łatwo przerwać przejście lub zmodyfikować plan.
Co trzeba wiedzieć przed wyjściem?
Pogoda
Nie należy traktować TMB jako zwykłego trekkingu niskogórskiego. Mimo braku klasycznych trudności wspinaczkowych szlak prowadzi przez wysokie przełęcze i miejsca, gdzie pogoda może zmienić się bardzo szybko.
Śnieg
Na początku sezonu śnieg może zalegać na przełęczach. Dotyczy to zwłaszcza wyższych wariantów, w tym Fenêtre d’Arpette.
Fenêtre d’Arpette
To wariant dla osób mających doświadczenie w górskim trekkingu. Przy złej pogodzie należy wybrać Bovine. Oficjalny opis TMB również zaleca unikanie Fenêtre d’Arpette przy niekorzystnych warunkach. (CourmayeurMontBlanc)
Woda
W wielu miejscach można uzupełnić wodę w schroniskach, campingach i miejscowościach. Nie należy jednak zakładać, że każdy strumień jest bezpiecznym źródłem wody pitnej.
Pieniądze
Warto mieć zarówno euro, jak i franki szwajcarskie. W małych schroniskach i gîtes możliwość płatności kartą może być ograniczona.
Telefon
W dolinach zasięg jest na ogół dobry, ale w bardziej odległych fragmentach gór należy liczyć się z jego zanikiem.
TMB z namiotem – najlepszy wariant praktyczny
Jeżeli celem jest przejście całej pętli z własnym namiotem, rozsądny plan nie powinien zakładać nocowania „na dziko” każdej nocy.
Najbezpieczniejszy układ to:
Francja
- Camping Bellevue
- Camping du Pontet / Pont de la Rollaz
- Les Chapieux
- camping w Val Veny po stronie włoskiej
Włochy
- camping w Val Veny
- camping w Val Ferret
Szwajcaria
- Camping des Glaciers
- Camping Les Rocailles lub Relais d’Arpette
- Camping de l’Arpille / Le Peuty
Francja – powrót
- Camping des Montets lub legalny, wcześniej zarezerwowany bivouac w Aiguilles Rouges.
Takie rozwiązanie pozwala przejść TMB z własnym namiotem, jednocześnie ograniczając ryzyko naruszenia lokalnych przepisów.
Najważniejsza zasada
Na TMB nie wolno przenosić zasad z jednego kraju do drugiego, gdyż różnią się i to znacząco.
To, że namiot można legalnie rozstawić w określonym miejscu we Francji, nie oznacza, że wolno to zrobić kilkanaście kilometrów dalej we Włoszech albo w Szwajcarii.
Przed każdym noclegiem należy sprawdzić:
1. kraj → 2. gmina → 3. obszar chroniony → 4. aktualne przepisy → 5. godziny bivouac → 6. konieczność rezerwacji.
W szczególności należy pamiętać, że 19:00–9:00 nie jest uniwersalną zasadą obowiązującą na całym TMB. Jest to ograniczenie stosowane w określonych francuskich obszarach bivouac. (haute-savoie.gouv.fr)
Oficjalne źródła i planowanie
Najlepszym punktem wyjścia do przygotowania własnej trasy jest oficjalny portal TMB z interaktywną mapą, przebiegiem etapów i bazą noclegową.
Mon Tour du Mont-Blanc – oficjalny portal szlaku
W przypadku biwakowania w rezerwatach Haute-Savoie przed wyjściem należy sprawdzić aktualne zarządzenia prefektury oraz mapę rezerwacji bivouac.
Aktualne przepisy dotyczące bivouac – Haute-Savoie
Podsumowanie
Tour du Mont Blanc to około 170-kilometrowa pętla przez trzy państwa, którą najlepiej planować na 10–12 dni. Największym wyzwaniem organizacyjnym nie jest samo przejście trasy, lecz odpowiednie zaplanowanie noclegów.
Dla osób z namiotem TMB jest bardzo atrakcyjnym trekkingiem, ale nie jest szlakiem, na którym można bez ograniczeń rozstawiać namiot obok trasy. Największą swobodę daje francuska część z wyznaczonymi miejscami bivouac, natomiast we Włoszech i Szwajcarii zdecydowanie warto oprzeć plan na oficjalnych campingach. W rezerwatach dodatkowo obowiązują rezerwacje, limity miejsc i konkretne godziny rozstawienia namiotu. (Le Tour du Mont Blanc)
Dobrze zaplanowany wariant z namiotem pozwala jednak przejść całą pętlę stosunkowo niezależnie od schronisk, korzystając z kilkunastu legalnych miejsc campingowych i bivouac rozmieszczonych w strategicznych punktach trasy.
Co naprawdę przydaje się na wyprawie? Sprzęt, który przechodzi próbę terenu
Każdy, kto pakował się na pierwszą dłuższą wyprawę, zna to uczucie: lista rzeczy rośnie, plecak pęcznieje, a pewność siebie maleje. Po kilku sezonach w terenie dzieje się coś odwrotnego — lista się kurczy, plecak lżeje, a w środku zostają tylko rzeczy, które naprawdę pracują. Ten tekst jest o tej różnicy: o sprzęcie, który przechodzi próbę terenu, i o tym, jak go rozpoznać, zanim wyruszysz na szlak.

Co naprawdę przydaje się na wyprawie? Sprzęt, który przechodzi próbę terenu
Zasada pierwsza: mniej znaczy dalej
Najczęstszy błąd początkujących nie polega na tym, że zabierają za mało — polega na tym, że zabierają za dużo. Każdy kilogram na plecach to krótszy dzienny dystans, większe zmęczenie i mniejsza przyjemność z drogi. Doświadczeni wędrowcy stosują prostą regułę: jeśli dana rzecz nie została użyta na dwóch kolejnych wyprawach, na trzecią już nie jedzie.
Drugim filtrem jest wielozadaniowość. Chusta typu buff zastępuje czapkę, szalik i opaskę przeciwsłoneczną. Kubek z metalu służy do picia, gotowania i mierzenia porcji. Sznurek naprawi sznurówkę, rozwiesi tarp i posłuży za suszarkę na skarpety. Zanim dołożysz do plecaka kolejny przedmiot, zadaj sobie pytanie: czy coś, co już mam, nie zrobi tej roboty?
Warstwy zamiast kurtki „na wszystko”
W górach i na długich trasach pogoda potrafi zmienić się kilka razy dziennie, dlatego zamiast jednej ciężkiej kurtki lepiej sprawdza się system warstw. Klasyczny układ wygląda tak:
- Warstwa bazowa — odprowadza wilgoć od skóry; wełna merino lub syntetyk, nigdy bawełna, która mokra przestaje grzać.
- Warstwa ocieplająca — polar lub lekka kurtka syntetyczna, zakładana na postojach i wieczorem.
- Warstwa zewnętrzna — membrana chroniąca przed wiatrem i deszczem, pakowana zawsze na wierzch plecaka.
Taki zestaw waży mniej niż jedna „ekspedycyjna” kurtka, a daje znacznie większą elastyczność. W upale idziesz w samej warstwie bazowej, w załamaniu pogody dokładasz kolejne elementy — i cały czas masz kontrolę nad temperaturą ciała, co w terenie jest ważniejsze, niż się wydaje.
Nóż — najstarsze narzędzie, które wciąż nie ma zamiennika
Można spierać się o kuchenki, filtry i nawigacje, ale co do jednego elementu ekwipunku panuje wśród ludzi terenu rzadka zgoda: porządny nóż to podstawa. Kroi, struga drzazgi na rozpałkę, przycina linki, otwiera opakowania, naprawia sprzęt, a w sytuacji awaryjnej bywa narzędziem ratunkowym. Telefon może się rozładować, nóż nie.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze? Do zadań obozowych i pracy przy drewnie najlepiej sprawdza się stała głownia — konstrukcja bez ruchomych części jest po prostu najtrwalsza i wybacza najwięcej. Na lżejsze trasy, gdzie nóż służy głównie do krojenia i drobnych napraw, wystarczy solidny nóż składany, który zajmuje mniej miejsca. Dobrze dobrany nóż na wyprawę (https://krolpolowania.pl/noze-survivalowe-i-bushcraft-z-grawerem-c-142_173_174_180.html ) powinien mieć stal nierdzewną, która nie wymaga ciągłej pielęgnacji w wilgotnych warunkach, pewny chwyt także w mokrej dłoni oraz porządną pochwę lub pokrowiec, dzięki którym ostrze nie uszkodzi reszty ekwipunku. Rozmiar dobieraj do zadań, nie do wyobraźni — w praktyce średniej wielkości klinga robi w obozie więcej dobrej roboty niż efektowna „maczeta”.
Warto też pamiętać o zdrowym rozsądku w transporcie: na szlaku nóż nosimy tak, by był pod ręką przy pracy obozowej, ale w miejscach publicznych i środkach transportu wędruje głęboko do plecaka. To kwestia i kultury, i przepisów.
Ogień, woda, nawigacja — trójka, która decyduje o bezpieczeństwie
Trzy potrzeby wracają na każdej wyprawie niezależnie od regionu świata: ciepło, woda zdatna do picia i wiedza o tym, gdzie jesteś. Dlatego w plecaku doświadczonego wędrowca zawsze znajdzie się:
- Podwójne źródło ognia — zapalniczka w kieszeni i krzesiwo w plecaku; krzesiwo działa mokre, na wietrze i na mrozie, kiedy zapalniczka odmawia posłuszeństwa.
- Sposób na uzdatnianie wody — filtr, tabletki lub gotowanie; noszenie zapasu wody na cały dzień rzadko ma sens, uzdatnianie po drodze prawie zawsze.
- Nawigacja z planem B — aplikacja w telefonie jest wygodna, ale papierowa mapa i kompas nie znają pojęcia „rozładowana bateria”. Warto umieć z nich korzystać, zanim będą potrzebne.
Do tej trójki dołóż mały zestaw pierwszej pomocy — nie apteczkę „szpitalną”, lecz przemyślany minimalny komplet: opatrunki, plastry na otarcia, bandaż elastyczny, koc ratunkowy i leki, które bierzesz na co dzień. Reszta to balast.
Przetestuj wszystko, zanim teren zrobi to za ciebie
Największą pułapką jest sprzęt kupiony tuż przed wyjazdem. Nowe buty na pierwszej wielodniowej trasie to niemal gwarancja pęcherzy, a nieznana kuchenka potrafi zepsuć pierwszy wieczór w obozie. Rozwiązanie jest proste i przyjemne: weekendowy mikrotest. Jedna noc w terenie blisko domu pozwala sprawdzić cały ekwipunek w warunkach, w których ewentualna porażka kosztuje tylko trochę dumy.
Podczas takiego testu rozstaw schronienie, ugotuj pełny posiłek, przejdź kilkanaście kilometrów z docelowym obciążeniem i śpij w śpiworze, który planujesz zabrać. Notuj wszystko, co uwierało, zawiodło albo okazało się zbędne — i wyciągaj wnioski. Dwa takie weekendy powiedzą ci o twoim sprzęcie więcej niż sto recenzji w internecie.
Sprzęt to środek, nie cel
Na koniec rzecz najważniejsza: żaden ekwipunek nie zastąpi rozsądku, kondycji i pokory wobec terenu. Najlepszy sprzęt to ten, którego używasz na tyle często, że przestajesz o nim myśleć — dobrze ułożony plecak, sprawdzone buty, nóż, który leży w dłoni jak zawsze. Wtedy głowa zostaje wolna na to, po co naprawdę ruszyliśmy w drogę: na widoki, spotkania i tę szczególną ciszę, której nie da się spakować do żadnego plecaka.
Wiesbaden na weekend – stolica kraju związkowego Hesja, Niemcy
Wiesbaden nie tylko na weekend
Dla większości z nas Wiesbaden to tylko nazwa miasta gdzieś na terenie Niemiec. Tymczasem Wiesbaden to miasto które warto odwiedzić, nie tylko ze względu na zabytki, czy znane na całym świecie winnice. To także miejsce skąd można rozpocząć wyjątkowy przejazd pociągiem wzdłuż Renu. Meandrująca rzeka pomiędzy stromymi wzgórzami porośniętymi winoroślami, a prawie na każdym wzgórzu ulokowany jest zamek lub klasztor. To wszystko mamy bardzo blisko granicy Luxemburga i Francji, co czyni ten rejon jeszcze bardziej atrakcyjnym jako baza wypadowa, przy nieco dłuższym pobycie. Zanim jednak zaplanujemy wędrówkę brzegiem Renu, zostańmy na weekend w Wiesbaden. Stolica kraju związkowego Hesja porównywana jest do naszego Wrocławia, stąd nieprzypadkowe partnerstwo obu tych miast. To także uzdrowisko znane ze źródeł termalnych, leżące nad prawym brzegiem Renu, u podnóża gór Taunus. Wiesbaden ma długą historię jako miasto uzdrowiskowe. O źródłach termalnych w Wiesbaden wiedzieli już nawet Rzymianie. Nazwa miasta pochodzi od Wisibady, kąpieliska na łąkach.

Całe miasto otoczone jest zielenią a parki rozłożone są niczym rodzynki w pysznym cieście. O tym można przekonać się już po wyjściu ze stacji kolejowej, podążając w stronę centrum. Mijamy park a także nowoczesne centrum kongresowe, Rhein Main CongressCenter. Obiekt wybudowany całkiem niedawno, a już gościł jedną z największych imprez branży turystycznej w tej części świata. Ponad 500 dziennikarzy i 500 przedstawicieli firm pokrewnych z turystyką zjechało z ponad 50 krajów świata na GTM 2019, kongres jaki corocznie odbywa się w Niemczech.

Na przeciwko Rhein Main CongressCenter znajduje się Museum Wiesbaden, z imponującą kolekcją prezentowaną na wystawie Historii Naturalnej.
https://www.museum-wiesbaden.de/en/

Nieco dalej możemy wstąpić do Literaturehaus Cafe. Kawa, śniadanie czy nawet obiad w otoczeniu półek z książkami, a do tego w pięknych zabytkowych wnętrzach będzie niesamowitym przeżyciem dla ciała i duszy.

W cieniu drzew, pod koronami platanowców tworzących zielony tunel, kierujemy się w stronę kolejnych zabytków.

Dochodzimy do kolejnego, a jakże, parku, na obrzeżach którego stoi Hessisches Staatstheater Wiesbaden. Teatr którego wnętrza zachwycają podobnie jak to co można zobaczyć na kilku jego scenach.

Po opuszczeniu teatru kierujemy się w stronę Bowling Green, nazwanego tak przez brytyjskich gości spa. Pod placem znajduje się ogromny podziemny parking, co tłumaczy znikoma ilość samochodów. To także teren zielony, a całości dopełniają fontanny. Zieleni i wody tutaj jest znacznie więcej, bo za KurHaus czyli zabytkowym Domem Zdrojowym, znajduje się kolejny rozległy park wraz ze stawem. Nad tym właśnie stawem w Kurpark, w 2004 roku wystąpił Sting. W Kasynie natomiast bywał Elvis Presley.

Kurhaus czyli dom uzdrowiskowy, to nie tylko kasyno, hotel czy restauracja. To rozległy kompleks z imponującą salą koncertową. Służy jako centrum kongresowe miasta oraz centrum społeczne miasta uzdrowiskowego. Wiele wyjątkowych wydarzeń i koncertów odbywa się właśnie tutaj. To właśnie kasyno dla Fiodora Dostojewskiego było inspiracją do napisania powieści „Hazardzista”. W 1810 roku pierwszy dom zdrojowy został zbudowany przez Christiana Zaisa. Był to piękny, ale stosunkowo skromny budynek z kolumnowym portykiem, w tym cechami doryckimi i jońskimi w stylu klasycznym. Johann Wolfgang von Goethe chwalił budynek podczas jednej z wielu wizyt. W XIX wieku zalety spa przyciągnęły klasy wyższe. Liczba odwiedzających spa, 20 000 w 1840 r., Wzrosła dziesięciokrotnie do 1910 r. Potrzebny był więc większy, nowocześniejszy i bardziej imponujący dom zdrojowy. W latach 1905–07 wyburzono stary budynek spa, a na jego miejscu wzniesiono nowy budynek, zaprojektowany przez architekta Friedricha von Thierscha. Podczas ceremonii otwarcia Kaiser Wilhelm II, który odwiedzał spa co roku w maju i nadzorował przebudowę, nazwał ją „najpiękniejszym budynkiem spa na świecie”. Dwie sale koncertowe w budynku noszą nazwy budowniczych, większej sali Friedrich von Thiersch Hall i mniejszej Christian Zais Hall. Od 1949 r. główna część kasyna znajduje się również w budynku, w dawnej hali winnej. W latach 80. Kurhaus przeszedł gruntowną renowację i został wyposażony w nowoczesną technologię konferencyjną. Sala koncertowo-eventowa ma 1350 miejsc i mierzy 40 × 18 × 17 m; ma doskonałą akustykę.
Kurhaus Wiesbaden zbudowany jest w stylu neoklasycystycznym z elementami secesyjnymi; fasada jest w stylu Belle Époque. Inne elementy zewnętrzne to korynckie kolumny i mityczny fryz gryfów. Na portalu budynku wpisane są słowa Aquis Mattiacis („wody Mattiaci”), hołd dla germańskiego plemienia, które niegdyś zamieszkiwało ten obszar.



Ścisłe centrum Wiesbaden to oczywiście plac Zamkowy (niem. Schlossplatz) wraz z pałacem książęcym, Starym i Nowym Ratuszem.

Miejscem do którego warto wejść, by (mając szczęście) posłuchać próby czy nawet koncertu organowego, jest widoczny z każdego miejsca w Wiesbaden, neogotycki protestancki kościół przy rynku (niem. Marktkirche), zbudowany 1853-1862. Dwie strzeliste wieże widoczne są z wielu kilometrów, podobnie jak imponujący jest widok z wież. Niestety trzeba mieć szczęście lub należy dobrze zaplanować swój pobyt, by móc wejść na wieżę. Wejścia są możliwe zaledwie przez trzy godziny od 14.00 do 17.00 w wyznaczone dni w roku. Są to: 21 i 22 kwietnia, 1 i 30 maja, 9 i 10 czerwca.

Aby poznać nieco więcej historię miasta na przestrzeni wieków, warto wejść do Stadtmuseum am Markt czyli muzeum miejskiego mieszczącego się pod płytą rynku. Zbudowana ponad sto lat temu piwnica targowa pod placem Dern’Gelande pokazuje dzieje miasta od prehistorii i wczesnej historii po współczesność. Na około 1300 metrach kwadratowych, można odkryć historię dzisiejszej stolicy Hesji.


Aby mieć większe wyobrażenie o Wiesbaden, można opuścić ścisłe centrum by udać się na wzgórze Neroberg. Już sam wyjazd kolejką Nerobergbahn jest atrakcją samą w sobie. Kolejka a właściwie dwa wagoniki poruszające się wahadłowo, kursują od stacji bazowej przez wiadukt, do stacji górnej na wysokości 245 metrów. Kolejka kursuje od 1888 roku, epoki cesarza Wilhelma. Łączy dolinę Nerotal ze wzgórzem Neroberg, pokonując 440 metrów zbocza o nachyleniu 25 stopni. Jest to możliwe dzięki pomysłowemu systemowi napędowemu wykorzystującemu przewody wodne i liny stalowe. Wagonik który zjeżdża do doliny, wypełniany jest na górnej stacji wodą. Jego zbiorniki mieszczą 7000 litrów dzięki czemu jest wystarczająco ciężki, aby móc ciągnąć drugi wagonik do góry.

Obecna nazwa „Neroberg” nawiązuje do rzymskiej przeszłości miasta. Wierzchołek wzgórza jest ładnie zagospodarowany. Część południowego zbocza to długie rzędy winorośli. Poza panoramą na Wiesbaden, jest także zabytkowa altana, kawiarnia i zielony amfiteatr. Ze wzgórza prowadzi wiele ścieżek spacerowych, a jedna z nich wiedzie do kolejnego zabytku.

Tym zabytkiem jest Cerkiew św. Elżbiety w Wiesbaden – parafialna cerkiew prawosławna w Wiesbaden, wzniesiona w 1855 na wzniesieniu Neroberg. Pozostaje w jurysdykcji eparchii berlińskiej i niemieckiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji. Cerkiew została wzniesiona w latach 1847–1855 z inicjatywy wielkiego księcia Adolfa von Nassau, który chciał w ten sposób upamiętnić przedwczesną śmierć swojej żony, dziewiętnastoletniej księżniczki rosyjskiej Elżbiety Michajłowny Romanowej. Budynek został wzniesiony w taki sposób, by pogrążony w żałobie mąż mógł widzieć go ze swoich okien. Budowę współfinansował car rosyjski Mikołaj I Romanow.

W odległości 300 metrów od cerkwi, znajduje się miejsce gdzie można odpocząć, zregenerować się w basenie a także zjeść obiad na tarasie z widokiem na Wiesbaden i winnice opadające ze zboczy. Opelbad to odkryty basen w Wiesbaden, położony na południowym stoku Neroberg, około 80 m wyżej niż centrum Wiesbaden, między winnicą Neroberg a lasem miejskim. Basen połączony jest z restauracją. Nowoczesna technologia solarna utrzymuje stałą temperaturę wody na poziomie 24 ° C. Inne udogodnienia obejmują zjeżdżalnię, brodzik, trzy stoły do ping-ponga, boisko do siatkówki plażowej i saunę fińską. Nazwa Opelbad pochodzi od właściciela fabryki Wilhelma von Opla, który mieszkał w Wiesbaden od 1928 r.i Udzielił pożyczki w wysokości 150 000 marek na budowę kompleksu.

Zwiedzając w Wiesbaden, mamy zaledwie kilkanaście kilometrów by dotrzeć na wzgórze z Klasztorem Eberbach i rozległymi winnicami. Klasztor został założony w roku 1116 do dziś zaskakuje rozmachem i wielkością. Jest to jedno w niewielu opactw w Niemczech, którego piękne, romańskie budynki zachowały się do naszych czasów. Jednym z wydarzeń mających wpływ na popularność obiektu wśród turystów z całego świata, było nakręcenie filmu według słynnej powieści Umberta Eco. To właśnie w Eberbach roku 1986 kręcono zdjęcia do filmu „Imię róży” z Seanem Connerym. Zawartość poklasztornych piwnic z dojrzewającymi winami warta jest kilka milionów euro, a dla koneserów wyjątkowym przeżyciem są tradycyjne aukcje wina prowadzone w klasztornych piwnicach, w otoczeniu rzędów beczek z winami. W klasztorze organizowane są festiwale muzyczne i koncerty, przyciągające melomanów z niemal całego świata.

więcej o Klasztorze Eberbach














#Lastminute #Djerba #wycieczkanaDżerbe #wycieczkilastminute






