Przejdź do treści
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Slajdowiska
    • Spotkania autorskie
  • Relacje
    • Europa
      • Albania
      • Austria
      • Bułgaria
      • Chorwacja
      • Czarnogóra
      • Czechy
      • Dania
      • Francja
      • Hiszpania
      • Holandia
      • Kosowo
      • Litwa
      • Luksemburg
      • Macedonia
      • Malta
      • Niemcy
      • Norwegia
      • Portugalia
      • Rosja
      • Rumunia
      • Serbia
      • Slowacja
      • Slowenia
      • Szwajcaria
      • Ukraina
      • Wegry
      • Wielka Brytania
      • Włochy
    • Polska informacje i fotorelacje
      • Forty i twierdze
      • Góry
      • Kolej
        • Parowozownie
      • Miasta
      • Miejsca wyjątkowe
      • Muzea
      • Podziemia turystyczne w Polsce
      • Polska na weekend
      • Skanseny w Polsce
      • Woda
      • Województwa
        • Dolny Śląsk
        • Kujawsko-pomorskie
        • Łódzkie
        • Lubelskie
        • Lubuskie
        • Małopolskie
        • Mazowieckie
        • Opolskie
        • Podkarpackie
        • Podlaskie
        • Pomorskie
        • Śląskie
        • Świętokrzyskie
        • Warmińsko-mazurskie
        • Wielkopolskie
        • Zachodniopomorskie
      • Zabytki sakralne
      • Zamki i pałace
    • Świat
      • Afryka
      • Ameryka Południowa
      • Ameryka Północna
      • Ameryka Środkowa i Karaiby
      • Antarktyda
      • Australia i Oceania
      • Azja
    • Schroniska Górskie
  • Filmy
  • Sprzęt
    • Polecamy
    • Recenzje sprzętu
    • Testy sprzętu
  • Autorzy
    • Albin Marciniak
    • Karolina Zięba-Kulawik
    • Redakcja
  • Forum
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Kontakt Klub Podróżników Śródziemie
środa, 4 listopada, 2026
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Slajdowiska
    • Spotkania autorskie
  • Relacje
    • Europa
      • Albania
      • Austria
      • Bułgaria
      • Chorwacja
      • Czarnogóra
      • Czechy
      • Dania
      • Francja
      • Hiszpania
      • Holandia
      • Kosowo
      • Litwa
      • Luksemburg
      • Macedonia
      • Malta
      • Niemcy
      • Norwegia
      • Portugalia
      • Rosja
      • Rumunia
      • Serbia
      • Slowacja
      • Slowenia
      • Szwajcaria
      • Ukraina
      • Wegry
      • Wielka Brytania
      • Włochy
    • Polska informacje i fotorelacje
      • Forty i twierdze
      • Góry
      • Kolej
        • Parowozownie
      • Miasta
      • Miejsca wyjątkowe
      • Muzea
      • Podziemia turystyczne w Polsce
      • Polska na weekend
      • Skanseny w Polsce
      • Woda
      • Województwa
        • Dolny Śląsk
        • Kujawsko-pomorskie
        • Łódzkie
        • Lubelskie
        • Lubuskie
        • Małopolskie
        • Mazowieckie
        • Opolskie
        • Podkarpackie
        • Podlaskie
        • Pomorskie
        • Śląskie
        • Świętokrzyskie
        • Warmińsko-mazurskie
        • Wielkopolskie
        • Zachodniopomorskie
      • Zabytki sakralne
      • Zamki i pałace
    • Świat
      • Afryka
      • Ameryka Południowa
      • Ameryka Północna
      • Ameryka Środkowa i Karaiby
      • Antarktyda
      • Australia i Oceania
      • Azja
    • Schroniska Górskie
  • Filmy
  • Sprzęt
    • Polecamy
    • Recenzje sprzętu
    • Testy sprzętu
  • Autorzy
    • Albin Marciniak
    • Karolina Zięba-Kulawik
    • Redakcja
  • Forum
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Kontakt Klub Podróżników Śródziemie
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Home
Copyright 2025 - All Right Reserved
FrancjaPodziemia turystyczne w Europie Underground in Europe

Jaskinia Betharram – Pireneje Centralne, Francja

przez Redakcja 2026-06-05
Napisane przez Redakcja
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 29

  Jaskinia Betharram w Pirenejach to jedno z najpiękniejszych cudów natury w Europie, zachwycające swoją skalą i niezwykłą grą form naciekowych. Odkryta około 100 lat temu, powstawała przez miliony lat dzięki nieustannej pracy wody i czasu. To miejsce, gdzie można podziwiać majestatyczne stalagmity, delikatne stalaktyty i imponujące stalagmity, narastające w rytmie zaledwie 1 cm na stulecie. Zwiedzanie jaskini to podróż w głąb ziemi, pełna niespodzianek – od wąskich korytarzy po ogromne komnaty przypominające podziemne katedry. Wybierając się do Lourdes lub eksplorując Pireneje, nie sposób pominąć tej naturalnej perły, która każdego roku przyciąga tysiące turystów z całego świata.

Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 29
Grottes de Bétharram to kompleks podziemnych jaskich w południowo-zachodniej Francji, zaledwie kilka kilometrów od Lourdes, mekki pielgrzymów z całej Europy. Całość to ponad 5 km korytarzy na kilku poziomach a dla turystów udostępniono część z nich. Trasa jaką pokonuje turysta, ciągnie się 2,8 km z różnicą poziomów 80 metrów. Długość podziemnego odcinka rzeki wynosi 3,5 km.  Wejście do jaskini znajduje się ok 2 km powyżej parkingu dla samochodów osobowych.  Po zwiedzeniu 5 poziomów,  ok 150 metrowy odcinek prowadzi kładką nad podziemną rzeką. Krótka część pokonywana jest łodzią a końcowa trasa to przejażdżka podziemnym pociągiem przez sztuczny tunel wykopany w latach 1913 – 1924.
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 26
Jaskinia w Saint-Pé-de-Bigorre, Francja
Leon Ross et des Grottes, 65270 Saint-Pé-de-Bigorre, Francja
http://betharram.com/
Jaskinie leżą obok miejscowości Argèles-Gazost w której znajduje się także uzdrowisko termalne.

Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 1

Zwiedzanie z przewodnikiem w 9 językach: angielski, niemiecki, chiński, hiszpański, francuski, holenderski, włoski, polski, portugalski
Temperatura w jaskini wynosi 14 ° C
Czas zwiedzania to ok 1h 20

Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 6

    Jaskinie zostały odkryte w 1819 roku przez  oficera Gwardii Napoleona. Podziemia przyciągają uwagę przyrodników już od 1836 roku a pierwsze eksploracje były prowadzone przez profesora MERMET. Pierwszymi wielkimi odkrywca są trzej członkowie sekcji Alpine Club Pau: Larry, Campan i Ritter. W 1888 roku odkryli szereg tuneli łączących górne poziomy w jaskiniach z tymi najniższymi.
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 31
W 1889 roku Armand Vire, dyrektor Podziemnego Laboratorium Biologii w Muzeum Historii Naturalnej dokonał kolejnych eksploracji Jaskini Betharram, o czym mozna przeczytać w pamiętnikach z Speleo Society (tom III / nr 14 – czerwiec 1898) opisując swoje kolejne odkrycia na najniższym poziomie jakim była podziemna rzeka. Leon Ross (1847-1933), malarz i fotograf, urodzony w Saint-Malo w 1847, jeden z czołowych fotografów krajobrazowych Pirenejach,  w roku 1880 dokonuje kolejnych odkryć w jaskiniach.   13 kwietnia 1907, Edouard Alfred Martel-(1859/38) wraz z  Leonem Ross, zastosował farbowanie rzeki by znać jej przebieg i miejsce gdzie wypływa z jaskini.
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 28
W 1907 roku, Emile Cartailhac (1847/33)  historyk, odkrywa liczne ślady i zadrapania na ścianach, pozostawionych przez niedźwiedzie. W roku 1900, L. Ross rozpoczął budowę dróg w jaskini by ułatwić dostęp i zwiedzanie jaskini. On też zbudował elektrownię na Gave de Pau by doprowadzić prąd do wszystkich urządzeń oraz do oświetlenia jaskiń. Leon Ross, równie nieustraszony jak jego przodkowie będący korsarzami na St. Malo,  rozpoczął swoją przygodę z podziemiami. To on budując na rzece Gave elektrownię, doprowadził prąd nie tylko do jaskini ale także dla  Royal Lourdes oddalonego o 15 km, wykorzystując energię elektryczną do oświetlenia i ogrzewania. To była wówczas prawdziwa rewolucja!
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 23
W 1902 roku buduje na rzece Gave most aby ułatwić dojazd do jaskiń w lepszych warunkach. W 1903 roku, jaskinie zostały oficjalnie otwarte dla publiczności.  Leon Ross ma wówczas 53 lata. Goście przyjeżdżają konno także z Lourdes i Pau.  Następnie tworzy linię autobusową od miasta Marian. Inni zwiedzający docierają pociągiem do stacji Lestelle-Betharram, a następnie już pieszo do jaskiń.  W 1918 roku rodzi się jego syn Albert . Od 1913 do 1925 roku L. Ross prowadzi prace mające na celu budowę tunelu do wyjścia w innym miejscu niż to odbywało się dotychczas (powrót był tą samą trasą). Po jego śmierci w 1926 roku, Mary, jego odważna i zdeterminowana żona, podejmuje wyzwanie i kontynuuje dzieło zapoczątkowane przez Leona Rossa.
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 38
W 1973 roku Albert Ross zbudował mały pociąg z napędem elektrycznym by ostatnie 600 metrów turyści nie musieli pokonywać pieszo. Albert Ross jest już 4 pokoleniem które prowadzi obiekt. Od 1996 roku rozpoczął prace aby jaskinię uczynić dostępną dla niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich zwiedzających pierwszy poziom. 120 stopni schodów zastąpiono rampą po której swobodnie poruszają się wózki inwalidzkie.
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 15
Dla odwiedzających okolice Lourdes i Pireneje w tej części, te linki mogą okazać się przydatne

Region Occitanie : www.tourism-occitania.co.uk

wersja angielska : www.pyrenees-holiday.com or www.pyrenees-trip.uk

Lourdes : https://pl.lourdes-infotourisme.com

Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 22
Jaskinie Betharram położone są pomiędzy miastami Lourdes a Pau, w odległości 2 km od Sanktuariów Notre-Dame w Betharram. Aby podkreślić wartość sanktuariów, nierozerwalnie związanych z Jaskiniami, Leon Ross nazwał te ostatnie „Jaskiniami Betharram”, w celu zachęcenia zwiedzających groty do modlitwy w Kaplicy w Betharram, w której spoczywa św. Michał Garicoits (założyciel Kongregacji Ojców z Betharram), którą to wielokrotnie odwiedzała Święta Bernadeta Soubirous.
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 24
Co roku ten „Pirenejski Cud” podziwiają pielgrzymi z całego świata, przybywając tu aby modlić się do Matki Bożej z Lourdes oraz turyści zwiedzający Pireneje. To właśnie tym zwiedzającym Jaskinie Betharram zawdzięczają światowy rozgłos. Zapewniają one wyjątkową wycieczkę w głąb góry. Obecnie są to jedyne jaskinie, które oferują podziemną przejażdżkę trzema środkami transportu: pieszo, łodzią oraz kolejką. W Polsce podobny sposób zwiedzana oferuje Kopalnia Złota w Złotym Stoku. 
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 17
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 27
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 8
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 30
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 33
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 34
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 37
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 42
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 39
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 45
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 49
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 51
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 52
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 53
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 54
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 57
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 60
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 63
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 71
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 72
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 73
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 76
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 77
Jaskinia Bétharram Grottes de Bétharram foto Albin Marciniak 81
opracowanie & foto Albin Marciniak
https://www.facebook.com/marciniak.albin
NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA TURYSTYCZNE W POLSCE

NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA

NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA TURYSTYCZNE W EUROPIE
Views: 1044
2026-06-05 0 komentarze/y
4 FacebookTwitterPinterestEmail
BiegiRóżne media

Tatra Fest – Mistrzostwa Polski i Europy w sercu Tatr

przez Redakcja 2026-06-05
Napisane przez Redakcja
Tatra Fest – Mistrzostwa Polski i Europy w sercu Tatr

Tatry w sercu sportowych emocji – wielkie święto biegania, wspinaczki i pasji

   68 kilometrów, przewyższenie niemal 5000 metrów, długie godziny na trasie – pot, zmęczenie, łzy, a na mecie ogromna radość. Jeden z najtrudniejszych biegów górskich – Tatra Fest Bieg – znów w najpiękniejszych polskich górach i Zakopanem. W tym roku będzie to walka o medale Mistrzostw Polski w konkurencji Long Trail. Na starcie absolutna czołówka polskich biegów górskich – m.in. Andrzej Witek, Kamil Leśniak, Katarzyna Dombrowska czy Marcin Świerc.

Zawody odbędą się w ramach tegorocznej edycji Tatra Fest 2026 – wydarzenia, które skupia jak w soczewce ekstremalny wysiłek, piękno Tatr i sportową rywalizację na najwyższym poziomie. Tatra Fest odbędzie się od 12 do 14 czerwca 2026 roku.

Wydarzenie to wyrosło na biegach górskich, jednak obecnie to święto wielu dyscyplin: oprócz biegów zobaczymy także widowiskową wspinaczkę na czas na sztucznej ściance. Pod Giewontem pojawi się czołówka europejskich zawodników, którzy będą walczyć o punkty w Mistrzostwach i Pucharze Europy we wspinaczce na czas. To absolutnie emocjonujące zawody, które od lat przyciągają rzesze widzów. Wystarczy wspomnieć, że to właśnie w tej konkurencji nasza Aleksandra Mirosław zgarnęła złoty medal na ostatnich letnich igrzyskach w Paryżu.

 

Tatra-Fest

 

Tatrzański wyryp, bieg na skocznię i obcowanie z przyrodą

Głównym punktem zmagań będzie legendarny dystans 68 km. To wyzwanie w stylu skyrunningu, prowadzące m.in. przez Kasprowy Wierch, Ciemniak, Ornak czy Starorobociański Wierch. Uczestnicy zmierzą się z technicznymi szlakami i eksponowanymi odcinkami na wysokości powyżej 2000 m n.p.m.

Już wiemy, że na starcie tego absolutnego giganta wśród biegów górskich pojawi się polska czołówka – najlepsi z najtwardszych biegaczy. Na tatrzańskiej trasie zobaczymy m.in. Katarzynę Dombrowską, Klaudię Petters, Paulinę Krawczak, Bartosza Gorczycę, Kamila Leśniaka, Tomasza Skupnia, Pawła Czerniaka, Bartosza Misiaka i Marcina Świerca. Swój udział w walce zapowiedzieli także Robert Faron, Michał Dudczak, Agnieszka Tatarek-Konik, Karol Sioła, Karol Matyssek, Andrzej Witek i Alina Wylężałek.

W ubiegłych latach najszybszym pokonanie trasy zajmowało 8 godzin i nieco ponad 14 minut. Czy w tym roku będziemy świadkami nowego rekordu?

Dla tych, którzy szukają innych wrażeń, przygotowano trzy dodatkowe formaty biegowe:

  • Tatra Fest Run 22 km (+1000 m): Techniczna trasa przez Magurę Witowską i Gubałówkę z oszałamiającą panoramą Tatr.
  • Tatra Fest Run 11 km (+400 m): Malowniczy dystans idealny na początek przygody z bieganiem górskim.
  • Tatra Fest Vertical by TAURON: Prawdziwy „pionowy sprint” na Wielką Krokiew. 300 metrów długości i aż 140 metrów przewyższenia. To tu swoje siły po raz kolejny sprawdzi m.in. Iwona Januszyk, nasza olimpijka z ostatnich zimowych igrzysk we Włoszech.

 

 

Bieg na ścianie wspinaczkowej – to będą mega emocje

Biegi to tylko jedna z odsłon tegorocznego Tatra Festu. Drugą – równie emocjonującą – będą zawody wspinaczkowe na sztucznej ścianie. Zawody – ale nie byle jakie! Najwyższej europejskiej rangi.

W weekend 13–14 czerwca Plac Niepodległości w centrum Zakopanego zamieni się w arenę międzynarodowych zmagań. Dzięki partnerstwu z Międzynarodową Federacją Wspinaczki Sportowej (World Climbing) stanie tam widowiskowa, 15-metrowa ściana. Kibice będą mogli podziwiać najzdolniejszych młodych wspinaczy kontynentu podczas Mistrzostw Europy oraz elitę seniorów walczącą w Pucharze Europy we wspinaczce na czas. To dyscyplina, w której liczą się ułamki sekund, a dynamika ruchów zawodników zapiera dech w piersiach. To będzie bieganie – tyle że w pionie!

Dance i deskorolka

Tatra Fest to nie tylko sport profesjonalny, to także energia ulicy, integracja miejska i ogromna dawka pozytywnej energii dla dzieci i młodzieży. W strefie TATRA FEST Street (Park Miejski i Plac Niepodległości) przygotowaliśmy Urban Sport Zone. W programie m.in.:

  • X-Kids: Zawody dla dzieci i młodzieży na deskorolkach, rolkach i hulajnogach.
  • Best Trick: Rywalizacja dla dorosłych fanów miejskich sportów ekstremalnych.
  • Freestyle Dance: Bitwa taneczna pod okiem Adama Soroczyńskiego, znanego z programu „You Can Dance”.

 

 

Wspólnie budujemy Dom Marzeń

Tegoroczna edycja festiwalu to także czas szczególnej solidarności. Tatra Fest 2026 staje się platformą promującą wsparcie budowy Domu Marzeń – kluczowej inicjatywy Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną (PSONI) w Zakopanem.

Tatra Fest 2026 to także dbałość o naturę – zapraszamy na warsztaty ekologiczne i rodzinne wycieczki przyrodnicze Tatra Fest Hike, które dopełniają ideę „doświadczenia totalnego” w sercu polskich gór.

Partnerem strategicznym TATRA FEST 2026 jest Ministerstwo Sportu i Turystyki, Gmina Zakopane, Województwo Małopolskie oraz TAURON S.A.

Zapraszamy do Zakopanego w dniach 12-14 czerwca 2026 r.!

Szczegółowy harmonogram wszystkich sportowych emocji, koncertów i wydarzeń towarzyszących znajdziesz w programie festiwalu na stronie:
www.tatrafest.org/program-festiwalu/

Na serwerze znajdą Państwo zdjęcia z poprzedniej edycji zawodów oraz materiały wideo – do dowolnego wykorzystania w Państwa publikacjach.

Strona internetowa: www.tatrafest.org

 

materiały prasowe TatraFest

Views: 319
2026-06-05 0 komentarze/y
1 FacebookTwitterPinterestEmail
Podziemia turystyczne w Europie Underground in EuropePodziemia turystyczne w Polsce

Jaskinia Nietoperzowa – Zygmunta w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

przez Albin Marciniak 2026-06-05
Napisane przez Albin Marciniak
Jaskinia Nietoperzowa 6

Jaskinia Nietoperzowa-Zygmunta: Ukryty Skarb Doliny Będkowskiej

  Jaskinia Nietoperzowa – Zygmunta, jedno z najbardziej fascynujących miejsc na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, stanowi prawdziwą perłę wśród podziemnych formacji skalnych regionu. Położona w malowniczej Dolinie Będkowskiej, na terenie Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie, jest jedną z atrakcji, które przyciągają miłośników przyrody, speleologów oraz turystów szukających kontaktu z naturą w jej najbardziej surowej formie.

Jaskinia ta to system trzech otworów, który powstał przez połączenie dwóch jaskiń: Nietoperzowej i Zygmunta. Całkowita długość jaskini do niedawna wynosiła 891 metrów, a według oficjalnych informacji i dokładnych pomiarów kolejnych odkrytych partii, system ten sięga już ponad 1000 metrów. Z dnem sięgającym 51,9 metra poniżej powierzchni, to prawdziwe wyzwanie dla pasjonatów speleologii. Jaskinia Nietoperzowa – Zygmunta to drugi co do długości system jaskiń wśród tych znajdujących się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, co czyni ją wyjątkowym miejscem do odkrywania podziemnych tajemnic regionu.

 

Jaskinia Nietoperzowa 6

Pod względem przyrodniczym, jaskinia ta jest niezwykle cenna. W swoim wnętrzu kryje liczne formy krasowe, stalaktyty, stalagmity oraz inne ciekawe zjawiska geologiczne, które można podziwiać, pokonując wąskie korytarze i tajemnicze komory. Jaskinia jest także domem dla wielu gatunków nietoperzy, które w swoich podziemnych kryjówkach spędzają czas na hibernacji, stąd jej nazwa.

Jaskinia Nietoperzowa – Zygmunta jest dostępna nie tylko dla doświadczonych turystów, a jej zwiedzanie odbywa się pod okiem doświadczonych przewodników, którzy zapewniają bezpieczeństwo oraz opowiadają o historii i geologii tego miejsca. Wielu turystów przyciąga jej surowy charakter i unikalność, a także bliskość do innych atrakcji turystycznych Doliny Będkowskiej, które stanowią doskonałe tło dla tego wspaniałego zakątka. Dla miłośników przyrody i geologii, jaskinia stanowi niepowtarzalną okazję do obcowania z naturą w jej najczystszej postaci.

Jaskinia Nietoperzowa – Zygmunta to prawdziwa perła Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, będąca świadectwem wielowiekowych procesów geologicznych i przyrodniczych, które ukształtowały ten region. Dla każdego, kto szuka przygody, kontaktu z dziką przyrodą oraz piękna podziemnych formacji, to miejsce, które koniecznie trzeba odwiedzić.

 

Jaskinia Nietoperzowa 18

Otwór Jaskini Zygmunta został odsłonięty przez Zygmunta Ferdka w 2008 roku. Eksplorację Jaskini pod kierownictwem M. Pawlikowskiego, prowadzono w kwietniu 2009 roku. Od kwietnia 2016 roku Jaskinia eksplorowana jest przez nieformalną grupę pod nazwą Przedsiębiorstwo Budowy Jaskiń. 16 marca 2019 roku na głębokości 25 m odsłonięto przejście do Sali Niedowiarków i rozległego dolnego piętra. 27 lipca 2019 roku połączono Jaskinię Zygmunta z Jaskinią Nietoperzową. 21 marca 2020 roku odkryta została Salka pod Kominami i komin z najwyższym punktem w systemie.

 

Jaskinia Nietoperzowa 1

Jaskinia Nietoperzowa jest obiektem udostępnionym do zwiedzania dla turystów z przewodnikiem. Jest to jedną z największych jaskiń Jury Krakowsko – Częstochowskiej o długości korytarzy 454 m. Wymiary największej Sali dostępnej dla zwiedzających wynoszą 30 m długości, 20 m szerokości oraz 9,5 m wysokości. Wśród innych jaskiń znajdujących się w okolicy wyróżnia się jednym z największych siedlisk nietoperzy, wielkością sal, a także bogatym katalogiem znalezisk archeologicznych.

Jaskinia Nietoperzowa 22

Wyjątkowe nacieki skalne w połączeniu z przestronnymi wnętrzami sprawiły, że jaskinia została doceniona przez ekipy filmowe. Jaskinia już cztery razy stanowiła scenografię dla filmów fabularnych: w 1995 r. kręcono tutaj sceny do: „Legendy o Św. Mikołaju”, w listopadzie 1997 r. do filmu „Ogniem i mieczem”, telewizja kanadyjska nakręciła sceny do serialu pod tytułem „Bestie legend”, a w 2014 roku Bollywood nakręcił sceny do filmu „Bangistan”.

Jaskinia Nietoperzowa 20

Nazwa jaskini pochodzi od znalezionych tutaj bogatych szczątków kopalnych i współcześnie żyjących gatunków nietoperzy. Jaskinia Nietoperzowa usytuowana w grupie skał górnej części Doliny Będkowskiej, położona 447 m nad poziomem morza, o długości 306 m, jest jedną z największych jaskiń Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

Z punktu widzenia archeologicznego Jaskinia Nietoperzowa znana jest przede wszystkim jako stanowisko górnopaleolityczne datowane na 38 000 lat wstecz, będące obozowiskiem łowców niedźwiedzia jaskiniowego. Łowcy jerzmanowscy byli przedstawicielami grup ludzkich, określanych już jako HOMO SAPIENS (człowiek myślący). Byli twórcami odkrytych tu m.in. krzemiennych grotów i oszczepów reprezentujących tak zwana KULTURĘ JERZMANOWICKĄ.

 

Jaskinia Nietoperzowa 9

Na uwagę zasługuje wodospad naciekowy w początkowej części jaskini, oraz liczne kotły wirowe na stropie w głębszych jej częściach. Pisana historia jaskini sięga pierwszej połowy XIX wieku. Już w 1841 roku A. Grafowski po zwiedzaniu tej jaskini wspomina o wcześniejszym wybieraniu namuliska używanego jako nawóz. Przemysłową eksploatację prowadził z ramienia Górnośląskiego Urzędu Górniczego O. Grube w latach 1872-1879 co w znacznym stopniu zniszczyło pierwotne osady jaskini. Zupełnie przypadkiem natrafił on na 8000 kłów niedźwiedzia jaskiniowego. Jeszcze dziś, przy odrobinie szczęścia, można taki kieł znaleźć.

Pierwsze poszukiwania przeprowadził tu w roku 1871 hrabia Jan Zawisza, właściciel Doliny Ojcowskiej, znajdując liczne zabytki archeologiczne i kości zwierzęce. W czasie gospodarczej eksploatacji namuliska nadzór archeologiczny sprawował F. Romer, który zebrane zabytki przekazał do muzeum wrocławskiego. W roku 1918, gdy pierwszym prywatnym właścicielem był Antoni Ferdek, przewodnik po Ojcowie, badania w pobliżu wejścia jaskini przeprowadził Leon Kozłowski.

 

Jaskinia Nietoperzowa 3

Systematyczne i metodyczne badania archeologiczne zostały podjęte po drugiej wojnie światowej i przeprowadzone przez Waldemara Chmielewskiego w latach 1956-1963. Z punktu widzenia archeologicznego Jaskinia Nietoperzowa znana jest przede wszystkim jako stanowisko górnopaleolityczne datowane na 38000 lat temu, będące obozowiskiem łowców niedźwiedzia jaskiniowego. Łowcy jerzmanowiccy, będący przedstawicielami grup ludzkich określanych już mianem Homo sapiens (człowiek myślący), byli twórcami odkrytych tu m.in. krzemiennych grotów i oszczepów reprezentujących tak zwaną kulturę jerzmanowicką.

W trakcie wykopalisk natrafiono także na fragmenty naczyń glinianych, narzędzia kamienne, krzemienne oraz kości pozostawione przez grupy ludzkie, odwiedzające jaskinię w następnych epokach – od neolitu do średniowiecza (od 4500 p.n.e. do XIII w. naszej ery).

W poziomach archeologicznych jaskini odkryto również kości i zęby zwierzęce, głównie niedźwiedzia (4000 kłów), jak też hieny jaskiniowej, lwa jaskiniowego, borsuka, mamuta, żubra pierwotnego, nosorożca włochatego, renifera, konia oraz drobnych gryzoni, ptaków i ryb.

 

Jaskinia Nietoperzowa 5

W pobliżu wejścia do jaskini prowadzi niebieski pieszy Szlak Warowni Jurajskich oraz kilka lokalnych turystycznych szlaków rowerowych.

 

Jaskinia czynna:
od 01.04. do 30.09.
zwiedzanie z przewodnikiem dyżurującym przy jaskini.
32-048 Jerzmanowice, ul. Nietoperzowa 88

 

Jaskinia Nietoperzowa 12

Otwór Jaskini Nietoperzowej

 

Jaskinia Nietoperzowa 13

Otwór Jaskini Zygmunta

 

 

NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA TURYSTYCZNE W POLSCE

 NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA

 

Jaskinia Nietoperzowa 19

 

Jaskinia Nietoperzowa 7

 

Jaskinia Nietoperzowa 8

 

Jaskinia Nietoperzowa 9

 

Jaskinia Nietoperzowa 15

 

Jaskinia Nietoperzowa 16

 

Jaskinia Nietoperzowa 17

Jaskinia Nietoperzowa 20

 

Jaskinia Nietoperzowa 24

 

Jaskinia Nietoperzowa 23

 

Jaskinia Nietoperzowa 25

 

Jaskinia Nietoperzowa 26

 

Jaskinia Nietoperzowa 2

 

 

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

Views: 686
2026-06-05 0 komentarze/y
2 FacebookTwitterPinterestEmail
CiekawostkiEuropaNajciekawsze szlaki piesze i rowerowe w Europie

poznaj 50 niezwykłych miejsc w Europie

przez KlubowiczAdmin 2026-06-04
Napisane przez KlubowiczAdmin
niezwykłe miejsca w Europie

Poznaj 50 niezwykłych i mało znanych miejsc w Europie – od tajemniczych piramid w Polsce po podziemne miasta i zapomniane twierdze.

 

  Europa pełna jest miejsc, które zna cały świat – od Wieży Eiffla po Koloseum. Jednak prawdziwa magia podróżowania często zaczyna się tam, gdzie kończą się przewodniki masowej turystyki. W wielu regionach kontynentu istnieją miejsca niezwykłe, ale niemal nieobecne w rankingach popularnych atrakcji.

Są to zapomniane zamki, niezwykłe formacje skalne, podziemne miasta, tajemnicze budowle czy krajobrazy przypominające inne planety.

Oto 50 niezwykłych miejsc w Europie, które wciąż pozostają poza głównym nurtem turystycznym – a często są bardziej fascynujące niż najbardziej znane atrakcje.

 

niezwykłe miejsca w Europie

niezwykłe miejsca w Europie

 

niezwykłe miejsca Europy Środkowej

 

1. Piramida w Rapie – Polska

Tajemniczy grobowiec z 1811 roku zbudowany w formie egipskiej piramidy w mazurskim lesie. Konstrukcja została zaprojektowana tak, aby sprzyjać naturalnej mumifikacji ciał.

2. Zamek Niedzica – Polska

Gotycka twierdza nad Jeziorem Czorsztyńskim związana z legendą o inkaskim skarbie ukrytym przez potomków rebelii Tupaca Amaru.

3. Skalne Miasto Adršpach – Czechy

Labirynt monumentalnych skalnych wież i wąwozów tworzących jedno z najbardziej surrealistycznych miejsc Europy.

4. Kopalnia uranu w Jáchymovie – Czechy

Historyczne podziemia związane z wydobyciem uranu i dramatyczną historią obozów pracy.

5. Zamek Predjama – Słowenia

Twierdza zbudowana bezpośrednio w ścianie skalnej nad jaskinią krasową.

6. Turda Gorge – Rumunia

Spektakularny wapienny kanion o długości około 3 km i ścianach dochodzących do 300 metrów wysokości.

7. Kościół Pokoju w Świdnicy – Polska

Jedna z największych drewnianych świątyń Europy zbudowana bez użycia gwoździ.

8. Tokajskie piwnice winne – Węgry

Setki kilometrów tuneli wykutych w tufie wulkanicznym.

9. Zamek Devin – Słowacja

Malownicze ruiny nad ujściem Morawy do Dunaju.

10. Bańska Szczawnica – Słowacja

Historyczne miasto górnicze z systemem sztucznych jezior zbudowanych w XVI wieku.

niezwykłe miejsca Bałkanów

 

11. Blagaj Tekke – Bośnia i Hercegowina

Klasztor derwiszów zbudowany u źródła rzeki Buna pod ogromną ścianą skalną.

12. Kamienne miasto Gjirokastra – Albania

Osmańskie miasto z kamiennymi dachami wpisane na listę UNESCO.

13. Kanion rzeki Tara – Czarnogóra

Jeden z najgłębszych kanionów Europy.

14. Most Mehmeda Pašy – Višegrad

Kamienny most z XVI wieku nad Driną.

15. Monastyr Ostrog – Czarnogóra

Klasztor wbudowany w pionową ścianę skalną.

16. Shala River – Albania

Dolina nazywana „tajlandią Europy”.

17. Kravica Waterfalls – Bośnia i Hercegowina

Szerokie wodospady wśród gęstej roślinności.

18. Kamienne piramidy w Kuklicy – Macedonia Północna

Naturalne formacje przypominające kamienne postacie.

19. Jezioro Prespa – Albania/Grecja/Macedonia

Jedno z najstarszych jezior Europy.

20. Twierdza Berat – Albania

Miasto „tysiąca okien”.

niezwykłe miejsca Europy Zachodniej

 

21. Rocamadour – Francja

Średniowieczne sanktuarium zawieszone na pionowej skale.

22. Aveyron – Francja

Region pełen średniowiecznych wiosek.

23. Most Rakotz – Niemcy

Most tworzący idealny kamienny okrąg z odbiciem w wodzie.

24. Wioska Rupit – Hiszpania

Kamienna osada nad kanionem.

25. Albarracín – Hiszpania

Jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast Hiszpanii.

26. Setenil de las Bodegas – Hiszpania

Miasto, którego ulice biegną pod ogromnymi skałami.

27. Monsanto – Portugalia

Domy wciśnięte między gigantyczne głazy granitowe.

28. Giola Lagoon – Grecja

Naturalny skalny basen na wyspie Thassos.

29. Civita di Bagnoregio – Włochy

Miasteczko na skale nazywane „umierającym miastem”.

30. Grotta della Poesia – Włochy

Naturalny basen morski w Apulii.

niezwykłe miejsca północnej Europy

 

31. The Burren – Irlandia

Księżycowy krajobraz krasowy pełen rzadkich roślin.

32. Skellig Michael – Irlandia

Monastyczna wyspa z kamiennymi chatami mnichów.

33. Fingal’s Cave – Szkocja

Jaskinia bazaltowa przypominająca katedrę.

34. Isle of Staffa – Szkocja

Wyspa z kolumnami bazaltowymi.

35. Kjeragbolten – Norwegia

Gigantyczny głaz zaklinowany między skałami.

36. Røros – Norwegia

Miasto górnicze z drewnianą zabudową.

37. Aurlandsdalen – Norwegia

Jedna z najpiękniejszych dolin trekkingowych Skandynawii.

38. Kvitsøy – Norwegia

Mała wyspa z jednym z najmniejszych kościołów Norwegii.

39. Heddal Stave Church – Norwegia

Największy drewniany kościół klepkowy w kraju.

40. Saaremaa – Estonia

Wyspa z kraterami meteorytowymi Kaali.

niezwykłe miejsca wschodniej Europy

 

41. Hill of Crosses – Litwa

Wzgórze z dziesiątkami tysięcy krzyży.

42. Twierdza Kamieniec Podolski – Ukraina

Jedna z najbardziej spektakularnych twierdz Europy.

43. Podziemne miasto Naours – Francja

System podziemnych schronów z czasów średniowiecza.

44. Derinkuyu – Turcja

Podziemne miasto zdolne pomieścić tysiące mieszkańców.

45. Salina Turda – Rumunia

Kopalnia soli przekształcona w podziemny park turystyczny odwiedzany przez setki tysięcy osób rocznie.

46. Sighișoara – Rumunia

Średniowieczne miasto Drakuli.

47. Monastyr Voroneț – Rumunia

Słynny z niezwykłego „błękitu Voroneț”.

48. Biertan – Rumunia

Warowny kościół otoczony murami obronnymi.

49. Wielkie Błota Polesia – Polska/Białoruś/Ukraina

Jedne z największych bagien Europy.

50. Twierdza Srebrna Góra – Polska

Największa górska twierdza Europy.

Europa wciąż kryje ogromną liczbę niezwykłych miejsc, które pozostają poza głównym nurtem turystyki. Często są to miejsca o wyjątkowej historii lub niezwykłym krajobrazie – od podziemnych miast po skalne klasztory i zapomniane twierdze.

Dla podróżników szukających autentycznych doświadczeń właśnie takie miejsca stają się największym odkryciem podróży.

polecamy także

Największe kopalnie soli w Europie – przewodnik dla podróżników

 

Największe kopalnie soli w Europie - Salina Turda Rumunia

https://www.klubpodroznikow.com/najwieksze-kopalnie-soli-w-europie-dostepne-turystycznie/

 

 

opracowanie & foto Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

Albin Marciniak – podróżnik, fotoreporter i dziennikarz turystyczny, twórca portalu Klub Podróżników Śródziemie. Od wielu lat dokumentuje zamki, twierdze, podziemia turystyczne oraz górskie szlaki Europy. Autor licznych fotoreportaży i przewodników powstających na podstawie własnych wypraw. Inicjator Alei Podróżników, Odkrywców i Zdobywców w Krakowie oraz założyciel Fundacji Klubu Podróżników Śródziemie, promującej turystykę, ochronę przyrody i dziedzictwo kulturowe.

 

 

Views: 740
2026-06-04 0 komentarze/y
5 FacebookTwitterPinterestEmail
Lubuskie

Krajobrazowy Park Mużakowski Geopark Łuk Mużakowa

przez Redakcja 2026-06-03
Napisane przez Redakcja

Polsko-niemiecki Światowy Geopark UNESCO

   Park Mużakowski na granicy Polski i Niemiec, przez który przepływa Nysa Łużycka, będąca jednocześnie naturalną granicą, to miejsce o wyjątkowej urodzie i znane po obu stronach granicy. Od 2016 r ma status Ṥwiatowego Geoparku UNESCO. Corocznie zainteresowanie zwiedzaniem tego miejsca wzrasta i pojawia się tutaj coraz więcej autokarów z turystami zarówno z Polski jak i z Niemiec. Zwiększa się także zainteresowanie wśród turystów indywidualnych, szukających miejsc gdzie można odpocząć na łonie natury a jednocześnie spędzić aktywnie czas na zwiedzaniu . Teren jest na tyle rozległy, że można połączyć wszelkie aktywności, mając jednocześnie błogą ciszę i śpiew ptaków. Jest to jeden z najlepiej opisanych geoparków w Europie i bez wątpienia jeden z najpiękniejszych.

.

.

Park Mużakowski to park krajobrazowy z 1. połowy XIX wieku, czołowy przykład europejskiej sztuki ogrodowej tego okresu, a zarazem jedyne w swoim rodzaju połączenie natury i sztuki ogrodniczej. Po stronie polskiej park znajduje się na terenie miasta Łęknica, a po stronie niemieckiej na terenie miasta Bad Muskau. Założył go – na obszarze o powierzchni ponad 700 ha – książę Hermann von Pückler-Muskau, arystokrata niemiecki, uznany literat, teoretyk i praktyk ogrodnictwa krajobrazowego.   Książę był pomysłodawcą i autorem parku, przy którego realizacji pomagało mu liczne grono doradców: Karl Friedrich Schinkel – autor projektu przebudowy głównych budynków rezydencji i budowli parkowych, August Schirmer – malarz, John Adey Repton – architekt angielski oraz ogrodnik Jacob Rehder – kierownik prac parkowych.

.

 

.

Park imponuje mistrzowskim wykorzystaniem naturalnych walorów terenu. Położony jest w malowniczej dolinie Nysy Łużyckiej, na odcinku przełomu rzeki przez formacje geologiczne moreny czołowej, zwanej Łukiem Mużakowa. Dolina rozszerza się w tym miejscu do 1,5 km, a wznoszące się po obu stronach rzeki tarasy dochodzą do 60 m wysokości względnej. Pückler stworzył genialną i doskonale przemyślaną kompozycję, galerię obrazów utworzoną z naturalnych elementów – ukształtowania terenu, starych dębów, naturalnych jeziorek i cieków wodnych, w którą umiejętnie wpisał elementy architektoniczne.

.

.

W 1845 roku, po 30 latach mozolnych prac, Pückler zmuszony był z powodów finansowych sprzedać Muskau. Dzieło znalazło szczęśliwie swoich mecenasów i kontynuatorów – księcia Fryderyka Niderlandzkiego i rodzinę von Arnim. Po II wojnie światowej granica polsko-niemiecka podzieliła park na dwie części. Zachodnia (206 ha wraz z zamkiem) leży po stronie niemieckiej, na terenie miasta Bad Muskau. Część wschodnia (522 ha) – po stronie polskiej, w Łęknicy. Łączą je dwa mosty na Nysie Łużyckiej – Most Podwójny i Most Angielski. Obecnie stroną wschodnią Parku Mużakowskiego zarządza Narodowy Instytut Dziedzictwa, a stroną zachodnią Fundacja „Fürst-Pückler-Park-Bad Muskau”.

.

.

Jest on, jedynym na kontynencie europejskim, transgranicznym parkiem krajobrazowym. W 2004 roku Park Mużakowski został uznany za pomnik historii i wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

.

 

 

 

.

Park Mużakowski można zwiedzać pieszo, rowerem, konno lub spływając kajakiem po Nysie Łużyckiej. Wędrując po malowniczo wijących się ścieżkach, napotykamy na swojej drodze punkty widokowe z kamiennymi ławkami, z których roztaczają się wspaniałe widoki. Park o każdej porze roku, a nawet porze dnia przybiera inną szatę i odkrywa przed nami swoje piękno. Jednak, wiele lat pracy trzeba jeszcze, aby odzyskał dawną świetność – zaniedbania w pielęgnacji i powojenne zniszczenia są wciąż widoczne.  Obecnie Park Mużakowski odwiedza corocznie przeszło 300 tys. turystów z całego świata .

.

.

Dąb Hermana i kamienny krąg

.

.

.

.

Park zachwyca od ponad stu lat o każdej porze roku. Warto tutaj przyjechać by pospacerować alejkami lub przejechać rozległy park na rowerach.

.

.

.

Zwiedzanie Parku Mużakowskiego
Punkt Informacji Turystycznej stowarzyszenie Geopark „Łuk Mużakowa”
telefony: +48 530 365 800
http://geopark.muzakowski.pl/

.

.

.

Kasztanowiec o średnicy ponad 30 metrów należy do największych krzewów kasztanowca w Europie.

.

.

.

.

.

.

Most Rakotzbrücke w Kromlau

.

Most Rakotzbrücke w Kromlau

Most Rakotzbrücke w Kromlau

.

.

Łęknica, Park Mużakowski – wypożyczalnia rowerów i noclegi

.

.

.

opracowanie & foto Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin

Views: 878
2026-06-03 0 komentarze/y
2 FacebookTwitterPinterestEmail
Afryka

Tunezja zaprasza na „zaćmienie stulecia”

przez Redakcja 2026-06-02
Napisane przez Redakcja
całkowite zaćmienie Słońca w Tunezji

  Tunezja przygotowuje się na jedno z najbardziej spektakularnych wydarzeń astronomicznych XXI wieku. Już 2 sierpnia 2027 roku kraj znajdzie się w pasie całkowitego zaćmienia Słońca, określanego przez astronomów i media mianem „zaćmienia stulecia”. To wyjątkowe zjawisko przyciągnie do północnej Afryki tysiące turystów, fotografów, naukowców i miłośników astronomii z całego świata.

W środkowej części Tunezji faza całkowitego zaćmienia potrwa ponad pięć minut, co uczyni ten region jednym z najlepszych miejsc obserwacyjnych na świecie. Pas całkowitego zaćmienia przebiegać będzie przez Europę, Afrykę i Azję, jednak to północna Afryka zaoferuje najbardziej stabilne warunki pogodowe, wysokie nasłonecznienie oraz największe szanse na bezchmurne niebo.

Jednym z najbardziej atrakcyjnych miejsc do obserwacji tego niezwykłego widowiska będzie również Djerba — słynna tunezyjska wyspa położona u wybrzeży kraju. Djerba już dziś wskazywana jest jako jeden z najciekawszych kierunków dla osób chcących połączyć obserwację historycznego zjawiska astronomicznego z wypoczynkiem nad Morzem Śródziemnym. Szerokie plaże, słoneczny klimat, rozwinięta baza hotelowa oraz orientalna atmosfera sprawiają, że wyspa może stać się jednym z najpopularniejszych miejsc pobytu podczas sierpniowego zaćmienia.

Eksperci podkreślają, że wydarzenia tego typu coraz silniej wpływają na rozwój tzw. turystyki eventowej oraz turystyki zjawisk naturalnych. Już teraz obserwowane jest rosnące zainteresowanie rezerwacjami podróży do Tunezji na lato 2027 roku, szczególnie w regionach znajdujących się na trasie całkowitego zaćmienia.

Zaćmienie Słońca to jedno z najrzadszych i najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych. Powstaje w momencie, gdy Księżyc ustawi się dokładnie pomiędzy Ziemią a Słońcem i częściowo lub całkowicie zasłoni jego tarczę. W przypadku całkowitego zaćmienia niebo ciemnieje niczym o zmierzchu, temperatura powietrza spada, a wokół zaciemnionej tarczy widoczna staje się korona słoneczna — zewnętrzna atmosfera Słońca, niewidoczna w normalnych warunkach.

Choć w skali całej planety całkowite zaćmienia występują średnio co kilkanaście miesięcy, w jednym konkretnym miejscu mogą pojawiać się niezwykle rzadko — nawet raz na kilkaset lat. Właśnie dlatego zaćmienie z 2 sierpnia 2027 roku budzi tak ogromne zainteresowanie. W niektórych rejonach północnej Afryki faza całkowita potrwa ponad sześć minut, co czyni to wydarzenie jednym z najdłuższych całkowitych zaćmień XXI wieku.

Tunezja planuje wykorzystać to niezwykłe wydarzenie do promocji kraju jako kierunku łączącego wyjątkowe doświadczenia, wypoczynek nad Morzem Śródziemnym oraz bogate dziedzictwo kulturowe i historyczne. Warto przypomnieć, że już 12 sierpnia 2026 roku w Tunezji widoczne będzie częściowe zaćmienie Słońca, jednak główna uwaga świata astronomii i turystyki koncentruje się obecnie na historycznym wydarzeniu zaplanowanym na 2 sierpnia 2027 roku.

 

całkowite zaćmienie Słońca w Tunezji

 

Warto przypomnieć, że w sierpniu 2026 roku zaćmienie Słońca będzie w Tunezji widoczne jedynie częściowo. Główne zainteresowanie turystów i obserwatorów koncentruje się już dziś na historycznym zjawisku zaplanowanym na 2 sierpnia 2027 roku.

Data całkowitego zaćmienia Słońca: 2 sierpnia 2027 r.

Najlepsze miejsca obserwacji w Tunezji: środkowa część kraju

Czas trwania fazy całkowitej w Tunezji: ponad 5 minut

Charakter zjawiska 12 sierpnia 2026 r.: częściowe zaćmienie Słońca

Czym jest zaćmienie Słońca i jak często występuje?

Zaćmienie Słońca to zjawisko astronomiczne powstające wtedy, gdy Księżyc znajdzie się dokładnie pomiędzy Ziemią a Słońcem i częściowo lub całkowicie zasłoni tarczę słoneczną. Dochodzi do niego wyłącznie podczas nowiu, jednak nie każdy nów powoduje zaćmienie, ponieważ orbita Księżyca jest nachylona względem orbity Ziemi.

Wyróżnia się kilka rodzajów zaćmień:

  • całkowite – gdy Księżyc całkowicie zasłania Słońce,
  • częściowe – gdy zakrywa jedynie fragment tarczy,
  • obrączkowe – gdy wokół Księżyca widoczny pozostaje świetlisty pierścień Słońca.

Całkowite zaćmienia Słońca należą do najrzadszych i najbardziej widowiskowych zjawisk przyrodniczych. W skali całej Ziemi występują średnio co około 18 miesięcy, jednak w jednym konkretnym miejscu mogą pojawiać się niezwykle rzadko — czasami raz na kilkaset lat. To właśnie dlatego każde takie wydarzenie wywołuje ogromne zainteresowanie naukowców, fotografów i turystów.

Podczas fazy całkowitej niebo ciemnieje niczym o zmierzchu, spada temperatura powietrza, a wokół tarczy słonecznej widoczna staje się korona słoneczna — zewnętrzna atmosfera Słońca normalnie niewidoczna gołym okiem. Dla wielu obserwatorów jest to jedno z najbardziej niezwykłych doświadczeń, jakie można zobaczyć w naturze.

Zaćmienie z 2 sierpnia 2027 roku uznawane jest za wyjątkowe również ze względu na bardzo długi czas trwania fazy całkowitej. W niektórych rejonach północnej Afryki zjawisko będzie trwało ponad sześć minut, co czyni je jednym z najdłuższych całkowitych zaćmień XXI wieku.

 

Co warto zobaczyć przy okazji pobytu na wyspie Djerba?

 

 

Muzeum de Guellala, Kallala, Djerba, Tunezja

Z najwyższego punktu wyspy Djerba (wzgórze Tassita 52 m n.p.m.) wznosi się majestatyczny budynek skansenu w Guellala niczym średniowieczna cytadela, strażnik legendarnej wsi Dżerby…

 

 

Farma Krokodyli w Djerba Explore – atrakcja dla całej rodziny na wyspie Djerba

Egzotyczna atrakcja dla dzieci i dorosłych – krokodyle nilowe i muzeum Lalla Hadria w jednym miejscu

 

 Farma Krokodyli 3

 

Przez pustynię i afrykańskie bezdroża – wybierz aktywne wakacje w Namibii. Tydzień na plaży to dla Ciebie raczej kara niż odpoczynek?

aktywne wakacje w Namibii

Views: 711
2026-06-02 0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
Dolny ŚląskKościoły i obiekty sakralne

Opactwo Cystersów – Klasztor Księgi Henrykowskiej

przez KlubowiczAdmin 2026-06-02
Napisane przez KlubowiczAdmin
Klasztor Księgi Henrykowskiej

  Pośród najcenniejszych zabytków Dolnego Śląska istnieją miejsca, które wykraczają daleko poza definicję zwykłej atrakcji turystycznej. Takim miejscem jest Opactwo Cystersów w Henrykowie – monumentalny kompleks klasztorny będący świadkiem ponad ośmiuset lat historii Polski, Śląska i Europy. To tutaj powstała Księga Henrykowska z pierwszym zapisanym zdaniem w języku polskim, tutaj rozwijało się jedno z najważniejszych opactw cysterskich Europy Środkowej, a monumentalna bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela do dziś zachwyca skalą, bogactwem sztuki oraz niezwykłą atmosferą dawnych wieków. Henryków pozostaje jednym z najważniejszych miejsc na turystycznej mapie Dolnego Śląska, łącząc bezcenne dziedzictwo historyczne, duchowe i architektoniczne. 

 

Klasztor Księgi Henrykowskiej

Klasztor Księgi Henrykowskiej

 

Na Dolnym Śląsku nie brakuje spektakularnych zabytków, jednak niewiele z nich posiada tak wielowymiarowe znaczenie jak Opactwo Cystersów w Henrykowie. To miejsce, w którym spotykają się początki języka polskiego, historia śląskich Piastów, wielowiekowa tradycja zakonu cysterskiego, najwybitniejsze osiągnięcia śląskiego baroku oraz dziedzictwo kulturowe o znaczeniu europejskim.

Henryków od stuleci pełnił rolę centrum religijnego, edukacyjnego, gospodarczego i kulturotwórczego regionu. Dziś należy do najważniejszych zabytków województwa dolnośląskiego, przyciągając turystów, historyków, pielgrzymów, miłośników architektury oraz badaczy dziejów średniowiecznej Polski. Szczególne znaczenie ma monumentalny kościół opacki pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela – serce całego kompleksu, którego historia sięga początków XIII wieku.

Na tle setek zabytków Dolnego Śląska Henryków wyróżnia się wyjątkową koncentracją wartości historycznych. Dla turysty odwiedzającego Dolny Śląsk Henryków stanowi miejsce obowiązkowe – podobnie jak Książ, Krzeszów, Lubiąż czy Ostrów Tumski we Wrocławiu. W przeciwieństwie do wielu innych zabytków Henryków zachował jednak niezwykle autentyczny charakter dawnego opactwa, gdzie historia nie została zamieniona wyłącznie w muzealną ekspozycję, lecz nadal funkcjonuje w przestrzeni żywego kompleksu religijnego i edukacyjnego.

 

Klasztor Księgi Henrykowskiej

Klasztor Księgi Henrykowskiej

 

 Klasztor Księgi Henrykowskiej – kompletne kompendium historii, architektury, duchowości i dziedzictwa jednego z najważniejszych zespołów klasztornych Europy Środkowej

  Opactwo Cystersów w Henrykowie należy do absolutnie najcenniejszych zabytków sakralnych Polski i całej Europy Środkowej. Jest to miejsce wyjątkowe nie tylko ze względu na monumentalną architekturę, ale również z powodu swojej roli w historii języka polskiego, kultury śląskiej, duchowości cysterskiej oraz dziejach państwa polskiego. To właśnie tutaj powstała słynna Księga Henrykowska zawierająca pierwsze zapisane zdanie w języku polskim. To tutaj przez ponad 582 lata funkcjonowało jedno z najważniejszych opactw cysterskich na Śląsku. To również tutaj zachował się jeden z najokazalszych zespołów barokowych w Polsce.

Jednak mimo ogromnej wartości historycznej Henryków pozostaje zabytkiem często opisywanym powierzchownie. W większości publikacji uwagę skupia się na Księdze Henrykowskiej lub reprezentacyjnych wnętrzach bazyliki, pomijając niezwykle ważne elementy całego założenia klasztornego. Szczególnie dotyczy to najstarszych, obecnie niedostępnych części związanych z historycznym zespołem św. Jana Chrzciciela i gotyckim kościółkiem Świętego Krzyża.

To właśnie te przestrzenie stanowią dziś jeden z najcenniejszych, ale jednocześnie najbardziej zagrożonych fragmentów całego opactwa.

 

strefa św. Jana Chrzciciela i kościółka Świętego Krzyża

strefa św. Jana Chrzciciela i kościółka Świętego Krzyża

 

Najważniejsze wyjaśnienie: kościół św. Jana Chrzciciela nie jest osobnym kościołem

Jednym z największych nieporozumień związanych z Henrykowem jest błędne przekonanie, że kościół św. Jana Chrzciciela stanowi osobny obiekt znajdujący się obok głównej świątyni.

W rzeczywistości:

Kościół św. Jana Chrzciciela jest integralną częścią głównej świątyni opackiej całego zespołu klasztornego.

Pełna i historyczna nazwa świątyni brzmi:

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela

Podwójne wezwanie funkcjonuje od początku istnienia opactwa i jest bezpośrednim nawiązaniem do tradycji zakonu cysterskiego, którego głównymi patronami byli Najświętsza Maryja Panna oraz św. Jan Chrzciciel. Już pierwszy drewniany kościół konsekrowany w 1228 roku otrzymał takie właśnie wezwanie.

Błędne przekonanie o istnieniu osobnego kościoła wynika z rozbudowanej struktury architektonicznej świątyni. Przez stulecia do głównego korpusu dobudowywano kolejne kaplice, aneksy, nawy oraz starsze części gotyckie, które dziś sprawiają wrażenie oddzielnych budowli.

 

strefa św. Jana Chrzciciela i kościółka Świętego Krzyża

strefa św. Jana Chrzciciela i kościółka Świętego Krzyża

 

Najbardziej zagrożona część opactwa – strefa św. Jana Chrzciciela i kościółka Świętego Krzyża

To właśnie północna część świątyni należy obecnie do najbardziej niedostępnych i wymagających konserwacji fragmentów całego Henrykowa.

Bezpośrednio do północnej ściany bazyliki przylega gotycki kościółek Świętego Krzyża – jedna z najstarszych zachowanych części zespołu klasztornego.

W jego sąsiedztwie znajdują się:

  • kaplica Grobu Świętego,
  • kaplica św. Józefa,
  • kaplica Trójcy Świętej,
  • historyczne przejścia klasztorne,
  • dawne przestrzenie procesyjne,
  • relikty średniowiecznych murów.

To właśnie te obszary są najczęściej odgrodzone kratami lub całkowicie zamknięte dla ruchu turystycznego.

Powody mają charakter konserwatorski i techniczny:

  • postępujące zawilgocenie murów,
  • degradacja dachów i sklepień,
  • konieczność zabezpieczenia zabytkowych detali,
  • ograniczenia związane z bezpieczeństwem,
  • prowadzone etapami prace restauratorskie.

Paradoksalnie właśnie tam znajdują się jedne z najcenniejszych reliktów średniowiecznego Henrykowa.

Stan tych części obiektu pokazuje, że mimo ogromu wykonanych prac konserwatorskich opactwo nadal wymaga wielomilionowych nakładów na ratowanie najstarszej substancji zabytkowej.

 

klasztor Ksiegi Henrykowskiej,

klasztor Księgi Henrykowskiej,

 

Henryków i cystersi – początek wielkiej historii

Historia opactwa rozpoczyna się w czasach rozbicia dzielnicowego Polski.

W 1222 roku książę Henryk I Brodaty wyraził zgodę na sprowadzenie cystersów do doliny Oławy. Inicjatorem przedsięwzięcia był kanonik wrocławski Mikołaj, natomiast fundatorem został Henryk II Pobożny. Opactwo od początku znajdowało się pod silną opieką książąt śląskich, co gwarantowało jego rozwój.

Pierwsi zakonnicy przybyli do Henrykowa 28 maja 1227 roku z Lubiąża.

Było ich dziewięciu.

Na ich czele stał opat Henryk.

W 1228 roku konsekrowano pierwszy drewniany kościół klasztorny oraz wydano dokument lokacyjny określający majątek nowego opactwa.

Cystersi – zakon, który budował Europę

Henryków był częścią ogromnej sieci klasztorów cysterskich obejmującej niemal całą średniowieczną Europę.

Cystersi:

  • rozwijali rolnictwo,
  • zakładali wsie,
  • budowali młyny,
  • prowadzili warsztaty rzemieślnicze,
  • tworzyli szkoły,
  • kopiowali księgi,
  • rozwijali medycynę klasztorną,
  • organizowali działalność charytatywną.

Na ziemiach polskich należeli do najważniejszych sił cywilizacyjnych średniowiecza.

 

Księga Henrykowska została wpisana na listę UNESCO „Pamięć Świata”

Księga Henrykowska została wpisana na listę UNESCO „Pamięć Świata”

Księga Henrykowska – narodziny języka polskiego

Żadne inne opactwo w Polsce nie jest tak silnie związane z historią języka polskiego.

Po najeździe mongolskim w 1241 roku opat Piotr sporządził dokument:

Liber fundationis claustri Sanctae Mariae Virginis in Henrichow.

Dokument ten przeszedł do historii jako Księga Henrykowska.

To właśnie tam zapisano słynne zdanie:

„Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai”.

Jest to najstarsze znane zdanie zapisane w języku polskim.

Dzięki temu Henryków zajmuje wyjątkowe miejsce w historii polskiej kultury, piśmiennictwa i tożsamości narodowej.

Księga Henrykowska  znajduje się w – Muzeum Archidiecezjalne na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu – skarbiec sztuki i historii Kościoła

 

Architektura opactwa – od gotyku do śląskiego baroku

Historia architektury Henrykowa jest zapisem niemal wszystkich najważniejszych stylów obecnych na Śląsku.

Pierwotne zabudowania miały charakter romański i wczesnogotycki.

Po kolejnych zniszczeniach spowodowanych przez:

  • najazdy mongolskie,
  • wojny husyckie,
  • wojny śląskie,
  • wojnę trzydziestoletnią,

opactwo było wielokrotnie odbudowywane.

Największa przebudowa nastąpiła po wojnie trzydziestoletniej.

W XVII i XVIII wieku Henryków przekształcono w jedną z najwspanialszych rezydencji zakonnych Śląska.

Powstał monumentalny kompleks barokowy, który do dziś dominuje nad krajobrazem miejscowości.

 

 

klasztor Ksiegi Henrykowskiej,

klasztor Ksiegi Henrykowskiej,

 

Bazylika – serce całego założenia

Najważniejszym elementem całego kompleksu pozostaje bazylika opacka.

W jej wnętrzu znajdują się:

  • monumentalny ołtarz główny,
  • dzieła Michała Willmanna,
  • obrazy Jana Liszki,
  • rzeźby Macieja Steinla,
  • bogate dekoracje sztukatorskie,
  • historyczne organy,
  • słynne stalle henrykowskie.

Kościół stał się jednym z najważniejszych sanktuariów maryjnych regionu oraz ośrodkiem kultu św. Józefa.

Stalle henrykowskie – arcydzieło sztuki europejskiej

Szczególne miejsce zajmują rokokowe stalle zakonne.

Są one uznawane za jedne z najpiękniejszych w Polsce.

Wyróżniają się:

  • niezwykłą jakością snycerki,
  • bogactwem detali,
  • scenami z życia Chrystusa,
  • przedstawieniami Matki Bożej,
  • perfekcją wykonania.

To jedno z najwybitniejszych osiągnięć sztuki cysterskiej na ziemiach polskich.

Mauzoleum Piastów

Kaplica św. Marii Magdaleny pełni funkcję Mauzoleum Piastów Ziębickich.

Jest ona świadectwem ogromnego znaczenia politycznego Henrykowa.

Spoczywają tutaj przedstawiciele śląskiej linii Piastów, którzy uczynili klasztor swoją nekropolią rodową.

Klasztor właściwy

Ogromny budynek klasztorny otaczający wirydarz stanowił centrum życia mnichów.

Znajdowały się tutaj:

  • kapitularz,
  • refektarz,
  • dormitoria,
  • biblioteka,
  • skryptorium,
  • pomieszczenia gospodarcze,
  • krużganki.

To właśnie tutaj przez stulecia powstawały dokumenty, kroniki i dzieła związane z historią Śląska.

Infirmeria – klasztorny szpital

Osobnym elementem kompleksu była infirmeria.

Pełniła funkcję szpitala dla zakonników oraz osób pozostających pod opieką opactwa.

Po gruntownym remoncie dawny budynek infirmerii służy obecnie jako internat.

Szkoła łacińska

W strukturze klasztoru funkcjonowała także szkoła łacińska.

Była ona jednym z najważniejszych ośrodków edukacyjnych związanych z opactwem.

Stanowiła element wielowiekowej tradycji nauczania prowadzonej przez cystersów.

Oficyny i zabudowania gospodarcze

W skład kompleksu wchodzą również:

  • oficyna zachodnia,
  • oficyna południowo-zachodnia,
  • stajnie,
  • wozownia,
  • budynki gospodarcze,
  • dawne magazyny.

Stanowią one świadectwo ogromnej samowystarczalności ekonomicznej opactwa.

Bramy klasztorne

Zespół posiada dwie historyczne bramy:

  • główną bramę wjazdową,
  • bramę parkową.

Stanowią one ważny element kompozycji przestrzennej całego założenia.

Oranżerie i ogrody

Jednym z najmniej docenianych elementów Henrykowa są założenia ogrodowe.

W ich skład wchodzą:

  • oranżeria I,
  • oranżeria II,
  • pawilon ogrodowy,
  • ogród włoski,
  • park krajobrazowy,
  • historyczne aleje.

Park założony w XIX wieku świadomie nawiązywał do rozwiązań stosowanych w Weimarze.

Sekularyzacja – koniec epoki cysterskiej

22 listopada 1810 roku król Prus Fryderyk Wilhelm III ogłosił edykt sekularyzacyjny.

Po 582 latach działalności klasztor został rozwiązany.

Mnisi musieli opuścić Henryków.

Zabrano bibliotekę liczącą około 20 tysięcy książek oraz 132 rękopisy – jeden z najbogatszych księgozbiorów Śląska.

Rezydencja królewska i książęca

Po sekularyzacji obiekt należał do królowej holenderskiej Fryderyki Wilhelminy.

Później przeszedł w ręce książąt sasko-weimarskich.

Mimo zmiany właścicieli zachowano większość historycznej substancji klasztornej.

To właśnie dzięki temu Henryków przetrwał XIX wiek bez większych zniszczeń.

 

klasztor Ksiegi Henrykowskiej

klasztor Księgi Henrykowskiej

 

XX wiek – wojna i dewastacja

W okresie III Rzeszy działała tu fabryka wojskowa wykorzystująca pracę jeńców z Luksemburga.

Pod koniec wojny kompleks został splądrowany i częściowo zdewastowany.

Utracono część wyposażenia oraz elementów wystroju.

Współczesny Henryków

W 1949 roku do Henrykowa powrócili cystersi ze Szczyrzyca.

Rozpoczęto długotrwały proces ratowania całego założenia.

Obecnie funkcjonują tutaj między innymi:

  • przeorat cysterski,
  • obiekty archidiecezji wrocławskiej,
  • dawny Annus Propedeuticus,
  • Katolickie Liceum Ogólnokształcące,
  • Dom Opieki Caritas,
  • Warsztaty Terapii Zajęciowej.

Henryków – zabytek o znaczeniu europejskim

Opactwo Cystersów w Henrykowie jest jednym z tych miejsc, które powinny być wymieniane obok:

  • Lubiąża,
  • Krzeszowa,
  • Pelplina,
  • Jędrzejowa,
  • Mogiły,
  • Citeaux,
  • Clairvaux.

Łączy bowiem w sobie wyjątkowe wartości:

  • narodziny języka polskiego,
  • dziedzictwo Piastów,
  • historię cystersów,
  • najwybitniejszą sztukę śląskiego baroku,
  • wielowiekową tradycję edukacyjną,
  • autentyczne średniowieczne relikty.

Jednocześnie pozostaje zabytkiem wymagającym dalszej ochrony.

Najpilniejszym wyzwaniem pozostaje ratowanie historycznej, niedostępnej części związanej z dawnym zespołem św. Jana Chrzciciela, gotyckim kościółkiem Świętego Krzyża oraz systemem kaplic północnych. To właśnie tam zachowały się jedne z najstarszych murów opactwa i najcenniejsze świadectwa początków Henrykowa. Bez kompleksowych prac konserwatorskich ten fragment dziedzictwa może ulec nieodwracalnej degradacji.

Dlatego Henryków należy postrzegać nie tylko jako zabytek Dolnego Śląska, lecz jako dobro kultury o znaczeniu ogólnopolskim i europejskim – żywe świadectwo ponad ośmiuset lat historii, sztuki, religii, edukacji i rozwoju cywilizacyjnego ziem polskich.

 

Wyjątkowość bazyliki i niedostępnej części św. Jana Chrzciciela

Wyjątkowość niedostępnej części św. Jana Chrzciciela

 

Wyjątkowość bazyliki i niedostępnej części św. Jana Chrzciciela

Najważniejszym elementem całego założenia pozostaje bazylika opacka pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jana Chrzciciela.

To właśnie tutaj pojawia się jedno z największych nieporozumień dotyczących Henrykowa. Wielu odwiedzających błędnie zakłada, że kościół św. Jana Chrzciciela stanowi osobny obiekt sakralny. Tymczasem jest on integralną częścią głównej świątyni całego kompleksu klasztornego.

Pełne wezwanie świątyni funkcjonuje nieprzerwanie od początków opactwa i odzwierciedla duchowość cysterską, której głównymi patronami byli Matka Boża oraz św. Jan Chrzciciel.

Szczególnie cenne pozostają północne, najstarsze partie świątyni związane z gotyckim kościółkiem Świętego Krzyża oraz zespołem historycznych kaplic. To właśnie ta część pozostaje dziś w dużej mierze niedostępna dla ruchu turystycznego. Kryje ona jedne z najstarszych reliktów średniowiecznego Henrykowa, lecz wymaga pilnych i kosztownych prac konserwatorskich związanych z problemami wilgoci, degradacją murów oraz koniecznością zabezpieczenia historycznej substancji zabytkowej.

Paradoksalnie to właśnie tam znajdują się najbardziej autentyczne świadectwa początków opactwa, których większość odwiedzających nie ma możliwości zobaczyć. Stan tych przestrzeni pokazuje, że Henryków pozostaje nie tylko perłą architektury, ale również zabytkiem wymagającym dalszej ochrony i ogromnych nakładów finansowych.

 

Wyjątkowość bazyliki i niedostępnej części św. Jana Chrzciciela

Wyjątkowość niedostępnej części św. Jana Chrzciciela

 

Rola Henrykowa na turystycznej mapie Dolnego Śląska

Henryków należy dziś do najważniejszych punktów turystycznych południowej części Dolnego Śląska.

Dla miłośników historii jest miejscem narodzin polskiego piśmiennictwa.

Dla pasjonatów architektury stanowi jeden z najpełniejszych przykładów rozwoju sztuki od średniowiecza po barok.

Dla pielgrzymów pozostaje miejscem modlitwy i duchowości cysterskiej.

Dla fotografów jest jednym z najbardziej malowniczych założeń klasztornych regionu.

Dla badaczy kultury stanowi bezcenne archiwum dziejów Śląska.

Kompleks doskonale wpisuje się również w najważniejsze szlaki turystyczne regionu, takie jak:

  • Szlak Cysterski,
  • Szlak Zabytków Dolnego Śląska,
  • trasy związane z historią Piastów Śląskich,
  • szlaki dziedzictwa kulturowego Europy Środkowej.

Dzięki połączeniu historii, architektury, krajobrazu parkowego oraz wyjątkowego znaczenia kulturowego Henryków należy do grupy zabytków, które posiadają potencjał porównywalny z najważniejszymi klasztorami Europy Środkowej.

Opactwo Cystersów w Henrykowie jest znacznie czymś więcej niż zabytkiem architektury sakralnej. To jedno z najważniejszych miejsc pamięci historycznej Polski, świadectwo rozwoju cywilizacyjnego Śląska oraz żywy pomnik kultury europejskiej. Niewiele obiektów łączy w sobie tak wiele warstw znaczeniowych – od narodzin języka polskiego, przez historię Piastów i cystersów, po wybitne osiągnięcia sztuki barokowej.

Szczególnej troski wymaga dziś najstarsza część związana z historycznym zespołem św. Jana Chrzciciela i gotyckim kościółkiem Świętego Krzyża. To właśnie tam znajdują się jedne z najcenniejszych reliktów średniowiecznego opactwa, które wymagają pilnej konserwacji i dalszych prac ratunkowych.

Henryków pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej niedocenionych zabytków Polski. To miejsce, które powinno znajdować się na liście obowiązkowych odwiedzin każdego miłośnika historii, architektury, kultury i dziedzictwa narodowego.

 

klasztor Ksiegi Henrykowskiej,

klasztor Księgi Henrykowskiej,

 

Henryków i okolice – idealna podróż przez największe skarby pogranicza Dolnego Śląska i Opolszczyzny

Wizyta w Opactwie Cystersów w Henrykowie może stać się początkiem niezwykłej podróży przez jedne z najciekawszych i najbardziej niedocenionych zabytków południowo-zachodniej Polski. Niewiele regionów kraju oferuje tak niezwykłe nagromadzenie monumentalnych pałaców, średniowiecznych miast, zamków, twierdz, kopalń i klasztorów położonych w niewielkiej odległości od siebie.

Henryków stanowi wręcz idealny punkt wypadowy do odkrywania historycznego pogranicza Dolnego Śląska i Opolszczyzny – krainy pełnej tajemnic, niezwykłych historii i architektury dorównującej najcenniejszym zabytkom Europy Środkowej.

Zaledwie kilka kilometrów od opactwa znajduje się monumentalny Pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim – jedna z najbardziej imponujących rezydencji neogotyckich w Polsce. Ogromny kompleks wzniesiony dla niderlandzkiej królewny przypomina romantyczne zamki nad Renem i zachwyca skalą założenia, tarasowymi ogrodami oraz niezwykłą historią swojej właścicielki – jednej z najbardziej fascynujących kobiet XIX wieku.

Miłośnicy podziemi i historii górnictwa powinni koniecznie odwiedzić Kopalnię Złota w Złotym Stoku – najstarszą kopalnię złota w Polsce, gdzie przez setki lat wydobywano cenny kruszec. To miejsce pełne legend, podziemnych chodników, wodospadów i dawnych technologii górniczych, które pozwala przenieść się do świata średniowiecznych poszukiwaczy złota.

Kilka minut jazdy od Henrykowa znajdują się również Ząbkowice Śląskie – jedno z najbardziej niezwykłych miast Dolnego Śląska. Nad miastem górują malownicze ruiny zamku książęcego, a największą atrakcją pozostaje słynna Krzywa Wieża – jedna z najbardziej charakterystycznych budowli tego typu w Europie, odchylona od pionu bardziej niż wiele znanych średniowiecznych wież włoskich.

Prawdziwą perłą romantycznego Dolnego Śląska są także ruiny pałacu Schaffgotschów w Kopicach. Ten monumentalny neogotycki pałac, często nazywany „śląskim Disneylandem”, mimo dramatycznych zniszczeń nadal zachwyca rozmachem i atmosferą dawnej arystokratycznej rezydencji. Spacer po dawnym parku i ruinach pozwala poczuć klimat jednej z najbardziej tajemniczych i fotogenicznych ruin pałacowych w Polsce.

Nieco dalej na południe warto odwiedzić również Zamek w Otmuchowie – dawną warownię biskupów wrocławskich, której historia sięga średniowiecza. Położony nad Jeziorem Otmuchowskim zamek od wieków strzegł ważnych szlaków handlowych i stanowił jeden z najważniejszych punktów obronnych regionu.

Niezwykłym zwieńczeniem podróży może być Paczków – nazywany często „polskim Carcassonne”. Monumentalne mury obronne z basztami i bramami miejskimi należą do najlepiej zachowanych średniowiecznych fortyfikacji w Polsce. Spacer po zabytkowym centrum miasta pozwala poczuć atmosferę dawnego pogranicza śląsko-morawskiego.

To właśnie połączenie Henrykowa z tymi niezwykłymi miejscami tworzy jedną z najciekawszych tras turystyki kulturowej w Polsce.

 

 

Via Sacra – odkryj Dolny Śląsk pieszo w rytmie ciszy i natury

Via Sacra to nowy, trójnarodowy szlak pieszy i rowerowy, który prowadzi przez najpiękniejsze zakątki Dolnego Śląska, Saksonii i północnych Czech.

Views: 482
2026-06-02 0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
Twierdze i Forty

Twierdza Srebrna Góra w drodze na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

przez Albin Marciniak 2026-06-02
Napisane przez Albin Marciniak
Twierdza Srebrna Góra

 Są miejsca, które od pierwszego spojrzenia budzą respekt. Są budowle, które mimo upływu stuleci nie utraciły swojej potęgi, majestatu i niezwykłej siły oddziaływania. A są też takie, które wykraczają daleko poza mury, kamień i historię, stając się symbolem wytrwałości, geniuszu architektury i dumy całego regionu. Taka właśnie jest Twierdza Srebrna Góra – monumentalna strażniczka Dolnego Śląska, największa górska twierdza w Europie i forteca, której nigdy nie zdobyto.

Dziś, gdy coraz głośniej mówi się o jej drodze ku wpisowi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, mam wrażenie, że uczestniczymy w czymś znacznie większym niż tylko kolejnym procesie administracyjnym. To chwila dziejowa. Moment, w którym świat ma szansę oficjalnie dostrzec to, co mieszkańcy Dolnego Śląska, pasjonaci historii i podróżnicy wiedzą od dawna – że Srebrna Góra jest miejscem absolutnie wyjątkowym.

Choć działania wojsk ucichły tutaj dziesiątki lat temu, twierdza nigdy naprawdę nie zamilkła. Wciąż rozbrzmiewa echem kroków tysięcy turystów przemierzających kamienne kazamaty, tunele i dziedzińce. Wciąż żyje opowieściami przewodników, stukotem rekonstrukcyjnych muszkietów i wyobraźnią tych, którzy wspinają się na potężne bastiony, by spojrzeć na rozległą panoramę Dolnego Śląska.

Nietrudno wyobrazić sobie dzień, w którym na murach pojawi się symbol UNESCO. Wtedy działa mogą ponownie oddać honorową salwę, wojskowe regimenty znów ruszą przez bramy forteczne, a Srebrna Góra stanie się celem podróży ludzi z całego świata. Przyjadą tu nie tylko miłośnicy militariów czy architektury obronnej. Przyjadą wszyscy ci, którzy szukają miejsc autentycznych, monumentalnych i prawdziwych – miejsc, które mimo upływu czasu zachowały własną duszę.

Bywałem tutaj wielokrotnie. Za każdym razem wracałem z tym samym poczuciem zachwytu i przekonaniem, że Twierdza Srebrnogórska zasługuje na najwyższe światowe uznanie. Z ogromnym podziwem obserwuję także postępujące prace konserwatorskie i wysiłek ludzi, którzy z pasją przywracają tej niezwykłej budowli dawny blask. To już nie jest wyłącznie ratowanie zabytku. To odbudowywanie symbolu.

Wpis na listę UNESCO byłby nie tylko prestiżem dla samej twierdzy, ale także wielkim świętem dla całego Dolnego Śląska i Polski. Po Krakowie, Toruniu, Wieliczce, Zamku w Malborku czy drewnianych kościołach południowej Polski moglibyśmy z dumą powitać kolejny obiekt potwierdzający wyjątkowość naszego kraju na turystycznej mapie świata.

Polska od wieków stoi twierdzami. Od potężnych fortyfikacji Pomorza, przez bastionowe miasta i zamki pogranicza, po monumentalne systemy obronne Dolnego Śląska. Jednak Twierdza Srebrna Góra pozostaje czymś więcej niż tylko kolejną fortecą. Jest niczym wisienka na torcie polskiej architektury militarnej – imponująca rozmachem, położeniem i historią.

Wielką nadzieję budzi także powracająca kolej do Srebrnej Góry. Prace postępują, a perspektywa ponownego uruchomienia połączeń kolejowych może otworzyć nowy rozdział dla całego regionu. Wielkie zabytki potrzebują bowiem nie tylko pamięci i ochrony, ale także nowoczesnej dostępności. Możliwość dotarcia tutaj pociągiem byłaby symbolicznym połączeniem przeszłości z przyszłością.

Dziś nie mówimy już wyłącznie o marzeniach i odległych planach. Twierdza Srebrna Góra znajduje się na oficjalnej Liście Informacyjnej UNESCO i wraz z trzema innymi wybitnymi europejskimi twierdzami nowożytnymi tworzy projekt, który ma ogromne szanse zakończyć się pełnym wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa. Sama obecność na tej prestiżowej liście jest już potwierdzeniem wyjątkowej wartości Twierdzy Srebrnogórskiej i uznaniem jej znaczenia w skali europejskiej.

Choć procedury UNESCO wymagają czasu, analiz ekspertów i kolejnych etapów formalnych, coraz wyraźniej widać, że Srebrna Góra znalazła się na drodze prowadzącej ku światowemu dziedzictwu. To proces, który może potrwać jeszcze kilka lat, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że historia zaczyna pisać tutaj swój nowy rozdział.

Patrząc dziś na potężne bastiony górujące nad Przełęczą Srebrną, mam poczucie, że uczestniczę w czymś wyjątkowym. Twierdza, której nie zdobyły armie, zdobywa właśnie uznanie świata. I jestem przekonany, że nadejdzie dzień, gdy biało-złoty emblemat UNESCO pojawi się na jej murach, a wtedy tysiące ludzi z różnych stron globu ruszą do Srebrnej Góry, by zobaczyć miejsce niezwykłe – monumentalną fortecę ukrytą pośród gór, która przez stulecia pozostawała niezwyciężona.

Czekam na ten moment z ogromną niecierpliwością. Chcę jeszcze raz wspiąć się na mury twierdzy, spojrzeć na rozległą panoramę Dolnego Śląska i poczuć dumę, że świat wreszcie dostrzegł miejsce, które od dawna zasługiwało na najwyższe uznanie. Wtedy Twierdza Srebrna Góra rozpocznie swój największy triumf w historii.

Albin Marciniak

 

 

Twierdza Srebrna Góra

Twierdza Srebrna Góra

 

Dlaczego Twierdza Srebrna Góra ma szansę znaleźć się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO?

  Droga na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO nigdy nie jest przypadkowa. Aby zabytek mógł zostać wpisany do tego elitarnego grona, musi posiadać tzw. „Wyjątkową Uniwersalną Wartość” (Outstanding Universal Value) – znaczenie wykraczające daleko poza granice kraju, regionu czy nawet kontynentu. UNESCO nie poszukuje jedynie pięknych miejsc. Poszukuje obiektów, które stanowią wyjątkowe świadectwo historii ludzkości, rozwoju cywilizacji i osiągnięć człowieka. Właśnie dlatego kandydatura Twierdzy Srebrna Góra budzi tak duże zainteresowanie międzynarodowych ekspertów.

W uzasadnieniu opublikowanym przez UNESCO podkreślono przede wszystkim unikatowy charakter twierdzy jako doskonałego przykładu XVIII-wiecznej architektury militarnej dostosowanej do niezwykle wymagającego górskiego krajobrazu. Srebrna Góra nie była zwykłą fortecą wzniesioną na wzgórzu. Była gigantycznym przedsięwzięciem inżynieryjnym, które całkowicie przekształciło naturalny masyw górski w jeden z najbardziej zaawansowanych systemów obronnych swojej epoki. To właśnie ta wyjątkowa ingerencja człowieka w krajobraz, przy jednoczesnym wykorzystaniu naturalnych walorów terenu, stanowi jeden z najważniejszych argumentów przemawiających za wpisem.

UNESCO zwraca uwagę również na skalę przedsięwzięcia. Twierdza Srebrna Góra była jednym z największych projektów militarnych XVIII wieku realizowanych w Europie przez Królestwo Prus. Powstała po wojnach śląskich jako strategiczny element systemu obronnego nowo zdobytych ziem. Jej rozmach, nowoczesność oraz stopień zaawansowania technicznego sprawiły, że była uznawana za jedno z najważniejszych osiągnięć europejskiej sztuki fortyfikacyjnej tamtych czasów.

Kolejnym niezwykle istotnym argumentem jest autentyczność i integralność obiektu. Mimo upływu ponad dwóch i pół wieku zachował się ogromny zespół fortyfikacji obejmujący donżon, bastiony, kazamaty, forty pomocnicze, tunele oraz elementy infrastruktury wojskowej. Dzięki temu możliwe jest pełne odczytanie pierwotnej koncepcji twórców twierdzy i zrozumienie zasad funkcjonowania jednego z najbardziej zaawansowanych systemów obronnych swojej epoki. Właśnie zachowanie autentycznej substancji zabytkowej należy do kluczowych wymagań stawianych przez UNESCO.

Szczególnie interesujący jest także międzynarodowy charakter całej kandydatury. Twierdza Srebrna Góra nie jest rozpatrywana wyłącznie jako pojedynczy polski zabytek. Projekt zakłada stworzenie ponadnarodowego wpisu obejmującego również inne wybitne europejskie twierdze górskie – między innymi Königstein w Niemczech oraz Fenestrelle i Rocca d’Anfo we Włoszech. Razem mają one tworzyć wspólne świadectwo rozwoju nowożytnej architektury obronnej w Europie i pokazywać, jak różne państwa wykorzystywały ukształtowanie terenu do budowy strategicznych fortyfikacji. Tego typu transgraniczne nominacje są przez UNESCO szczególnie cenione, ponieważ ukazują wspólne dziedzictwo kulturowe wielu narodów.

W dokumentacji UNESCO podkreślana jest także wyjątkowość samej lokalizacji. Twierdza nie dominuje jedynie nad okolicą – ona wręcz wyrasta z gór. Masyw Warownej Góry został podporządkowany potrzebom obronnym w stopniu niespotykanym w większości europejskich fortyfikacji. Dzięki temu Srebrna Góra stanowi niezwykle rzadki przykład harmonijnego połączenia krajobrazu naturalnego z monumentalnym dziełem inżynierii wojskowej.

To właśnie dlatego kandydatura Srebrnej Góry nie jest wyłącznie próbą ochrony kolejnego zabytku. Jest próbą uznania miejsca, które stanowi wyjątkowe świadectwo europejskiej historii, rozwoju techniki wojskowej oraz zdolności człowieka do przekształcania trudnego górskiego terenu w imponujące dzieło architektury. UNESCO dostrzega w tej twierdzy coś więcej niż mury i bastiony. Dostrzega symbol epoki, materialny zapis wielkich przemian XVIII-wiecznej Europy i jedno z najciekawszych osiągnięć nowożytnej sztuki fortyfikacyjnej.

Jeżeli proces nominacyjny zakończy się sukcesem, Twierdza Srebrna Góra może stać się nie tylko kolejnym polskim obiektem na Liście Światowego Dziedzictwa, ale również jednym z najważniejszych reprezentantów europejskiego dziedzictwa militarnego w skali światowej.

 

Największa górska twierdza w Europie – Podziemia Twierdzy Srebrna Gόra

 

Jak wygląda droga Twierdzy Srebrna Góra na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO?

Procedura, etapy, kryteria i znaczenie kandydatury

Informacja o rozpoczęciu procedury wpisu Twierdzy Srebrna Góra na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wzbudziła ogromne zainteresowanie wśród miłośników historii, turystyki i dziedzictwa kulturowego. Dla wielu osób sam proces pozostaje jednak skomplikowany i pełen formalnych zależności. Tymczasem droga do prestiżowego wpisu UNESCO jest jednym z najbardziej wymagających i wieloetapowych procesów ochrony zabytków na świecie.

W przypadku Twierdzy Srebrna Góra mówimy dziś o początku niezwykle ważnej drogi, która może zakończyć się jednym z największych sukcesów polskiego dziedzictwa kulturowego ostatnich lat.

Czym właściwie jest Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO?

Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO powstała na mocy Konwencji UNESCO z 1972 roku dotyczącej ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Trafiają na nią obiekty uznawane za posiadające tzw. „Wyjątkową Uniwersalną Wartość” (Outstanding Universal Value), czyli znaczenie wykraczające poza granice danego kraju i mające wartość dla całej ludzkości.

Nie wystarczy więc, że obiekt jest piękny, ważny historycznie czy popularny turystycznie. Musi reprezentować coś wyjątkowego w skali światowej — przełomowe osiągnięcie architektoniczne, unikalne świadectwo historii lub niezwykły przykład relacji człowieka z krajobrazem i naturą.

To właśnie dlatego na Liście Światowego Dziedzictwa znajdują się takie miejsca jak Kraków, Wieliczka, Machu Picchu, Wielki Mur Chiński czy piramidy w Gizie.

Pierwszy etap — Lista Informacyjna UNESCO

Droga każdego obiektu rozpoczyna się od wpisu na tzw. Listę Informacyjną UNESCO (Tentative List). Jest to oficjalny wykaz kandydatów przygotowywany przez poszczególne państwa.

Twierdza Srebrna Góra została wpisana na tę listę 25 lipca 2025 roku pod numerem referencyjnym 6880 jako:

„The early modern Srebrna Góra Fortress as a perfect example of mountain massifs transformation”

czyli:

„Nowożytna Twierdza Srebrna Góra jako doskonały przykład przekształcenia masywu górskiego”.

To niezwykle istotny moment, ponieważ od tej chwili kandydatura stała się oficjalną częścią systemu UNESCO. W praktyce oznacza to, że Polska uznała Twierdzę Srebrna Góra za obiekt posiadający potencjalną „Wyjątkową Uniwersalną Wartość” i rozpoczęła formalny proces przygotowań do przyszłej nominacji.

Warto podkreślić, że sam wpis na Listę Informacyjną nie oznacza jeszcze uzyskania statusu UNESCO. To dopiero pierwszy, obowiązkowy etap procedury. Każdy obiekt musi znajdować się na tej liście, zanim państwo będzie mogło złożyć pełną nominację.

Dlaczego UNESCO zainteresowało się Twierdzą Srebrna Góra?

W dokumentacji UNESCO podkreślono kilka kluczowych elementów wyróżniających Srebrną Górę na tle innych europejskich fortyfikacji.

Wyjątkowe przekształcenie krajobrazu górskiego

Najważniejszym argumentem jest unikalne wykorzystanie całego masywu górskiego do stworzenia gigantycznego systemu obronnego. UNESCO nie analizuje wyłącznie samej fortecy, ale cały proces przekształcenia naturalnego krajobrazu w nowoczesny XVIII-wieczny kompleks militarny.

Twierdza została dosłownie „wpisana” w góry. Ukształtowanie terenu podporządkowano strategii obronnej, tworząc jeden z najbardziej zaawansowanych systemów fortyfikacyjnych swojej epoki.

Wybitny przykład architektury militarnej XVIII wieku

Srebrna Góra była jednym z największych projektów fortyfikacyjnych realizowanych przez Królestwo Prus po wojnach śląskich. Skala przedsięwzięcia, rozmieszczenie bastionów, kazamat, donżonu i fortów pomocniczych do dziś budzą podziw historyków wojskowości i architektury.

UNESCO uznaje twierdzę za jedno z najwybitniejszych osiągnięć europejskiej inżynierii wojskowej epoki nowożytnej.

Zachowana autentyczność obiektu

Ogromne znaczenie ma także fakt, że Twierdza Srebrna Góra zachowała autentyczny układ przestrzenny i znaczną część historycznej substancji zabytkowej.

W świecie UNESCO autentyczność i integralność są jednymi z najważniejszych kryteriów oceny. Eksperci badają nie tylko wygląd zabytku, ale także stopień zachowania oryginalnej konstrukcji, relacji krajobrazowych oraz historycznego charakteru miejsca.

Co oznaczają kryteria (ii), (iii) i (iv)?

W zgłoszeniu kandydatury Twierdzy Srebrna Góra wskazano trzy kryteria UNESCO:

Kryterium (ii)

Obiekt przedstawia ważną wymianę wartości kulturowych, technologicznych lub architektonicznych pomiędzy regionami i epokami.

W przypadku Srebrnej Góry chodzi o rozwój europejskiej sztuki fortyfikacyjnej XVIII wieku oraz wymianę doświadczeń militarnych i inżynieryjnych pomiędzy państwami Europy.

Kryterium (iii)

Obiekt stanowi wyjątkowe świadectwo określonej tradycji kulturowej lub cywilizacji.

Twierdza jest niezwykle cennym świadectwem nowożytnej kultury militarnej i organizacji obronnej państw europejskich po wielkich konfliktach XVIII wieku.

Kryterium (iv)

Obiekt jest wybitnym przykładem typu budowli lub krajobrazu ilustrującego ważny etap historii ludzkości.

To właśnie to kryterium ma w przypadku Srebrnej Góry największe znaczenie. UNESCO dostrzega w niej jeden z najdoskonalszych przykładów górskiej twierdzy nowożytnej oraz wyjątkowy przykład przekształcenia krajobrazu dla potrzeb strategicznych i militarnych.

Kandydatura międzynarodowa — ogromna szansa dla Srebrnej Góry

Bardzo ważnym elementem całego procesu jest planowana kandydatura ponadnarodowa.

Twierdza Srebrna Góra nie ma być rozpatrywana wyłącznie jako pojedynczy polski obiekt. Projekt zakłada stworzenie wspólnego wpisu obejmującego również inne wybitne europejskie twierdze górskie:

  • Königstein w Niemczech,
  • Fenestrelle we Włoszech,
  • Rocca d’Anfo we Włoszech.

UNESCO od wielu lat bardzo wysoko ocenia tego typu międzynarodowe kandydatury, ponieważ pokazują one wspólne europejskie dziedzictwo kulturowe oraz ponadgraniczny charakter historycznych procesów.

W tym przypadku chodzi o wspólne ukazanie rozwoju nowożytnej architektury obronnej oraz sposobów wykorzystywania górskiego krajobrazu do celów militarnych.

Jak wygląda dalsza procedura?

Sama obecność na Liście Informacyjnej to dopiero początek.

Teraz rozpoczyna się najtrudniejszy etap — przygotowanie pełnej dokumentacji nominacyjnej. To ogromne przedsięwzięcie obejmujące:

  • wieloletnie badania naukowe,
  • dokumentację konserwatorską,
  • analizy historyczne,
  • plany ochrony zabytku,
  • strategie zarządzania ruchem turystycznym,
  • dokumentację krajobrazową,
  • analizy zagrożeń i planów zabezpieczeń.

Dopiero po zakończeniu tych prac państwo może złożyć oficjalny wniosek nominacyjny do UNESCO.

Kto ocenia kandydaturę?

Po złożeniu pełnej nominacji rozpoczyna się wielomiesięczna procedura ekspercka.

Najważniejszą rolę odgrywa tutaj ICOMOS — Międzynarodowa Rada Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych, będąca głównym organem doradczym UNESCO w zakresie dziedzictwa kulturowego.

Eksperci analizują dokumentację, odwiedzają obiekt, oceniają stan zachowania, autentyczność oraz system ochrony zabytku.

Dopiero po tej ocenie kandydatura trafia pod obrady Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Kiedy zapada decyzja o wpisie?

Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO obraduje raz w roku podczas corocznej sesji organizowanej zazwyczaj w czerwcu lub lipcu.

To właśnie wtedy ogłaszane są nowe wpisy na Listę Światowego Dziedzictwa.

Jednak od momentu wpisania obiektu na Listę Informacyjną do chwili podjęcia ostatecznej decyzji często mija wiele lat. W przypadku Srebrnej Góry nie podano jeszcze terminu złożenia pełnej nominacji ani daty ewentualnego rozpatrzenia kandydatury.

Można jednak uznać, że najważniejszy pierwszy krok został już wykonany.

Dlaczego ten proces jest tak ważny?

Wpis UNESCO to nie tylko prestiżowy tytuł.

To również:

  • międzynarodowe potwierdzenie wyjątkowej wartości zabytku,
  • zwiększenie rozpoznawalności na świecie,
  • wzrost ruchu turystycznego,
  • większe możliwości pozyskiwania środków na ochronę i konserwację,
  • promocja regionu i kraju,
  • objęcie obiektu szczególną troską międzynarodowej społeczności.

Historia wielu polskich obiektów pokazuje, że wpis UNESCO często staje się momentem przełomowym dla całego regionu.

Srebrna Góra na drodze do światowego dziedzictwa

Twierdza Srebrna Góra weszła dziś na drogę, którą wcześniej podążały Kraków, Wieliczka, Malbork czy Toruń.

Przed nią jeszcze lata analiz, dokumentacji i międzynarodowych ocen. Jednak sam fakt wpisania na oficjalną Listę Informacyjną UNESCO jest ogromnym sukcesem i wyraźnym sygnałem, że świat zaczyna dostrzegać wyjątkowość tego miejsca.

To już nie jest wyłącznie lokalny zabytek Dolnego Śląska.

To kandydat do grona najważniejszych obiektów dziedzictwa kulturowego całej ludzkości.

 

 

Twierdza Srebrna Góra – Festung Silberberg – Pruska Twierdza Górska

 

Views: 515
2026-06-02 0 komentarze/y
2 FacebookTwitterPinterestEmail
Slowacja

Schronisko pod Rysami w Tatrach Słowackich

przez Redakcja 2026-06-02
Napisane przez Redakcja

Schronisko pod Rysami to najwyżej położone schronisko w Tatrach

  Schronisko pod Rysami 2250 m n.p.m. (Chata pod Rysmi). Kilka lat temu zostało zmodernizowane. Obiekt jest otwarty tylko w sezonie letnim i jesiennym (16.6. – 31.10.) Schronisko jest miejscem odpoczynku dla idących na Rysy. Jest też bazą wypadową dla wspinaczy działających m.in w masywie Wysokiej, Ciężkiego Szczytu czy Ganku.

 

Chata pod Rysmi wraz z końcem sezonu 2023, kończy swój jubileuszowy, 90-ty sezon. W tym czasie zmieniło się ono z prostego kamiennego schronu w nowoczesny budynek, motorem zmian były głównie zniszczenia chaty, gdyż leży ona na skrzyżowaniu trzech torów lawinowych. Schronisko stoi w pobliżu przełęczy Waha, Vysoka i Český štít, na końcu prawej ostrogi Mengusowskiej Doliny. Jako jedyne schronisko alpejskie w Tatrach działa wyłącznie w letnim sezonie turystycznym.

Stoi w pobliżu przełęczy Waha, Vysoka i Český štít, na końcu prawej ostrogi Mengusowskiej Doliny. Jako jedyne schronisko alpejskie w Tatrach działa wyłącznie w letnim sezonie turystycznym. Od ponad 40 lat schroniskiem zarządzał Viktor Beránek.

 

O konieczności wybudowania chaty w pobliżu popularnego szlaku na Rysy, dyskutowano już przed I wojną światową. František Mrázik pisze w książce Strechy nad oblakmi, że pomysł ten nabrał konkretniejszej formy pod koniec lat 20. XX wieku, głównie za sprawą Klubu Turystów Czechosłowackich. Pierwsze proste kamienne schronisko zostało oddane do użytku po dwóch latach budowy 15 lipca 1933 roku. Wybudował go popradski budowniczy Józef Šašinka. Pierwszym gospodarzem był Ľudovít Krupitzer, natomiast w pracach w transporcie towarów do chaty pomagał mu koń Hucul.

 

W czasie swojego istnienia chatę nawiedziło kilka dużych lawin. Ivan Bohuš w książce Tatranské doliny v speltlení zam opowiada o lawinach, które miały miejsce w latach 1947, 1954, 1962, 1982. Najgorsza była lawina, która zeszła w drugiej połowie stycznia 2000 roku, która zerwała dach, zmiotła nadbudówkę i uszkodziła ściany. Zniszczyła magazyn, przybudówkę dla pracowników a z chaty pozostała tylko jadalnia.

 

Chata stoi na skrzyżowaniu trzech ścieżek lawinowych. Pierwotnie miał znajdować się nad przełęczą Waga w kierunku Rysów, mniej więcej na wysokości 2400 m n.p.m. „No cóż, w latach trzydziestych spieraliśmy się z Polską o terytoria przygraniczne. To wtedy tzw Konwencja Krakowska między Polską a Czechosłowacją, która zabraniała budowy jakichkolwiek budynków w odległości kilometra od granicy po obu stronach” – mówi Wiktor Beránek, dlaczego ostatecznie chata została zbudowana w obecnym miejscu.

 

Właściciele chaty, Słowacki Klub Turystyczny (KST) i Słowacki Związek Alpinizmu (SHS) JAMES, długo nie mogli dojść do porozumienia, co zrobić z chatą. SHS JAMES i gospodarz przeforsowali pomysł, by powstał nowy domek na wysokości 2390 metrów. KST nalegało na odbudowę pierwotnej chaty. W międzyczasie z inicjatywy JAMESA przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko wszystkich wariantów.

 

SHS JAMES stopniowo przekonał KST o zaletach opcji nowego domku i w 2007 roku podpisano umowę, w której w pierwszym przypadku właściciele forsowali budowę domku w nowym miejscu, a w drugim generalną przebudowę chaty na starym miejscu.

23 Schronisko pod Rysami Tatry Wysokie Słowacja

Jednak wersji nowej chaty nie udało się zrealizować pomimo wsparcia Ministerstwa Rolnictwa i Ministerstwa Finansów. W międzyczasie przepisy stały się bardziej rygorystyczne. Problemem nie do pokonania była ziemia pod potencjalnym nowym obiektem, która jest własnością państwa. Od marca 2000 roku odbudowano chatę na jej pierwotnym miejscu, ze starego pozostały jedynie fundamenty. Oficjalne otwarcie nowego budynku odbyło się we wrześniu 2013 roku.

22 Schronisko pod Rysami Tatry

Pojemność schroniska nie uległa zmianie i zapewnia zakwaterowanie na 14 łóżkach z kocami we wspólnym pokoju wieloosobowym. W jadalni dobudowano piec kaflowy. Plan piętra domku został powiększony, dzięki czemu jadalnia i część sypialna są bardziej przestronne.

 

Nowy obiekt posiada dużą osłonę przeciwlawinową. „Regularnie zdaje egzamin, bo co roku spadają małe lawiny. Lawina w 2021 roku zerwała blachę na dachu, a gdy zerwie się jedna blacha i przedostanie się pod nią kolejna część lawiny, wówczas może zabrać cały strach. Blachy są poddawane ogromnym uderzeniom, pękają, zimą blacha cynkowo-tytanowa jest krucha, pewnego dnia duże zniszczenia w domku mogą się powtórzyć. Taka jest siła natury, nigdy nie można być pewnym na 100%, nawet będąc w chatce, a nad nami zjeżdża lawina” – mówi gospodarz.

 

Nocleg osoba / noc 24 EUR. Śniadanie stół szwedzki 5 EUR. Kolacja 8 EUR. *członkowie IAMES, KST, KČT, ČHS, ÖTK – upust 50% *pościel – 100% zwyżki. W obiekcie znajduje się 14 łóżek w nadbudowie dachowej, bufet i jadalnia, woda tylko i wyłącznie w dolince obok schroniska.

 

Rezerwacja noclegu

Warunkiem rezerwacji jest dokonanie przedpłaty w wysokości 50% ceny! Rezerwacji można dokonać wysyłając SMS na numer telefonu +421 903 181 051 o treści SMS: termin, ilość osób, imię i nazwisko. Jeśli przyjęcie rezerwacji będzie możliwe otrzymają Państwo SMS z numerem konta bankowego na które należy dokonać przedpłaty w wysokości 50% ceny oraz numer rezerwacji, który zostanie nadany Państwa rezerwacji i który należy wpisać w tytule przelewu. Po dokonaniu wpłaty na konto bankowe prosimy przesłać SMS-a z informacją, że dokonali Państwo wpłatę podając nadany wcześniej numer rezerwacji. Po otrzymaniu SMS-a z numerem rezerwacji i informacją o dokonaniu wpłaty oraz zaksięgowaniu jej na rachunku bankowym prześlemy Państwu SMS-a z potwierdzeniem pobytu. Przedpłata nie podlega zwrotowi.

 

20 Schronisko pod Rysami Tatry Słowacja

Schronisko pod Rysami

tel: +421 903 181 051
Tel. stacjonarny: +421 52 442 23 14

https://www.chatapodrysmi.com/

 

 

Wręcz kultowym i bardzo chętnie odwiedzanym przez turystów, jest WC nad przepaścią. Jest to najwyżej usytuowana sucha toaleta w Tatrach – poza schroniskiem. Frontowa ściana jest przeszklona a osoba korzystająca z toalety ma prze sobą niesamowitą panoramę Tatr.

 

Znak że zbliżamy się do schroniska, to tablica z przystanku autobusowego. Zapewne przed laty przyniesiona z dolin dla żartu, stała się swoistym symbolem. Na tablicy widnieje rozkład jazdy z Tatrzańskiej Łomnicy.

 

 

Schroniska słowackie cechuje to, że są one położone w wysokich partiach gór, teren jest tam trudno dostępny dla jakichkolwiek pojazdów, całe zaopatrzenie bez względu na porę roku wnoszą więc wspomniani tragarze. Do tych schronisk całe zaopatrzenie dostarczane jest na plecach tragarzy.

 

W Chacie pod Rysami w sezonie od 16 czerwca do końca października czyli w okresie dostępności szlaków powyżej schronisk w Tatrach Słowackich, pracuje Jakub Kaczmarczyk. Jak sam wyjaśniał, w ramach swojej pracy w schronisku, wraz z innymi kolegami dostarczają towar do najwyżej położonego schroniska w całych Tatrach. Jego rekordowy ładunek dostarczony do schroniska to 125 kg. Jakub Kaczmarczyk ma na swoim koncie także inny swoisty rekord, a jest to trzykrotne wejście w ciągu jednej doby z polanki nad Popradzkim Stawem do Chaty pod Rysami z ładunkiem 100 kg.

Nosicz – tatrzański tragarz, słowacki sherpa, człowiek z żelaza

 

Slowakia Tatra Mountain 586

W 2018 r. zawód nosicza wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Słowacji.

 

W Chacie Rainera na Polanie Staroleśniej znajduje się mini-muzeum poświęcone nosiczom. Obiekt znajduje się przy szlaku prowadzącym z Hrebienoka do m.in. Chaty Teryho.

 

Rainerowa Chata 

 

 

Idąc w góry warto się zatem zastanowić, jak nasze śmieci podrzucane i zostawiane przed schroniskami trafiają w doliny. Zamawiając w schronisku jedzenie czy napoje warto zastanowić się jak one tutaj dotarły. W przypadku schronisk wymienionych powyżej, każda butelka, batonik czy kotlet, został wniesiony na plecach kilku twardzieli jacy od lat zaopatrują słowackie schroniska.

Należy pamiętać że wszelkie akcje ratunkowe bezpłatne są tylko w Polsce. Po stronie słowackiej każda akcja ratowników jest bardzo droga i należy pamiętać o wykupieniu ubezpieczenia, by nie otrzymać rachunku na kilkanaście tys. euro za lot śmigłowcem.

 

Słowacki szlak na Rysy krok po kroku

Słowacki szlak na Rysy

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin
Views: 1085
2026-06-02 0 komentarze/y
2 FacebookTwitterPinterestEmail
Miasta

Elbląg – najniżej położone miasto w Polsce – atrakcje i ciekawostki

przez Redakcja 2026-06-01
Napisane przez Redakcja

Elbląg – najniżej położone miasto w Polsce – atrakcje i ciekawostki

   O Elblągu głośno zrobiło się dzięki przekopowi Mierzei Wiślanej a wieść o nim niesie się szerokim echem także w najdalsze krańce Europy. Ba, nawet na odległe wyspy Skandynawskie, skąd do portu w Elblągu planują zawijać swoimi jachtami sąsiedzi Mikołaja i Rudolfa.

Elbląg (w gwarze kaszubskiej  Jelbiąg czy też Elbiąg) to jedno z najstarszych w Polsce i Niemczech (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246).

Niedaleko miejsca, w którym do IX wieku znajdowała się pruska osada handlowa Truso, wiosną 1237 roku Krzyżacy pod dowództwem Hermana von Balka wybudowali na wyspie u ujścia rzeki Elbląg niewielki drewniano-ziemny gródek. Na dzień 13 stycznia 1238 datowany jest dokument potwierdzający uposażenie klasztoru Dominikanów i przybycie zakonników do Elbląga. Po tym gdy fortyfikacja ta została prawdopodobnie zniszczona przez plemiona pruskich Pogezanów, Krzyżacy po roku 1240 przenieśli się w miejsce dzisiejszego Starego Miasta, w którym w miejscu dzisiejszego Podzamcza istniała już osada zasiedlona od połowy X wieku.

Spacer po Starym Mieście

Historyczne centrum miasta może zaskoczyć, bowiem Stare Miasto jest tak naprawdę młode. Poza ocalałymi zabytkami większość kamienic, to efekt odbudowy prowadzonej od lat osiemdziesiątych XX wieku. Słowem kluczem dla odbudowy elbląskiej starówki stała się retrowersja. Nowe kamienice powstają na obrysach fundamentów dawnych kamienic i nawiązują do ich kształtów.

Tuż przy Katedrze znajduje się historyczna Ścieżka Kościelna – ten uroczy przesmyk między kamienicami to jedyny w swoim rodzaju zabytek architektoniczny w Polsce. W średniowieczu trakt ten był dłuższy i łączył wszystkie kościoły Starego Miasta (stąd nazwa). Do dziś zachował się fragment łączący ulice Mostową i Św. Ducha.

Atrakcja turystyczna

Kanał Elbląski – spływ można rozpocząć w centrum miasta.

Tuż przy moście zwodzonym cumują statki wycieczkowe pokonujące słynne pochylnie. Biuro i sprzedaż biletów znajduje się w budynku na wprost statków.

Kanał Elbląski o długości 82 km ze względu na funkcjonujące na nim od 1860 roku urządzenia hydrotechniczne jest zaliczany do ewenementów w skali światowej. Różnica poziomów kanału na długości 9,6 km zmienia się o ponad 100 m, które statek pokonuje po lądzie przy pomocy pięciu napędzanych wodą pochylni.

Rejon Kanału Elbląskiego – tereny bezpośrednio do niego przyległe i najbliższe jego okolice stanowią obszar chronionego krajobrazu. Niepowtarzalne walory przyrodniczo-krajobrazowe poznaje i podziwia tu corocznie tysiące turystów – pasażerów żeglugi wycieczkowej i indywidualnych wodniaków. Mimo tak wielkiej rzeszy amatorów natury ingerencja człowieka w środowisko przyrodnicze nie zagraża koegzystencji setek gatunków flory i fauny dzięki istnieniu rezerwatów, parków krajobrazowych i wspomnianych obszarów chronionego krajobrazu. Poznawanie istniejącego tu bogactwa natury i doznawanie wrażeń estetycznych jest możliwe szczególnie podczas spokojnych rejsów kanałem, pieszych spacerów i przejażdżek rowerowych do których zachęcają coraz liczniejsze w tych okolicach szlaki wędrowne, m.in.: w gminie Elbląg, Rychliki, Pasłęk, Miłomłyn, czy Ostróda.

Kanał Elbląski z niepowtarzalnym na skalę światową systemem pochylni znalazł się na liście Siedmiu Cudów Polski tuż obok Kopalni Soli w Wieliczce, Zamku w Malborku i Katedry na Wawelu w plebiscycie internetowym zorganizowanym Dziennik Rzeczypospolita w sierpniu 2007r..

Znacznie więcej można zobaczyć czy też wykonać lepsze zdjęcia używając dronów. Z odpowiedniej wysokości można obserwować kilka statków na pochylniach a także wijące się rzeki tworzące Kanał Elbląski.

Katedra pw. Św. Mikołaja z tarasem widokowym

Katedra pw. św. Mikołaja, to najważniejsza budowla sakralna miasta, a także najwyższy kościół w Polsce na prawym brzegu Wisły. To także jeden z najstarszych obiektów sakralnych w Elblągu. W surowym, gotyckim wnętrzu kościoła można doświadczyć tchnienia przeszłości. Jest to świątynia trzynawowa, halowa z dwuprzęsłowym prezbiterium. Na przestrzeni wieków była ona kilkakrotnie przebudowywana m.in. po wielkim pożarze, który wybuchł w kwietniu 1777 roku w następstwie uderzenia piorunu, a także po zniszczeniach spowodowanych działaniami wojennymi w lutym 1945 roku.
Do ciekawszych zabytków, które oglądać można we wnętrzu monumentalnej budowli należy m.in. brązowa chrzcielnica pochodząca z 1387 roku a wykonana przez mistrza Bernhausera i ołtarze ufundowane przez cechy elbląskich rzemieślników: flisaków wiślanych, słodowników, czeladników szewskich. Świątynia jest również Sanktuarium Relikwii Krzyża Świętego.

Z wieży katedry rozpościera się rozległa panorama na miasto i okolice z Mierzeją Wiślaną włącznie.  Kasa z biletami znajduje się na drugim poziomie. Tam też można zostawić bagaż, by wraz z nim nie pokonywać wąskich schodów prowadzących na kolejne poziomy i wreszcie na taras widokowy.

Katedra św. Mikołaja jest jedną z najwyższych świątyń w Polsce – wysokość wieży wynosi 97 m. Taras widokowy jest zlokalizowany nieco niżej – na wysokości 67,08 m.

Centrum Sztuki Galeria EL mieści się w dawnym kościele podominikańskim. Dominikanie przybyli do Elbląga z Krakowa, w 1238 roku krzyżacki mistrz krajowy Herman Balk nadał zakonowi przywilej lokacyjny – teren, na którym stanęła świątynia. Kościół był kilkakrotnie przebudowywany. W 1945 roku świątynia została poważnie uszkodzona. W latach 70., dzięki inicjatywie grupy entuzjastów, kościół został odbudowany a następnie zaadaptowany na centrum sztuki współczesnej.
W 2011 roku dzięki dofinansowaniu z Unii Europejskiej wnętrze Galerii zyskało nowoczesną, dwupoziomową szklaną emporę, na której odbywają się wystawy. Niezwykłe jest połączenie współczesnych eksponatów i szklanej empory z zabytkowym wnętrzem gotyckiej świątyni. Na ścianach dawnego kościoła znaleźć można kilkusetletnie epitafia, a na posadzkach leżą dawne płyty nagrobne.

Współczesna oferta Galerii jest bardzo różnorodna, od typowych wystaw, poprzez przedstawienia, koncerty, festiwale, aż po performance i warsztaty.

Centrum Sztuki Galeria EL, ul. Kuśnierska 6,

Na drugim krańcu Starego Rynku znajduje się Brama Targowa – niegdyś otoczona murami obronnymi, dziś pełni rolę punktu widokowego. Obok Bramy stoi pomnik legendarnego Piekarczyka, który pomógł uchronić miasto przed najazdem Krzyżaków. Wejście na wieżę i kolejny punkt widokowy jest bezpłatny. W wieży na piętrze znajduje się Punkt Informacji Turystycznej.

Uliczki starego miasta to dziesiątki pubów i restauracji, gdzie można przysiąść by odpocząć czy też posilić się po zwiedzaniu miasta.

W Muzeum Archeologiczno – Historycznym w Elblągu można oglądać unikatowe eksponaty pochodzące ze stanowisk archeologicznych elbląskiego Starego Miasta. Prowadzone na niespotykaną w Europie skalę prace wykopaliskowe sprawiają, że z każdym rokiem zbiory muzealne powiększają się o kolejne eksponaty. Niektóre z tych przedmiotów są ewenementami na skalę europejską, jak chociażby kolekcja średniowiecznych instrumentów muzycznych, znaków pielgrzymich, tablic woskowych używanych kiedyś jako pomoc dydaktyczna. Odnalezione przedmioty świadczą także o rozległych kontaktach handlowych kupców elbląskich z wieloma ośrodkami dawnej Europy.

Elbląskie Muzeum posiada również wyjątkową kolekcję związaną z historią regionu. Tworzą ją zabytki archeologiczne związane z funkcjonowaniem legendarnej osady Truso. W okresie od VIII do X wieku ne. nad brzegami pobliskiego jeziora Druzno została założona przez duńskich Wikingów faktoria handlowa, która posiadała kontakty handlowe nawet z krajami arabskimi. Warto poznać to dziedzictwo. Stałe wystawy Muzeum uzupełniane są ciekawymi wystawami czasowymi i dodatkowymi wydarzeniami, takimi jak lekcje historii, targi staroci, inscenizacje historyczne.

Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu, Bulwar Zygmunta Augusta 11,

Największy złoty pomnik w Polsce czyli Pomnik Odrodzenia w Elblągu, znajduje się na placu Konstytucji.

Pomnik Odrodzenia wzniesiony został ze środków mieszkańców Elbląga, dla upamiętnienia 30-lecia powrotu ziemi elbląskiej do macierzy. Odsłonięty został 22 lipca 1975 roku. Autorem dwustronnej kompozycji o wymiarach 18×8 m jest Jan Siek – artysta rzeźbiarz z Krakowa. Pomnik przypomina rozwiany na wietrze sztandar. W jego tło wkomponowano elementy rzeźbiarskie, symbolizujące najważniejsze wydarzenia z historii ziemi elbląskiej

Wieczorny klimat przypomina krakowski Kazimierz czy Rynek we Wrocławiu. Oczywiście inaczej wygląda to w sezonie a zupełnie spokojnie jest po sezonie wakacyjnym.

Atrakcja turystyczna

Tuż obok Elbląga w miejscowości Raczki Elbląskie znajduje się najniżej położony punkt w Polsce.  Według danych Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii na terenie Raczek Elbląskich znajduje się depresja 1,8 m p.p.m., która przez wiele lat uznawana była za najniżej położony punkt Polski.

Ale… w znajdującej się również na Żuławach wsi Marzęcino jest kilka punktów położonych jeszcze niżej a najniższy ma 2,07 m p.p.m.

Dojazd do Elbląga jest całkiem prosty i wygodny także dla niezmotoryzowanych. Gęsta siatka połączeń kolejowych, autobusowych i prywatnych busów jest częsta z wielu miejscowości a dla przyjezdnych z dalszych części kraju istotnym i wygodnym będzie przesiadka w Malborku. Z Elbląga jest już bardzo blisko do Fromborka – niewielkiego miasteczka rozsławionego dzięki Mikołajowi Kopernikowi i jego pracowni oraz krypcie w Katedrze we Fromborku.

opracowanie & foto  Albin Marciniak
https://www.facebook.com/marciniak.albin
Views: 1122
2026-06-01 0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
Muzea

Największe i najważniejsze muzea motoryzacji w Polsce

przez Redakcja 2026-05-30
Napisane przez Redakcja
Największe i najważniejsze muzea motoryzacji w Polsce

  Polska motoryzacja to znacznie więcej niż kultowy Fiat 126p, Syrena czy motocykle Junak. To również niezwykle bogate dziedzictwo techniczne, które przez dekady ratowali prywatni kolekcjonerzy, mechanicy, pasjonaci i społecznicy. W czasach, gdy w Europie Zachodniej zabytkowe samochody już trafiały do muzeów, w Polsce wiele historycznych pojazdów kończyło na złomowiskach lub rozpadało się w stodołach i garażach. Paradoksalnie właśnie dzięki pasji prywatnych kolekcjonerów udało się zachować ogromną część motoryzacyjnej historii kraju.

Dziś Polska posiada jedną z najbardziej różnorodnych i najdynamiczniej rozwijających się scen muzealnictwa motoryzacyjnego w Europie Środkowej. Obok wielkich muzeów państwowych działają dziesiątki prywatnych ekspozycji prezentujących samochody przedwojenne, klasyki PRL, motocykle, rowery, autobusy, pojazdy wojskowe oraz unikalne maszyny techniczne. W wielu przypadkach są to kolekcje o ogromnej wartości historycznej, których próżno szukać nawet w renomowanych muzeach Europy Zachodniej.

Szczególnym fenomenem polskiego muzealnictwa motoryzacyjnego jest autentyczność. W przeciwieństwie do sterylnych, korporacyjnych muzeów tworzonych przez wielkie koncerny motoryzacyjne, wiele polskich placówek zachowało klimat dawnych warsztatów, garaży i zakładów mechanicznych. Dzięki temu zwiedzanie staje się nie tylko oglądaniem pojazdów, ale prawdziwą podróżą przez historię codziennej motoryzacji XX wieku.

Od luksusowych Rolls-Royce’ów i przedwojennych Mercedesów, przez kultowe Warszawy i Syreny, po motocykle SHL, Junak i WSK – Polska posiada dziś jedne z najciekawszych prywatnych kolekcji motoryzacyjnych w Europie Środkowej. W tym przewodniku Klubu Podróżników Śródziemie prezentujemy najważniejsze muzea samochodów, motocykli, rowerów i techniki paliwowej w Polsce – od ogromnych nowoczesnych ekspozycji po klimatyczne kolekcje tworzone przez pasjonatów przez całe życie.

 

muzea motoryzacji w Polsce

 

Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach

Lokalizacja: Otrębusy, województwo mazowieckie
Adres: ul. Warszawska 21, 05-805 Otrębusy
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji
Oficjalna strona: https://www.muzeum-motoryzacji.com.pl

Ekspozycja obejmuje:

  • samochody przedwojenne,
  • luksusowe limuzyny,
  • samochody PRL,
  • motocykle i motorowery,
  • autobusy,
  • ciężarówki,
  • pojazdy militarne,
  • rowery historyczne,
  • warsztat rekonstrukcji pojazdów.

Do najcenniejszych eksponatów należą:

  • ZIS Józefa Stalina,
  • Mercedes Lody Halamy,
  • historyczne autobusy,
  • przedwojenne Mercedesy i Fiaty,
  • amerykańskie klasyki,
  • wojskowe pojazdy gąsienicowe.

To jedna z największych i najbardziej znanych placówek motoryzacyjnych w Polsce oraz jeden z najważniejszych prywatnych skansenów techniki w Europie Środkowej. Muzeum powstało z pasji kolekcjonerskiej i przez lata rozrosło się do ogromnej kolekcji obejmującej setki pojazdów. To muzeum wyróżnia niezwykła różnorodność zbiorów. Obok luksusowych limuzyn stoją tu autobusy komunikacji miejskiej, motocykle, rowery i sprzęt techniczny. Placówka posiada również własne zaplecze renowacyjne i od lat zajmuje się profesjonalną odbudową pojazdów historycznych.

.

muzea motoryzacji w Polsce

.

Muzeum Motoryzacji i Techniki Zamek Topacz

Lokalizacja: Ślęza koło Wrocławia, województwo dolnośląskie
Adres: ul. Templariuszy 1, 55-040 Ślęza
Kategoria: prywatne
Oficjalna strona: https://muzeum.topacz.pl

Najważniejsze działy muzeum:

  • motoryzacja polska,
  • luksusowe samochody brytyjskie,
  • motocykle europejskie,
  • samochody sportowe,
  • klasyki PRL,
  • pojazdy użytkowe.

Największe atrakcje:

  • największa w Polsce kolekcja Rolls-Royce i Bentley,
  • luksusowe Jaguary i Mercedesy,
  • klasyczne motocykle,
  • polskie pojazdy z okresu PRL.

To muzeum bardziej przypomina ekskluzywną galerię sztuki niż klasyczny skansen motoryzacyjny. Ogromne wrażenie robi poziom aranżacji ekspozycji i jakość odrestaurowanych pojazdów. Jedno z najbardziej eleganckich muzeów motoryzacyjnych w Polsce. Placówka mieści się w kompleksie Zamku Topacz i prezentuje historię polskiej oraz europejskiej motoryzacji XX wieku na poziomie najlepszych muzeów zachodnioeuropejskich.

.

Muzeum Motoryzacji Wena w Oławie

Lokalizacja: Oława, województwo dolnośląskie
Adres: ul. Zielna 1B, 55-200 Oława
Kategoria: prywatne
Oficjalna strona: https://muzeumwena.pl

Ekspozycja obejmuje:

  • samochody zabytkowe,
  • motocykle,
  • rowery historyczne,
  • traktory i maszyny rolnicze,
  • pojazdy PRL,
  • klasyki amerykańskie,
  • youngtimery,
  • warsztaty z epoki PRL.

Jedna z największych nowych ekspozycji motoryzacyjnych w Polsce i jedna z najgłośniejszych prywatnych inwestycji muzealnych ostatnich lat. Szczególnie imponujący jest dział jednośladów i codziennej motoryzacji Polski Ludowej. To obecnie jedna z największych prywatnych ekspozycji motoryzacyjnych Europy Środkowej.

.

Gdyńskie Muzeum Motoryzacji

Lokalizacja: Gdynia, województwo pomorskie
Adres: ul. Żwirowa 2C, 81-010 Gdynia
Kategoria: prywatne
Oficjalna strona: https://gdyniamotormuseum.pl

Najważniejsze zbiory:

  • samochody przedwojenne,
  • motocykle międzywojenne,
  • polskie motocykle Sokół,
  • klasyki amerykańskie,
  • luksusowe samochody europejskie.

Największe atrakcje:

  • Indian policyjny,
  • motocykl Raleigh z 1918 roku,
  • Ford V8 Super Deluxe,
  • DKW Super Roadster,
  • przedwojenne motocykle europejskie.

Jedno z najlepszych muzeów motoryzacji międzywojennej w Polsce. Placówka posiada wyjątkowo klimatyczną ekspozycję samochodów i motocykli z pierwszej połowy XX wieku.

 

Muzeum Techniki i Komunikacji – Zajezdnia Sztuki w Szczecinie

Lokalizacja: Szczecin, województwo zachodniopomorskie
Adres: ul. Niemierzyńska 18A, 71-441 Szczecin
Kategoria: miejskie / publiczne
Oficjalna strona: https://muzeumtechniki.eu

Najważniejsze działy:

  • polska motoryzacja,
  • motocykle Junak,
  • samochody Stoewer,
  • komunikacja miejska,
  • tramwaje i autobusy,
  • prototypy motocykli.

Jedno z najważniejszych muzeów transportu i techniki w Polsce. Placówka mieści się w dawnej zajezdni tramwajowej i dokumentuje historię motoryzacji Pomorza Zachodniego. Muzeum posiada największą ekspozycję związaną z historią marki Stoewer oraz bardzo bogaty dział motocykli Junak produkowanych w Szczecinie.

.

Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie

.

Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie

Lokalizacja: Kraków, województwo małopolskie
Adres: ul. św. Wawrzyńca 15, 31-060 Kraków
Kategoria: państwowe
Oficjalna strona: https://www.mit.krakow.pl

Jedno z najważniejszych muzeów techniki w Polsce mieszczące się w zabytkowej zajezdni tramwajowej.

Najważniejsze działy:

  • samochody,
  • motocykle,
  • tramwaje,
  • rowery,
  • silniki,
  • historia komunikacji miejskiej,
  • technika przemysłowa.

To jedna z najważniejszych państwowych placówek dokumentujących historię polskiej techniki transportowej.

.

Muzeum Motoryzacji SKARB NARODU

Lokalizacja: Nowy Dwór Mazowiecki, województwo mazowieckie
Adres: ul. Generała Józefa Bema 200C, 05-160 Nowy Dwór Mazowiecki
Kategoria: prywatne / fundacyjne
Oficjalna strona: https://muzeumskarbnarodu.pl

Jedna z najgłośniejszych nowych inicjatyw motoryzacyjnych w Polsce poświęcona przede wszystkim historii polskiej motoryzacji.

Najważniejsze działy:

  • FSO,
  • Syreny,
  • Warszawy,
  • Żuki i Nysy,
  • motocykle,
  • pojazdy użytkowe.

Muzeum skupia się przede wszystkim na codziennej motoryzacji Polski Ludowej i pojazdach, które przez dekady były symbolem polskich dróg.

 

 

Automobil Muzeum Nieborów

Lokalizacja: Nieborów, województwo łódzkie
Adres: ul. Heleny Radziwiłłowej 3, 99-416 Nieborów
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji
Oficjalna strona: https://automobilmuzeum.pl

Automobil Muzeum Nieborów należy do najbardziej stylowych i eleganckich muzeów motoryzacyjnych w Polsce. Placówka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie słynnego pałacu Radziwiłłów w Nieborowie, dzięki czemu świetnie wpisuje się w historyczny i arystokratyczny klimat regionu.

Muzeum specjalizuje się przede wszystkim w klasycznej motoryzacji europejskiej oraz pojazdach przedwojennych. Dużą część ekspozycji stanowią luksusowe samochody z pierwszej połowy XX wieku, kiedy automobil był symbolem prestiżu, nowoczesności i bogactwa.

Najważniejsze działy muzeum:

  • samochody przedwojenne,
  • luksusowe auta europejskie,
  • klasyczne Mercedesy,
  • motocykle zabytkowe,
  • samochody kolekcjonerskie,
  • motoryzacja powojenna.

Największe atrakcje:

  • przedwojenne Mercedesy i BMW,
  • klasyczne samochody niemieckie i francuskie,
  • zabytkowe motocykle europejskie,
  • perfekcyjnie odrestaurowane pojazdy kolekcjonerskie.

To jedno z najbardziej klimatycznych muzeów klasycznej motoryzacji w Polsce. Połączenie zabytkowej architektury Nieborowa z eleganckimi samochodami przedwojennymi tworzy atmosferę przypominającą europejskie muzea motoryzacyjne z Francji czy Włoch.

 

 

Muzeum Motoryzacji i Techniki w Białymstoku

Lokalizacja: Białystok, województwo podlaskie
Adres: ul. Węglowa 8, 15-121 Białystok
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji i techniki / stowarzyszeniowe
Oficjalna strona: Muzeum na Węglowej – Moto Retro

To jedno z najciekawszych i najbardziej niedocenianych muzeów motoryzacyjnych północno-wschodniej Polski. Placówka powstała dzięki pasjonatom ze Stowarzyszenia Miłośników Starej Motoryzacji i Techniki „Moto Retro”, którzy od lat ratują zabytkowe pojazdy oraz historyczny sprzęt techniczny. Muzeum mieści się w dawnym wojskowym magazynie na terenie historycznej „Węglówki”, co dodatkowo podkreśla jego industrialny i autentyczny charakter.

Ekspozycja obejmuje nie tylko klasyczne samochody i motocykle, ale również rowery, sprzęt wojskowy, urządzenia RTV, technikę użytkową oraz elementy dawnej komunikacji miejskiej. Dzięki temu jest to bardziej muzeum historii techniki niż klasyczna kolekcja samochodów.

Najważniejsze działy muzeum:

  • samochody zabytkowe,
  • motocykle z lat 20.–80.,
  • prototypy polskiej motoryzacji,
  • rowery historyczne,
  • militaria,
  • dawna komunikacja miejska,
  • sprzęt radiowy i telewizyjny,
  • technika użytkowa XX wieku.

Największe atrakcje:

  • prototyp Fiata 126p 650NP z silnikiem z przodu,
  • Warszawa M20,
  • Fiat 1100 z 1939 roku,
  • jeden z trzech zachowanych na świecie kabrioletów Adler Trumpf,
  • odrestaurowany Opel P-4,
  • zabytkowe motocykle europejskie,
  • kolekcja historycznych rowerów.

To jedno z niewielu muzeów w Polsce prezentujących tak szeroki przekrój techniki codziennej XX wieku. Szczególną wartość mają bardzo rzadkie prototypy polskiej motoryzacji oraz eksponaty, które nie trafiły do wielkich muzeów państwowych, lecz zostały uratowane przez prywatnych kolekcjonerów. Na tle Polski wyróżnia się także bardzo silnym działem techniki użytkowej i przemysłowej.

 

 

Strefa Historii Świdnik

Lokalizacja: Świdnik, województwo lubelskie
Adres: ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 17, 21-040 Świdnik
Kategoria: muzeum historyczne i motocyklowe
Oficjalna strona: Strefa Historii Świdnik

To jedno z najważniejszych miejsc związanych z historią polskiego przemysłu motocyklowego. Strefa Historii w Świdniku dokumentuje dzieje miasta, ale jednym z jej najcenniejszych elementów pozostaje ekspozycja poświęcona legendarnym motocyklom WSK produkowanym przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku.

Dla miłośników polskiej motoryzacji jest to miejsce o znaczeniu porównywalnym z ekspozycjami Junaka w Szczecinie. To właśnie tutaj można prześledzić historię jednego z najbardziej rozpoznawalnych motocykli produkowanych w Polsce Ludowej.

Najważniejsze działy muzeum:

  • historia WSK Świdnik,
  • motocykle produkcyjne,
  • motocykle prototypowe,
  • rozwój przemysłu motocyklowego PRL,
  • historia Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego,
  • dokumentacja techniczna i przemysłowa.

Największe atrakcje:

  • pierwszy egzemplarz motocykla WSK z 1954 roku,
  • prototyp WSK 50,
  • M19 Kos,
  • Sarenka III,
  • rzadkie modele rozwojowe i eksperymentalne,
  • dokumenty oraz materiały archiwalne związane z produkcją motocykli.

To prawdopodobnie najważniejsza ekspozycja poświęcona historii motocykli WSK w Polsce. Wiele prezentowanych motocykli to egzemplarze prototypowe lub bardzo rzadkie konstrukcje, które nigdy nie trafiły do masowej produkcji. Dzięki temu placówka ma ogromną wartość nie tylko muzealną, ale również dokumentacyjną dla historii polskiej myśli technicznej.

.

.

Muzeum Motoryzacji w Poznaniu

Lokalizacja: Poznań, województwo wielkopolskie
Adres: Międzynarodowe Targi Poznańskie, ul. Głogowska 14, 60-748 Poznań
Kategoria: muzeum motoryzacji / ekspozycja targowa
Status: ekspozycja funkcjonowała na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich; obecnie należy zweryfikować aktualny status działalności, ponieważ pojawiają się informacje o zamknięciu stałej ekspozycji.

Przez lata była to jedna z najbardziej interesujących ekspozycji motoryzacyjnych zachodniej Polski. Muzeum funkcjonowało na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich i prezentowało pojazdy ze zbiorów Automobilklubu Wielkopolski oraz Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie.

Placówka koncentrowała się na klasycznej motoryzacji europejskiej i amerykańskiej, prezentując przekrój rozwoju samochodów i motocykli XX wieku.

Najważniejsze działy muzeum:

  • samochody zabytkowe,
  • motocykle polskie i zagraniczne,
  • motoryzacja europejska,
  • klasyki amerykańskie,
  • historia targów motoryzacyjnych,
  • rowery historyczne.

Największe atrakcje:

  • Mercedes 190 SL,
  • replika bicykla z 1865 roku,
  • model Tarpana wykonany w skali 1:1,
  • klasyczne samochody europejskie,
  • kolekcjonerskie motocykle polskie i zagraniczne.

Poznań od dekad stanowi jedno z najważniejszych centrów targowych i motoryzacyjnych Polski. Muzeum doskonale wpisywało się w tę tradycję, prezentując historię motoryzacji w miejscu od lat związanym z największymi wydarzeniami motoryzacyjnymi kraju. Szczególnie interesująca była obecność eksponatów związanych z historią polskich konstrukcji użytkowych, w tym Tarpana – jednego z najbardziej charakterystycznych samochodów użytkowych produkowanych w Polsce.

 

Rust Diamonds Ustroń

Lokalizacja: Ustroń, województwo śląskie
Adres: ul. Kościelna 21, 43-450 Ustroń
Kategoria: prywatna galeria motoryzacyjna
Oficjalna strona: https://rustdiamonds.pl

Rust Diamonds to jedna z najbardziej nowoczesnych i efektownych wizualnie ekspozycji motoryzacyjnych w Polsce. Muzeum zostało stworzone w stylistyce współczesnej galerii sztuki i koncentruje się przede wszystkim na klasycznej motoryzacji sportowej oraz luksusowych samochodach europejskich.

Placówka prezentuje starannie wyselekcjonowane samochody kolekcjonerskie, youngtimery i klasyczne motocykle w bardzo nowoczesnej aranżacji multimedialnej.

Najważniejsze działy muzeum:

  • klasyczne samochody sportowe,
  • luksusowe auta europejskie,
  • youngtimery,
  • motocykle klasyczne,
  • samochody kolekcjonerskie,
  • motoryzacja premium.

Największe atrakcje:

  • sportowe Porsche,
  • klasyczne BMW,
  • luksusowe Mercedesy,
  • włoskie samochody sportowe,
  • perfekcyjnie odrestaurowane youngtimery.

Rust Diamonds bardziej przypomina ekskluzywną galerię sztuki nowoczesnej niż tradycyjne muzeum motoryzacji. To miejsce stworzone przede wszystkim dla miłośników estetyki, designu i luksusowej motoryzacji.

 

 

Muzeum Motoryzacji w Bielsku-Białej

Lokalizacja: Bielsko-Biała, województwo śląskie
Adres: ul. Kazimierza Wielkiego 1, 43-300 Bielsko-Biała
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji
Oficjalna strona: https://muzeummotoryzacji.bielsko.pl

To jedna z najciekawszych prywatnych ekspozycji klasycznej motoryzacji południowej Polski. Muzeum mieści się w dawnych halach przemysłowych i posiada bardzo różnorodną kolekcję samochodów, motocykli oraz historycznych rowerów.

Placówka specjalizuje się głównie w motoryzacji europejskiej pierwszej połowy XX wieku oraz pojazdach z okresu PRL.

Najważniejsze działy muzeum:

  • samochody przedwojenne,
  • motocykle zabytkowe,
  • rowery historyczne,
  • klasyczne auta europejskie,
  • pojazdy PRL,
  • motoryzacja niemiecka i włoska.

Największe atrakcje:

  • przedwojenne BMW,
  • Mercedesy z okresu międzywojennego,
  • Opel z lat 30.,
  • zabytkowe motocykle europejskie,
  • przedwojenny rower Opel z kompletnym wyposażeniem.

Muzeum doskonale pokazuje początki europejskiej motoryzacji i historię marek, które rozpoczynały działalność od produkcji rowerów i motocykli. Bardzo mocnym elementem ekspozycji jest klimat dawnych warsztatów i garaży motoryzacyjnych.

 

 

Muzeum Polskiej Motoryzacji w Puszczykowie

Lokalizacja: Puszczykowo, województwo wielkopolskie
Adres: ul. Klasztorna 7, 62-040 Puszczykowo
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji
Oficjalna strona: https://www.facebook.com/muzeumpolskiejmotoryzacji

To jedno z najważniejszych muzeów poświęconych codziennej polskiej motoryzacji okresu PRL. Placówka koncentruje się przede wszystkim na samochodach i motocyklach, które przez dekady były nieodłącznym elementem polskich ulic i dróg.

Ekspozycja została stworzona z ogromnym sentymentem do motoryzacji Polski Ludowej i stanowi wyjątkową podróż do świata peerelowskich garaży, warsztatów i rodzinnych podróży.

Najważniejsze działy muzeum:

  • Warszawy,
  • Syreny,
  • Fiaty PRL,
  • motocykle,
  • motorowery,
  • samochody użytkowe,
  • wyposażenie warsztatowe.

Największe atrakcje:

  • Fiaty 125p i 126p,
  • Syreny w różnych wersjach,
  • Warszawy M20,
  • motorowery Romet,
  • motocykle WSK i SHL.

To jedno z najbardziej autentycznych muzeów polskiej codziennej motoryzacji. Placówka nie skupia się na luksusowych pojazdach, lecz na samochodach i motocyklach, które przez dekady były marzeniem zwykłych Polaków.

 

 

Metamuzeum Motoryzacji w Paczkowie

Lokalizacja: Paczków, województwo opolskie
Adres: ul. Kościuszki 4C, 48-370 Paczków
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacyjne
Oficjalna strona: https://metamuzeum.pl

Metamuzeum Motoryzacji należy do najbardziej nowoczesnych muzeów motoryzacyjnych w Polsce. Placówka łączy klasyczną ekspozycję zabytkowych pojazdów z multimediami, nowoczesnym designem i elementami sztuki współczesnej.

To muzeum stworzone bardziej jako immersyjna przestrzeń opowiadająca historię motoryzacji niż tradycyjny skansen pojazdów.

Najważniejsze działy muzeum:

  • klasyczne samochody,
  • motocykle,
  • motoryzacja sportowa,
  • ekspozycje multimedialne,
  • design motoryzacyjny,
  • historia sportów motorowych.

Największe atrakcje:

  • klasyczne auta sportowe,
  • nowoczesne aranżacje świetlne,
  • interaktywne ekspozycje,
  • kolekcjonerskie motocykle,
  • przestrzenie multimedialne.

To jedno z najbardziej nowoczesnych muzeów motoryzacyjnych w Europie Środkowej. Łączy klasyczne eksponaty z nowoczesną formą prezentacji i narracji wizualnej.

 

 

Muzeum Motoryzacji Biała Olecka

Lokalizacja: Biała Olecka, województwo warmińsko-mazurskie
Adres: Biała Olecka 9, 19-400 Biała Olecka
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji
Oficjalna strona: https://www.facebook.com/muzeummotoryzacjibialaolecka

To jedna z najciekawszych prywatnych kolekcji motoryzacyjnych północno-wschodniej Polski. Muzeum rozwijane jest przez pasjonatów klasycznej motoryzacji i techniki wojskowej.

Ekspozycja obejmuje bardzo różnorodne pojazdy – od samochodów cywilnych po motocykle, sprzęt techniczny i pojazdy militarne.

Najważniejsze działy muzeum:

  • samochody zabytkowe,
  • motocykle,
  • pojazdy militarne,
  • sprzęt techniczny,
  • pojazdy użytkowe,
  • motoryzacja PRL.

Największe atrakcje:

  • wojskowe samochody terenowe,
  • klasyczne motocykle PRL,
  • samochody użytkowe,
  • zabytkowe maszyny techniczne,
  • pojazdy terenowe i militarne.

To miejsce wyróżnia się bardzo autentycznym charakterem i dużą różnorodnością pojazdów. Obok klasycznej motoryzacji cywilnej można zobaczyć tutaj również historyczny sprzęt wojskowy i technikę użytkową, która przez dekady pracowała w gospodarstwach i służbach technicznych Polski północno-wschodniej.

 

Muzeum Forda Model T

Lokalizacja: Warszawa, województwo mazowieckie
Kategoria: prywatna kolekcja motoryzacyjna
Status: kolekcja prezentowana okresowo podczas wydarzeń motoryzacyjnych i wystaw historycznych

Muzeum Forda Model T należy do najbardziej unikalnych kolekcji związanych z historią początków światowej motoryzacji w Polsce. Ekspozycja koncentruje się wokół legendarnego Forda Model T – samochodu, który zmienił historię transportu i stał się symbolem narodzin masowej motoryzacji XX wieku.

Ford Model T był pierwszym samochodem produkowanym na ogromną skalę przy wykorzystaniu linii montażowej Henry’ego Forda. To właśnie dzięki temu modelowi samochód przestał być luksusem dla elit i zaczął trafiać do zwykłych obywateli.

Najważniejsze działy kolekcji:

  • Ford Model T różnych roczników,
  • części i wyposażenie historyczne,
  • dokumenty motoryzacyjne,
  • historia produkcji Forda,
  • początki masowej motoryzacji,
  • eksponaty związane z rozwojem przemysłu samochodowego.

Największe atrakcje:

  • oryginalne egzemplarze Forda Model T,
  • zabytkowe elementy wyposażenia warsztatowego,
  • dokumentacja techniczna,
  • pojazdy z pierwszych dekad XX wieku.

Ford Model T jest jednym z najważniejszych samochodów w historii świata. Niewiele muzeów w Polsce posiada ekspozycje tak silnie skoncentrowane na początkach przemysłowej produkcji samochodów. To miejsce szczególnie cenne dla osób zainteresowanych narodzinami nowoczesnej motoryzacji.

.

Muzeum Zabytkowych Aut w Mścicach

Lokalizacja: Mścice, województwo zachodniopomorskie
Adres: ul. Koszalińska 1A, 76-031 Mścice
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji
Oficjalna strona: https://verde.pl

Muzeum Aut Zabytkowych w Mścicach należy do najbardziej eleganckich prywatnych kolekcji samochodowych północnej Polski. Placówka mieści się przy Hotelu Verde i prezentuje starannie wyselekcjonowaną kolekcję klasycznych samochodów europejskich i amerykańskich.

Ekspozycja skupia się przede wszystkim na luksusowej motoryzacji XX wieku, pokazując rozwój stylistyki, technologii i designu samochodowego od okresu międzywojennego po lata powojenne.

Najważniejsze działy muzeum:

  • samochody luksusowe,
  • klasyczne Mercedesy,
  • Jaguary,
  • samochody kolekcjonerskie,
  • auta europejskie,
  • motoryzacja powojenna.

Największe atrakcje:

  • zabytkowe Mercedesy,
  • klasyczne Jaguary,
  • eleganckie limuzyny XX wieku,
  • samochody reprezentujące złotą epokę motoryzacji.

To jedna z najbardziej stylowych ekspozycji motoryzacyjnych Pomorza Zachodniego. Muzeum koncentruje się bardziej na elegancji, designie i historii luksusowej motoryzacji niż na masowych pojazdach codziennego użytku.

.

Muzeum Dawnej Motoryzacji w Warszawie

Lokalizacja: Warszawa, województwo mazowieckie
Kategoria: prywatne ekspozycje i kolekcje motoryzacyjne związane z historią FSO
Powiązane ekspozycje: Klasyki w FSO / Muzeum w Fabryce
Oficjalna strona: https://wystawaklasykow.pl

Warszawa od lat pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków historii polskiej motoryzacji. To właśnie tutaj działały Fabryka Samochodów Osobowych oraz liczne kolekcje związane z historią pojazdów PRL. W ostatnich latach najważniejszą ekspozycją tego typu stały się „Klasyki w FSO”, czyli ogromna wystawa mieszcząca się w dawnych halach fabrycznych warszawskiego Żerania.

Ekspozycja prezentuje setki pojazdów związanych z historią polskiej motoryzacji i należy obecnie do największych tego typu wystaw w Polsce.

Najważniejsze działy muzeum:

  • Warszawy,
  • Syreny,
  • Fiaty 125p,
  • Fiaty 126p,
  • Polonezy,
  • Żuki,
  • motocykle PRL,
  • skutery i motorowery,
  • rowery produkowane w Polsce.

Największe atrakcje:

  • ponad 300–400 pojazdów,
  • ekspozycja w autentycznej hali FSO,
  • kompletne wnętrza z epoki PRL,
  • unikalne pojazdy użytkowe,
  • samochody związane z historią polskiej motoryzacji.

To obecnie jedna z największych ekspozycji związanych z historią polskiej motoryzacji. Dodatkową wartość stanowi lokalizacja w dawnej fabryce FSO, gdzie przez dekady produkowano najbardziej znane polskie samochody.

.

Muzeum Samochodów Zabytkowych w Jasienicy Rosielnej

Lokalizacja: Jasienica Rosielna, województwo podkarpackie
Adres: Jasienica Rosielna 330, 36-220 Jasienica Rosielna
Kategoria: prywatne muzeum motoryzacji
Oficjalna strona: https://samochodyzabytkowe.eu

To jedna z najbardziej zaskakujących prywatnych kolekcji samochodowych południowo-wschodniej Polski. Muzeum powstało przy Fundacji Pomocy Dzieciom im. Stanisławy Bieńczak i łączy działalność edukacyjną z ochroną zabytków techniki.

Placówka prezentuje ponad 70 samochodów reprezentujących ponad 100 lat historii motoryzacji – od pionierskich konstrukcji początku XX wieku po samochody sportowe i luksusowe drugiej połowy stulecia.

Najważniejsze działy muzeum:

  • samochody przedwojenne,
  • klasyczne auta amerykańskie,
  • luksusowe limuzyny,
  • motoryzacja sportowa,
  • historia konstruktorów motoryzacji,
  • edukacja techniczna.

Największe atrakcje:

  • Fuller B z 1909 roku,
  • Chevrolet Bel Air z 1959 roku,
  • Stutz Blackhawk VI z 1976 roku,
  • kolekcjonerskie samochody europejskie,
  • unikalne eksponaty motoryzacyjne.

To jedno z niewielu muzeów w Polsce prezentujących tak szeroki przekrój światowej motoryzacji XX wieku. Wiele eksponatów należy do bardzo rzadkich pojazdów kolekcjonerskich spotykanych głównie w największych muzeach Europy.

 

MUZEA MOTOCYKLI W POLSCE

Muzeum Motocykli w Drohiczynie

Lokalizacja: Drohiczyn, województwo podlaskie
Adres: ul. Mikołaja Kopernika 9, 17-312 Drohiczyn
Kategoria: prywatne
Oficjalna strona: https://www.facebook.com/muzeummotocykli

Jedna z najlepszych kolekcji polskich motocykli i motorowerów w Polsce.

Najważniejsze zbiory:

  • Junak,
  • SHL,
  • WSK,
  • WFM,
  • Osa,
  • motocykle przedwojenne.

To jedno z najbardziej autentycznych muzeów polskiej motoryzacji jednośladowej.

 

Wystawa Starych Motocykli – Folwark Cyziówka

Lokalizacja: Kamionka, województwo podkarpackie
Adres: Kamionka 286, 39-122 Kamionka
Kategoria: prywatne
Oficjalna strona: https://folwarkcyziowka.pl

Jedna z najbardziej klimatycznych ekspozycji motocykli w Polsce, połączona z historycznym folwarkiem.

Najważniejsze zbiory:

  • motocykle polskie,
  • Jawy,
  • motorowery,
  • warsztat historyczny,
  • pamiątki motoryzacyjne.

Całość przypomina podróż do świata prowincjonalnej motoryzacji PRL.

.

Muzeum Motocykli Zabytkowych w Stężycy

Lokalizacja: Stężyca, województwo pomorskie
Adres: ul. Marii Konopnickiej 4, 83-322 Stężyca
Kategoria: prywatne
Oficjalna strona: https://muzeumsteczyca.pl

Specjalistyczna ekspozycja motocykli polskich i europejskich.

Najważniejsze zbiory:

  • motocykle PRL,
  • motocykle przedwojenne,
  • motocykle europejskie,
  • motorowery.

To jedna z najciekawszych ekspozycji motocyklowych Pomorza.

.

.

Kolekcja motocykli Józefa Gucwy w Bobowej

Wśród największych prywatnych kolekcjonerów i społeczników zajmujących się ratowaniem lokalnego dziedzictwa kulturowego szczególne miejsce zajmuje Józef Gucwa z Bobowej. Choć jego działalność wykracza daleko poza klasyczne muzealnictwo motoryzacyjne, to stworzone przez niego zbiory należą do najbardziej niezwykłych prywatnych kolekcji historycznych w Małopolsce i bez wątpienia zasługują na uwzględnienie w przewodniku po najciekawszych prywatnych ekspozycjach w Polsce.

Józef Gucwa od wielu lat znany jest jako kolekcjoner zabytkowych motocykli, pasjonat historii regionalnej, społecznik oraz strażnik pamięci o dawnych mieszkańcach Bobowej. Z biegiem lat stworzył niezwykle różnorodny zbiór obejmujący zarówno zabytki motoryzacyjne, militaria, pamiątki historyczne, jak i unikalne eksponaty związane z historią społeczności żydowskiej regionu.

Jednym z najbardziej imponujących elementów zbiorów Józefa Gucwy jest kolekcja zabytkowych motocykli, którą przez lata budował praktycznie samodzielnie.

Wśród motocykli znajdują się między innymi:

  • DKW NZ 350-1,
  • DKW SB 200,
  • Excelsior,
  • Junak M07,
  • Junak M10,
  • Miele,
  • NSU OSL 351,
  • Peugeot,
  • Phanomen,
  • Wanderer,
  • Welorex.

Są to maszyny reprezentujące zarówno motoryzację niemiecką, czeską, francuską, jak i polską. Wiele z nich należy dziś do bardzo rzadkich egzemplarzy kolekcjonerskich.

Największą wartością zbioru nie jest wyłącznie liczba motocykli, ale ich różnorodność oraz historia związana z każdym egzemplarzem. To kolekcja tworzona przez pasjonata, który przez dziesięciolecia ratował motocykle często skazane na zniszczenie lub złomowanie.

.

.

.

MUZEUM ROWERÓW I TECHNIKI ROWEROWEJ

Muzeum Nietypowych Rowerów w Gołębiu

Lokalizacja: Gołąb, województwo lubelskie
Adres: ul. Puławska 1, 24-100 Gołąb
Kategoria: prywatne
Oficjalna strona: https://muzeumrowerow.pl

Jedno z najbardziej niezwykłych muzeów rowerowych Europy.

Najważniejsze zbiory:

  • bicykle,
  • rowery eksperymentalne,
  • rowery cyrkowe,
  • konstrukcje wieloosobowe,
  • historyczne rowery europejskie.

Placówka prezentuje najbardziej nietypowe i zaskakujące konstrukcje rowerowe świata.

 

Skansen Przemyslu Naftowego Magdalena w Gorlicach 5

 

MUZEA ZWIĄZANE Z PRZEMYSŁEM NAFTOWYM I ROZWOJEM MOTORYZACJI

 

Skansen Przemysłu Naftowego w Bóbrce

Lokalizacja: Bóbrka koło Krosna, województwo podkarpackie
Kategoria: muzeum przemysłowe
Oficjalna strona: https://bobrka.pl

Najstarsza działająca kopalnia ropy naftowej na świecie założona przez Ignacego Łukasiewicza.

Najważniejsze działy:

  • szyby naftowe,
  • urządzenia wydobywcze,
  • dawne rafinerie,
  • maszyny przemysłowe,
  • historia przemysłu paliwowego.

To jedno z najważniejszych miejsc światowej historii przemysłu paliwowego i motoryzacji.

.

Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza

Lokalizacja: Gorlice, województwo małopolskie
Adres: ul. Lipowa 3, 38-300 Gorlice
Kategoria: muzeum branżowe
Oficjalna strona: https://www.gorlice.art.pl/muzeum-lukasiewicza

Placówka poświęcona historii wydobycia ropy, rafinacji i przemysłu paliwowego.

Najważniejsze zbiory:

  • lampy Łukasiewicza,
  • urządzenia rafineryjne,
  • dokumenty przemysłowe,
  • historia polskiego przemysłu naftowego.

To muzeum pokazuje ogromny wkład Polski i Ignacego Łukasiewicza w narodziny światowego przemysłu paliwowego.

 

 

Skansen Przemysłu Naftowego „Magdalena” w Gorlicach

Lokalizacja: Gorlice, województwo małopolskie
Adres: ul. Kopalniana, 38-300 Gorlice
Kategoria: skansen przemysłowy / muzeum techniki naftowej
Strona: Skansen Przemysłu Naftowego Magdalena w Gorlicach

Skansen Przemysłu Naftowego „Magdalena” należy do najciekawszych i najbardziej niedocenianych miejsc związanych z historią światowego przemysłu naftowego w Polsce. Obiekt znajduje się na terenie dawnej kopalni ropy naftowej „Magdalena”, działającej od XIX wieku w Gorlicach – regionie uznawanym za jedno z najważniejszych miejsc narodzin światowego przemysłu naftowego.

To właśnie okolice Gorlic, Bóbrki i Krosna stały się jednym z fundamentów rozwoju przemysłu paliwowego oraz późniejszej motoryzacji opartej na silnikach spalinowych. Skansen „Magdalena” pokazuje techniczne zaplecze wydobycia ropy naftowej oraz rozwój technologii naftowych od końca XIX wieku.

Najważniejsze działy i ekspozycje:

  • historyczne urządzenia wydobywcze,
  • kiwony naftowe,
  • zabytkowe szyby naftowe,
  • maszyny przemysłowe,
  • urządzenia transportu ropy,
  • instalacje techniczne dawnej kopalni,
  • historia gorlickiego zagłębia naftowego.

Największe atrakcje:

  • autentyczne urządzenia wydobywcze z przełomu XIX i XX wieku,
  • zachowane elementy dawnej infrastruktury kopalnianej,
  • ekspozycja techniki naftowej w naturalnym terenie przemysłowym,
  • możliwość zobaczenia, jak wyglądały początki przemysłowego wydobycia ropy naftowej.

Skansen „Magdalena” posiada ogromną wartość historyczną i techniczną, ponieważ prezentuje autentyczne miejsca związane z początkami światowego przemysłu naftowego. To właśnie dzięki rozwojowi wydobycia ropy w rejonie Gorlic, Bóbrki i Krosna możliwy stał się późniejszy rozwój motoryzacji, przemysłu paliwowego i transportu samochodowego.

Na tle Europy jest to miejsce wyjątkowe, ponieważ niewiele krajów posiada zachowane i udostępnione do zwiedzania historyczne kopalnie ropy naftowej związane bezpośrednio z pionierskim okresem światowego przemysłu paliwowego.

 

 

muzea motoryzacyjne

 

Polska na tle Europy – czy nasze muzea motoryzacyjne mają znaczenie?

Wbrew stereotypom Polska nie jest motoryzacyjną prowincją Europy. Choć nie posiadamy wielkich narodowych muzeów marek takich jak niemieckie Mercedes-Benz Museum w Stuttgarcie, BMW Welt w Monachium czy Museo Ferrari w Maranello, to pod wieloma względami polskie kolekcje są wyjątkowe i wyróżniają się na tle Europy.

Polska specjalizuje się w tym, czego Zachód już nie ma

Największą siłą polskich muzeów motoryzacyjnych są:

  • autentyczne pojazdy codzienne,
  • motoryzacja Europy Wschodniej,
  • motocykle PRL,
  • pojazdy użytkowe,
  • zachowane warsztaty i wyposażenie epoki,
  • unikalne pojazdy socjalistycznej Europy.

W wielu krajach Europy Zachodniej takie samochody i motocykle były masowo złomowane już w latach 70. i 80. Tymczasem w Polsce zachowały się tysiące eksponatów związanych z codzienną motoryzacją XX wieku.

To właśnie dlatego zagraniczni kolekcjonerzy bardzo często odwiedzają polskie muzea w poszukiwaniu:

  • motocykli Junak,
  • SHL i WSK,
  • Syren,
  • Warszaw,
  • Fiatów PRL,
  • autobusów Jelcz,
  • samochodów dostawczych Żuk i Nysa.

muzea motoryzacyjne

.

Polska należy dziś do liderów prywatnego muzealnictwa motoryzacyjnego

W Europie Zachodniej dominują ogromne muzea korporacyjne należące do producentów samochodów. W Polsce wyjątkową rolę odgrywają prywatni kolekcjonerzy.

To właśnie dzięki nim powstały:

  • Muzeum Motoryzacji w Otrębusach,
  • Muzeum Wena w Oławie,
  • Zamek Topacz,
  • Gdyńskie Muzeum Motoryzacji,
  • kolekcje motocykli w Drohiczynie i Stężycy,
  • dziesiątki mniejszych ekspozycji regionalnych.

Pod tym względem Polska przypomina bardziej Włochy lub Francję niż kraje Europy Wschodniej. Prywatne muzealnictwo motoryzacyjne rozwija się tu niezwykle dynamicznie.

Polska jest jednym z najważniejszych miejsc historii przemysłu paliwowego świata

Ogromnym i często niedocenianym atutem Polski są miejsca związane z Ignacym Łukasiewiczem i narodzinami przemysłu naftowego.

Skansen Przemysłu Naftowego w Bóbrce to:

  • najstarsza działająca kopalnia ropy naftowej na świecie,
  • jedno z najważniejszych miejsc historii przemysłu paliwowego,
  • miejsce narodzin światowej rafinacji ropy naftowej.

To właśnie dzięki działalności Ignacego Łukasiewicza możliwy był późniejszy rozwój motoryzacji i silników spalinowych. W tym aspekcie Polska posiada obiekty absolutnie unikalne w skali świata.

Czy polskie muzea mogą konkurować z największymi muzeami świata?

Pod względem skali i budżetów trudno porównywać polskie placówki z:

  • Mercedes-Benz Museum w Stuttgarcie,
  • Museo Ferrari we Włoszech,
  • Cité de l’Automobile we Francji,
  • British Motor Museum,
  • Petersen Automotive Museum w Los Angeles.

Jednak polskie muzea posiadają coś, czego często brakuje wielkim muzeom korporacyjnym:

  • autentyczność,
  • klimat dawnych warsztatów,
  • codzienną historię motoryzacji,
  • pojazdy „zwykłych ludzi”,
  • ogromną różnorodność PRL i Europy Wschodniej.

To właśnie dlatego wielu zagranicznych pasjonatów uważa polskie muzea za jedne z najbardziej interesujących i „żywych” w Europie.

Polska motoryzacja jako dziedzictwo kulturowe

Polskie muzea motoryzacyjne są dziś czymś znacznie więcej niż tylko zbiorami samochodów. To opowieść o:

  • historii techniki,
  • codziennym życiu Polaków,
  • podróżach,
  • przemyśle,
  • marzeniach motoryzacyjnych kilku pokoleń.

Warszawa, Syrena czy Fiat 126p były dla milionów Polaków symbolem wolności, awansu społecznego i rodzinnych podróży. Motocykle WSK, SHL i Junak stały się ikonami polskiej kultury technicznej. Z kolei rowery, motorowery i autobusy pokazują historię codziennego transportu, który przez dekady budował rzeczywistość kraju.

 

 

Polska posiada dziś jedną z najciekawszych i najbardziej autentycznych scen muzealnictwa motoryzacyjnego w Europie Środkowej. Szczególną siłą polskich muzeów jest ogromna różnorodność zbiorów oraz fakt, że wiele z nich powstało z prywatnej pasji i wieloletniego ratowania zabytków techniki.

Na tle Europy wyróżniamy się przede wszystkim:

  • motoryzacją PRL,
  • motocyklami Europy Wschodniej,
  • zachowanymi pojazdami codziennymi,
  • prywatnymi kolekcjami tworzonymi przez pasjonatów,
  • autentycznym klimatem dawnych warsztatów,
  • dziedzictwem przemysłu naftowego Ignacego Łukasiewicza.

Choć Polska nie posiada wielkich muzeów korporacyjnych marek premium, to wiele naszych placówek oferuje coś znacznie cenniejszego – prawdziwą historię motoryzacji widzianą oczami zwykłych ludzi, mechaników, kierowców i kolekcjonerów.

To właśnie dlatego polskie muzea motoryzacyjne coraz częściej stają się celem podróży nie tylko krajowych turystów, ale także kolekcjonerów i miłośników klasycznej motoryzacji z całej Europy.

Prywatne kolekcje pojazdów militarnych w Polsce

Polska należy dziś do europejskich liderów prywatnego kolekcjonerstwa pojazdów wojskowych. W całym kraju działają dziesiątki prywatnych muzeów i skansenów prezentujących:

  • czołgi,
  • transportery opancerzone,
  • samochody terenowe,
  • ciężarówki wojskowe,
  • motocykle wojskowe,
  • sprzęt armii Układu Warszawskiego i NATO.

Najbardziej znane kolekcje znajdują się między innymi:

  • w Bornem Sulinowie,
  • Drzonowie,
  • Podrzeczu,
  • Kłaninie,
  • Bielsku-Białej,
  • Otrębusach,
  • Białej Oleckiej.

Polska posiada ogromną liczbę zachowanych pojazdów wojskowych po armiach PRL, ZSRR i państw bloku wschodniego. W wielu przypadkach są to eksponaty niezwykle rzadkie w Europie Zachodniej.

.

.

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin
Views: 627
2026-05-30 0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
Różne media

W Zakopanem znikną reklamy szpecące krajobraz

przez KlubowiczAdmin 2026-05-29
Napisane przez KlubowiczAdmin
W Zakopanem znikną reklamy szpecące krajobraz

  Rada Miasta Zakopane podjęła 28 maja uchwałę w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, na terenie Gminy Miasto Zakopane. Uchwała została przyjęta na podstawie art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

 

Zakopane

 

Celem uchwały jest przede wszystkim ochrona unikatowych walorów krajobrazowych Zakopanego, tradycji miejsca oraz cennych historycznie i kulturowo obiektów i układów urbanistycznych. Nowe przepisy mają również służyć poprawie jakości przestrzeni publicznej, ograniczeniu chaosu reklamowego oraz uporządkowaniu zasad sytuowania reklam i ogrodzeń w mieście.

Uchwała obejmuje generalnie teren całej Gminy Miasto Zakopane w jej granicach administracyjnych. Dokument wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące m.in. dopuszczalnych form reklam, ich liczby, gabarytów, standardów jakościowych, zasad sytuowania, a także obiektów małej architektury oraz ogrodzeń.

Przyjęta uchwała ma na celu wyważenie potrzeb mieszkańców, przedsiębiorców i ochrony krajobrazu miasta. Zakłada ograniczenie najbardziej ingerujących w przestrzeń nośników reklamowych, w szczególności reklam wielkoformatowych, banerów, reklam migających oraz reklam sytuowanych w sposób zakłócający odbiór krajobrazu Zakopanego. Jednocześnie pozostawia możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i stosowania szyldów informujących o prowadzonej działalności — na zasadach określonych w uchwale.

Projekt uchwały był przygotowywany w ramach wieloletniej procedury planistycznej. W toku prac dokument został zaopiniowany i uzgodniony przez wszystkie właściwe organy i instytucje, pięciokrotnie wykładany do publicznego wglądu oraz poddany dodatkowym konsultacjom społecznym.

Uchwała wejdzie w życie 30 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego. Generalny termin dostosowania istniejących nośników reklamowych do przepisów uchwały wynosi 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.

informacja: Biuro Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Zakopane

foto: Albin Marciniak

Views: 310
2026-05-29 0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
  • 1
  • …
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • …
  • 291

Archiwa

  • listopad 2026
  • październik 2026
  • wrzesień 2026
  • sierpień 2026
  • lipiec 2026
  • czerwiec 2026
  • maj 2026
  • kwiecień 2026
  • marzec 2026
  • luty 2026
  • styczeń 2026
  • grudzień 2025
  • listopad 2025
  • październik 2025
  • wrzesień 2025
  • sierpień 2025
  • lipiec 2025
  • czerwiec 2025
  • maj 2025
  • kwiecień 2025
  • marzec 2025
  • luty 2025
  • styczeń 2025
  • grudzień 2024
  • listopad 2024
  • październik 2024
  • wrzesień 2024
  • sierpień 2024
  • lipiec 2024
  • czerwiec 2024
  • maj 2024
  • kwiecień 2024
  • marzec 2024
  • luty 2024
  • styczeń 2024
  • grudzień 2023
  • listopad 2023
  • październik 2023
  • wrzesień 2023
  • sierpień 2023
  • lipiec 2023
  • czerwiec 2023
  • maj 2023
  • kwiecień 2023
  • marzec 2023
  • luty 2023
  • styczeń 2023
  • grudzień 2022
  • listopad 2022
  • październik 2022
  • wrzesień 2022
  • sierpień 2022
  • lipiec 2022
  • czerwiec 2022
  • maj 2022
  • kwiecień 2022
  • marzec 2022
  • luty 2022
  • styczeń 2022
  • grudzień 2021
  • listopad 2021
  • październik 2021
  • wrzesień 2021
  • sierpień 2021
  • lipiec 2021
  • czerwiec 2021
  • maj 2021
  • kwiecień 2021
  • marzec 2021
  • luty 2021
  • styczeń 2021
  • grudzień 2020
  • listopad 2020
  • październik 2020
  • wrzesień 2020
  • sierpień 2020
  • lipiec 2020
  • czerwiec 2020
  • maj 2020
  • kwiecień 2020
  • marzec 2020
  • luty 2020
  • styczeń 2020
  • grudzień 2019
  • listopad 2019
  • październik 2019
  • wrzesień 2019
  • sierpień 2019
  • lipiec 2019
  • czerwiec 2019
  • maj 2019
  • kwiecień 2019
  • marzec 2019
  • luty 2019
  • styczeń 2019
  • grudzień 2018
  • listopad 2018
  • październik 2018
  • wrzesień 2018
  • sierpień 2018
  • lipiec 2018
  • czerwiec 2018
  • maj 2018
  • kwiecień 2018
  • marzec 2018
  • luty 2018
  • styczeń 2018
  • grudzień 2017
  • listopad 2017
  • październik 2017
  • wrzesień 2017
  • sierpień 2017
  • lipiec 2017
  • czerwiec 2017
  • maj 2017
  • kwiecień 2017
  • marzec 2017
  • luty 2017
  • styczeń 2017
  • grudzień 2016
  • listopad 2016
  • październik 2016
  • wrzesień 2016
  • sierpień 2016
  • lipiec 2016
  • czerwiec 2016
  • maj 2016
  • kwiecień 2016
  • marzec 2016
  • luty 2016
  • styczeń 2016
  • grudzień 2015
  • listopad 2015
  • październik 2015
  • wrzesień 2015
  • sierpień 2015
  • lipiec 2015
  • czerwiec 2015
  • maj 2015
  • kwiecień 2015
  • marzec 2015
  • luty 2015
  • styczeń 2015
  • grudzień 2014
  • listopad 2014
  • październik 2014
  • wrzesień 2014
  • sierpień 2014
  • lipiec 2014
  • czerwiec 2014
  • maj 2014
  • kwiecień 2014
  • marzec 2014
  • luty 2014
  • styczeń 2014
  • grudzień 2013
  • listopad 2013
  • październik 2013
  • wrzesień 2013
  • sierpień 2013
  • lipiec 2013
  • czerwiec 2013
  • maj 2013
  • kwiecień 2013
  • marzec 2013
  • luty 2013
  • styczeń 2013
  • grudzień 2012
  • listopad 2012
  • październik 2012
  • wrzesień 2012
  • sierpień 2012
  • lipiec 2012
  • czerwiec 2012
  • maj 2012
  • kwiecień 2012
  • marzec 2012
  • luty 2012
  • styczeń 2012
  • grudzień 2011
  • listopad 2011
  • październik 2011
  • wrzesień 2011
  • sierpień 2011
  • lipiec 2011
  • czerwiec 2011
  • maj 2011
  • kwiecień 2011
  • marzec 2011
  • luty 2011
  • styczeń 2011
  • grudzień 2010
  • listopad 2010
  • październik 2010
  • wrzesień 2010
  • sierpień 2010
  • lipiec 2010
  • czerwiec 2010
  • maj 2010
  • kwiecień 2010
  • marzec 2010
  • luty 2010
  • styczeń 2010
  • grudzień 2009
  • listopad 2009
  • październik 2009
  • wrzesień 2009
  • sierpień 2009
  • lipiec 2009
  • czerwiec 2009
  • maj 2009
  • kwiecień 2009
  • styczeń 2009
  • listopad 2008
  • październik 2008

Kategorie

  • Administracyjna
  • Afryka
  • Akcje eko
  • Aktualności
  • Aktualności inne
  • Albania
  • Aleja Podróżników
  • alejapodroznikow
  • Ameryka Północna
  • Ameryka Południowa
  • Ameryka Środkowa i Karaiby
  • Artykuły testowe
  • Australia i Oceania
  • Austria
  • Azja
  • Bez kategorii
  • Biegi
  • BUŁGARIA
  • Chorwacja
  • Ciekawostki
  • Cykliczne Spotkania Podróżników
  • CZARNOGÓRA
  • Czechy
  • Czyste Góry Czyste Szlaki
  • Czyste Tatry
  • Czyste Tatry
  • Dania
  • Dolny Śląsk
  • Europa
  • Festiwale
  • Filmy
  • Francja
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Góry
  • HISZPANIA
  • HOLANDIA
  • jarmarki bożonarodzeniowe w Europie
  • Kolej
  • Konkurs Fotograficzny
  • Konkursy
  • Konkursy inne
  • Korona
  • Kościoły i obiekty sakralne
  • KOSOWO
  • Książka
  • Kuchnia
  • Kuchnie świata
  • Kujawsko-pomorskie
  • LITWA
  • Łódzkie
  • Lotniska i powietrze
  • Lubelskie
  • Lubuskie
  • LUKSEMBURG
  • MACEDONIA
  • Małopolskie
  • Malta
  • Materiał zewnętrzny
  • Miasta
  • Miejsca wyjątkowe
  • Muzea
  • Najciekawsze szlaki piesze i rowerowe w Europie
  • Newsy
  • NIEMCY
  • noclegi
  • NORWEGIA
  • Opolskie
  • Parowozownie
  • Podkarpackie
  • Podlaskie
  • Podziemia turystyczne w Europie Underground in Europe
  • Podziemia turystyczne w Polsce
  • Podziemia w Europie i na świecie
  • Polecamy
  • Polska
  • Pomorskie
  • Portugalia
  • PRACE KONKURSOWE POLSKA
  • PRACE KONKURSOWE ŚWIAT
  • Projekt 4 Pory Roku
  • Projekt Mali Melomani
  • Projekt Mali Melomani II
  • Recenzje sprzętu
  • Reklama
  • Robocze inne
  • ROSJA
  • Rower
  • Różne media
  • Rumunia
  • Schroniska górskie w Polsce
  • SERBIA
  • Skanseny w Polsce
  • Śląskie
  • Slowacja
  • Slowenia
  • Spływy kajakowe
  • Spotkania autorskie
  • Spotkania, zloty, imprezy podróżników
  • Sprzęt
  • Świat
  • Świętokrzyskie
  • SZWAJCARIA
  • Tanie loty
  • Tatromaniak
  • Testy sprzętu
  • Twierdze i Forty
  • Ukraina
  • unesco
  • Via Adriatica Trail
  • Warmińsko-mazurskie
  • Warsztaty i plenery fotograficzne
  • WĘGRY
  • WIELKA BRYTANIA
  • Wielkopolskie
  • WŁOCHY
  • Woda
  • Wspomnienia z podróży
  • Wystawy
  • Wywiady
  • Zabytki sakralne
  • Zachodniopomorskie
  • zamki i palace
  • Zamki i pałace
  • Zostań w domu nie odwołuj

Follow Us

Top Selling Multipurpose WP Theme

Recent Posts

  • Pałac Zamoyskich w Kozłówce – perła Lubelszczyzny. Historia i zwiedzanie

    2026-11-03
  • Dom Zdrojowy w Świeradowie-Zdroju – Hala Spacerowa i Pijalnia Wód

    2026-11-03
  • Zamek Wleń (Lenno) Najstarszy murowany zamek w Polsce – śladami Piastów Śląskich

    2026-11-02
  • Tragiczny bilans wypadków w Tatrach – blisko 1200 ofiar śmiertelnych

    2026-11-02
  • Europejskie lotniska położone najbliżej centrum miasta

    2026-11-01
  • Słowacja rozpoczyna sezon narciarski 2026/2027

    2026-11-01

Social Feed

Social Feed

Editors’ Picks

zamek Drakuli w Poenari

2016-01-25

Rezerwat Groapa Ruginoasa, Góry Bihor w Rumunii

2022-08-06

Zamek Drakuli w Hunedoarze w Rumunii

2024-03-03

Kopalnia soli Salina Turda w Rumunii

2024-08-17

Jaskinia Meziad, Peşteră

2024-08-20

FIND US

[icon_bar icon="icon-facebook" link="https://www.facebook.com/groups/betheme" target="" size="small" social="facebook"][icon_bar icon="icon-gplus" link="#" target="" size="small" social="google"][icon_bar icon="icon-x-twitter" link="#" target="" size="small" social="twitter"][icon_bar icon="icon-vimeo" link="#" target="" size="small" social="vimeo"][icon_bar icon="icon-play" link="https://www.youtube.com/@MuffinGroup" target="" size="small" social="youtube"]

Najnowsze komentarze

  1. Veckio - Góry tęczowe
  2. KlubowiczAdmin - Czyste Góry Czyste Szlaki, Beskid Sądecki
  3. Barbara - Czyste Góry Czyste Szlaki, Beskid Sądecki
  4. odkryjnepal - Ferie zimowe z dziećmi – gdzie warto wyjechać?
  5. png2icon - Góry tęczowe

CATEGORIES

  • Administracyjna
  • Afryka
  • Akcje eko
  • Aktualności
  • Aktualności inne
  • Albania
  • Aleja Podróżników
  • alejapodroznikow
  • Ameryka Północna
  • Ameryka Południowa
  • Ameryka Środkowa i Karaiby
  • Artykuły testowe
  • Australia i Oceania
  • Austria
  • Azja
  • Bez kategorii
  • Biegi
  • BUŁGARIA
  • Chorwacja
  • Ciekawostki
  • Cykliczne Spotkania Podróżników
  • CZARNOGÓRA
  • Czechy
  • Czyste Góry Czyste Szlaki
  • Czyste Tatry
  • Czyste Tatry
  • Dania
  • Dolny Śląsk
  • Europa
  • Festiwale
  • Filmy
  • Francja
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Góry
  • HISZPANIA
  • HOLANDIA
  • jarmarki bożonarodzeniowe w Europie
  • Kolej
  • Konkurs Fotograficzny
  • Konkursy
  • Konkursy inne
  • Korona
  • Kościoły i obiekty sakralne
  • KOSOWO
  • Książka
  • Kuchnia
  • Kuchnie świata
  • Kujawsko-pomorskie
  • LITWA
  • Łódzkie
  • Lotniska i powietrze
  • Lubelskie
  • Lubuskie
  • LUKSEMBURG
  • MACEDONIA
  • Małopolskie
  • Malta
  • Materiał zewnętrzny
  • Miasta
  • Miejsca wyjątkowe
  • Muzea
  • Najciekawsze szlaki piesze i rowerowe w Europie
  • Newsy
  • NIEMCY
  • noclegi
  • NORWEGIA
  • Opolskie
  • Parowozownie
  • Podkarpackie
  • Podlaskie
  • Podziemia turystyczne w Europie Underground in Europe
  • Podziemia turystyczne w Polsce
  • Podziemia w Europie i na świecie
  • Polecamy
  • Polska
  • Pomorskie
  • Portugalia
  • PRACE KONKURSOWE POLSKA
  • PRACE KONKURSOWE ŚWIAT
  • Projekt 4 Pory Roku
  • Projekt Mali Melomani
  • Projekt Mali Melomani II
  • Recenzje sprzętu
  • Reklama
  • Robocze inne
  • ROSJA
  • Rower
  • Różne media
  • Rumunia
  • Schroniska górskie w Polsce
  • SERBIA
  • Skanseny w Polsce
  • Śląskie
  • Slowacja
  • Slowenia
  • Spływy kajakowe
  • Spotkania autorskie
  • Spotkania, zloty, imprezy podróżników
  • Sprzęt
  • Świat
  • Świętokrzyskie
  • SZWAJCARIA
  • Tanie loty
  • Tatromaniak
  • Testy sprzętu
  • Twierdze i Forty
  • Ukraina
  • unesco
  • Via Adriatica Trail
  • Warmińsko-mazurskie
  • Warsztaty i plenery fotograficzne
  • WĘGRY
  • WIELKA BRYTANIA
  • Wielkopolskie
  • WŁOCHY
  • Woda
  • Wspomnienia z podróży
  • Wystawy
  • Wywiady
  • Zabytki sakralne
  • Zachodniopomorskie
  • zamki i palace
  • Zamki i pałace
  • Zostań w domu nie odwołuj

OUR MAGAZINE

Vitae adipiscing turpis. Aenean ligula nibh in, molestie id viverra a, dapibus at dolor. Aenean ligula nibh in molestie id.

ADVERT

SIGN UP FOR
NEWSLETTER

Aenean ligula nibh, mole stie id viverra a, dapibus ante lobortis

[button title="Subscribe" link="#"]

TAGS

Albin Marciniak Albin Marciniak podróżnik Chorwacja Czyste Góry Czyste Szlaki Czyste Tatry Dolny Śląsk foto: Albin Marciniak góry jaskinie Karolina Zięba-Kulawik katakumby Klub Podróżników Klub Podróżników Śródziemie konkurs Konkurs fotograficzny kopalnie Kościoły i obiekty sakralne Kraków Kraków Airport mapa zamków maroko military mine muzeum najpiękniejsze podziemia w Europie do zwiedzania Orla Perć Piwnica pod Baranami podziemia w Polsce podziemia świata polska polska na weekend RYANAIR schronisko skansen slajdowisko słowacja tatry The most beautiful underground in Europe to explore Underground cave w Krakowie w Polsce wyprawa zamek Zamki Polskie Zamki w Polsce

Klub Podróżników Śródziemie

Ogólnopolski portal podróżniczy poświęcony odkrywaniu Polski i świata. Od znanych miast i zabytków, przez górskie szlaki i podziemia, po miejsca nieoczywiste i zapomniane.

Rzetelne relacje, autorskie przewodniki oraz praktyczne wskazówki dla turystów, pasjonatów historii i miłośników aktywnego podróżowania.

Odkrywaj świat z nami – świadomie, krok po kroku i z pasją.

Ciekawe w województwach

    • Dolnośląskie
    • Kujawsko-pomorskie
    • Lubelskie
    • Lubuskie
    • Łódzkie
    • Małopolskie
    • Mazowieckie
    • Opolskie
    • Podkarpackie
    • Podlaskie
    • Pomorskie
    • Śląskie
    • Świętokrzyskie
    • Warmińsko-mazurskie
    • Wielkopolskie
    • Zachodniopomorskie

Polecane

Pałac Zamoyskich w Kozłówce – perła Lubelszczyzny. Historia i zwiedzanie
Dom Zdrojowy w Świeradowie-Zdroju – Hala Spacerowa i Pijalnia Wód
Zamek Wleń (Lenno) Najstarszy murowany zamek w Polsce – śladami Piastów Śląskich
Tragiczny bilans wypadków w Tatrach – blisko 1200 ofiar śmiertelnych

Ostatnio dodane

Pałac Zamoyskich w Kozłówce – perła Lubelszczyzny. Historia i zwiedzanie
Dom Zdrojowy w Świeradowie-Zdroju – Hala Spacerowa i Pijalnia Wód
Zamek Wleń (Lenno) Najstarszy murowany zamek w Polsce – śladami Piastów Śląskich
Tragiczny bilans wypadków w Tatrach – blisko 1200 ofiar śmiertelnych
Facebook Twitter Youtube Linkedin Envelope Rss

klubpodroznikow.com – Copyright & Copy 2025/26

Created by Konfig.Info

  • Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Forum
  • Relacje
    • Europa
    • Polska
    • Świat
  • Sprzęt
    • Recenzje sprzętu
    • Testy sprzętu
  • Książka
  • Kontakt Klub Podróżników Śródziemie
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Home
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat

Editor’s Picks

  • Kopalnia złota Rosia Montana w Rumunii

    2026-09-18
  • Góry solne w Rumunii – Muntele de sare

    2026-08-24
  • Wulkany błotne w Rumunii, wyjątkowy rezerwat przyrody

    2026-06-22
  • Sighișoara miasto w środkowej Rumunii w Siedmiogrodzie

    2026-06-18
  • Rezerwat Cheile Turzii – wąwóz Turda

    2026-05-29
  • Droga Transfogaraska w Rumunii

    2025-09-17
@2021 - All Right Reserved. Designed and Developed by PenciDesign