Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Slajdowiska
    • Spotkania autorskie
  • Relacje
    • Europa
      • Albania
      • Austria
      • Bułgaria
      • Chorwacja
      • Czarnogóra
      • Czechy
      • Dania
      • Francja
      • Hiszpania
      • Holandia
      • Kosowo
      • Litwa
      • Luksemburg
      • Macedonia
      • Malta
      • Niemcy
      • Norwegia
      • Portugalia
      • Rosja
      • Rumunia
      • Serbia
      • Slowacja
      • Slowenia
      • Szwajcaria
      • Ukraina
      • Wegry
      • Wielka Brytania
      • Włochy
    • Polska informacje i fotorelacje
      • Forty i twierdze
      • Góry
      • Kolej
        • Parowozownie
      • Miasta
      • Miejsca wyjątkowe
      • Muzea
      • Podziemia
      • Polska na weekend
      • Skanseny w Polsce
      • Woda
      • Województwa
        • Dolny Śląsk
        • Kujawsko-pomorskie
        • Łódzkie
        • Lubelskie
        • Lubuskie
        • Małopolskie
        • Mazowieckie
        • Opolskie
        • Podkarpackie
        • Podlaskie
        • Pomorskie
        • Śląskie
        • Świętokrzyskie
        • Warmińsko-mazurskie
        • Wielkopolskie
        • Zachodniopomorskie
      • Zabytki sakralne
      • Zamki i pałace
    • Świat
      • Afryka
      • Ameryka Południowa
      • Ameryka Północna
      • Ameryka Środkowa i Karaiby
      • Antarktyda
      • Australia i Oceania
      • Azja
    • Schroniska Górskie
  • Filmy
  • Sprzęt
    • Polecamy
    • Recenzje sprzętu
    • Testy sprzętu
  • Autorzy
    • Albin Marciniak
    • Karolina Zięba-Kulawik
    • Redakcja
  • Forum
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Kontakt
poniedziałek, 23 marca, 2026
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Slajdowiska
    • Spotkania autorskie
  • Relacje
    • Europa
      • Albania
      • Austria
      • Bułgaria
      • Chorwacja
      • Czarnogóra
      • Czechy
      • Dania
      • Francja
      • Hiszpania
      • Holandia
      • Kosowo
      • Litwa
      • Luksemburg
      • Macedonia
      • Malta
      • Niemcy
      • Norwegia
      • Portugalia
      • Rosja
      • Rumunia
      • Serbia
      • Slowacja
      • Slowenia
      • Szwajcaria
      • Ukraina
      • Wegry
      • Wielka Brytania
      • Włochy
    • Polska informacje i fotorelacje
      • Forty i twierdze
      • Góry
      • Kolej
        • Parowozownie
      • Miasta
      • Miejsca wyjątkowe
      • Muzea
      • Podziemia
      • Polska na weekend
      • Skanseny w Polsce
      • Woda
      • Województwa
        • Dolny Śląsk
        • Kujawsko-pomorskie
        • Łódzkie
        • Lubelskie
        • Lubuskie
        • Małopolskie
        • Mazowieckie
        • Opolskie
        • Podkarpackie
        • Podlaskie
        • Pomorskie
        • Śląskie
        • Świętokrzyskie
        • Warmińsko-mazurskie
        • Wielkopolskie
        • Zachodniopomorskie
      • Zabytki sakralne
      • Zamki i pałace
    • Świat
      • Afryka
      • Ameryka Południowa
      • Ameryka Północna
      • Ameryka Środkowa i Karaiby
      • Antarktyda
      • Australia i Oceania
      • Azja
    • Schroniska Górskie
  • Filmy
  • Sprzęt
    • Polecamy
    • Recenzje sprzętu
    • Testy sprzętu
  • Autorzy
    • Albin Marciniak
    • Karolina Zięba-Kulawik
    • Redakcja
  • Forum
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Kontakt
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Forum
  • Relacje
    • Europa
    • Polska
    • Świat
  • Sprzęt
    • Recenzje sprzętu
    • Testy sprzętu
  • Książka
  • Kontakt
Copyright 2025 - All Right Reserved
Czechy

Wielkanocne jarmarki w regionie Pardubic

przez Redakcja 2026-03-15
Napisane przez Redakcja
Wielkanocne jarmarki w regionie Pardubic

Wielkanoc w pałacu Pardubice

Tydzień przed Wielkanocą dziedziniec pałacu w Pardubicach zamienia się w tętniące życiem centrum wiosennej atmosfery pełnej zapachów, smaków i tradycji. Jarmark wielkanocny oferuje bogaty wybór stoisk z dekoracjami tematycznymi, lokalnymi produktami oraz tradycyjnymi przysmakami.

Możesz wziąć udział w kreatywnych warsztatach, gdzie spróbujesz:

  • plecenia rózg  wielkanocnych (pomlázki),

To tradycyjny czeski (i słowacki) zwyczaj wielkanocny. Pomlázka to pleciona rózga z młodych gałązek wierzby, często ozdobiona kolorowymi wstążkami.

W Poniedziałek Wielkanocny chłopcy symbolicznie „smagają” nią dziewczęta – według tradycji ma to przynieść zdrowie, młodość i urodę na cały rok.

  • tworzenia kompozycji kwiatowych,
  • zdobienia pierników i pisanek.

Wielkanocne jarmarki w regionie Pardubic

Wielkanocne jarmarki w regionie Pardubic

 

Rodziny z dziećmi docenią bogaty program towarzyszący – od zajęć plastycznych i konkursów po kontakt ze zwierzętami. Na najmłodszych czekają m.in. kozy z koźlętami, owce, kury, kaczki, indyki oraz pokazy „króliczego hopu”.

Miłośnicy jedzenia znajdą tu tradycyjne wielkanocne wypieki (mazance, jidáše, drożdżowe wieńce), placki ziemniaczane czy trdelník. Nie zabraknie też lokalnych produktów: serów, twarogów, jogurtów, wędlin, miodów, miodów pitnych, herbat ziołowych, wina i kawy.

Termin: 29 marca 2026, godz. 10:00–17:00

Więcej na Velikonoce

Wielkanoc w Muzeum w przyrodzie Vysočina – Veselý Kopec

Program wielkanocny na Veselým Kopcu przenosi w świat dawnych tradycji i pokazuje, jak nasi przodkowie przeżywali okres postu oraz święta wiosny.

Czekają na Ciebie:

  • prezentacje ludowych zwyczajów i wierzeń,
  • autentyczne wnętrza i dekoracje,
  • tradycyjne potrawy,
  • pokazy rzemiosła (pisanki, plecenie palm),
  • możliwość własnoręcznego spróbowania dawnych technik.

Każdy dzień oferuje inny program i nowe spojrzenie na wielkanocne tradycje.

 Termin: 3.04.2026 (9:30) – 6.04.2026 (16:00)

Wielkanocne jarmarki w regionie Pardubic

Wielkanocne jarmarki w regionie Pardubic

 

Wielkanoc w Betlém w miasteczku Hlinsko

Chcesz zobaczyć, jak wyglądały przygotowania do Wielkanocy dawniej? W skansenie Betlém w Hlinsku poznasz cały proces – od wielkich porządków, przez gotowanie i pieczenie, aż po świąteczne dekoracje i przygotowanie podarków dla kolędników.

Zwiedzanie z przewodnikiem przybliży tradycje, zwyczaje oraz religijne znaczenie Wielkanocy.

Dodatkową atrakcją jest wielkanocne rękodzieło w Wielką Sobotę (4 kwietnia), gdzie wykonasz własne dekoracje.

Termin: 14.03–12.04.2026
Godziny: wtorek–niedziela 9:00–16:00

Więcej na: https://www.hlinsko.cz

2026-03-15 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
BUŁGARIA

Ogród Botaniczny Uniwersytetu Sofijskiego i Pałac królowej Marii w Bałcziku

przez Redakcja 2026-03-14
Napisane przez Redakcja

Ogród Botaniczny Uniwersytetu Sofijskiego i Pałac królowej Marii w Bałcziku

   Wybierając się na słoneczne wybrzeże Bułgarii, głównym celem zdecydowanej większości jest oczywiście opalanie na plaży i kąpiel w Morzu Czarnym. Nie wszyscy jednak są w stanie wytrzymać tydzień czy dwa w pozycji nicnierobienia. Wielu wczasowiczów stara się wypoczywać aktywnie, poszukując ciekawych miejsc by zwiedzając okolice. Tych na całym wybrzeżu jest wiele, z takimi perełkami jak Sozopol, Nesebar czy Warna na czele. Jednak poza nimi jest jeszcze cała masa miejsc jakie warto zobaczyć. Jednym z nich jest Bałczik, niewielkie miasteczko znajdujące się niespełna 50 km od Warny. Główną atrakcją turystyczną, oprócz naturalnej piaszczystej plaży, jest pałacyk królowej Marii z okalającym go ogrodem botanicznym, drugim pod względem zbiorów w Europie. W mieście znajduje się 5 cerkwi, z czego 4 działające, a także meczety.

Pośród zieleni i kwiatów, ponad alejkami góruje pałacyk „Ciche Gniazdo”, zaprojektowany przez włoskich architektów Amerigo i Agostino. Projekt ogrodu to dzieło Szwajcara o nazwisku Jules Janine. Kompleks łączący w sobie kombinację wpływów orientalnych, chrześcijańskich, antycznych i zachodnich, składa się z kilku budynków (pałac, winiarnia, dom dla gości i inne), przez środek przebiega strumień z 9-metrowym wodospadem. Ogród botaniczny podzielony jest na kilka części (m.in. druga po Monako kolekcja kaktusów – 250 gatunków).

 

Zgodnie z wolą królowej, po jej śmierci, jej serce zostało złożone w kaplicy pałacowej. Jednak kiedy Bałczik powrócił w granice Bułgarii, dzieci przeniosły je do Rumunii i spoczęło w kaplicy zamku w Branie. Po dziś dzień miasto żyje legendą królowej Marii Koburg. W 1955 roku Uniwersytet Sofijski przejął pieczę na parkiem, zmieniając go w ogród botaniczny, udostępniony do zwiedzania (ponad 3500 gatunków roślin – kwiatów, drzew, krzewów i mchów).

 

Miasto założone już w starożytności, pierwotna grecka nazwa Krunoy, później przemianowane na Dionizopolis. W VIII-IX zostało włączone do Bułgarii pod nazwą Karwuna. W XVI w. znalazło się w obrębie Imperium osmańskiego i stało się jednym z głównych portów na Morzu Czarnym przyjmując nazwę Bałczik. Przez pewien czas, po 1913 roku włączone w granice Rumunii. Wtedy to w Bałcziku zatrzymała się królowa Maria Koburg, która zachwycona pięknem tego miejsca, zbudowała tu swoją letnią rezydencję. Bałczik powrócił do Bułgarii w 1940 roku.

 

Uniwersyteckie ogrody botaniczne Uniwersytetu Sofijskiego im. Św. Klimenta Ochrydzkiego reprezentują trzy ogrody w trzech lokalizacjach – w Sofii i Warnie oraz w Bałcziku. Powstały w różnym czasie i różnią się wyglądem oraz specyfiką.

 

Ogród Botaniczny Uniwersytetu Sofijskiego w Bałcziku

Ботаническа градина Балчик

https://www.ubg-bg.com/

 

W okolicy wodospadu znajduje się jedno z kilku wyjść z terenu ogrodów. Zejście prowadzi na plażę i dalej alejkami w rejon parkingu i centrum miasta. Także tutaj znajduje się restauracja gdzie warto zatrzymać się na obiad czy choćby coś do picia.

 

 

 

 

 

 

 

opracowanie & foto Albin Marciniak
https://www.facebook.com/marciniak.albin

Będąc na wybrzeżu Bułgarii warto zobaczyć także i inne ciekawe miejsca.

2026-03-14 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Afryka

Miasto Twierdza Chenini w Tunezji, szlakiem Gwiezdnych Wojen

przez Redakcja 2026-03-14
Napisane przez Redakcja
Miasto Twierdza Chenini 32

Miasto Twierdza Chenini w Tunezji

Ufortyfikowane Miasto-Twierdza Chenini powstała w XI wieku na zboczach góry na Saharze w Gubernatorstwie Tataouine w Południowej Tunezji.

 

Miasto Twierdza Chenini 32

Twierdza służyła do obrony przeciwko najazdom muzułmańskich Arabów. Twierdzę jak i całe miasteczko zbudowano na szczycie góry i jej zboczach, by jak najlepiej było widać zbliżających się wrogów. Założyciele twierdzy to Berberowie, autochtoni z Afryki Północnej którzy przybyli na te ziemie już w VII wieku a samą twierdzę zaczęto budować w X wieku by po blisko stu latach powstała potężna twierdza i miasto. Życie w tych bardzo surowych warunkach trwa nieprzerwanie do dzisiaj a jednym z potomków założycieli jest Ismail Degnich który tutaj żyje i pracuje, będąc przewodnikiem dla ludzi z całego świata. Razem z nim żyje obecnie ok 100 innych rodzin. W czasach największej aktywności żyło tutaj ponad 5 tysięcy ludzi tworząc ok tysiąca rodzin.

Miasto Twierdza Chenini 5

Berber Ismail Degnich mieszkaniec Chenini

 

Berberyjska wioska Chenini jest obecnie najczęściej odwiedzaną osadą w regionie Tataouine. Ponad domami i ksarami wyróżnia się swoją bielą meczet, skrywający w swoich podziemiach groby „Siedmiu Śpiących”. Turyści mogą zobaczyć także zabytkową oliwiarnię i piekarnię troglodydzką. Turyści mają do dyspozycji duży parking a także dużą restaurację. Na górze przy samym meczecie, działa mała kawiarnia z napojami.

 

 Miasto Twierdza Chenini 4

Domy budowano z odłamków skalnych, przez co z dużej odległości stawały się prawie niewidoczne dla nadciągającego wroga.

 

Miasto Twierdza Chenini 38

Chenini podobnie jak kilkanaście innych lokacji w tym rejonie Tunezji, posłużyło jako plany filmowe gdzie kręcone były m.in Gwiezdne Wojny.

 

 

szlakiem Gwiezdnych Wojen

Miasto Twierdza Chenini w Tunezji

https://www.ksar-hadada.com/

https://galaxytours.com/

 

 

Miasto Twierdza Chenini 1

Do Chenini najłatwiej jest dostać się z wycieczkami fakultatywnymi ruszającymi z Dżerby. To właśnie na wyspie Dżerba jest wiele hoteli do których przybywają turyści z całej Europy.

 

Miasto Twierdza Chenini 3

 

Materiał powstał dzięki współpracy z
Tunezyjski Urząd ds. Turystyki i Nouvelair Tunisie

 

 

Miasto Twierdza Chenini

Miasto Twierdza Chenini 6

Panorama z twierdzy pozwalająca na dostrzeżenie wroga już z wielu kilometrów

 

Miasto Twierdza Chenini 24

Meczet na przełęczy

 

Miasto Twierdza Chenini 7

 

Miasto Twierdza Chenini 8

 

Miasto Twierdza Chenini 9

 

Miasto Twierdza Chenini 10

 

Miasto Twierdza Chenini 11

 

Miasto Twierdza Chenini 12

 

Miasto Twierdza Chenini 13

 

Miasto Twierdza Chenini 14

 

Miasto Twierdza Chenini 15

 

Miasto Twierdza Chenini 16

 

Miasto Twierdza Chenini 17

 

Miasto Twierdza Chenini 18

 

Miasto Twierdza Chenini 19

 

Miasto Twierdza Chenini 20

 

Miasto Twierdza Chenini 21

 

Miasto Twierdza Chenini 22

 

Miasto Twierdza Chenini 23

 

Miasto Twierdza Chenini 25

 

Miasto Twierdza Chenini 26

 

Miasto Twierdza Chenini 27

 

Miasto Twierdza Chenini 28

 

Miasto Twierdza Chenini 29

 

Miasto Twierdza Chenini 30

 

Miasto Twierdza Chenini 31

Miasto Twierdza Chenini 33

 

Miasto Twierdza Chenini 34

 

Miasto Twierdza Chenini 35

 

Miasto Twierdza Chenini 36

 

Miasto Twierdza Chenini 37

 

 

opracowanie & foto Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin

2026-03-14 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Albania

Wielki Meczet Namazgah w Tiranie otwarty dla wiernych i turystów

przez Redakcja 2026-03-14
Napisane przez Redakcja

Nowy Symbol Religijnej Tolerancji i Turystyki – Wielki Meczet Namazgah w Tiranie otwarty dla wiernych i zwiedzających

  10 października 2024 w stolicy Albanii, Tiranie, miała miejsce uroczystość otwarcia Meczetu Namazgah, największego meczetu na Bałkanach. Po latach oczekiwań, modlitw i protestów, miejsce to zostało udostępnione wiernym oraz turystom, stając się symbolem religijnej wolności i rozwoju duchowego, a także nowym punktem na turystycznej mapie miasta. Otwarcie miało wyjątkowy charakter, z udziałem dwóch najwyższych przedstawicieli państwowych: prezydenta Turcji, Recepa Tayyipa Erdoğana, oraz premiera Albanii, Edi Ramy.

.

.

Historia budowy – Meczet dla Wiernych

Pomysł budowy Meczetu Namazgah zrodził się już po upadku reżimu komunistycznego w 1991 roku, kiedy to albańscy muzułmanie zaczęli domagać się lepszych warunków do sprawowania swojej religii. Mimo że po 1991 roku Albania doświadczyła transformacji, wciąż brakowało centralnego meczetu, który mógłby pomieścić wszystkich wiernych. Do 2016 roku, w stolicy, po wybudowaniu dwóch katedr (prawosławnej i katolickiej), muzułmanie modlili się na ulicach. W odpowiedzi na te potrzeby, w 1992 roku, prezydent Sali Berisha położył kamień węgielny pod budowę nowej świątyni w pobliżu placu Namazgah, w sąsiedztwie albańskiego parlamentu. Jednak z powodu protestów ze strony ówczesnego przewodniczącego parlamentu, Pjetra Arbnoriego, projekt został wstrzymany.

Pomimo trudności, ostateczną decyzję o budowie meczetu podjęto dopiero w 2010 roku przez ówczesnego prezydenta Tirany, Ediego Ramę. W Tiranie było wtedy tylko osiem meczetów, podczas gdy w 1967 roku ich liczba wynosiła aż 28. Dodatkowo, podczas świąt islamskich, plac Skanderbega zapełniał się wiernymi, którzy gromadzili się wokół meczetu Et’hem Bey, którego pojemność wynosiła zaledwie 60 osób. Problemy nasilały się w deszczowe dni, kiedy to odprawienie piątkowej modlitwy stawało się niemożliwe.

.

.

Uroczyste Otwarcie

W 2015 roku rozpoczęto budowę meczetu, której całkowity koszt wyniósł 30 milionów euro (34 miliony dolarów). Znaczną część tej kwoty przekazała Turecka Prezydencja ds. Religijnych (Diyanet). Budowa meczetu przyciągnęła uwagę międzynarodową, a 2015 rok był również momentem wizyty prezydenta Turcji, Recepa Tayyipa Erdoğana, który uczestniczył w ceremonii inauguracji budowy.

10 października 2024 roku odbyła się ostateczna ceremonia otwarcia. Uroczystość zgromadziła licznych gości, zarówno z Albanii, jak i z zagranicy. Pośród nich znaleźli się przedstawiciele tureckiego i albańskiego rządu, na czele z prezydentem Turcji oraz premierem Albanii. Prezentacje, modlitwy i przemówienia podkreśliły rolę nowego meczetu w promocji religijnej tolerancji oraz rozwoju turystyki i kultury w Tiranie.

.

.

Architektura – Nowoczesna Wizja Klasycznego Stylu

Meczet Namazgah wyróżnia się nowoczesną, ale jednocześnie klasyczną architekturą inspirowaną tradycjami Osmanów. Budowla ma cztery minarety, każdy o wysokości 50 metrów, oraz centralną kopułę, która mierzy 30 metrów. Całość tworzy imponujący widok na miasto, szczególnie z punktu widokowego na Piramidzie Tirany. Pierwsze piętro meczetu zostało przeznaczone na centrum kultury i inne obiekty użyteczności publicznej.

Meczet został wybudowany na działce o powierzchni 10 000 m², tuż obok budynku parlamentu. Pomieścić może do 8 000 wiernych wewnątrz oraz kolejne 2 000 osób na zewnątrz, co daje łącznie 10 000 modlących się. To olbrzymia przestrzeń, która z pewnością będzie pełnić kluczową rolę w religijnym i społecznym życiu stolicy.

.

.

.

Mosque of Namazgah
 Tiranë, Albania
.

.

.

.

Nowa Przestrzeń Religijna i Turystyczna

Otwarcie Meczetu Namazgah to nie tylko istotny moment dla wierzących, ale także dla turystyki w Albanii. Meczet ma przyciągnąć nie tylko muzułmanów z całego świata, ale także turystów zainteresowanych historią, kulturą i architekturą. Przewiduje się, że będzie to jedno z nowych centrów turystycznych Tirany, obok takich zabytków jak Skanderbeg Square czy Piramida.

„To miejsce jest symbolem współczesnej, tolerancyjnej Albanii. Meczet Namazgah ma na celu zjednoczenie ludzi różnych narodowości i wyznań, dając wszystkim przestrzeń do modlitwy i kontemplacji” – powiedział prezydent Turcji, Recep Tayyip Erdoğan, podczas ceremonii otwarcia.

.

.

Przyszłość Meczetu Namazgah

Meczet Namazgah nie tylko stanie się głównym ośrodkiem modlitewnym w Tiranie, ale także miejscem spotkań i dialogu. Z racji swojej wielkości i imponującej architektury, będzie odgrywał ważną rolę nie tylko w życiu religijnym, ale i kulturalnym Albanii. Nowa świątynia stanowi odpowiedź na wyzwania współczesnego świata, łącząc przeszłość z teraźniejszością, zachowując szacunek do tradycji i otwierając się na przyszłość.

.

.

Otwarcie Meczetu Namazgah w Tiranie to moment przełomowy dla Albańczyków, którzy przez lata borykali się z brakiem centralnej świątyni. Nowy meczet nie tylko zaspokaja duchowe potrzeby muzułmanów, ale także otwiera nowe możliwości dla rozwoju miasta i turystyki. Imponująca architektura, przestronność oraz znaczenie kulturowe sprawiają, że Meczet Namazgah będzie ważnym punktem na mapie religijnej i turystycznej Albanii, łącząc wiernych, turystów i mieszkańców Tirany w przestrzeni pokoju i dialogu.

.

.

Wejście do Meczetu jest bezpłatne ale należy pamiętać o panujących zasadach: przed wejściem do środka należy zdjąć obuwie a na buty są specjalne regały. Kobiety wchodzą osobnym wejściem prowadzącym na galerię na piętrze. Główne wejście prowadzi przez patio i tutaj można wejść bez ograniczeń. W części podziemnej w której otwarte zostaną sklepy i kawiarnie znajdują się także toalety. Dla wielu może być pewnym zaskoczeniem że i tutaj należy zdjąć obuwie i założyć otrzymane sandały.

.

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin

. ..

..

Albania, Tirana, procedury lotniskowe i dojazd z lotniska do centrum

.

..

2026-03-14 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Zamki i pałace

Barbakan, część fortyfikacji miejskich w Krakowie

przez Albin Marciniak 2026-03-14
Napisane przez Albin Marciniak
23 DSC 3200

   Prawie każdy Polak i każdy turysta odwiedzający Kraków wie o istnieniu jednego z najważniejszych krakowskich zabytków. Obok Wawelu, Sukiennic, Kościoła Mariackiego i Bramy Floriańskiej, jest najbardziej rozpoznawalnym zabytkiem Krakowa.

 

23 DSC 3200

   Barbakan (zwany też potocznie Rondlem) – barbakan, najbardziej wysunięta na północ część fortyfikacji miejskich w Krakowie. Został wzniesiony w latach 1498-1499 za panowania Jana Olbrachta w obawie przed najazdem wołosko-tureckim zagrażającym Krakowowi po klęsce bukowińskiej. Według oceny specjalistów w okresie od XV do XVIII wieku był fortecą nie do zdobycia. Stanowi wycinek koła o średnicy wewnętrznej 24,40 m, a grubość murów sięga powyżej 3 m. Jest to gotycka budowla z siedmioma wieżyczkami. Został wzniesiony w latach 1498-1499 za panowania Jana Olbrachta w obawie przed najazdem wołosko-tureckim zagrażającym Krakowowi po klęsce bukowińskiej. Według oceny specjalistów w okresie od XV do XVIII wieku był fortecą nie do zdobycia.

 

   Dawniej był połączony z Bramą Floriańską długą szyją i jego głównym zadaniem była jej obrona. Mury szyi posiadały wewnątrz hurdycje spoczywające na arkadach oraz były zaopatrzone w otwory strzelnicze. Do Barbakanu prowadziło wejście od strony Kleparza. Było ono umieszczone prawie równolegle do linii murów obwodowych, co umożliwiało załodze ostrzeliwanie ogniem flankowym napastników atakujących bramę. Do dwóch bram fortecy wiodły mosty zwodzone, przerzucone nad wyłożoną kamieniami fosą o 24-metrowej szerokości i 3,5-metrowej głębokości. Ponadto od strony Kleparza znajduje się znacznie wysunięta na zewnątrz przybudówka, pod którą niegdyś przepływała woda. Przybudówka ta związana była z funkcjonowaniem bram i mostów zwodzonych.

 

Zwiedzać można na kilku poziomach biegnących wewnątrz po całym obwodzie.

Zadaszenie nad wejściem bardzo się gryzie  na tle historycznych murów.

Obecnie barbakan jest wykorzystywany jako miejsce ekspozycji różnorodnych wystaw, jako arena walk sportowych np. mistrzostw Polski w szermierce bądź historyzowanych walk rycerskich i tańców dworskich. Niestety, ustawiona tam scena bardzo szpeci tak wielki i ważny dla Polaków zabytek.

Wejście do Barbakanu

Pierwsze wzmianki źródłowe dotyczące systemu obronnego Krakowa pochodzą z czasów panowania księcia Leszka Czarnego (1279-1288). Były to otoczone fosą umocnienia drewniano-zimne. Ich wznoszenie rozpoczęto od północnej strony miasta, najbardziej narażonej na atak wroga. Kolejny etap rozbudowy i umacniania murów obronnych to czasy panowania Wacława II (1291-1305), rozpoczęto wówczas budowanie obwarowań kamiennych.
Powstały murowane bramy: Rzeźnicza, Grodzka, Floriańska, Wiślna, Sławkowska, Mikołajska i Szewska, później zaś Nowa. Następnie połączono je ze sobą wysokim i grubym murem. Na początku XIV w. murowane fortyfikacje otaczały już całe miasto lokacyjne. Ostatecznie, za panowania Kazimierza Wielkiego (1333-1370), obwarowanie to połączono z przebudowanymi fortyfikacjami Okołu, czyli dawnego podgrodzia, przylegającego od północy do wzgórza wawelskiego.
32 DSC 3217

Spośród niegdyś istniejących potężnych średniowiecznych fortyfikacji Krakowa w pełni zachował się jedynie fragment obwarowań liczący ok. 200 m długości z bramą Floriańską i trzema przylegającymi do niej basztami.
Brama Floriańska to główna brama miejska, po raz pierwszy wzmiankowana w źródłach historycznych w 1307 r. Jej nazwa pochodzi od położonego pobliskiego kościoła św. Floriana na Kleparzu. W XIV w. uzyskała formę wysokiej wieży kamiennej na planie zbliżonym do kwadratu, wraz z prostym czworobocznym przedbramiem. Bramę przecinał przejazd o ostrołukowym sklepieniu, od strony miasta zabezpieczały ją drewniane wrota, a od zewnątrz drewniana lub żelazna krata, która była podnoszona i opuszczana po specjalnych kamiennych prowadnicach.

 

Barbakan 2

Pod koniec XV w. w związku z rozbudową obwarowań i budową potężnego Barbakanu otrzymała ceglaną kondygnację z machikułami na kamiennych krotoszynach. Przez wieki brama Floriańska i Barbakan były połączone umocnioną tzw. szyją. W czasach nowożytnych brama Floriańska nabrała symbolicznego znaczenia reprezentacyjnej bramy wjazdowej do miasta na Drodze Królewskiej (Via Regia).
Obecnie budowla liczy 34 m. wysokości. Od strony zewnętrznej znajduje się na niej płaskorzeźba orła piastowskiego, wykonana w 1882 r. wg projektu Jana Matejki, od strony miasta – barokowa płaskorzeźba św. Floriana. W sklepionym przejeździe umieszczono ołtarzyk Matki Boskiej Piaskowej, w 1835 r. przeniesiony z tzw. szyi. Na piętrze bramy znajduje się kaplica fundacji książąt Czartoryskich, z neogotyckim balkonikiem od strony miasta, zaprojektowanym w 1840 r. przez Karola Kremera. 

 

1 1 DSC 6974

 

Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie trzy baszty przy Bramie Floriańskiej, połączone kamiennym murem obronnym. Od strony ul. Szpitalnej Baszta Pasamoników (czyli szmuklerzy – rzemieślników wyrabiających pasy), dalej Stolarska (zwana inaczej Powroźniczą) i tuż przy ulicy Sławkowskiej – Ciesielska. Wszystkie osadzone zostały na kamiennym wykuszu i nadbudowane przy użyciu cegły w XV w. Baszta Pasamoników i Stolarska w wyższych kondygnacjach mają przekrój półkola i zwieńczone są machikułami oraz półstożkowatymi dachami.
Baszta Ciesielska w części ceglanej o przekroju sześcioboku nakryta została ostrosłupowym dachem. Miała ona za zadanie ochronę Arsenału Miejskiego, a także pobliskiego kościoła Pijarów.

Mury miejskie Krakowa zostały wyburzone na mocy decyzji cesarza austriackiego Franciszka II Habsburga z 1806 r. rozbiórki dokonano w latach 1810-1814 oraz w pierwszych latach istnienia Wolnego Miasta Krakowa.  Mury floriańskie ocalały dzięki zdecydowanej interwencji Feliksa Radwańskiego seniora (1756-1826), architekta, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, senatora Wolnego Miasta Krakowa.
info: http://mhk.pl/

22 DSC 3195

W ubiegłym stuleciu wystawiono w barbakanie wóz Drzymały – symbol oporu wobec germanizacji.
W 1927 na noc przed pogrzebem złożono w barbakanie prochy Juliusza Słowackiego.
W 1816 senator Feliks Radwański w swoim „Votum oddzielnym” w obronie Barbakanu i Bramy Floriańskiej przed wyburzeniem użył m.in. argumentacji, iż do pozbawionego tych fortyfikacji centrum miasta wtargną silne wiatry północne i północno-zachodnie, narażając mieszkańców na częste fluksje, reumatyzmy, a może i paraliże. Tymczasem dekret cesarski wydany w Wiedniu jeszcze w roku 1806 zalecał zburzenie warowni właśnie ze względów sanitarnych i zdrowotnych. Ostatecznie zwyciężyły argumenty Radwańskiego.
W roku 1910, w związku z obchodami 500-lecia zwycięstwa pod Grunwaldem, powstał projekt umieszczenia w Barbakanie Panoramy Grunwaldzkiej, której autorami mieli być Jan Styka i Tadeusz Styka. Artyści przyjechali z Paryża do Krakowa specjalnie w tej sprawie jeszcze w 1909 roku, aby przedstawić szkice panoramy Komitetowi Grunwaldzkiemu. Wydali też broszurę pt. „Grunwald w Rondlu Bramy Floriańskiej”. Pomysł wywołał ożywioną dyskusję, której echa znajdujemy m.in. w utworach Boya pisanych do Zielonego Balonika. Sprawę panoramy w Barbakanie ostatecznie rozstrzygnęła urzędująca w Wiedniu Centralna Komisja do spraw opieki nad zabytkami, odmawiając zgody na to przedsięwzięcie. Negatywną decyzję motywowano obawą przed narażeniem historycznej budowli na uszkodzenie. Dodajmy, że tzw. Diorama Grunwaldzka, Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego, była eksponowana w specjalnie zbudowanym drewnianym budynku na placu św. Ducha
info Wikipedia

 

Barbakan 1
Zamki w Polsce – mapa 
Mapa zawierająca 164 obiekty polecane do zwiedzania

 

Barbakan 3
Barbakan 4
Barbakan 5
Barbakan 6
Barbakan 7
Barbakan 8
01 DSC 3139
02 DSC 3141
03 DSC 3144
08 DSC 3156
15 DSC 3178
30 DSC 3214
37 DSC 3226
33 DSC 3218
19 DSC 3191

opracowanie & foto : Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin

Zamki w Polsce

Najpiękniejsze i najokazalsze obiekty obronne
2026-03-14 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Slowacja

Słowacja jakiej nie znacie. Region Šariš

przez Klub Podróżników 2026-03-14
Napisane przez Klub Podróżników

Słowacja jakiej nie znacie. Region Szarysz (Šariš)

  Choć Słowacja jest naszym bezpośrednim południowym sąsiadem, to wydaje się że znajomość tego kraju w głównej mierze opiera się na Bratysławie i  otoczeniu Tatr od południa. Tymczasem Słowacja choć niewielka, to jednak ma wiele do pokazania. W bezpośrednim sąsiedztwie Krynicy-Zdrój czy Muszyny znajduje się region Szarysz (Šariš). Dla piwoszy nazwa kojarzy się oczywiście z popularnym złotym napojem o tej samej nazwie. Dla miłośników zabytków lista jest już całkiem spora, bo to właśnie tutaj wznosi się na wzgórzu Bazylika Minor Św. Egidiusza z XV wieku.

 

 

Bardejov  najbardziej gotyckie miasto na Słowacji

Drugim miastem słowackim wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jest Bardejów (Bardejov), jedno z najstarszych miast słowackich. O Bardiowie mówi się, że jest najbardziej gotyckim miastem na Słowacji. Jego centrum tworzy kompleks zabytkowych budynków, który otacza niemalże równoległy ciąg miejskich murów obronnych.  Centralnym miejscem historycznego centrum miasta jest prostokątny rynek zabudowany szeregiem starodawnych kamienic mieszczańskich z typowymi szczytowymi fasadami z okapami.

W samym środku rynku stoi dawny ratusz z początku XVI wieku (1505 – 1509). W gmachu historycznego ratusza umieszczono ekspozycję zatytułowaną „Historia miasta – wolne miasto królewskie”. Na rynku w gmachu nr 27 znajduje się kolejna ekspozycja tego samego Muzeum, która przedstawia ikony północnej Słowacji.  Ekspozycję przyrodniczą Muzeum można obejrzeć w kamiennicy nr 3-5 w sąsiedniej ulicy Rhódyho.

Najwybitniejszym zabytkiem jest rzymskokatolicka Bazylika Minor Św. Egidiusza która znajduje się w północnej części rynku. Jej budowę rozpoczęto na początku XV wieku, stopniowo przekształcając ją we wspaniałą gotycką bazyliką o trzech nawach. Niesłychanie interesującymi zabytkami w jej wnętrzu jest zespół 11 późnogotyckich ołtarzy skrzydłowych z XV i XVI wieku, z rzeźbami uważanymi za najcenniejsze w Europie.

 

 

Wyjątkowy widok z lotu ptaka zabytkowej części miasta można podziwiać z olbrzymiej nowogotyckiej wieży kościelnej. Ozdobą miasta jest także klasztor franciszkański wraz z kościołem. Klasztor stoi w pobliżu miejskich murów obronnych, które są jednymi z najlepiej zachowanych średniowiecznych systemów obronnych na Słowacji. Oprócz kamiennego wału zachowała się także 3 bramy i 10 bastionów. W przestrzeniach klasztornych w sąsiedztwie jednej z baszt obronnych, utworzono restaurację z daniami regionalnymi oraz nawiązującymi do epoki.

 

 

Skwer The Beatles w Bardejowie

Ma Liverpool Muzeum Beatlesów, ma także Bardejów. Ciekawostką na którą niewiele osób zwraca uwagę, jest skwer pamięci Beatlesów tuż obok zabytkowej starówki. Ten najbardziej znany zespół został upamiętniony na terenie prywatnym a każdy z członków zespołu ma swój pamiątkowy głaz. John Lennon, Paul McCartney, George Harrison, Ringo Starr. Potencjał tej osobliwej atrakcji turystycznej jest absolutnie nie wykorzystany bo przewodnicy jak i sami turyści zwiedzają miasto przechodząc uliczką tuż obok tego domu, na którego ścianie widnieje nazwa ulicy im. Johna Lennona. Sam założyciel tego skweru pamięci wybitnych muzyków a zarazem właściciel domu, nie jest zainteresowany zmonetyzowaniem tego miejsca. Nie udziela także jakichkolwiek informacji i nie reaguje na próby rozmów. Ot, taka ciekawostka zupełnie bezpłatnie. Czasami można trafić na otwartą mini kawiarnię wewnątrz domu, gdzie prezentowane są m.in. gitary znanych muzyków.

 

 

Bardejovskie Kupele

Dla zdecydowanej większości turystów, Bardejów jak i cały region kojarzony jest z katedrą oraz zabytkową częścią starego miasta wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jednak Bardejów to także sporo ciekawych miejsc i budowli w mieście jak i w najbliższej okolicy. Jednym z takich miejsc a nawet sporych kompleksów są Bardejovskie Kupele z zabytkowymi domami zdrojowymi. Przechadzając się alejkami w parku zdrojowym można odnieść wrażenie że przenieśliśmy się w lata 30. XX wieku.  Spacerować jest gdzie, bo poza rozległym terenem wokoło domów zdrojowych, alejki prowadzą także do parku oraz nad leśne jeziorko. Bardejovskie Kupele to jednak nie tylko zabytki ale i nowoczesność, o czym świadczą duże wyróżniające się kompleksy hotelowe. Można tradycyjnie i można też nowocześnie a dla lubiących średniowieczne historie, zaledwie kilka kilometrów na północ znajduje się Zamek Zborov (Makowica).

 

 

 

Muzeum Architektury Ludowej w Bardejovskich Kupelach

W granicach administracyjnych Bardiowa, będąc jego dzielnicą, w górnej części uzdrowiska stoi Muzeum Architektury Ludowej, w którym zgromadzono 28 wiejskich budowli z Szarysza Górnego  i Zemplina Północnego. Skansen jest piękny tak mało znany, choć to zaledwie kilka kilometrów od Bardejova. Niewiele jest miejsc na Słowacji, które mogą pochwalić się takim bogactwem zabytków nieruchomych i ruchomych jak Bardejów. Wynika to również z faktu, że terytorium to było kiedyś ważnym obszarem tranzytowym.

Skansen jest najstarszym tego typu obiektem na Słowacji. Został udostępniony w 1965 r. Na powierzchni 1,5 ha znajdują się 24 obiekty ekspozycyjne w zespole parkowo-ogrodowym – etnopark, które prezentują kulturę ludową i architekturę dwóch grup etnicznych: ludności słowackiej i ruskiej, żyjącej w rejonie górnego Szarysza i północnego Zemplina. Pochodzą one z XIX i XX wieku i typologicznie należą do budownictwa drewnianego typu karpackiego. Muzeum Architektury Ludowej, którym zarządza Muzeum Szaryskie, jest najstarszym skansenem na Słowacji a jego zbiory historii sztuki i przyrody należą do najcenniejszych na Słowacji. W skansenie prezentowane są 4 rodzaje budynków a jednym z najcenniejszych jest Kościół św. Mikołaja.

 

Muzeum Architektury Ludowej w Bardejovskich Kupelach

 

Kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartowie, zabytek z listy UNESCO

Mamy w Polsce Szlak Architektury Drewnianej i obiekty sakralne wpisane na listę UNESCO, ale i na Słowacji można oglądać takie zabytki. Rzymskokatolicki drewniany Kościół św. Franciszka z Asyżu, wraz z kolejnymi 7 drewnianymi kościołami Łuku Karpackiego, w 2008 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obiekt wybudowano pod koniec XV wieku (prawdopodobnie w latach 1499-1500). Jest najstarszym i najlepiej utrzymanym kościółkiem drewnianym na Słowacji. Do najcenniejszych części jego wnętrza należą gotyckie obrazy tablicowe oraz malowidła ścienne z roku 1655 i 1805. Choć w niewielkiej miejscowości funkcjonuje nowy kościół, także i w tym zabytkowym okazjonalnie odbywają się nabożeństwa. Hervartow lezy poza popularnymi szlakami turystycznymi i nie ma co się dziwić że brak tutaj kolejek chętnych do zwiedzania. Zabytek na ogół pozostaje zamknięty ale wystarczy jeden telefon na numer widoczny na drzwiach świątyni, by po kilku minutach pojawiła się przewodniczka mieszkająca w sąsiedztwie kościoła.

 

Kościół św. Franciszka z Asyżu w Hervartowie, zabytek z listy UNESCO

 

 

Zamek Šariš – Szaryski (Šarišský hrad)

Słowacy chwalą się że mają najwięcej zamków i pałaców oraz źródeł mineralnych na świecie w stosunku do liczby mieszkańców, przy czym powierzchnia Słowacji wynosi zaledwie 50 tys. km2. Jak na tak niewielki kraj, ponad 180 zamków robi jednak wrażenie. Ruiny dużego zajmującego powierzchnię 4,5 ha zamku, zaliczane są do największych na Słowacji. Wejście w obręb murów prowadziło przez barbakan z podwójną bramą, do której dostępu bronił most zwodzony przerzucony nad wciąż widoczną fosą.

Zamek Szaryski został zbudowany w XII – XIII wieku w celu obrony ważnej drogi handlowej, znanej pod nazwą Droga Toryska. Do 1660 roku, kiedy nagle, po eksplozji prochu strzelniczego w wyleciał w powietrze, był jednym z największych zamków na Słowacji. Jego potęgę przypominają rozległe ruiny i obrazy z tych czasów. W 1687 roku warownię ostatecznie opuszczono, wcześniej częściowo wysadzając i podpalając. Obecnie zamek jest rekonstruowany i udostępniony do zwiedzania.

Na podzamcze można dojechać samochodem aż do podnóża wzgórza, stamtąd pieszo oznakowaną ścieżką około 45 minut. Chcąc dojść pieszo z miasteczka Veľký Šariš, należy liczyć się ze spacerem około 1 godz. i 15 min.

 

 

Kopalnie opali

Choć Słowacja znana jest z wielu pięknych jaskiń jak choćby Demianowska Jaskinia Wolności czy Dobszyńska Jaskinia Lodowa wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, Jaskinia Bielańska, Dobszyńska Jaskinia Lodowa, Jaskinia Vażecka, Jaskinia Driny czy Domica, to w grupie podziemi dostępnych do zwiedzania, kopalnia opali zasługuje na szczególną uwagę. Biorąc pod uwagę jej historię, wyjątkowość w skali świata i to w jakim stanie znajduje się obecnie, można śmiało stawiać ją w grupie kandydatów do wpisu na listę UNESCO. Dubnickie kopalnie opalu szlachetnego położone są w Slańskich Górach we wschodniej Słowacji, pomiędzy Červenicą a Zlatą Baňą. Na terytorium gór Slanske Vrchy między miejscowościami Zlatá Baňa i Červenica rozciągają się słynne Słowackie kopalnie opali. Kopalnie te przeżywały złote czasy w latach 1845 – 1880.

Zwiedzanie rozpoczyna się codziennie o pełnej godzinie od 9.00 do 16.00 i trwa około godzinę. Zwiedzanie podstawowej trasy, biegnącej sztolnią Józefa (jeden z głównych tuneli), wprowadza w starożytne techniki wydobywania rzadkiego opalu. Zwiedzający dowie się, w jaki sposób poszukiwali go górnicy i jakimi narzędziami się posługiwali. W trakcie wycieczki można zobaczyć dziesiątki minerałów towarzyszących wydobywanemu opalowi, a także podziwiać żyły samego opalu. Przed wejściem do kopalni każdy otrzymuje kask i latarki, nawet najmniejsi zwiedzający. W kopalni panuje stała temperatura od +4°C do +6°C, dlatego zalecana jest ciepła odzież i solidne buty.

 

 

Słowackie Muzeum Techniki – Solivar

Nie tylko Wieliczka, Bochnia czy Kłodawa ale także Słowacy mają zabytkowe kopalnie soli. Najbardziej znaczącym złożem soli w historii jest Solivar w Słowacji Wschodniej koło Preszowa, z dużą ilością zabytków technicznych związanych z wydobyciem soli. Całość udostępniona do zwiedzania zlokalizowana jest na obrzeżach Preszowa a podzielona jest na 4 części. Wszystkie obiekty połączone są ścieżką na odcinku kilkuset metrów. Zwiedzanie należy rozpocząć od szybu Leopold.

Już w średniowieczu w okolicy biły źródła solne, z których uzyskiwano sól. W 1572 roku rozpoczęto tutaj z wydobycie głębinowe. Zalanie kopalni wodą podziemną w 1752 roku podsunęło nowe rozwiązania technologiczne. Kopalnia zmieniła się w podziemne solne jezioro. Zaczęto stosować nową wówczas technologię wydobycia – pompowanie solanki w skórzanych miechach przy pomocy kieratu, pompy napędzanej siłą koni lub wołów. Jeden z kieratów nad szybem Leopold z XIX wieku przetrwał do dzisiaj i jest udostępniony dla zwiedzających. W Solivarze zwiedzać można również były magazyn soli, zbiornik na solankę, kocioł warzelny z nazwą František, kołatkę i kapliczkę św. Rocha. Wrażenie robi wielka drewniana konstrukcja będąca warzelnią soli.

 

 

Będąc w Preszowie, mieście ze starówką otoczoną średniowiecznym murem i zabytkowymi kamienicami, także mamy sporo do zwiedzania. Spacerując w centrum, najważniejszym zabytkiem do którego należy wejść jest konkatedra św. Mikołaja.  To oczywiście najważniejszy zabytek miasta, ale miejsc gdzie warto wejść jest całkiem sporo. Preszów  to także dobra baza wypadowa nie tylko do przedstawionych propozycji powyżej, ale także w ten cały jeszcze mało znany nam region Słowacji. Warto poznać sąsiada.

 

 

opracowanie & foto Albin Marciniak
https://www.facebook.com/marciniak.albin

Bardejov

 

 

Preszów

 

 

 

Zamek Šariš

 

2026-03-14 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Zamki i pałace

Zamek Tenczyn w Rudnie

przez Albin Marciniak 2026-03-13
Napisane przez Albin Marciniak
Zamek Tenczyn w Rudnie 46

 Zamek Tenczyn w Rudnie

   Zamek Tenczyn lub Tęczyn położony jest we wsi Rudno w województwie małopolskim,  24 km na zachód od Krakowa, 5 km  od Krzeszowic na najwyższym wzgórzu Garbu Tenczyńskiego (Góra Zamkowa 411 m n.p.m.).

   Pierwszy zamek (drewniany) zbudował około 1319 r. kasztelan krakowski Nawój z Morawicy, on też wzniósł największą na zamku wieżę, zwaną do dziś „Nawojową Wieżą”. Twórcą zamku murowanego był syn Nawoja, Jędrzej, wojewoda krakowski i sandomierski. Wzniósł on dalszy fragment zamku na najwyższej, pn.-wsch. części wzgórza. 1768 – Zamek spłonął od uderzenia pioruna i został ostatecznie opuszczony przez mieszkańców.

Zamek Tenczyn w Rudnie 46

 

   Na początku 2014 r władze gminy po raz kolejny spotkały się z przedstawicielami rodzin Potockich i Bnińskich. Tematem rozmów był oczywiście zamek. Obie strony doszły do wniosku, że w rozmowy należy zaangażować także przedstawicieli Skarbu Państwa, który w księgach wieczystych zapisany jest jako właściciel ruin zamku. Gmina, która po decyzji ministra środowiska (odmówił stwierdzenia nieważności decyzji na mocy której Krzeszowice użytkują zamek) wciąż dysponuje tytułem prawnym do obiektu, może spokojnie rozpoczynać kolejny etap zabezpieczanie zamku.

Zamek Tenczyn w Rudnie 3

Dobra współpraca organów administracji z właścicielami obiektu pozwoliła w 2016 roku na udostępnienie go zwiedzającym. Obsługą ruchu turystycznego zajmuje się Fundacja Na Rzecz Rozwoju i Promocji Sztuki New Era Art Jana Potockiego.  Na zamku odbywa się wiele ciekawych imprez, z których najokazalsza – odbywająca się corocznie z początkiem sierpnia inscenizacja Obrony Zamku Przed Szwedem 1655 jest jedną z największych imprez rekonstrukcyjnych w Polsce.

Zamek Tenczyn w Rudnie 6

 

Dzisiaj zamek niczym Feniks powstaje z popiołów a to dzięki dobrej  współpracy w tym obszarze pomiędzy spadkobiercami Adama hr. Potockiego a Gminą Krzeszowice. Na mocy porozumienia zawartego pomiędzy tymi stronami Gmina od 2010 roku pozyskuje środki z Programu Ochrony Zabytków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – za ponad pięć milionów złotych udało się zrekonstruować barbakan i zabezpieczyć mury korytarza wjazdowego, zabezpieczyć budynek przedbramia i Wieży Nawojowej, w której zrekonstruowano klatkę schodową. W ostatnich latach prace były skoncentrowane w części mieszkalnej – częściowo odbudowano i zabezpieczono baszty „Izabela” i „Dorota”, kamienną klatkę schodową prowadzącą do dawnych pomieszczeń reprezentacyjnych. W baszcie „Dorota” udało się także wykonać schody prowadzące do tarasu widokowego, z którego roztacza się piękny widok na Rów Krzeszowicki, Beskidy, a przy korzystnych warunkach pogodowych – także Tatry! Aktualnie trwają starania by tę część zamku, która w ostatnich latach była przedmiotem prowadzonych prac zabezpieczających, udostępnić dla turystów.Choć wiele już udało się zrobić, wiele pozostaje ciągle do zrobienia. Nadal duża część zamku pozostaje w kiepskiej kondycji. Kolejny złożony wniosek do MKIDN swoim zakresem przedmiotowym obejmuje mury zamku dolnego, zwłaszcza znajdującą się w najgorszej kondycji basztę Tęczyńską. Za udostępnianie zamku na cele turystyczne oraz promocję obiektu odpowiada Fundacja New Era Art., należąca do jednego ze spadkobierców – Jana Potockiego.

 

Zamek Tenczyn w Rudnie 7

 

Dzięki jej działaniom i współpracy z lokalnymi organizacjami na zamku, poza zorganizowanym zwiedzaniem z przewodnikiem, odbywa się całe mnóstwo różnorodnych wydarzeń. Zamkowy dziedziniec, który przez długie lata był jedynie pięknym, ale dość smutnym pomnikiem okresu świetności tego jednego z najważniejszych niegdyś zamków, w minionym sezonie stał się sceną dla koncertów folkowych, operowych, przedstawień teatralnych a nawet plenerowym kinem, gdy podczas „Juromanii” na srebrnym ekranie wyświetlano „Czarne Chmury” (Zamek „zagrał” w tym serialu, wcielając się w „Wilcze doły”)Na zamku nie brakuje również żywych lekcji historii. Co roku odbywa się największa w południowej Polsce impreza rekonstrukcyjna osadzona w realiach XVII wieku – „Obrona Zamku Tenczyn przed Szwedem”, podczas której już od  kilku lat trzystu żołnierzy z elitarnych grup rekonstrukcyjnych z całej Europy inscenizują bitwę o zamek, który w 1655 roku był szturmowany przez Szwedów pod wodzą Konigsmarcka.Rekonstruktorzy pojawiają się częściej – towarzysząc pokazom, tworząc inscenizacje scen walk znanych z literatury i filmu, czy choćby oświetlając światłem pochodni zamkowe mury podczas nocnego zwiedzania.Rudno – poza zamkiem – ma także inne skarby.

 

 

Zamek Tenczyn w Rudnie 8

 

Geologiczna historia tego terenu (Zamek Tenczyn jest jednym z dwóch zamków w Polsce wybudowanych na wygasłym wulkanie) sprawia, że do dziś są to tereny niezwykle ciekawe dla geologów i kolekcjonerów minerałów. Na zamku od kilku lat odbywa się „Święto Kamieni”, podczas którego prezentowane są agaty i inne minerały z Rudna, ale także z bliższej i nieco dalszej okolicy. Wystawie towarzyszy giełda, na którą chętnie ściągają kolekcjonerzy minerałów i twórcy biżuterii z całej Polski. Nieopodal zamku powstaje aktualnie prywatne muzeum, w którym prezentowana będzie wspaniała kolekcja agatów należąca do jednego z mieszkańców Rudna, który od początku istnienia „Święta Kamieni” prezentuje swoje wspaniałe zbiory i merytorycznie nadzoruje wystawę.Na zamku nie brakuje także proekologicznych akcji sprzątania, organizowanych ze społecznością krzeszowickich harcerzy, czy patriotycznych iluminacji wykonywanych w dniach ważnych dla społeczności.Mimo, że z uwagi na ograniczenia związane z ciągle trwającymi pracami budowlanymi, zamek udostępniany jest turystom jedynie w weekendy w okresie od maja do listopada, odwiedzają go coraz większe tłumy turystów. W minionym sezonie Tenczyn zwiedziło 40 000 osób, a popularność z roku na rok jest coraz większa. (w ostatnim roku przyrost o 10 000 osób). Pieniądze pozyskiwane ze sprzedaży biletów wstępu przeznaczane są wyłącznie na cele związane z organizacją wydarzeń i funkcjonowaniem obiektu.

  • Zamek stał się obiektem o charakterze ponadregionalnym – turyści przyjeżdżają z daleka celowo by zobaczyć zamek.
  • Duża dywersyfikacja wydarzeń kulturalnych odbywających się na obiekcie: prelekcje, wystawy, koncerty, pokazy teatralne, kino plenerowe
  • Tenczyn staje się istotnym punktem na mapie obiektów kulturalnych powiatu krakowskiego
  • Uczestnictwo w akcjach o charakterze prospołecznym (akcje sprzątania, współpraca z hufcem ZHP, współpraca z Wojskiem Polskim)
  • Tenczyn jako dobry przykład współpracy pomiędzy samorządem terytorialnym a spadkobiercami dawnych właścicieli w obliczu reprywatyzacji
  • Silne i skuteczne działania marketingowe ze strony Fundacji w promocji Zamku
  • Utrwalanie w społeczności lokalnej tradycji i faktów historycznych (Rudniańskie Obwarzanki, zamkowa Kaplica pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny) oraz lokalnych, związanych z zamkiem frazeologizmów.
  • Tenczyn nominowany do „Turystycznych Skarbów Małopolski”
  • Utrwalanie w świadomości obecności zamku w kinematografii (Odwołania do filmów: Czarne Chmury, Rycerze i Rabusie)

 

Zamek Tenczyn w Rudnie 9

 

Zamki i Pałace w Polsce polecane do zwiedzania
 ZAMKI W POLSCE baner

Stan zamku i postępy prac z 2018 roku:

Zamek Tenczyn w Rudnie 10
Zamek Tenczyn w Rudnie 11
Zamek Tenczyn w Rudnie 12
Zamek Tenczyn w Rudnie 13
Zamek Tenczyn w Rudnie 15
Zamek Tenczyn w Rudnie 16
Zamek Tenczyn w Rudnie 17
Zamek Tenczyn w Rudnie 20
Zamek Tenczyn w Rudnie 21
Zamek Tenczyn w Rudnie 22
Zamek Tenczyn w Rudnie 23
Zamek Tenczyn w Rudnie 25
Zamek Tenczyn w Rudnie 26
Zamek Tenczyn w Rudnie 27
Zamek Tenczyn w Rudnie 28
Zamek Tenczyn w Rudnie 29
Zamek Tenczyn w Rudnie 30
Zamek Tenczyn w Rudnie 32
Zamek Tenczyn w Rudnie 33
Zamek Tenczyn w Rudnie 34
Zamek Tenczyn w Rudnie 36
Zamek Tenczyn w Rudnie 37
Zamek Tenczyn w Rudnie 38
Zamek Tenczyn w Rudnie 39
Zamek Tenczyn w Rudnie 40
Zamek Tenczyn w Rudnie 42
Zamek Tenczyn w Rudnie 44
Zamek Tenczyn w Rudnie 45
Zamek Tenczyn w Rudnie 46

zdjęcia archiwalne :

 

2026-03-13 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
CiekawostkiMuzeaNajciekawsze szlaki piesze i rowerowe w EuropiePolska

Kraków śladami Jana Matejki – szlak życia i twórczości wielkiego malarza

przez Albin Marciniak 2026-03-12
Napisane przez Albin Marciniak
Szlak Jana Matejki w Krakowie

Śladami Jana Matejki w Krakowie

   Kraków jest miastem nierozerwalnie związanym z życiem i twórczością Jana Matejki – najwybitniejszego polskiego malarza historycznego XIX wieku. To właśnie tutaj artysta się urodził, kształcił, tworzył swoje największe dzieła oraz przez wiele lat kierował krakowską Szkołą Sztuk Pięknych.

Spacer śladami Matejki prowadzi przez miejsca, w których żył i pracował, ale także przez przestrzenie Krakowa, które inspirowały jego obrazy. Kamienica przy ulicy Floriańskiej, kościoły, uczelnie, pracownie artystyczne, galerie sztuki czy wreszcie cmentarz Rakowicki – wszystkie te miejsca tworzą niezwykłą mapę życia artysty.

Zwiedzanie tych punktów pozwala zrozumieć, jak ogromny wpływ miał Matejko na kształtowanie świadomości historycznej Polaków. Jego monumentalne obrazy przedstawiające wydarzenia z dziejów Polski stały się ikonami kultury narodowej i do dziś należą do najważniejszych dzieł sztuki w polskich muzeach.

.

Szlak Jana Matejki w Krakowie

Portret Jana Matejki

 

Dom Jana Matejki – miejsce narodzin i pracownia artysty

ul. Floriańska 41
31-019 Kraków

Dom przy ulicy Floriańskiej jest najważniejszym miejscem związanym z życiem Jana Matejki. To właśnie w tej kamienicy artysta urodził się 24 czerwca 1838 roku, mieszkał przez niemal całe życie, prowadził swoją pracownię malarską i zmarł w 1893 roku.

Kamienica należała do rodziny Matejków od pierwszej połowy XIX wieku. Ojciec artysty, Franciszek Matejko, był nauczycielem muzyki i organistą. W domu panowała atmosfera sprzyjająca edukacji i rozwijaniu talentów, choć młody Jan od najmłodszych lat zdradzał szczególne zainteresowanie historią oraz rysunkiem.

Właśnie w tej kamienicy powstawały szkice i studia do największych dzieł malarza. W pracowni Matejki tworzone były koncepcje takich obrazów jak „Bitwa pod Grunwaldem”, „Hołd pruski”, „Kazanie Skargi” czy „Rejtan – upadek Polski”. Artysta gromadził tu ogromną kolekcję rekwizytów historycznych – zbroje, stroje, broń, tkaniny i przedmioty codziennego użytku z dawnych epok.

Obecnie w budynku działa muzeum biograficzne będące oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie. Ekspozycja prezentuje tysiące eksponatów związanych z życiem i twórczością artysty – od pamiątek rodzinnych po liczne szkice, studia i projekty kompozycji. Zachowana pracownia Matejki pozwala zobaczyć, w jakich warunkach powstawały jego monumentalne obrazy.

Dom przy Floriańskiej jest dziś jednym z najważniejszych muzeów biograficznych w Polsce i naturalnym początkiem spaceru śladami Jana Matejki po Krakowie.

 

dom Jana Matejki w Krakowie

Dom Jana Matejki – miejsce narodzin i pracownia artysty

 


Plac Jana Matejki – przestrzeń symboliczna Krakowa

Plac Jana Matejki
Stare Miasto, Kraków

Plac Jana Matejki znajduje się przy północnej granicy krakowskiego Starego Miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie Barbakanu i Bramy Floriańskiej. Nazwa placu upamiętnia wielkiego malarza historycznego i jego ogromne zasługi dla polskiej kultury.

Centralnym elementem placu jest monumentalny Pomnik Grunwaldzki odsłonięty w 1910 roku z okazji 500-lecia bitwy pod Grunwaldem. Pomnik został ufundowany przez Ignacego Jana Paderewskiego i bezpośrednio nawiązuje do jednego z najbardziej znanych dzieł Matejki – obrazu „Bitwa pod Grunwaldem”. Dzieło to stało się jednym z najważniejszych symboli polskiej historii i patriotyzmu.

Plac Matejki jest także miejscem o dużym znaczeniu urbanistycznym. To tutaj rozpoczyna się historyczna Droga Królewska prowadząca przez Bramę Floriańską i ulicę Floriańską na Rynek Główny oraz na Wawel. W okolicy tej Matejko wielokrotnie spacerował i obserwował zabytkową architekturę miasta, która była dla niego ważnym źródłem inspiracji.

W pobliżu placu znajduje się również gmach Akademii Sztuk Pięknych noszącej dziś imię Jana Matejki. To symboliczne połączenie przestrzeni miejskiej z historią krakowskiej sztuki, której artysta był jednym z najważniejszych twórców.

Plac Jana Matejki można traktować jako symboliczne wejście na trasę spaceru śladami malarza po Krakowie.

 

 

Plac Jana Matejki w Krakowie

Plac Jana Matejki i Barbakan

 


Kościół św. Krzyża – miejsce chrztu Jana Matejki

plac Świętego Ducha 2
31-022 Kraków

Kościół św. Krzyża to jedno z najstarszych i najbardziej charakterystycznych miejsc sakralnych Krakowa. To właśnie tutaj w 1838 roku został ochrzczony Jan Matejko, przyszły twórca największych obrazów historycznych w dziejach polskiej sztuki.

Świątynia powstała w XIV wieku i należy do najcenniejszych zabytków gotyckiej architektury Krakowa. Jej najbardziej rozpoznawalnym elementem jest niezwykłe sklepienie palmowe – pojedyncza kolumna rozchodząca się u góry w system żeber przypominających liście palmy. Rozwiązanie to należy do najoryginalniejszych przykładów gotyckiej architektury w Europie Środkowej.

Dla rodziny Matejków kościół św. Krzyża był ważnym miejscem życia religijnego. W XIX wieku świątynia znajdowała się w pobliżu domu rodzinnego artysty przy ulicy Floriańskiej, dlatego naturalne było, że właśnie tutaj odbył się jego chrzest.

Spacerując dziś po placu św. Ducha trudno nie dostrzec historycznego kontekstu tego miejsca. W bezpośrednim sąsiedztwie kościoła znajdują się zabytkowe budynki dawnego teatru miejskiego oraz fragmenty średniowiecznych murów miasta.

Dla osób zwiedzających Kraków śladami Jana Matejki kościół św. Krzyża jest jednym z pierwszych punktów na trasie poznawania życia artysty – miejscem symbolicznego początku jego historii.

.

Szlak Jana Matejki w Krakowie

Szlak Jana Matejki w Krakowie – Kościół św. Krzyża – miejsce chrztu Jana Matejki

 


Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki – szkoła i dyrekcja artysty

Plac Matejki 13
31-157 Kraków

Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie to jedna z najstarszych uczelni artystycznych w Europie Środkowej i instytucja nierozerwalnie związana z działalnością Jana Matejki. W XIX wieku funkcjonowała jako Szkoła Sztuk Pięknych i właśnie tutaj kształcił się młody Matejko.

Artysta rozpoczął studia w krakowskiej szkole w latach pięćdziesiątych XIX wieku. Jego talent szybko został zauważony przez nauczycieli, a pierwsze obrazy historyczne zwróciły uwagę środowiska artystycznego. Po dalszych studiach w Monachium i Wiedniu Matejko powrócił do Krakowa i związał się z uczelnią na stałe.

W 1873 roku został dyrektorem Szkoły Sztuk Pięknych. Funkcję tę pełnił aż do swojej śmierci w 1893 roku. Pod jego kierownictwem szkoła stała się jednym z najważniejszych ośrodków kształcenia artystycznego w Europie Środkowej.

Matejko wychował całe pokolenie wybitnych twórców polskiej sztuki. Wśród jego uczniów znaleźli się między innymi Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer czy Leon Wyczółkowski. Wielu z nich odegrało później kluczową rolę w rozwoju modernizmu i sztuki Młodej Polski.

Dzisiejsza Akademia Sztuk Pięknych nosi imię Jana Matejki i pozostaje jednym z najważniejszych symboli jego wpływu na polską kulturę artystyczną.

 


Pałac Sztuki – miejsce wystaw czasowych i artystycznych

Adres
Pl. Szczepański 4
31-011 Kraków

Pałac Sztuki, zlokalizowany w centrum Krakowa, był miejscem licznych wystaw organizowanych w XIX i XX wieku, w tym ekspozycji związanych z twórczością Jana Matejki. Obecnie mieści się w nim Krakowskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych oraz sale wystaw czasowych prezentujące sztukę polską i europejską.

Matejko brał udział w organizacji pierwszych wystaw, a jego obrazy były prezentowane w tym pałacu, co przyczyniło się do popularyzacji malarstwa historycznego wśród krakowskiego społeczeństwa. Pałac Sztuki stanowi dziś miejsce łączące tradycję i współczesne inicjatywy kulturalne, pokazując ciągłość wpływu Matejki na życie artystyczne miasta.

.

Pałac Sztuki – miejsce wystaw czasowych i artystycznych

Pałac Sztuki – miejsce wystaw czasowych i artystycznych

 

 

Sukiennice – Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku i wielkie obrazy Matejki

Rynek Główny 1/3
31-042 Kraków

Sukiennice znajdujące się w centralnej części Rynku Głównego są jednym z najbardziej znanych zabytków Krakowa. Na pierwszym piętrze mieści się Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku będąca oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie. To jedno z najważniejszych miejsc w Polsce, w którym można zobaczyć monumentalne obrazy Jana Matejki.

Galeria została otwarta w 1879 roku i była pierwszą w Polsce publiczną prezentacją sztuki narodowej. Sam Matejko odegrał istotną rolę w powstaniu tej instytucji, wspierając ideę stworzenia stałej galerii prezentującej dorobek polskich artystów.

W salach Sukiennic znajdują się jedne z najważniejszych obrazów Matejki. Do najbardziej znanych należą „Hołd pruski”, „Kościuszko pod Racławicami”, „Wernyhora” oraz dramatyczny obraz „Iwan Groźny zabijający swojego syna”. Dzieła te pokazują ogromną skalę talentu artysty oraz jego umiejętność przedstawiania kluczowych momentów historii w formie monumentalnych kompozycji malarskich.

Spacer po galerii pozwala zobaczyć, jak Matejko kształtował wizję polskiej historii w sztuce. Jego obrazy nie są jedynie ilustracjami wydarzeń, lecz także interpretacją dziejów narodu, w której ogromną rolę odgrywają symbolika, emocje i dramaturgia sceny.

Dla osób zwiedzających Kraków śladami artysty Sukiennice stanowią jeden z najważniejszych punktów trasy, ponieważ to właśnie tutaj można zobaczyć część jego największych dzieł w ich naturalnym muzealnym kontekście.

.

Szlak Jana Matejki w Krakowie

Szlak Jana Matejki w Krakowie – Sukiennice – Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku i wielkie obrazy Matejki

 


Bazylika Mariacka – polichromia według projektu Matejki

Rynek Główny 5
31-042 Kraków

Bazylika Mariacka jest jedną z najważniejszych świątyń Krakowa i jednocześnie miejscem związanym z działalnością artystyczną Jana Matejki. W drugiej połowie XIX wieku kościół przechodził gruntowną restaurację, a jednym z twórców programu dekoracji wnętrza był właśnie Matejko.

Artysta opracował koncepcję polichromii, która miała nadać wnętrzu świątyni spójny charakter stylistyczny nawiązujący do średniowiecznej tradycji. Projekt dekoracji był niezwykle ambitny i wymagał współpracy wielu artystów.

Prace malarskie wykonywali uczniowie Matejki ze Szkoły Sztuk Pięknych, wśród których znajdowali się późniejsi wielcy twórcy epoki Młodej Polski – między innymi Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer. Dzięki temu bazylika Mariacka stała się miejscem spotkania kilku pokoleń krakowskich artystów.

Polichromia wypełniająca ściany i sklepienia kościoła tworzy niezwykle bogaty program ikonograficzny. Ornamenty roślinne, symbole religijne oraz sceny biblijne komponują się z gotycką architekturą świątyni, nadając jej wnętrzu niezwykłą atmosferę.

Dla osób poznających Kraków śladami Matejki bazylika Mariacka jest ważnym przystankiem, ponieważ pokazuje artystę nie tylko jako malarza wielkich obrazów historycznych, lecz także jako twórcę projektów dekoracji monumentalnych.

.

Szlak Jana Matejki w Krakowie

Szlak Jana Matejki w Krakowie – Bazylika Mariacka – polichromia według projektu Matejki

 


Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego – obraz „Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem”

ul. Gołębia 24
31-007 Kraków

Collegium Novum jest głównym budynkiem Uniwersytetu Jagiellońskiego i jednym z najważniejszych miejsc związanych z obecnością dzieł Jana Matejki w Krakowie. W reprezentacyjnej auli tego gmachu znajduje się monumentalny obraz „Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem”.

Dzieło powstało w 1873 roku z okazji czterechsetnej rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. Matejko przedstawił na nim słynnego astronoma stojącego na tarasie obserwacyjnym na wzgórzu we Fromborku. Postać uczonego ukazana jest w chwili duchowego olśnienia – momentu, w którym odkrywa prawdę o ruchu planet wokół Słońca.

Kompozycja obrazu jest niezwykle symboliczna. Kopernik stoi między nauką a metafizyką, między światem materialnym a duchowym. Artysta chciał w ten sposób podkreślić, że wielkie odkrycia naukowe są często wynikiem nie tylko obserwacji, ale również głębokiej refleksji nad porządkiem wszechświata.

Po zakończeniu prac obraz został zaprezentowany publiczności w Krakowie, a następnie mieszkańcy miasta postanowili przekazać go Uniwersytetowi Jagiellońskiemu. Od tego czasu dzieło znajduje się w Collegium Novum i należy do najcenniejszych obrazów w zbiorach uczelni.

.

Szlak Jana Matejki w Krakowie

Szlak Jana Matejki w Krakowie – obraz „Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem”

 

 


 

Planty – pomnik Jana Matejki

Adres
Planty obok Barbakanu, Kraków

Planty tworzą charakterystyczny pas zieleni otaczający krakowskie Stare Miasto i stanowią popularne miejsce spacerów. W jednej z alei znajduje się pomnik Jana Matejki – dzieło rzeźbiarza Teodora Rygiera, odsłonięte w 1904 roku.

Pomnik przedstawia artystę stojącego w dostojnej pozie, z paletą malarską i pędzlem w ręku. Jest to miejsce, które symbolicznie łączy życie Matejki z przestrzenią miejską Krakowa. Spacer po Plantach pozwala nie tylko zobaczyć pomnik, ale także poczuć atmosferę miasta, która inspirowała artystę i wielu jego

współczesnych.

 

Planty – pomnik Jana Matejki

Planty – pomnik Jana Matejki

 


Collegium Maius – dawny gmach uniwersytetu i inspiracja dla Matejki

Adres
ul. Jagiellońska 15
31-010 Kraków

Collegium Maius jest najstarszym budynkiem Uniwersytetu Jagiellońskiego i miejscem, które Matejko wielokrotnie odwiedzał w kontekście akademickim i artystycznym. W jego wnętrzach znajdują się m.in. sale wykładowe, zabytkowe krużganki oraz kolekcja historycznych instrumentów naukowych, które mogły stanowić inspirację dla artysty przy tworzeniu jego dzieł o tematyce naukowej i historycznej.

Matejko jako profesor Akademii Sztuk Pięknych utrzymywał bliskie kontakty z uczelnią, a jego wizyty w Collegium Maius były często związane z dokumentowaniem historycznych wnętrz, portretowaniem uczonych oraz obserwacją życia akademickiego Krakowa.

Collegium Maius – dawny gmach uniwersytetu

Collegium Maius – dawny gmach uniwersytetu


 

Brama Floriańska – Orzeł Piastowski według projektu Matejki

ul. Floriańska
Stare Miasto, Kraków

Brama Floriańska jest jednym z najlepiej zachowanych fragmentów średniowiecznych fortyfikacji Krakowa. W drugiej połowie XIX wieku zabytek przechodził prace konserwatorskie, w których uczestniczył również Jan Matejko.

Artysta zaprojektował umieszczoną na murach bramy płaskorzeźbę przedstawiającą Orła Piastowskiego. Symbol ten nawiązuje do najstarszych tradycji państwowości polskiej i był dla Matejki niezwykle ważnym elementem historycznej ikonografii.

Projekt dekoracji bramy wpisywał się w szerszy nurt działań mających na celu ochronę i odnowienie zabytków Krakowa. W XIX wieku miasto przeżywało okres intensywnego zainteresowania swoją historią, a artyści i historycy starali się przywrócić dawny blask najważniejszym budowlom.

Dla Matejki udział w tych działaniach był naturalny. Artysta uważał Kraków za duchową stolicę Polski i wielokrotnie podkreślał znaczenie zachowania jego historycznej architektury.

Brama Floriańska jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta i jednocześnie miejscem, gdzie można zobaczyć ślad działalności Matejki jako projektanta dekoracji architektonicznych.

.

Szlak Jana Matejki w Krakowie

Szlak Jana Matejki w Krakowie – Brama Floriańska – Orzeł Piastowski według projektu Matejki

 


Dworek Jana Matejki w Krzesławicach – letnia pracownia artysty

ul. Wańkowicza 25
31-752 Kraków

Dworek w Krzesławicach znajduje się na obrzeżach Krakowa i był ulubionym miejscem wypoczynku Jana Matejki. Artysta kupił tę niewielką posiadłość w 1876 roku, szukając spokojnego miejsca oddalonego od zgiełku centrum miasta.

Drewniany dworek otoczony ogrodem szybko stał się dla Matejki ważną przestrzenią pracy twórczej. Artysta spędzał tu letnie miesiące, przygotowując szkice i studia do swoich wielkich obrazów historycznych.

Krzesławice przyciągały Matejkę nie tylko spokojem, ale także pięknem okolicznego krajobrazu. W pobliżu znajdował się kopiec Wandy oraz rozległe tereny zielone nad rzeką Dłubnią. Miejsca te sprzyjały refleksji i pracy nad nowymi kompozycjami malarskimi.

Po śmierci artysty dworek został przekształcony w muzeum będące oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie. Wnętrza budynku zachowały wiele oryginalnych elementów wyposażenia oraz pamiątek po malarzu.

Dziś jest to jedno z najbardziej kameralnych, a zarazem najbardziej autentycznych miejsc związanych z życiem Matejki.

.

Dworek Jana Matejki w Krzesławicach – letnia pracownia artysty

Dworek Jana Matejki w Krzesławicach – letnia pracownia artysty

 

Poczet królów i książąt polskich – dzieło ostatnich lat życia Matejki

Poczet królów i książąt polskich powstał u schyłku życia Jana Matejki na zamówienie wiedeńskiego wydawcy Maurycego Perlesa. Matejko rozpoczął pracę w lutym 1890 roku i zakończył ją 27 stycznia 1892 roku. Powstały 44 portrety rysowane ołówkiem, bez koloru.

Matejko marzył o wymalowaniu pocztu farbami olejnymi, niestety nie starczyło mu życia na realizację tego planu. Nosił się z zamiarem wykonania wersji barwnej Pocztu, czego jednak nie zrealizował. Wersję kolorową stworzyli po jego śmierci jego uczniowie – Leonard Stroynowski i Zygmunt Papieski.

Sylwetkom władców twórca nadał sugestywne cechy charakterologiczne, stanowiące o ich rozpoznawalności dla potomnych. W wykonanych przedstawieniach dodatkowo zawarł bogatą symbolikę w sztafażu, rekwizytach, atrybutach, szczegółach ubioru i wyglądzie poszczególnych postaci, co w pełni zostało odczytane dopiero współcześnie.

Poczet królów i książąt polskich – dzieło ostatnich lat życia Matejki

Poczet królów i książąt polskich – dzieło ostatnich lat życia Matejki

Wersje kolorowe i znaczenie dzieła

Po śmierci Matejki ukazała się także druga wersja jego pocztu – 40 portretów kolorowanych przez L. Stroynowskiego i Z. Papieskiego. Jan Matejko początkowo rozważał stworzenie ilustrowanej historii Polski, ale ostatecznie zdecydował się na wariant łatwiejszy, ograniczony do życiorysów królów i książąt polskich, które napisał Stanisław Smolka.

W 1961 roku rysunki autorstwa Jana Matejki ukazały się po raz pierwszy jako album w wersji kolorowej. Jest to najpopularniejsze dzieło Matejki, reprodukowane w milionach egzemplarzy, tworzące ogólnonarodową wizję ilustrowanego zbioru władców Polski.

Stańczyk, oryginalna sztaluga Jana Matejki

Stańczyk, oryginalna sztaluga Jana Matejki

 

Cmentarz Rakowicki – grób Jana Matejki

ul. Rakowicka 26
31-510 Kraków

Cmentarz Rakowicki jest miejscem spoczynku Jana Matejki. Artysta zmarł 13 listopada 1893 roku, a jego grób znajduje się w centralnej części nekropolii, w sąsiedztwie grobów wielu wybitnych postaci życia kulturalnego Krakowa.

Nagrobek Matejki wykonano w formie rzeźby przedstawiającej artystę z paletą i pędzlem, symbolicznie oddając jego życie poświęcone sztuce i historii Polski. Otoczenie grobu, starannie utrzymane alejki oraz bliskość innych miejsc pamięci sprawiają, że nekropolia jest nie tylko miejscem zadumy, lecz także istotnym punktem edukacyjnym.

Spacer po cmentarzu pozwala odwiedzającym zrozumieć, jak ogromny wpływ miał Matejko na polską kulturę i jak głęboko jego twórczość wpisuje się w historię Krakowa.

.

Cmentarz Rakowicki – grób Jana Matejki

Cmentarz Rakowicki – grób Jana Matejki

 

Najważniejsze obrazy Jana Matejki poza Krakowem

Zestawienie najważniejszych obrazów Jana Matejki znajdujących się poza Krakowem.

Dzieła o największym znaczeniu historycznym i artystycznym, eksponowane w głównych muzeach Polski oraz w kilku kolekcjach zagranicznych.

 

Warszawa – Muzeum Narodowe w Warszawie

Bitwa pod Grunwaldem (1878)
Jedno z największych i najbardziej rozpoznawalnych dzieł polskiego malarstwa historycznego. Monumentalne płótno przedstawia kulminacyjny moment bitwy z 15 lipca 1410 roku pomiędzy wojskami polsko-litewskimi a zakonem krzyżackim.

Matejko stworzył kompozycję niezwykle dynamiczną i pełną symboliki. W centrum sceny widoczna jest śmierć wielkiego mistrza zakonu Ulricha von Jungingena, co symbolicznie podkreśla triumf wojsk polskich i litewskich.

Obraz ma ogromne rozmiary – ponad 4 metry wysokości i prawie 10 metrów szerokości – dzięki czemu należy do największych płócien historycznych w Europie. Dzieło to od ponad wieku jest jednym z najważniejszych eksponatów Muzeum Narodowego w Warszawie.

.

Warszawa – Zamek Królewski

Rejtan – Upadek Polski (1866)
Obraz przedstawia dramatyczną scenę z sejmu rozbiorowego w 1773 roku. Centralną postacią kompozycji jest Tadeusz Rejtan, który próbował zablokować decyzję o zatwierdzeniu pierwszego rozbioru Polski.

Matejko ukazał moment najwyższego napięcia – Rejtan rzuca się w progu sali sejmowej, protestując przeciw zdradzie narodowej. Wokół niego widoczni są politycy i magnaci odpowiedzialni za zgodę na rozbiór.

Dzieło wywołało ogromne emocje już w chwili powstania, ponieważ artysta przedstawił w nim wiele historycznych postaci w sposób bardzo krytyczny. Obraz stał się jedną z najbardziej przejmujących wizji upadku państwa polskiego.

Konstytucja 3 maja 1791 roku (1891)
Jedno z ostatnich wielkich dzieł Matejki, przedstawiające moment uchwalenia pierwszej w Europie nowoczesnej konstytucji. Artysta ukazał procesję posłów i mieszkańców Warszawy zmierzających z Zamku Królewskiego do katedry św. Jana.

Obraz jest pełen postaci historycznych – można rozpoznać między innymi króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, marszałka Stanisława Małachowskiego czy Hugona Kołłątaja.

Dzieło ma ogromną wartość symboliczną, ponieważ przedstawia moment nadziei na reformę państwa i odrodzenie Polski pod koniec XVIII wieku.

.

Warszawa – Muzeum Narodowe

Kazanie Skargi (1864)
To jeden z pierwszych wielkich obrazów historycznych Matejki. Artysta przedstawił kazanie wygłoszone przez jezuitę Piotra Skargę przed królem Zygmuntem III Wazą.

W rzeczywistości wydarzenie takie nigdy nie miało miejsca w przedstawionej formie – Matejko wykorzystał je jako symbol moralnego ostrzeżenia przed upadkiem państwa. Wokół kaznodziei widoczni są najważniejsi politycy epoki.

Obraz ten przyniósł artyście ogromny rozgłos i ugruntował jego pozycję jako najwybitniejszego malarza historycznego w Polsce.

.

Wrocław – Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Śluby Jana Kazimierza (1893)
Jeden z ostatnich obrazów Matejki przedstawiający wydarzenie z 1656 roku. Król Jan II Kazimierz w katedrze lwowskiej ogłasza Matkę Boską królową Polski i składa uroczyste śluby w czasie potopu szwedzkiego.

Obraz ukazuje moment religijnego i politycznego uniesienia w czasie jednego z najtrudniejszych okresów w historii Rzeczypospolitej.

.

Lublin – Muzeum Narodowe w Lublinie

Unia Lubelska (1869)
Monumentalny obraz przedstawiający podpisanie aktu unii polsko-litewskiej w 1569 roku. Wydarzenie to doprowadziło do powstania Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Matejko przedstawił scenę pełną dramatyzmu – litewscy magnaci protestują przeciw decyzji króla Zygmunta Augusta, podczas gdy polscy posłowie starają się doprowadzić do zawarcia unii.

Dzieło należy do największych i najważniejszych obrazów znajdujących się w zbiorach muzeum w Lublinie.

.

Lublin – Muzeum Narodowe w Lublinie - Unia Lubelska

Lublin – Muzeum Narodowe w Lublinie – Unia Lubelska

 

.

Wilno – Muzeum Narodowe Litwy

Stefan Batory pod Pskowem (1872)
Obraz przedstawia moment oblężenia Pskowa podczas wojny polsko-moskiewskiej w XVI wieku. Król Stefan Batory przyjmuje poselstwo moskiewskie proszące o rozejm.

Matejko ukazał Batorego jako władcę potężnego i pewnego zwycięstwa, a scena ma charakter niemal teatralny – pełna jest kontrastów między triumfującą stroną polską a upokorzonymi wysłannikami cara.

 

 

 

 

opracowanie & foto Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

Albin Marciniak – podróżnik, fotoreporter i dziennikarz turystyczny, twórca portalu Klub Podróżników Śródziemie. Od wielu lat dokumentuje zamki, twierdze, podziemia turystyczne oraz górskie szlaki Europy. Autor licznych fotoreportaży i przewodników powstających na podstawie własnych wypraw. Inicjator Alei Podróżników, Odkrywców i Zdobywców w Krakowie oraz założyciel Fundacji Klubu Podróżników Śródziemie Aleja Podróżników, promującej turystykę, ochronę przyrody i dziedzictwo kulturowe.

 

polecam także

Dworek Jana Matejki Muzeum Pamiątek po Hugonie Kołłątaju i Janie Matejce

https://www.klubpodroznikow.com/dworek-jana-matejki/

2026-03-12 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
AlbaniaPodziemia turystyczne w Europie Underground in Europe

Bunk’Art w Tiranie – podziemne tajemnice zimnej wojny

przez Redakcja 2026-03-12
Napisane przez Redakcja

  Albania jest znana ze swojej ogromnej liczby bunkrów, które można znaleźć w różnych częściach kraju: od tych ukrytych w górach, po tysiące betonowych konstrukcji wzdłuż dróg, a także te, które skrywają się pod ulicami miast. Dla pasjonatów historii, którzy chcą zgłębić tajemnice zimnej wojny i poznać życie pod reżimem totalitarnym, Bunk’Art w Tiranie to miejsce, które koniecznie trzeba odwiedzić. Bunk’Art to system schronów zbudowanych w czasach Envera Hodży, komunistycznego dyktatora Albanii, który w latach 1946-1985 rządził krajem, tworząc państwo oparte na silnym reżimie. Schrony, które miały służyć jako schronienie na wypadek ataku, dzisiaj stanowią fascynującą podróż w przeszłość tego zamkniętego i kontrolowanego kraju.

.

Bunk’Art 2

.

Bunk’Art 1 i Bunk’Art 2 to dwa ważne punkty, które przedstawiają historię Albanii w XX wieku, ukazując życie mieszkańców kraju pod panowaniem Hodży. Pierwszy z bunkrów, Bunk’Art 1, przekształcony w muzeum, ukazuje nie tylko polityczne aspekty tamtych czasów, ale także codzienne życie obywateli żyjących w totalitarnym reżimie. Wnętrza tego schronu kryją liczne wystawy, które szczegółowo przedstawiają historię zimnej wojny, propagandę rządową, a także strach i inwigilację, które towarzyszyły codziennemu życiu Albańczyków.

.

Bunk’Art 1

.

Bunk’Art 2, znajdujący się w podziemiach Tirany, to kolejny niezwykle fascynujący punkt na mapie Albanii. W tym bunkrze odwiedzający mogą odkrywać, jak wyglądało życie partyzanckie, jak zorganizowane były tajne służby i jakie metody stosowano do tłumienia opozycji. Zobaczymy tam eksponaty, które ukazują brutalność reżimu, ale również jego próby utrzymania władzy poprzez zastraszanie i kontrolowanie obywateli. To miejsce, które pozwala zgłębić nie tylko mechanizmy władzy, ale także cierpienie tych, którzy stali się jej ofiarami.

.

.

Odwiedzenie Bunk’Art to prawdziwa podróż w głąb zimnej wojny. To przestrzeń, w której historia staje się żywa. Czas nie zatrzymał się, lecz zamroził w przestrzeni tych schronów, które wciąż przechowują ślady przeszłości. Dzięki tym niezwykłym muzeom turyści mają możliwość poczuć, jak wyglądało życie pod dyktaturą, jak odczuwano strach, ale także jak rodził się opór wobec systemu, który rządził przez tak wiele lat.

.

.

Bunk’Art to nie tylko miejsce pełne historii, ale także symbol przeszłości, z której Albania wyciągnęła lekcje. Dziś schrony te stanowią świadectwo zmieniającego się świata. Miejsca, które nie tylko przypominają o przeszłości, ale także są otwarte na nowych ludzi, którzy chcą poznać prawdę o przeszłości, zrozumieć ją i wyciągnąć wnioski na przyszłość.

.

.

Bunkier MSW – tajemniczy tunel

W Albanii znajdują się także inne ważne schrony, jak Bunkier MSW w Tiranie, który stanowi jedno z ostatnich „wielkich dzieł” reżimu komunistycznego. Zbudowany w latach 1981–1986, jest przykładem systemu bunkrów, który rozwijał się w Albanii od początku lat 70., w ramach projektu „bunkrowania” całego kraju. Bunkier MSW jest jednym z 175 tysięcy tego typu obiektów zbudowanych w Albanii. Schron ten, wybudowany na zlecenie Ministerstwa Budownictwa, jest jednym z najlepszych przykładów „bunkrów dołów”, czyli tych, które zostały wykopane w ziemi i pokryte grubą warstwą żelbetu o grubości 240 cm.

.

.

Bunkier MSW, znany również jako „Obiekt Filarowy”, miał 24 pomieszczenia, w tym mieszkanie przeznaczone dla Ministra Spraw Wewnętrznych i dużą salę przeznaczoną do celów telekomunikacyjnych. Tak jak inne bunkry tego typu, obiekt został zaprojektowany, by wytrzymać atak chemiczny lub nuklearny. Choć nigdy nie użyto go do celów szkoleniowych, jego istnienie świadczy o paranoi reżimu, który obawiał się ataku z zewnątrz, a także wewnętrznej opozycji.

.

.

Bunkier MSW, podobnie jak inne schrony, stał się miejscem, które po upadku reżimu stało się symbolem nie tylko strachu, ale także prób obrony władzy, która nigdy nie opuściła ręki dyktatora. Dziś, dzięki renowacji i udostępnieniu dla turystów, stanowi jedno z kluczowych miejsc, które pokazuje brutalność systemu i jego metody przetrwania.

Bunk’Art i Bunkier MSW to miejsca, które otwierają drzwi do przeszłości. To przestrzenie, które przechowują wspomnienia tamtych lat, oferując współczesnym pokoleniom szansę na naukę i refleksję nad historią, którą trudno zapomnieć. W tych bunkrach wciąż widać echo minionych czasów – zamkniętych, pełnych strachu, ale także oporu, który pozwolił Albanii wyjść z cienia dyktatury.

.

.

.

Bunk’Art 2
Street Abdi Toptani, Tiranë, Albania
.

czynne od poniedziałku do niedzieli:
09.30 – 20.00
https://bunkart.al/

.

Bilety 9 euro od osoby, brak zniżek

..

.

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin

 ..

.

Albania, Tirana, procedury lotniskowe i dojazd z lotniska do centrum

.

..

2026-03-12 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
CiekawostkiEuropaNajciekawsze szlaki piesze i rowerowe w Europie

50 niezwykłych miejsc w Europie

przez KlubowiczAdmin 2026-03-12
Napisane przez KlubowiczAdmin
niezwykłe miejsca w Europie

Poznaj 50 niezwykłych i mało znanych miejsc w Europie – od tajemniczych piramid w Polsce po podziemne miasta i zapomniane twierdze.

 

  Europa pełna jest miejsc, które zna cały świat – od Wieży Eiffla po Koloseum. Jednak prawdziwa magia podróżowania często zaczyna się tam, gdzie kończą się przewodniki masowej turystyki. W wielu regionach kontynentu istnieją miejsca niezwykłe, ale niemal nieobecne w rankingach popularnych atrakcji.

Są to zapomniane zamki, niezwykłe formacje skalne, podziemne miasta, tajemnicze budowle czy krajobrazy przypominające inne planety.

Oto 50 niezwykłych miejsc w Europie, które wciąż pozostają poza głównym nurtem turystycznym – a często są bardziej fascynujące niż najbardziej znane atrakcje.

 

niezwykłe miejsca w Europie

niezwykłe miejsca w Europie

 


niezwykłe miejsca Europy Środkowej

 

1. Piramida w Rapie – Polska

Tajemniczy grobowiec z 1811 roku zbudowany w formie egipskiej piramidy w mazurskim lesie. Konstrukcja została zaprojektowana tak, aby sprzyjać naturalnej mumifikacji ciał.

2. Zamek Niedzica – Polska

Gotycka twierdza nad Jeziorem Czorsztyńskim związana z legendą o inkaskim skarbie ukrytym przez potomków rebelii Tupaca Amaru.

3. Skalne Miasto Adršpach – Czechy

Labirynt monumentalnych skalnych wież i wąwozów tworzących jedno z najbardziej surrealistycznych miejsc Europy.

4. Kopalnia uranu w Jáchymovie – Czechy

Historyczne podziemia związane z wydobyciem uranu i dramatyczną historią obozów pracy.

5. Zamek Predjama – Słowenia

Twierdza zbudowana bezpośrednio w ścianie skalnej nad jaskinią krasową.

6. Turda Gorge – Rumunia

Spektakularny wapienny kanion o długości około 3 km i ścianach dochodzących do 300 metrów wysokości.

7. Kościół Pokoju w Świdnicy – Polska

Jedna z największych drewnianych świątyń Europy zbudowana bez użycia gwoździ.

8. Tokajskie piwnice winne – Węgry

Setki kilometrów tuneli wykutych w tufie wulkanicznym.

9. Zamek Devin – Słowacja

Malownicze ruiny nad ujściem Morawy do Dunaju.

10. Bańska Szczawnica – Słowacja

Historyczne miasto górnicze z systemem sztucznych jezior zbudowanych w XVI wieku.


niezwykłe miejsca Bałkanów

 

11. Blagaj Tekke – Bośnia i Hercegowina

Klasztor derwiszów zbudowany u źródła rzeki Buna pod ogromną ścianą skalną.

12. Kamienne miasto Gjirokastra – Albania

Osmańskie miasto z kamiennymi dachami wpisane na listę UNESCO.

13. Kanion rzeki Tara – Czarnogóra

Jeden z najgłębszych kanionów Europy.

14. Most Mehmeda Pašy – Višegrad

Kamienny most z XVI wieku nad Driną.

15. Monastyr Ostrog – Czarnogóra

Klasztor wbudowany w pionową ścianę skalną.

16. Shala River – Albania

Dolina nazywana „tajlandią Europy”.

17. Kravica Waterfalls – Bośnia i Hercegowina

Szerokie wodospady wśród gęstej roślinności.

18. Kamienne piramidy w Kuklicy – Macedonia Północna

Naturalne formacje przypominające kamienne postacie.

19. Jezioro Prespa – Albania/Grecja/Macedonia

Jedno z najstarszych jezior Europy.

20. Twierdza Berat – Albania

Miasto „tysiąca okien”.


niezwykłe miejsca Europy Zachodniej

 

21. Rocamadour – Francja

Średniowieczne sanktuarium zawieszone na pionowej skale.

22. Aveyron – Francja

Region pełen średniowiecznych wiosek.

23. Most Rakotz – Niemcy

Most tworzący idealny kamienny okrąg z odbiciem w wodzie.

24. Wioska Rupit – Hiszpania

Kamienna osada nad kanionem.

25. Albarracín – Hiszpania

Jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast Hiszpanii.

26. Setenil de las Bodegas – Hiszpania

Miasto, którego ulice biegną pod ogromnymi skałami.

27. Monsanto – Portugalia

Domy wciśnięte między gigantyczne głazy granitowe.

28. Giola Lagoon – Grecja

Naturalny skalny basen na wyspie Thassos.

29. Civita di Bagnoregio – Włochy

Miasteczko na skale nazywane „umierającym miastem”.

30. Grotta della Poesia – Włochy

Naturalny basen morski w Apulii.


niezwykłe miejsca północnej Europy

 

31. The Burren – Irlandia

Księżycowy krajobraz krasowy pełen rzadkich roślin.

32. Skellig Michael – Irlandia

Monastyczna wyspa z kamiennymi chatami mnichów.

33. Fingal’s Cave – Szkocja

Jaskinia bazaltowa przypominająca katedrę.

34. Isle of Staffa – Szkocja

Wyspa z kolumnami bazaltowymi.

35. Kjeragbolten – Norwegia

Gigantyczny głaz zaklinowany między skałami.

36. Røros – Norwegia

Miasto górnicze z drewnianą zabudową.

37. Aurlandsdalen – Norwegia

Jedna z najpiękniejszych dolin trekkingowych Skandynawii.

38. Kvitsøy – Norwegia

Mała wyspa z jednym z najmniejszych kościołów Norwegii.

39. Heddal Stave Church – Norwegia

Największy drewniany kościół klepkowy w kraju.

40. Saaremaa – Estonia

Wyspa z kraterami meteorytowymi Kaali.


niezwykłe miejsca wschodniej Europy

 

41. Hill of Crosses – Litwa

Wzgórze z dziesiątkami tysięcy krzyży.

42. Twierdza Kamieniec Podolski – Ukraina

Jedna z najbardziej spektakularnych twierdz Europy.

43. Podziemne miasto Naours – Francja

System podziemnych schronów z czasów średniowiecza.

44. Derinkuyu – Turcja

Podziemne miasto zdolne pomieścić tysiące mieszkańców.

45. Salina Turda – Rumunia

Kopalnia soli przekształcona w podziemny park turystyczny odwiedzany przez setki tysięcy osób rocznie.

46. Sighișoara – Rumunia

Średniowieczne miasto Drakuli.

47. Monastyr Voroneț – Rumunia

Słynny z niezwykłego „błękitu Voroneț”.

48. Biertan – Rumunia

Warowny kościół otoczony murami obronnymi.

49. Wielkie Błota Polesia – Polska/Białoruś/Ukraina

Jedne z największych bagien Europy.

50. Twierdza Srebrna Góra – Polska

Największa górska twierdza Europy.

Europa wciąż kryje ogromną liczbę niezwykłych miejsc, które pozostają poza głównym nurtem turystyki. Często są to miejsca o wyjątkowej historii lub niezwykłym krajobrazie – od podziemnych miast po skalne klasztory i zapomniane twierdze.

Dla podróżników szukających autentycznych doświadczeń właśnie takie miejsca stają się największym odkryciem podróży.

polecamy także

Największe kopalnie soli w Europie – przewodnik dla podróżników

 

Największe kopalnie soli w Europie - Salina Turda Rumunia

https://www.klubpodroznikow.com/najwieksze-kopalnie-soli-w-europie-dostepne-turystycznie/

 

 

opracowanie & foto Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

Albin Marciniak – podróżnik, fotoreporter i dziennikarz turystyczny, twórca portalu Klub Podróżników Śródziemie. Od wielu lat dokumentuje zamki, twierdze, podziemia turystyczne oraz górskie szlaki Europy. Autor licznych fotoreportaży i przewodników powstających na podstawie własnych wypraw. Inicjator Alei Podróżników, Odkrywców i Zdobywców w Krakowie oraz założyciel Fundacji Klubu Podróżników Śródziemie, promującej turystykę, ochronę przyrody i dziedzictwo kulturowe.

 

 

2026-03-12 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Podziemia turystyczne w Europie Underground in Europe

Największe kopalnie soli w Europie – przewodnik dla podróżników

przez Albin Marciniak 2026-03-11
Napisane przez Albin Marciniak
Największe kopalnie soli w Europie

   Podziemne kopalnie soli to jedne z najbardziej niezwykłych atrakcji turystycznych Europy. Od Polski przez Rumunię i Austrię po Niemcy i Hiszpanię – turystycznie udostępnione wyrobiska przyciągają setki tysięcy zwiedzających rocznie. Podziemne jeziora, monumentalne komory, kaplice wykute w soli oraz trasy rekreacyjne sprawiają, że każda z tych kopalni to unikalne doświadczenie łączące historię, kulturę i przygodę.

W tym artykule przedstawiamy wszystkie najważniejsze kopalnie soli dostępne turystycznie w Europie, w tym słynne Wieliczkę, Bochnia, Kłodawę, Turda, Hallstatt i wiele innych.

 

 

Największe kopalnie soli w Europie

Największe kopalnie soli w Europie

 

 

Największe kopalnie soli w Europie dostępne turystycznie

 

Polska

Kopalnia Soli Wieliczka

Jedna z najsłynniejszych kopalni soli na świecie i najchętniej odwiedzana. Działa od XIII wieku, wpisana na listę UNESCO, zachwyca monumentalnymi kaplicami, podziemnymi jeziorami i rzeźbami solnymi.

Adres: Daniłowicza 10, 32-020 Wieliczka, Polska

Dane techniczne:

  • Głębokość: 327 m
  • Liczba poziomów: 9
  • Długość wyrobisk: ponad 240 km
  • Liczba komór: ponad 2000

Atrakcje:

  • Kaplica św. Kingi
  • Podziemne jeziora i chodniki z rzeźbami solnymi
  • Muzea i sale koncertowe

 

 

Największe kopalnie soli w Europie - Kopalnia soli Wieliczka

Największe kopalnie soli w Europie – Kopalnia soli Wieliczka

 

 

Kopalnia Soli  Bochnia

Najstarsza kopalnia soli w Polsce, założona w 1248 r., współtworząca historyczne żupy solne wpisane na listę UNESCO.

Adres: Campi 15, 32-700 Bochnia, Polska

Dane techniczne:

  • Głębokość: 468 m
  • Liczba poziomów: 16
  • Długość tras turystycznych: ok. 4,5 km

Atrakcje:

  • Podziemna kolejka turystyczna
  • Zalane wyrobiska z łodziami
  • Komory rekreacyjne i sanatoryjne

 

Największe kopalnie soli w Europie - Kopalnia Bochnia

Największe kopalnie soli w Europie – Kopalnia Bochnia

 

 

Kopalnia Soli Kłodawa

Największa czynna kopalnia soli w Polsce, słynąca z różowej i niebieskiej soli. Udostępniona w autentycznych wyrobiskach górniczych.

Adres: Aleja 1000-lecia 2, 62-650 Kłodawa, Polska

Dane techniczne:

  • Rozpoczęcie eksploatacji: 1956 r.
  • Głębokość: kilkaset metrów
  • Trasa turystyczna: 2–3 km

Atrakcje:

  • Podziemne jeziora solankowe
  • Ekspozycje minerałów i sprzętu górniczego

 

Największe kopalnie soli w Europie - Kopalnia Soli Kłodawa

Największe kopalnie soli w Europie – Kopalnia Soli Kłodawa

 


Rumunia

Salina Turda

Spektakularna kopalnia soli w Transylwanii, przekształcona w podziemny park rozrywki i rekreacji z jeziorem, amfiteatrem i diabelskim młynem.

Adres: Str.Aleea Durgaului.7, Judet:, Aleea Durgăului 7, 401106 Turda, Rumunia

Dane techniczne:

  • Głębokość: 120 m
  • Wielkość komory Terezia: 90 m wysokości, średnica 87 m
  • Udostępnienie turystyczne: od 1992 r.

Atrakcje:

  • Podziemne jezioro z łodziami
  • Amfiteatr i platformy widokowe
  • Diabelski młyn

 

Największe kopalnie soli w Europie - Salina Turda Rumunia

Największe kopalnie soli w Europie – Salina Turda Rumunia

 

Slănic Prahova

Ogromna kopalnia soli, znana z monumentalnych komór do 90 m wysokości, wykorzystywana również w speleoterapii.

Adres: Str.Aleea Durgaului.7, Judet:, Aleea Durgăului 7, 401106 Turda, Rumunia

Dane techniczne:

  • Głębokość: 90 m
  • Długość wyrobisk: kilkaset metrów
  • Modernizacja: 2010 r.

Atrakcje:

  • Spacer monumentalnymi komorami
  • Instalacje sanatoryjne i rekreacyjne
  • Wystawy minerałów

 

Największe kopalnie soli w Europie - Rumunia

Największe kopalnie soli w Europie – Salina Rumunia

 

Praid Salt Mine

Kopalnia z dużymi komorami turystycznymi i podziemnym centrum rekreacyjnym.

Adres: Strada Minei 44, 537240 Praid, Rumunia

Dane techniczne:

  • Głębokość: 120 m
  • Liczba poziomów: 3–4
  • Powierzchnia komór turystycznych: ponad 2000 m²

Atrakcje:

  • Kaplica podziemna
  • Podziemne jeziora
  • Trasy spacerowe i sanatorium

 

Największe kopalnie soli w Europie - Salina Rumunia

Największe kopalnie soli w Europie – Salina Rumunia

 


Austria

Hallstatt Salt Mine

Najstarsza kopalnia soli na świecie, z historią wydobycia ponad 7000 lat.

Adres: Salzbergstraße 21, 4830 Hallstatt, Austria

Dane techniczne:

  • Głębokość: 200 m
  • Liczba poziomów: 21

Atrakcje:

  • Podziemne jezioro
  • Drewniane zjeżdżalnie górnicze
  • Platformy widokowe i rekonstrukcje historyczne

strona: salzwelten.at

Największe kopalnie soli w Europie

Największe kopalnie soli w Europie

 

Hallein / Dürrnberg Salt Mine

Kopalnia z czasów celtyckich, dziś muzeum i trasa turystyczna.

Adres: Ramsaustraße 3, 5422 Bad Dürrnberg, Austria

Dane techniczne:

  • Głębokość: 120 m
  • Liczba poziomów: 4

Atrakcje:

  • Podziemne łodzie i jeziora
  • Pokazy dawnych technik wydobycia

 

Największe kopalnie soli w Europie

Największe kopalnie soli w Europie

 

Altaussee Salt Mine

Kopalnia znana z ukrycia dzieł sztuki podczas II wojny światowej.

Adres: Lichtersberg 25, 8992 Altaussee, Austria

Dane techniczne:

  • Głębokość: 140 m
  • Liczba poziomów: 3–4
  • Trasa turystyczna: 2 km

Atrakcje:

  • Podziemne jezioro i łodzie
  • Ekspozycje historyczne

strona: salzwelten.at

 

Największe kopalnie soli w Europie

Największe kopalnie soli w Europie

 


Niemcy

Berchtesgaden Salt Mine

Najstarsza czynna kopalnia soli w Niemczech, działająca od średniowiecza.

Adres: Parkplatz Salzburger Straße 24 Gästeeinfahrt, Bergwerkstraße 83, 83471 Berchtesgaden, Niemcy

Dane techniczne:

  • Głębokość: 1–500 m
  • Trasa turystyczna: 1,5 km

Atrakcje:

  • Podziemna kolejka
  • Zjeżdżalnie górnicze
  • Podziemne jezioro

 

Największe kopalnie soli w Europie

Największe kopalnie soli w Europie

 

Merkers Adventure Mines

Kopalnia soli i potasu z trasą turystyczną do 500 m pod ziemią.

Adres: Zufahrtstraße 1, 36460 Krayenberggemeinde, Niemcy

Dane techniczne:

  • Głębokość: 500 m
  • Trasa turystyczna: 1 km

Atrakcje:

  • Podziemne sale i jeziora
  • Ekspozycje historyczne

 

Największe kopalnie soli w Europie

Największe kopalnie soli w Europie

 


Hiszpania

Cardona Salt Mountain

Dawna kopalnia soli w Katalonii, obecnie atrakcja turystyczna z muzeum.

Adres: Carr. de la Mina, 6, 08261 Cardona, Barcelona, Hiszpania

Dane techniczne:

  • Głębokość: do 100 m
  • Powierzchnia turystyczna: kilkaset m²

Atrakcje:

  • Muzeum górnictwa
  • Trasy spacerowe wokół góry solnej

 


 

TOP 10 Podziemnych Atrakcji Turystycznych Świata

 

TOP 10 Podziemnych Atrakcji Turystycznych Świata

 


opracowanie & foto Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

Albin Marciniak – podróżnik, fotoreporter i dziennikarz turystyczny, twórca portalu Klub Podróżników Śródziemie. Od wielu lat dokumentuje zamki, twierdze, podziemia turystyczne oraz górskie szlaki Europy. Autor licznych fotoreportaży i przewodników powstających na podstawie własnych wypraw. Inicjator Alei Podróżników, Odkrywców i Zdobywców w Krakowie oraz założyciel Fundacji Klubu Podróżników Śródziemie, promującej turystykę, ochronę przyrody i dziedzictwo kulturowe.

2026-03-11 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Afryka

Farma Krokodyli w Djerba Explore – atrakcja dla całej rodziny na wyspie Djerba

przez Redakcja 2026-03-11
Napisane przez Redakcja
Farma Krokodyli 3

  Farma Krokodyli w Djerba Explore Park na Tunezyjskiej wyspie Djerba.

Egzotyczna atrakcja dla dzieci i dorosłych – krokodyle nilowe, karmienie i muzeum Lalla Hadria w jednym miejscu.

 .
 Djerba to nie tylko plaże, słońce i błękitne morze. Na tej tunezyjskiej wyspie znajduje się jedna z najbardziej oryginalnych atrakcji – Farma Krokodyli, będąca częścią kompleksu Djerba Explore Park w pobliżu Muzeum Lalla Hadria. To największe tego typu miejsce w regionie, gdzie żyje ponad 400 krokodyli nilowych sprowadzonych z Madagaskaru. Oprócz podziwiania tych imponujących gadów z bliska, odwiedzający mają okazję zobaczyć karmienie krokodyli, poznać ich środowisko życia oraz połączyć wizytę z odkrywaniem bogatej kultury i sztuki północnej Afryki w sąsiednim muzeum. To obowiązkowy punkt dla każdego, kto odwiedza Djerbę!

 Farma Krokodyli 3

 

Na wyspę Dżerba można dolecieć z Warszawy i Katowic a lot trwa do 3 godzin. 300 dni w roku świeci słońce a temperatura morza nawet poza sezonem, jest wyższa niż Bałtyku w najcieplejszym okresie.

 

 Farma Krokodyli 14

 

Zęby nawet takiego malca są już bardzo niebezpieczne. Dlatego każdorazowy pokaz i możliwość wzięcia do ręki, to zabezpieczenie przez kłapnięciem rzędem kłów ostrych jak szpilki.

 

 Farma Krokodyli 1

Route Touristique de Midoun | Park Djerba Explore, Midoun,
Wyspa Dżerba 4116, Tunezja

wwwdjerbaexplore.com

 

 Farma Krokodyli 2

 

 Farma Krokodyli 5

 

 Farma Krokodyli 6

 

 Farma Krokodyli 7

 

 Farma Krokodyli 9

 

 Farma Krokodyli 10

 

 Farma Krokodyli 11

 

 Farma Krokodyli 12

 

 Farma Krokodyli 13

 

 Farma Krokodyli 15

 

 Farma Krokodyli 16

 .

.

opracowanie & foto: Albin Marciniak

fotoreporter, podróżnik i dziennikarz specjalizujący się w eksploracji turystycznych podziemi. Twórca Klubu Podróżników „Śródziemie” i projektu „Czyste Tatry”.

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

.

Farma Krokodyli na Tunezyjskiej wyspie Djerba

2026-03-11 0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • …
  • 299

Archiwa

  • marzec 2026
  • luty 2026
  • styczeń 2026
  • grudzień 2025
  • listopad 2025
  • październik 2025
  • wrzesień 2025
  • sierpień 2025
  • lipiec 2025
  • czerwiec 2025
  • maj 2025
  • kwiecień 2025
  • marzec 2025
  • luty 2025
  • styczeń 2025
  • grudzień 2024
  • listopad 2024
  • październik 2024
  • wrzesień 2024
  • sierpień 2024
  • lipiec 2024
  • czerwiec 2024
  • maj 2024
  • kwiecień 2024
  • marzec 2024
  • luty 2024
  • styczeń 2024
  • grudzień 2023
  • listopad 2023
  • październik 2023
  • wrzesień 2023
  • sierpień 2023
  • lipiec 2023
  • czerwiec 2023
  • maj 2023
  • kwiecień 2023
  • marzec 2023
  • luty 2023
  • styczeń 2023
  • grudzień 2022
  • listopad 2022
  • październik 2022
  • wrzesień 2022
  • sierpień 2022
  • lipiec 2022
  • czerwiec 2022
  • maj 2022
  • kwiecień 2022
  • marzec 2022
  • luty 2022
  • styczeń 2022
  • grudzień 2021
  • listopad 2021
  • październik 2021
  • wrzesień 2021
  • sierpień 2021
  • lipiec 2021
  • czerwiec 2021
  • maj 2021
  • kwiecień 2021
  • marzec 2021
  • luty 2021
  • styczeń 2021
  • grudzień 2020
  • listopad 2020
  • październik 2020
  • wrzesień 2020
  • sierpień 2020
  • lipiec 2020
  • czerwiec 2020
  • maj 2020
  • kwiecień 2020
  • marzec 2020
  • luty 2020
  • styczeń 2020
  • grudzień 2019
  • listopad 2019
  • październik 2019
  • wrzesień 2019
  • sierpień 2019
  • lipiec 2019
  • czerwiec 2019
  • maj 2019
  • kwiecień 2019
  • marzec 2019
  • luty 2019
  • styczeń 2019
  • grudzień 2018
  • listopad 2018
  • październik 2018
  • wrzesień 2018
  • sierpień 2018
  • lipiec 2018
  • czerwiec 2018
  • maj 2018
  • kwiecień 2018
  • marzec 2018
  • luty 2018
  • styczeń 2018
  • grudzień 2017
  • listopad 2017
  • październik 2017
  • wrzesień 2017
  • sierpień 2017
  • lipiec 2017
  • czerwiec 2017
  • maj 2017
  • kwiecień 2017
  • marzec 2017
  • luty 2017
  • styczeń 2017
  • grudzień 2016
  • listopad 2016
  • październik 2016
  • wrzesień 2016
  • sierpień 2016
  • lipiec 2016
  • czerwiec 2016
  • maj 2016
  • kwiecień 2016
  • marzec 2016
  • luty 2016
  • styczeń 2016
  • grudzień 2015
  • listopad 2015
  • październik 2015
  • wrzesień 2015
  • sierpień 2015
  • lipiec 2015
  • czerwiec 2015
  • maj 2015
  • kwiecień 2015
  • marzec 2015
  • luty 2015
  • styczeń 2015
  • grudzień 2014
  • listopad 2014
  • październik 2014
  • wrzesień 2014
  • sierpień 2014
  • lipiec 2014
  • czerwiec 2014
  • maj 2014
  • kwiecień 2014
  • marzec 2014
  • luty 2014
  • styczeń 2014
  • grudzień 2013
  • listopad 2013
  • październik 2013
  • wrzesień 2013
  • sierpień 2013
  • lipiec 2013
  • czerwiec 2013
  • maj 2013
  • kwiecień 2013
  • marzec 2013
  • luty 2013
  • styczeń 2013
  • grudzień 2012
  • listopad 2012
  • październik 2012
  • wrzesień 2012
  • sierpień 2012
  • lipiec 2012
  • czerwiec 2012
  • maj 2012
  • kwiecień 2012
  • marzec 2012
  • luty 2012
  • styczeń 2012
  • grudzień 2011
  • listopad 2011
  • październik 2011
  • wrzesień 2011
  • sierpień 2011
  • lipiec 2011
  • czerwiec 2011
  • maj 2011
  • kwiecień 2011
  • marzec 2011
  • luty 2011
  • styczeń 2011
  • grudzień 2010
  • listopad 2010
  • październik 2010
  • wrzesień 2010
  • sierpień 2010
  • lipiec 2010
  • czerwiec 2010
  • maj 2010
  • kwiecień 2010
  • marzec 2010
  • luty 2010
  • styczeń 2010
  • grudzień 2009
  • listopad 2009
  • październik 2009
  • wrzesień 2009
  • sierpień 2009
  • lipiec 2009
  • czerwiec 2009
  • maj 2009
  • kwiecień 2009
  • styczeń 2009
  • listopad 2008
  • październik 2008

Kategorie

  • Administracyjna
  • Afryka
  • Akcje eko
  • Aktualności
  • Aktualności inne
  • Albania
  • Aleja Podróżników
  • Ameryka Północna
  • Ameryka Południowa
  • Ameryka Środkowa i Karaiby
  • Artykuły testowe
  • Australia i Oceania
  • Austria
  • Azja
  • Bez kategorii
  • Biegi
  • BUŁGARIA
  • Chorwacja
  • Ciekawostki
  • Cykliczne Spotkania Podróżników
  • CZARNOGÓRA
  • Czechy
  • Czyste Góry Czyste Szlaki
  • Czyste Tatry
  • Czyste Tatry
  • Dania
  • Dolny Śląsk
  • Europa
  • Festiwale
  • Filmy
  • Francja
  • Góry
  • HISZPANIA
  • HOLANDIA
  • Konkurs Fotograficzny
  • Konkursy
  • Konkursy inne
  • Korona
  • Kościoły i obiekty sakralne
  • KOSOWO
  • Książka
  • Kuchnia
  • Kuchnie świata
  • Kujawsko-pomorskie
  • LITWA
  • Łódzkie
  • Lotniska i powietrze
  • Lubelskie
  • Lubuskie
  • LUKSEMBURG
  • MACEDONIA
  • Małopolskie
  • Malta
  • Materiał zewnętrzny
  • Miasta
  • Miejsca wyjątkowe
  • Muzea
  • Najciekawsze szlaki piesze i rowerowe w Europie
  • Newsy
  • NIEMCY
  • NORWEGIA
  • Opolskie
  • Parowozownie
  • Podkarpackie
  • Podlaskie
  • Podziemia
  • Podziemia
  • Podziemia turystyczne w Europie Underground in Europe
  • Polecamy
  • Polska
  • Pomorskie
  • Portugalia
  • PRACE KONKURSOWE POLSKA
  • PRACE KONKURSOWE ŚWIAT
  • Projekt 4 Pory Roku
  • Projekt Mali Melomani
  • Projekt Mali Melomani II
  • Recenzje sprzętu
  • Reklama
  • Robocze inne
  • ROSJA
  • Rower
  • Różne media
  • Rumunia
  • Schroniska
  • SERBIA
  • Skanseny w Polsce
  • Śląskie
  • Slowacja
  • Slowenia
  • Spływy kajakowe
  • Spotkania autorskie
  • Spotkania, zloty, imprezy podróżników
  • Sprzęt
  • Świat
  • Świętokrzyskie
  • SZWAJCARIA
  • Tanie loty
  • Tatromaniak
  • Testy sprzętu
  • Twierdze i Forty
  • Ukraina
  • unesco
  • Via Adriatica Trail
  • Warmińsko-mazurskie
  • Warsztaty i plenery fotograficzne
  • WĘGRY
  • WIELKA BRYTANIA
  • Wielkopolskie
  • WŁOCHY
  • Woda
  • Wspomnienia z podróży
  • Wystawy
  • Wywiady
  • Zabytki sakralne
  • Zachodniopomorskie
  • Zamki i pałace
  • Zostań w domu nie odwołuj

Obserwuj nas

Top Selling Multipurpose WP Theme

Ostatnie posty

  • Grota Mechowska – największa osobliwość przyrody na Niżu Europejskim

    2026-03-22
  • Jeziora Plitwickie – fenomen przyrodniczy w Chorwacji

    2026-03-22
  • krokusy w Tatrach – gdzie można podziwiać szafrany spiskie?

    2026-03-22
  • Park Gródek Polskie Malediwy w Jaworznie

    2026-03-21
  • Opole nie tylko na weekend – kameralne miasto otoczone zielenią.

    2026-03-21
  • Najpiękniejsze jaskinie Słowacji udostępnione turystycznie

    2026-03-21

Kanał społecznościowy

Kanał społecznościowy

Wybór redaktorów

zamek Drakuli w Poenari

2016-01-25

Rezerwat Groapa Ruginoasa, Góry Bihor w Rumunii

2022-08-06

Zamek – Twierdza Rupea w Rumunii

2022-08-09

Rezerwat Cheile Turzii – wąwóz Turda

2024-01-23

Zamek Drakuli w Hunedoarze w Rumunii

2024-03-03

Klub Podróżników Śródziemie

Ogólnopolski portal podróżniczy poświęcony odkrywaniu Polski i świata. Od znanych miast i zabytków, przez górskie szlaki i podziemia, po miejsca nieoczywiste i zapomniane.

Rzetelne relacje, autorskie przewodniki oraz praktyczne wskazówki dla turystów, pasjonatów historii i miłośników aktywnego podróżowania.

Odkrywaj świat z nami – świadomie, krok po kroku i z pasją.

Ciekawe w województwach

    • Dolnośląskie
    • Kujawsko-pomorskie
    • Lubelskie
    • Lubuskie
    • Łódzkie
    • Małopolskie
    • Mazowieckie
    • Opolskie
    • Podkarpackie
    • Podlaskie
    • Pomorskie
    • Śląskie
    • Świętokrzyskie
    • Warmińsko-mazurskie
    • Wielkopolskie
    • Zachodniopomorskie
dhosting

Polecane

Grota Mechowska – największa osobliwość przyrody na Niżu Europejskim
Jeziora Plitwickie – fenomen przyrodniczy w Chorwacji
krokusy w Tatrach – gdzie można podziwiać szafrany spiskie?
Park Gródek Polskie Malediwy w Jaworznie

Ostatnio dodane

Grota Mechowska – największa osobliwość przyrody na Niżu Europejskim
Jeziora Plitwickie – fenomen przyrodniczy w Chorwacji
krokusy w Tatrach – gdzie można podziwiać szafrany spiskie?
Park Gródek Polskie Malediwy w Jaworznie
Facebook Twitter Youtube Linkedin Envelope Rss

klubpodroznikow.com – Copyright & Copy 2025/26

Created by Konfig.Info

  • Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Fundacja Aleja Podróżników
  • Forum
  • Relacje
    • Europa
    • Polska
    • Świat
  • Sprzęt
    • Recenzje sprzętu
    • Testy sprzętu
  • Książka
  • Kontakt
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat
  • Home
Klub Podróżników – Śródziemie – portal podróżniczy | Polska, Europa, Świat

Wybór redaktorów

  • Sighișoara miasto w środkowej Rumunii w Siedmiogrodzie

    2026-02-02
  • Góry solne w Rumunii – Muntele de sare

    2026-02-01
  • Droga Transfogaraska w Rumunii

    2025-09-17
  • Wulkany błotne w Rumunii, wyjątkowy rezerwat przyrody

    2024-08-20
  • Jaskinia Meziad, Peşteră

    2024-08-20
  • Kopalnia soli Salina Turda w Rumunii

    2024-08-17
@2021 - All Right Reserved. Designed and Developed by PenciDesign
Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celu zapewnienia prawidłowego działania serwisu oraz analiz ruchu. Zobacz politykę prywatności .