wtorek, 3 listopada, 2026
Copyright 2025 - All Right Reserved
Schroniska górskie w Polsce

Schronisko Górskie Dom Śląski

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja
Schronisko Górskie Dom Śląski pod Śnieżką 2
 Turystyczne schronisko górskie w Sudetach w paśmie Karkonoszy położone na wysokości 1400 m n.p.m.  Schronisko położone jest w Karkonoszach we wschodniej części Równi pod Śnieżką na Przełęczy pod Śnieżką przy granicy czesko-polskiej (jest to najwyżej położone schronisko w Sudetach Polskich). W pobliżu schroniska zachował się fragment tundry norweskiej z charakterystycznym niskim trzy centymetrowym wrzosem. Torfowiska na Równi po Śnieżką, nieopodal schroniska, należą do najwspanialszych w Europie. Obok schroniska znajdowało się turystyczne przejście graniczne.

Schronisko Górskie „Dom Śląski”  na Równi Pod Śnieżką dysponuje miejscami noclegowymi w pokojach 2,3,4,5,6, osobowych. W sumie obiekt posiada 72 miejsca noclegowe.

Schronisko Górskie Dom Śląski pod Śnieżką 2

Schronisko Górskie „Dom Śląski”
ul. Na Śnieżkę
58-550 Karpacz Górny
tel. 75 612 67 00 lub
tel. 75 753 52 90
http://www.domslaski.pl

szlaki przebiegające obok schroniska:
 niebieski – prowadzący z Karpacza przez Śląski Grzbiet na Śnieżkę
 czarny – prowadzący z Karpacza przez Kopę na Śnieżkę
 czerwony – prowadzący ze Szklarskiej Poręby przez Szrenicę na Śnieżkę – Droga Przyjaźni Polsko-Czeskiej
 czerwony – prowadzący z Przełęczy pod Śnieżką przez Kocioł Łomniczki od Karpacza.
 niebieski – prowadzący z Przełęczy pod Śnieżką na czeską stonę Karkonoszy do Harrachova.
niebieski prowadzący z Peca pod Śnieżką do Szpindlerowego Młyna (czeski)
Od dolnej stacji wyciągu na Kopę, kolejką na górną stację oraz spacer ok. 20 minut w stronę Śnieżki.
Od dolnej stacji wyciągu na Kopę czarnym szlakiem turystycznym – ok. 1,5h.
Od Świątyni Wang niebieskim szlakiem turystycznym poprzez Samotnię i Strzechę Akademicką – ok.3,5h.
Od skoczni Orlinek czerwonym szlakiem turystycznym poprzez Kocioł Łomniczki – ok.2h
Od Przełęczy Okraj czerwonym szlakiem turystycznym poprzez Sowią Przełęcz i Śnieżkę – ok.2,5h
Od czeskiego schroniska Lucni Bouda niebieskim szlakiem turystycznym – ok.35 min
Schronisko Górskie Dom Śląski pod Śnieżką 1
Schronisko Górskie Dom Śląski pod Śnieżką 3
Schronisko Górskie Dom Śląski pod Śnieżką 4
Schronisko Górskie Dom Śląski 1
Schronisko Górskie Dom Śląski 2
Schronisko Górskie Dom Śląski 3
Schronisko Górskie Dom Śląski 4
Schronisko Górskie Dom Śląski 5
Schronisko Górskie Dom Śląski 6
Schronisko Górskie Dom Śląski 7
SCHRONISKA GÓRSKIE W POLSCE wykaz
Views: 497
0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
Schroniska górskie w Polsce

Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak w Tatrach Zachodnich

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja
   Schronisko turystyczne znajdujące się na Małej Polance Ornaczańskiej w górnej części Doliny Kościeliskiej w Tatrach Zachodnich na wysokości 1100 m n.p.m., na terenie należącym dawniej do Hali Ornak. Schronisko posiada 48 miejsc noclegowych w pokojach 2-, 3-, 4-, 6-, 8- osobowych.

Schronisko Ornak jest doskonałym punktem wypadowym na całe Tatry Zachodnie, a zwłaszcza na grań Czerwonych Wierchów, Grań Ornaku, Strarobociański Wierch. Przez Iwaniacką Przełęcz najszybciej przedostać się do Doliny Chochołowskiej.

Ze Schroniska można wyruszyć na zwiedzanie jaskiń Doliny Kościeliskiej: Mylnej, Mroźnej, Raptawickiej oraz zawitać do mistycznego świata legend, których scenerią jest Wąwóz Kraków. Można również wybrać się na niedługi spacer do Smreczyńskiego Stawu, który może być nazwany brylancikiem Tatr zachodnich poprzez swoje usytuowanie i otoczenie niepowtarzalnym pejzażem.

szlaki

– zielony z Kir dnem Doliny Kościeliskiej do schroniska, a stąd dalej Doliną Tomanową do Rozdroża w Tomanowej, na Chudą Przełączkę i Ciemniak w Czerwonych Wierchach.
Czas przejścia z Kir do schroniska: 1:40 h, ↓ 1:35 h

Czas przejścia ze schroniska do Rozdroża w Tomanowej: 1:30 h, ↓ 1:10 h

– żółty przez Wielką Polanę Ornaczańską i Iwanowską Dolinkę na Iwaniacką Przełęcz. Czas przejścia: 1:15 h, ↓ 50 min
– czarny do Smreczyńskiego Stawu. Czas przejścia: 30 min, ↓ 20 min

Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 14

W parterowej części schroniska znajduje się drewniana sala jadalna, bufet, recepcja oraz kuchnia połączona z wydawaniem posiłków. Kominek rozpalany drewnem obok stylizowany barek, który swoistym klimatem pomoże turystom poczuć niezwykły nastrój, klimat i dzieje dawnej Doliny Kościeliskiej, kopalni srebra i rudy metali oraz poszukiwaczy skarbów. Goście mogą skorzystać z przestrzennej sali wypoczynkowej z biblioteczką. Do ich dyspozycji w podziemiach schroniska przygotowana została kuchnia turystyczna oraz suszarnia na mokrą odzież. Tutaj też znajdują się łazienki z natryskami.

 Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 1

Grzegorz i Anna Gąsienica Daniel – są od roku 1996 dzierżawcami schroniska Na Hali Ornak. Wcześniej przez 5 lat prowadzili ten obiekt z ojcem Anny, Józefem Krzeptowskim, wieloletnim dzierżawcą Schronisk PTTK w Roztoce, w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, Włosienicy, Ornaku i obecnie Schroniska W Chochołowskiej. Grzegorz i Anna Gąsienica Daniel kultywują tradycję gazdowania w tatrzańskich schroniskach PTTK również po swoich przodkach Marii i Andrzeju Krzeptowskich.

telefon: +48 0182070520 ,+48695-530-813.
http://schronisko-ornak.pl/
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 2
Pierwszym obiektem turystycznym w Dolinie Kościeliskiej była altana turystyczna zbudowana przez Towarzystwo Tatrzańskie w 1875 r. przy Lodowym Źródle w pobliżu polany Stare Kościeliska. Drugą altanę Towarzystwo Tatrzańskie zbudowało na Polanie Smytniej w 1892 r., obok krzyża Wincentego Pola, trzecią w 1896 r. nad brzegiem Stawu Smreczyńskiego. Niestety z biegiem lat wszystkie trzy budynki uległy zniszczeniu.
Pierwszym schroniskiem turystycznym stał się w 1909 r. duży szałas pasterski na Polanie Pysznej wydzierżawiony przez Sekcję Narciarską TT od Zarządu Dóbr hr. Zamoyskiego. Zostało ono przebudowane w latach 1910 -1911, w kolejnych latach prowadzono takie prace modernizacyjne jeszcze kilkakrotnie. W czasie II wojny światowej dawało schronienie partyzantom radzieckim i kurierom tatrzańskim w drodze na Węgry. Schronisko uległo zniszczeniu w 1945 r. w czasie walk Niemców z partyzantami.
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 3
Po wojnie na Małej Polanie Ornaczańskiej zbudowano schronisko, które do dziś służy turystom. Jest to piękny budynek, utrzymany w stylu nowozakopiańskim, projektu Anny Górskiej. Uroczystego otwarcia schroniska dokonano 8 sierpnia 1948 r. W 1973 r. odsłonięto w schronisku tablicę pamiątkową Walerego Goetela, działacza ochrony przyrody, prezesa PTT, a potem Komisji Turystyki Górskiej PTTK.
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 4

Izba Muzeum pierwszego schroniska

Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 5
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 6
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 7
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 8
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 9

 

Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 11
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 13
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 15
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 18
Schronisko Górskie PTTK na Hali Ornak 17
opracowanie & foto Albin Marciniak

Wykaz schronisk górskich w Polsce

SCHRONISKA GÓRSKIE W POLSCE wykaz

Views: 818
0 komentarze/y
2 FacebookTwitterPinterestEmail
Reklama

Box dachowy 500 l – idealny wybór na rodzinne wyjazdy i wyprawy sportowe

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja
Box dachowy 500 l – idealny wybór na rodzinne wyjazdy i wyprawy sportowe

Organizując długi wyjazd wakacyjny, zimowe ferie czy rodzinną podróż na drugi koniec Europy, wielu kierowców zderza się z problemem ograniczonej przestrzeni w bagażniku auta. Zapakowanie sprzętu narciarskiego, wózka dziecięcego, namiotów czy kilku walizek bywa wówczas sporym wyzwaniem logistycznym. Doskonałym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest box dachowy 500 l, który szybko powiększa przestrzeń ładunkową.

box dachowy 500 l

 

Doskonałym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest box dachowy 500 l, który szybko powiększa przestrzeń ładunkową.

Dlaczego warto wybrać box dachowy 500 l?

Opłaca się wybrać box dachowy 500 l z uwagi na jego uniwersalność oraz komfort użytkowania. Box dachowy tej wielkości reprezentuje najbardziej uniwersalny segment pojemnościowy na rynku:

  • pojemność dostosowana do potrzeb rodziny – 500 litrów przestrzeni ładunkowej pozwala na swobodne spakowanie sprzętu biwakowego, wózka dziecięcego, a także od 4 do nawet 6 dużych walizek podróżnych;
  • długość odpowiednia do przewozu nart – wybrane modele o długości około 190–210 cm umożliwiają bezproblemowy transport kilku par nart lub desek snowboardowych wraz z kijami i butami;
  • ochrona przed czynnikami atmosferycznymi – wykonany z trwałego tworzywa ABS lub HDPE kufer zabezpiecza zawartość przed ulewnym deszczem, pyłem, śniegiem czy promieniami UV;
  • komfort i porządek w kabinie – przeniesienie nieporęcznych gabarytów na dach znacząco poprawia wygodę pasażerów podróżujących na tylnej kanapie pojazdu.

Jak dopasować box dachowy 500 l do konkretnego samochodu i belek bazowych?

Wybór odpowiedniego kufra dachowego wymaga weryfikacji wymiarów auta, konstrukcji dachu oraz parametrów belek bazowych. Aby montaż przebiegł bezproblemowo, warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii technicznych.

Wymiary i konstrukcja pojazdu

Przed zakupem zmierz długość dachu swojego samochodu. Box nie powinien mocno wystawać poza przednią krawędź szyby, aby nie stwarzać dodatkowego oporu powietrza i nie ograniczać pola widzenia kierowcy. Bardzo ważne jest również zachowanie co najmniej 5 cm odstępu między tylną częścią boxu a w pełni otwartą klapą bagażnika (szczególnie w autach typu kombi, hatchback i SUV). Zwróć również uwagę na obecność anteny dachowej.

Nośność dachu i masa zestawu

W instrukcji obsługi pojazdu sprawdź dopuszczalne obciążenie dynamiczne dachu podane przez producenta – w samochodach osobowych wynosi ono zazwyczaj od 50 do 100 kg.

Jak wyliczyć wagę dopuszczalnego ładunku?

maksymalna masa ładunku = dopuszczalna nośność dachu − masa pustego boxu (ok. 15–24 kg) − masa belek bazowych (ok. 3–5 kg)

Systemy mocowania stosowane w boxach dachowych 500 l

Wygoda i czas montażu zależą w głównej mierze od zastosowanego systemu mocowania do belek bazowych. W boxach o pojemności 500 l stosuje się przede wszystkim trzy rozwiązania:

  • systemy szybkiego montażu (typu Quick-Fix/Master-Fit) – wykorzystują mechanizm zaciskowy sterowany za pomocą pokrętła lub dźwigni umieszczonej wewnątrz boxu. Pozwalają na montaż w ciągu 5–10 minut, nie wymagają użycia jakichkolwiek narzędzi;
  • adaptery T-Slot (do rowka T) – stworzone do aluminiowych belek aerodynamizowanych z rowkiem montażowym. Zapewniają bardzo estetyczny wygląd, niską powierzchnię oporu oraz wysoką stabilność;
  • obejmy U-Bolt (cybanty) – tradycyjne rozwiązanie obejmujące belkę od dołu i dokręcane motylkami od wewnątrz. Cechuje je wysoka uniwersalność. Opcja ta pasuje do większości belek stalowych o profilu prostokątnym.

Jak box dachowy wpływa na komfort jazdy i zużycie paliwa?

Każdy boks dachowy wpływa na aerodynamikę pojazdu, zmieniając jego współczynnik oporu powietrza. Co można zrobić, aby zminimalizować ten wpływ podczas podróży?

  • Spalanie: przy prędkościach autostradowych (120–130 km/h) zużycie paliwa wyraźnie rośnie. Utrzymywanie umiarkowanej prędkości pozwala obniżyć ten wskaźnik.
  • Hałas: nowoczesne boxy o opływowym, obniżonym profilu redukują zawirowania powietrza. Warto wybierać modele wyposażone w dyfuzory powietrza w dolnej części obudowy.
  • Ciężar i środek ciężkości: dodatkowy ładunek na dachu podnosi środek ciężkości auta. Wpływa to na lekki przechył na zakrętach oraz większą wrażliwość na boczne podmuchy wiatru na otwartych przestrzeniach.
  • Podróżuj z głową: po zakończeniu urlopu i demontażu bagażu zdejmij box z dachu – jazda z pustym kufrem bez potrzeby zbędnie podnosi zużycie paliwa.

Bezpieczeństwo, atesty i eksploatacja

Bezpieczeństwo transportu bagażu na dachu bazuje na stabilnym montażu oraz przestrzeganiu norm jakościowych. Wybierając box dachowy 500 l z oferty Inter Pack, masz pewność, że produkt przeszedł rygorystyczne testy zderzeniowe City Crash, a także że posiada niezbędne certyfikaty, takie jak TÜV/GS.

Wskazówki dotyczące prawidłowej eksploatacji

  • Zabezpieczenie bagażu: zawsze mocuj walizki i narty wewnątrz boxu za pomocą pasów wewnętrznych, aby uniknąć przemieszczania się ładunku podczas awaryjnego hamowania.
  • Centralny zamek: wybieraj modele wyposażone w ryglowanie wielopunktowe oraz zamek centralny, który uniemożliwia wyjęcie kluczyka, gdy któraś z klamer nie została prawidłowo zamknięta.
  • Regularna kontrola: skontroluj stan dokręcenia mocowań po przejechaniu pierwszych 50–100 km, a następnie wykonuj inspekcję co kilkaset kilometrów podczas dłuższych tras.

Konserwacja i przechowywanie boxu dachowego

Prawidłowa pielęgnacja wydłuża żywotność boxu dachowego, zapewniając nawet do 7–10 lat bezproblemowej eksploatacji. Jak więc prawidłowo dbać o box dachowy?

  • Czyszczenie: używaj wody z łagodnym szamponem samochodowym. Unikaj agresywnych rozpuszczalników i preparatów ściernych, które mogą uszkodzić powłokę chroniącą przed promieniowaniem UV.
  • Konserwacja uszczelek i zamków: co 3–6 miesięcy zabezpieczaj gumowe uszczelki preparatem silikonowym, a do wkładek zamków stosuj smar grafitowy lub odpowiedni konserwant.
  • Przechowywanie: poza sezonem przechowywuj boks w suchym miejscu (w temperaturze 5–25°C), z dala od bezpośredniego nasłonecznienia. Do przechowywania w garażu doskonale sprawdzają się specjalne uchwyty ścienne lub podwieszane pod sufitem windy.

Podsumowanie

Box dachowy 500 l to wszechstronne i niezwykle funkcjonalne rozwiązanie, które zmienia komfort podróżowania całej rodziny. Sprawdź bogatą ofertę Inter Pack, wybierz model idealnie dopasowany do swojego samochodu i ciesz się podróżą bez względu na to, czy czeka Cię długa trasa, czy szybka przejażdżka!

Views: 38
0 komentarze/y
1 FacebookTwitterPinterestEmail
Afryka

Tis Abay – tam, gdzie Nil Błękitny dymi. Niezwykły wodospad Etiopii

przez Zbigniew Sujak
Napisane przez Zbigniew Sujak
Wodospad Tis Abay w Etiopii

  Etiopia już nieraz zaskoczyła mnie swoim pięknem. Myślałem, że powoli się do tego przyzwyczajam. Wystarczyło jednak wyjść na zbocze nad wodospadami Tis Abay, żeby znów stanąć z niedowierzaniem. Nie byłem gotowy na taki widok.

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Jechaliśmy długo. Za oknami terenówki przesuwały się wioski, a szutrowe drogi skutecznie spowalniały podróż. Tak przemierzaliśmy znaczną część Etiopii — samochodami, które dobrze radziły sobie tam, gdzie asfalt był tylko wspomnieniem. W końcu dotarliśmy do miejscowości Tis Abay. Dalej ruszyliśmy pieszo.

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Nasza trasa prowadziła przez stary kamienny most, nazywany portugalskim. Jego początki sięgają XVII wieku i czasów obecności portugalskich misjonarzy w Etiopii. W historycznych relacjach pojawia się również budowniczy przybyły z Diu w Indiach. Przeprawę później przebudowywano, ale do dziś pozostaje ona częścią drogi ku wodospadom.

Za mostem zaczęło się podejście. Szliśmy pod górę, aż ze zbocza odsłoniła się panorama, dla której warto było pokonać każdy kilometr tej drogi. Przed nami spadały potężne strumienie wody, wokół rozciągała się otwarta przestrzeń, a daleko w tle piętrzyły się góry. Podczas naszej wizyty widzieliśmy trzy wyraźne kaskady. Największa przyciągała wzrok siłą spadającej wody i tęczą, która zdawała się nie znikać sprzed jej czoła.

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Wodospad Nilu Błękitnego znany jest również jako Tis Isat — „woda, która dymi”. Patrząc na unoszącą się mgłę wodną, nie potrzebowałem dalszego wyjaśnienia tej nazwy. Rzeka spada tu z wysokości około 40–45 metrów, a rozpylona woda w słońcu tworzy tęczę. Natura naprawdę nie potrzebowała żadnego podkolorowania.

Chciałem uchwycić ten krajobraz także dronem. W pobliżu znajdowała się jednak infrastruktura elektrowni wodnej i stacjonowało wojsko. Zachowałem ostrożność: podczas tej wizyty ograniczyłem lot do 30 metrów i nie kierowałem kamery na elektrownię. Nie chciałem ryzykować utraty sprzętu ani sprawdzać, jak długo musiałbym tłumaczyć swoje zamiary.

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Żeby podejść bliżej głównej kaskady, przeszliśmy jeszcze przez most wiszący. Właśnie tam spotkaliśmy mężczyznę grającego na flecie. Jego melodia, huk wodospadu i otaczający krajobraz stworzyły atmosferę, którą pamiętam równie mocno jak sam widok. Potem mogliśmy już stanąć pod wodospadem i zrobić upragnione zdjęcia.

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Po mniej więcej półgodzinnym postoju ruszyliśmy w górę rzeki. Przeprawa lokalną łódką na drugi brzeg zamknęła naszą pieszą pętlę i pozwoliła wrócić do wioski.

Kiedy jechaliśmy z Dariuszem ku następnej przygodzie, huk wody wciąż brzmiał mi w uszach. Etiopia znowu mnie pokonała — skalą przestrzeni i pięknem, którego żadne zdjęcie nie potrafi w pełni oddać. Dla mnie Tis Abay pozostaje jednym z najpiękniejszych wodospadów Afryki.

Tekst i zdjęcia: Zbigniew Sujak

 

Obejrzyj film na YouTube: Tis Abay — wodospad Nilu Błękitnego

Tis Abay — lokalizacja wodospadu w Google Maps

Zdjęcia powstały w ramach projektu „Etiopia”, realizowanego wspólnie z Dariuszem Voyagerem. Z kamerą i dronem poznawaliśmy lokalne społeczności oraz kraj pełen kontrastów — od gorących pustynnych przestrzeni po zielone, żyzne tereny rolnicze. Ważną częścią wyprawy było również odkrywanie starożytnego dziedzictwa etiopskiego chrześcijaństwa. Strona Dariusza Voyagera: www.dariuszvoyager.com

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

 

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Wodospad Tis Abay w Etiopii

Views: 54
0 komentarze/y
1 FacebookTwitterPinterestEmail
Lotniska i powietrzeRóżne media

Ryanair zmienia zasady nadawania bagażu

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja
Ryanair zmienia zasady nadawania bagażu

   Pasażerowie Ryanair nadający bagaż rejestrowany będą musieli zgłosić się do punktu jego nadania najpóźniej 60 minut przed planowanym odlotem. Od 10 listopada punkty odprawy bagażowej na wszystkich lotniskach obsługiwanych przez przewoźnika będą zamykane 20 minut wcześniej niż dotychczas. Zmiana nie dotyczy bezpośrednio pasażerów podróżujących wyłącznie z bagażem podręcznym, którzy odprawiają się online.

Ryanair

Ryanair zmienia czas przed zamknięciem odprawy bagażowej

Ryanair przypomina o zmianie zasad obsługi pasażerów nadających bagaż rejestrowany. Od wtorku, 10 listopada, stanowiska nadawania bagażu na wszystkich lotniskach obsługiwanych przez linię będą zamykane na 60 minut przed planowaną godziną odlotu. Dotychczas granicą było 40 minut przed wylotem.

Oznacza to, że pasażerowie korzystający z odprawy bagażowej będą musieli zakończyć tę czynność o 20 minut wcześniej niż do tej pory. Zmiana została zapowiedziana już w kwietniu, a obecne przypomnienie ma pomóc podróżnym przygotować się do nowych zasad.

W praktyce nie wystarczy przyjechać na lotnisko na godzinę przed odlotem i dopiero wtedy ustawić się w kolejce do nadania walizki. Należy uwzględnić czas potrzebny na dotarcie do odpowiedniego stanowiska i zakończenie odprawy bagażowej przed jego zamknięciem.

Dlaczego przewoźnik wprowadza zmianę?

Jak wyjaśnia Ryanair, wcześniejsze zamknięcie stanowisk ma zapewnić pasażerom nadającym bagaż więcej czasu na przejście przez kontrolę bezpieczeństwa oraz – na lotniskach, na których jest wymagana – kontrolę paszportową. Dodatkowy czas ma również ułatwić dotarcie do właściwej bramki przed rozpoczęciem boardingu, czyli wejścia na pokład samolotu.

Według przewoźnika bagaż rejestrowany nadaje około 20 proc. jego pasażerów. To właśnie ta grupa odczuje zmianę zasad. Wydłużenie czasu między zamknięciem odprawy bagażowej a planowanym odlotem ma ograniczyć ryzyko spóźnienia na lot, szczególnie w okresach wzmożonego ruchu na lotniskach, kiedy kolejki do kontroli bezpieczeństwa i kontroli paszportowej mogą być dłuższe.

Trzeba jednak pamiętać, że wcześniejsze zamknięcie punktu nadawania bagażu nie oznacza gwarancji wejścia na pokład. Pasażerowie nadal muszą uwzględnić czas potrzebny na wszystkie pozostałe procedury lotniskowe i stawić się przy bramce zgodnie z informacjami dotyczącymi konkretnego lotu.

Co zmieni się dla pasażerów z bagażem podręcznym?

Pozostałe około 80 proc. pasażerów Ryanair, którzy nie nadają bagażu rejestrowanego, nie powinno odczuć bezpośrednio tej zmiany. Osoby odprawione online, podróżujące wyłącznie z bagażem podręcznym, będą mogły nadal przechodzić bezpośrednio do kontroli bezpieczeństwa, a następnie do bramki.

Nie oznacza to jednak, że mogą przyjechać na lotnisko tuż przed odlotem. Nadal należy odpowiednio wcześnie rozpocząć procedury lotniskowe i przestrzegać godzin wskazanych przez przewoźnika dla danego rejsu.

Warto również odróżnić bagaż podręczny, który pasażer zabiera ze sobą na pokład zgodnie z wykupionym limitem, od bagażu rejestrowanego, który musi zostać przekazany do przewozu w luku bagażowym. Nowa godzina zamknięcia dotyczy punktów nadawania tego drugiego rodzaju bagażu.

Michael Oleary

Michael Oleary CEO Ryanair. foto Albin Marciniak

Jak przygotować się do podróży po 10 listopada?

Osoby lecące Ryanairem i planujące nadanie walizki powinny uwzględnić nowe zasady już podczas planowania dojazdu na lotnisko. Najbezpieczniej przyjechać z odpowiednim zapasem czasu, zamiast traktować 60 minut przed odlotem jako zalecaną godzinę przyjazdu.

Przed podróżą warto pamiętać o kilku zasadach:

  • Sprawdź godzinę odlotu i zaplanuj dojazd z uwzględnieniem możliwych opóźnień oraz kolejek na lotnisku.

  • Nadaj bagaż najpóźniej 60 minut przed planowanym odlotem. Po zamknięciu stanowisk nie należy zakładać, że obsługa przyjmie walizkę.

  • Odpraw się online, jeśli jest to możliwe, i przygotuj kartę pokładową przed przyjazdem na lotnisko.

  • Po nadaniu bagażu przejdź do kontroli bezpieczeństwa, a w razie potrzeby także kontroli paszportowej.

  • Sprawdź informacje o bramce i boardingu oraz stosuj się do godzin podanych przez przewoźnika.

Nowa zasada od 10 listopada

Zmiana wprowadzana przez Ryanair oznacza przede wszystkim wcześniejsze zamknięcie odprawy bagażowej, a nie zmianę godziny odlotu samolotu. Pasażerowie nadający bagaż rejestrowany zyskają więcej czasu na przejście pozostałych procedur lotniskowych, ale będą musieli odpowiednio wcześniej zakończyć nadawanie walizek.

Dla podróżnych najważniejsza informacja jest prosta: od 10 listopada 2026 r. bagaż rejestrowany w Ryanair trzeba nadać najpóźniej 60 minut przed planowanym odlotem, zamiast dotychczasowych 40 minut. Warto uwzględnić tę zmianę przy planowaniu każdej podróży, szczególnie w okresach wakacyjnych, podczas świąt i w dniach wzmożonego ruchu na lotniskach.

Dara Brady, Chief Marketing Officer w Ryanair, powiedział: 

„Od wtorku, 10 listopada, punkty nadania bagażu we wszystkich portach lotniczych obsługiwanych przez Ryanair będą zamykane 60 minut przed planowanym odlotem, zamiast obecnych 40 minut.

Ta drobna zmiana sprawi, że 20% pasażerów Ryanair, którzy nadają bagaż, zyska więcej czasu na przejście przez kontrolę bezpieczeństwa i kontrolę paszportową oraz dotarcie do bramki przed wejściem na pokład. Ma to szczególne znaczenie
w czasie największego ruchu, gdy kolejki na lotniskach mogą być znacznie dłuższe.

Przypominamy pasażerom korzystającym z usług odprawy bagażowej na lotnisku, aby przyjechali z odpowiednim wyprzedzeniem i upewnili się, że dokonali odprawy i oddali bagaż, zanim stanowiska zostaną zamknięte, czyli 60 minut przed odlotem. Dla pozostałych 80% pasażerów, którzy dokonują odprawy online i nie nadają bagażu, nic się nie zmienia”.

 

na podstawie informacji prasowej Ryanair

Jedziesz do Turcji, Egiptu lub USA? Sprawdź, jak ograniczyć koszty roamingu Play poza UE, ustawić telefon i wybrać pakiet danych lub lokalną kartę SIM.

Roaming Play poza UE – jak uniknąć wysokiego rachunku za telefon?

Views: 58
0 komentarze/y
2 FacebookTwitterPinterestEmail
Najciekawsze szlaki piesze i rowerowe w EuropieRower

Małopolski szlak rowerowy Zamki w Dolinie Dunajca

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja

   Od wielu lat znany i promowany jest szlak Jury Krakowsko-Częstochowskiej, rozciągający się pomiędzy Częstochową a Krakowem z kilkoma okazałymi zamkami na swej trasie. Warto jednak zwrócić wzrok a także rowery na południowy wschód od Krakowa. Tutaj oprócz zamków jest wiele miejsc i obiektów które zadowolą a nawet zauroczą prawie każdego. Na znacznej części proponowanego odcinka skorzystać można z wytyczonego i dobrze zagospodarowanego szlaku rowerowego Velo Dunajec, choć cały proponowany szlak „Zamki Doliny Dunajca” można przejechać samochodem a nawet przejść pieszo.

 

.

Szlak został laureatem konkursu VI edycji „Turystyczne Skarby Małopolski” 2024 w kategorii Najciekawszy szlak turystyczny.

.

 .

Na szlaku znajduje się kilka zamków i ruin: Zamek Królewski w Czorsztynie, Zamek „Dunajec” w Niedzicy, Zamek Królewski w Nowym Sączu, Zamek Rożenów lub też Zawiszy Czarnego w Rożnowie nazywany Zamkiem Górnym, Ruiny zamku Jana Amora Tarnowskiego w Rożnowie tzw Zamek Dolny,  Zamek Tropsztyn (rekonstrukcja), ruiny zamku Królewskiego Zamku w Czchowie, ruiny Zamku w Melsztynie, Ruiny zamku Tarnowskich na górze świętego Marcina.

 

 

Aby ułatwić kontakt z przyrodą i poznać ten wyjątkowy region Polski, warto wyruszyć na zwiedzanie na rowerach. Noclegi pod namiotem jeszcze bardziej przybliżą nas do natury. Świetną opcją będzie także agroturystyka. Ta forma noclegów jest tutaj szczególnie dobrze rozwinięta. Oczywiście zwolennicy camperów także znajdą odpowiednie miejsca do zaparkowania a lubiący wygodę mogą wybrać coś z bazy hotelowej.

 

 

Proponowany przebieg szlaku  może mieć kilka wariantów, z objechaniem Jeziora Czorsztyńskiego dookoła po wytyczonym szlaku rowerowym Velo Dunajec lub start pod zamkiem w Czorsztynie, następnie przejazd na parking przy Kościółku św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim wpisanym na listę UNESCO, lub przeprawa statkiem przez zalew Czorsztyński. Tutaj mamy do wyboru sporo obiektów do zwiedzania: Zamek w Niedzicy, Muzeum Pienińskiego Parku Narodowego, Spichlerz w Niedzicy, Zapora wodna na Zbiorniku Czorsztyńskim, Park miniatur – Muzeum Dziedzictwa, Elektrownia wodna Sromowce Wyżne, Izba Regionalna – Muzeum w Sromowcach Wyżnych. Nasze zwiedzanie i jazdę rowerem możemy jeszcze bardziej uatrakcyjnić decydując się na spływ Dunajcem z pienińskimi flisakami.

 

 

Kolejne atrakcje na trasie to m.in. zabytkowy Kościół św. Katarzyny w Sromowcach Niżnych. Tutaj jest także początek szlaku na Trzy Korony i ruiny Zamku Pienińskiego poniżej Trzech Koron. Wyjątkowej urody o każdej porze roku jest Droga Pienińska biegnąca wzdłuż Dunajca a przeznaczona zarówno dla pieszych jak i rowerzystów. Ta droga doprowadzi nas do Szczawnicy, natomiast dla zmotoryzowanych jest objazd ze Sromowiec Niżnych do Krościenka n/d Dunajcem. Jadąc ze Szczawnicy także dojedziemy do Krościenka. A co czeka w tym często a niesłusznie pomijanym miasteczku ?

 

 

Krościenko nad Dunajcem

Kościół Wszystkich Świętych wybudowany nad brzegiem Dunajca. Unikatowy przykład gotyckiej architektury sakralnej, został wzniesiony w pierwszej połowie XIV wieku. Jadąc ścieżką rowerową mamy po drodze Miejsce Obsługi Rowerów – Krościenko Nad Dunajcem jako że jedziemy szlakiem Velo Dunajec. 

Ten odcinek to ok 25 km i można z powodzenie polecać także rodzinom z dziećmi. Na szlaku jest wiele miejsc i obiektów przeznaczonych do zwiedzania, a więc po każdorazowej krótkiej przejażdżce, zwiedzamy kolejny obiekt. Tutaj nikt się nie nudzi i nikt się nie zmęczy jazdą na rowerze, także dzieci.

Kolejny odcinek prowadzi ze Szczawnicy lub Krościenka, w zależności gdzie zdecydujemy się na odpoczynek i nocleg.  Kolejne miejscowości na trasie to Łącko, Stary Sącz i Nowy Sącz. A co czeka na zwiedzających? Podegrodzie – Muzeum Lachów Sądeckich. Filia Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, Kościół i Klasztor Sióstr Klarysek w Starym Sączu – miejsce pochówku Jadwigi Bolesławówny (Jadwiga Kaliska), żona króla Władysława I Łokietka, w latach 1320–1333 królowa Polski. Bobrowisko – Enklawa Przyrodnicza oraz Kąpielisko Stary Sącz – Stawy. Dom Gotycki – oddział Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu, Bazylika św. Małgorzaty – Sanktuarium Przemienienia Pańskiego w Nowym Sączu. Miejsca do których warto wracać o każdej porze roku to Sądecki Park Etnograficzny oraz po sąsiedzku jako kontynuacja zwiedzania Miasteczko Galicyjskie. Tutaj można się posilić w karczmie regionalnej a nawet przenocować pośród tej wyjątkowej zabudowy. Żelaznym punktem tego odcinka jest Zamek w Nowym Sączu na którym prowadzone są wykopaliska a niedawno odkryto skarb. W planach miasta jest rekonstrukcja zamku. Kontynuując zwiedzanie warto mieć na uwadze słynny Most Stacha w Znamirowicach zbudowany ręcznie kamień po kamieniu przez jednego człowieka. Warto zaglądnąć także do Kościoła św. Mikołaja w Tabaszowej. Kościół parafialny został przeniesiony w 1985 r. z Tęgoborzy i rekonstruowany w duchu budownictwa drewnianego z XVIII w.

Dla rowerzystów na tym odcinku znajdują się dwa Miejsca Obsługi Rowerów – Ochotnica Dolna/Tylmanowa oraz Jazowsko i oba oznaczone są na trasie Velo Dunajec.

 

 

Kolejny odcinek to także sporo zwiedzania bo miejsc i obiektów nie brakuje także i tutaj, a na trasie m.in:  Gródek n. Dunajcem –  Zamek Zawiszy Czarnego (Górny) i Zamek Dolny w Rożnowie, Zamek Tropsztyn, Zamek w Czchowie, Zamek w Melsztynie. Ale zamki to nie wszystko bo warto zejść z roweru czy też wysiąść z samochodu by zobaczyć m.in.:  Zaporę Nad Jeziorem Rożnowskim, Kościół św. Wojciecha w Rożnowie, zabytkowy obiekt sakralny pochodzi z 1661 roku. Kościół św. Pustelników Świerada i Benedykta w Tropiu z przełomu XI-XII w. Zapora wodna Czchów. Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Czchowie, gotycki kościół z 1346 roku. Kościół Nawiedzenia NMP w Domosławicach  wzniesiony w 1346 roku w stylu gotyckim, wybudowany z kamienia zamku w Melsztynie , obraz pochodzi z czasów wypraw krzyżowych. Owszem, sporo kościołów ale warto mieć na uwadze że w Małopolsce jest wyjątkowy Szlak Architektury Drewnianej i te obiekty znajdują się właśnie na tym szlaku.

 

 

Ostatni odcinek na którym przejedziemy trasę z Melsztyna przez Zakliczyn, Dąbrówkę Szczepanowską, Rzuchową i zjazd do Tarnowa na Rynek i zakończenie trasy. Ale zanim dojedziemy do Tarnowa, po drodze czeka m.in: Wieża widokowa w Dąbrówce Szczepanowskiej, Kościół parafialny św. Marcina w Zawadzie z XV w. i oczywiście ruiny Zamku w Tarnowie czekające na swój lepszy czas i odpowiednie zagospodarowanie. Dla osób chcących zostać w Tarnowie nieco dłużej, polecam wybrać coś dla siebie z bardzo bogatej oferty bo i tutaj jest co zwiedzać. Tarnów potrafi zaskoczyć i wciąga na dłużej.

 

Droga Pienińska biegnąca prawym brzegiem Dunajca po stronie Słowacji, łącząca Sromowce Niżne ze Szczawnicą. W 2013 r zakończył się remont całego odcinka. Obecnie cała droga jest utwardzona i wyrównana. Nie ma już wystających korzeni czy dołków z wodą. Krawędź od strony rzeki została wzmocniona murkiem.

Pomysł i opracowanie „Zamki Doliny Dunajca” – Albin Marciniak, autor mapy Zamki w Polsce oraz opracowania „Zamki i obiekty obronne w Małopolsce”

Najważniejsze obiekty na szlaku.

Zamek Królewski w Czorsztynie
   Ruiny królewskiego zamku zbudowanego na stromej skale nad Dunajcem w XIV w. Była to graniczna warownia na szlaku handlowym do Węgier. Wcześniej istniał tu gródek, a na przełomie XIII/XIV w. była już wieża obronna. Na początku XV w. w rękach rycerzy rozbójników. Później własność Zawiszy Czarnego. Siedziba starostów. Miejsce spotkań królów Polski i Węgier. Rozbudowany w XVI i XVII w. W 1651r. opanowany przez powstańców góralskich pod wodzą A.Kostki Napierskiego. Spłonął w 1790r. i uległ ruinie. Zachowały się kamienne mury i fragment wieży. Częściowo odbudowany udostępniony do zwiedzania.

Zamek rycerski w Niedzicy
 
   Zamek ulokowany na wzgórzu nad Dunajcem zbudowany przez rodzinę węgierską. Składał się z zamku górnego i średniego. W XV w. w rękach rozbójników. W XVI-XVII w. rozbudowany w stylu renesansowym. W latach 1589-1857 w rękach rodu Horwatów. W XIX i XX w. popadł w ruinę. Zachowały się mury zamku górnego oraz odrestaurowany zamek dolny i średni. Zamek udostępniony do zwiedzania. Wewnątrz okazała kolekcja eksponatów.

 

Zamek w Nowym Sączu
   Zamek wzniósł Wacław II Czeski na miejscu drewnianej strażnicy. Informacje pochodzą z dokumentu z 1331r. W 1611r. ucierpiał w czasie pożaru. Rozbudowany w latach 1611-15. Całkowitej zagładzie uległ w 1945r. w wyniku potężnej eksplozji. Zachowały się szczątki zamku na narożu skarpy. Istniejąca Baszta Kowalska i fragmenty murów przyziemia nie były częścią zamku były bowiem fragmentami miejskiego systemu obronnego. Charakterystyczny jest zegar kwiatowy na skarpie, poniżej okazałego fragmentu murów. W dalszej części znajdują się ruiny murów, wymagające pilnej konserwacji.

 

 

Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu
Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu to niezwykła przestrzeń muzealna, będąca filią Sądeckiego Parku Etnograficznego. Niezwykła, bo wizyta w tym miejscu przenosi nas o dziesiątki lat wstecz na rynek i uliczki, które oddają charakter małomiasteczkowej zabudowy dziewiętnastowiecznej Galicji. Tworzące je obiekty odtworzono wiernie na podstawie starych planów, rycin i zachowanych rynków małopolskich miasteczek, m.in.: Starego Sącza, Czchowa, Lanckorony, Ciężkowic czy Krościenka i wyposażono zgodnie z historycznymi przekazami. Dzięki temu, przechadzając się po placu rynkowym otoczonym domami mieszczańskimi, przekraczając każdy próg, można w pełni poczuć klimat sprzed wieków.
Sądecki Park Etnograficzny –  Największy skansen regionalny w Małopolsce
Wielu podróżnych przejeżdżając przez Nowy Sącz nie przypuszcza nawet, że poza pozostałościami po zamku i zegarze kwiatowym, to miasto ma znacznie więcej do pokazania. Poza malowniczym rynkiem i zabytkowymi obiektami sakralnymi, w Nowym Sączu jest także największy w Małopolsce skansen. Park Etnograficzny dążąc do możliwie najwierniejszego odtworzenia dawnej wsi sądeckiej, stara się zaprezentować budownictwo, życie codzienne i inne aspekty wszystkich grup ludności tworzących kulturę Sądecczyzny, pojmowanej jako całość geograficzna, historyczna, gospodarcza i kulturowa. Skansen regionalny prezentujący architekturę drewnianą i tradycyjną kulturę ludową historycznej Sądecczyzny. Region ten obejmuje cztery grupy etnograficzne: Lachów Sądeckich, zachodnią część Pogórzan, Górali Sądeckich i Łemków Nadpopradzkich.
Zamek rycerski w Rożnowie
Ruiny rycerskiego zamku na wzgórzu Łaziska zbudowany przez rycerzy Gryfitów w XIII w. Rozbudowany w XIV w. przez ród Rożenów. W XV w. był własnością Zawiszy Czarnego. Opuszczony w 2 połowie XVIw. uległ ruinie. Zachowały się fragmenty murów wieży i kaplicy. W 2015r ruiny zakupiła fundacja, mająca w dalszym planie rekonstrukcję części murów i zagospodarowanie wzgórza zamkowego.

 

Zamek renesansowy w Rożnowie n.Dunajcem nazwany dolnym.
U podnóża starego zamku zwanego „Zamkiem Górnym”znajdują się ruiny zamku „Zamek Dolny” zbudowanego przez hetmana Jana Tarnowskiego w stylu renesansowym w 1 połowie XVI w. Budowy nie dokończono. Zachowały się: ludwisarnia, fragmenty kurtyn, bastion, budynek bramny i resztki murów. najlepszą nazwą jest beluarda lub fortyfikacja bastionowa. Konstrukcyjnie można go dodać też do zamków. Jest to forma przejściowa. Posiada np. budynek bramny. Obiekt w rękach prywatnych. Z uwagi na stopień dewastacji, obiekt wymaga ogromnych nakładów finansowych. 

Zamek obronny Tropsztyn
   Tropsztyn i pierwsza o nim wzmianka jako „już murowanym” pochodzi z 1382 r. Czyli wcześniej – XIII wiek znajdowała się tam wieża obronna otoczona palisadą drewnianą. Zamek powstał na początku XIII wieku z inicjatywy rodu Ośmiorogów. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1231 roku. Rekonstrukcja zamku obronnego wzniesiona na stromym półwyspie oblanym z trzech stron rzeką Dunajec w gminie Czchów. Historia zamku jest związana z położoną po przeciwległej stronie rzeki wsią Tropie. W 1574 roku, w okresie kontrreformacji, zrujnowany przez właścicieli Rożnowa. Już w 1608 roku zamek był opisywany jako ruina. W 1970 roku został kupiony przez prywatnego właściciela. Po 1993 roku przeprowadzono odbudowę zamku, a następnie udostępniono go zwiedzającym.

Zamek Tropsztyn

Zamek obronny w Czchowie
W Czchowie w XIII w. istniała już najprawdopodobniej wieża obronna, którą zamieniono na zamek na początku XIV w. Na wzgórzu zwanym Basztą, między XIII a XIV w. zbudowano warowny zamek ochraniający komorę celną nad Dunajcem. W XVI i XVII w. zamkiem dysponował sąd czchowski, który ulokował tutaj więzienie. Od XVIII w. budowla pozostawała w ruinie, dopiero w latach 90. XX w. przeprowadzono prace konserwatorskie. Głównym akcentem jest murowana z kamiennych ciosów, okrągła wieża o wysokości ok. 28 metrów, włączona w biegnący krawędzią wzgórza mur obwodowy. Wewnątrz zbudowanego z kamiennych ciosów muru pozostały widoczne ślady prostokątnego budynku i przylegającej doń sieni. W zamku urządzono niewielką ekspozycję archeologiczną oraz taras widokowy. 

Zamek Zamek Czchów

Zamek rycerski w Melsztynie
Zamek rycerski zbudowany w 1 połowie XIV w. na wzgórzu nad Dunajcem. Wielokrotnie zmieniał właścicieli. W 2 połowie XVI w. przebudowany na renesansową rezydencję magnacką. Zamek oparł się atakom Szwedów w XVII w. Zniszczony w czasie walk konfederatów barskich z wojskami carskimi ok. 1772r. Zachowały się fragmenty murów ścian i wieży oraz fosa. Od kilku lat prowadzone są prace rekonstrukcyjne. Niestety, sposób prowadzenia odbudowy pozostawia wiele do życzenia.

Zamek Melsztyn

Zamek rycerski w Tarnowie
   Ruiny rycerskiego zamku zbudowanego na Górze Św. Marcina w 1 połowie XIV w. Przez Spytka z Melsztyna. Składał się z zamku wysokiego i niskiego. Rozbudowany w XV w. Ufortyfikowany w XVI-XVII w. Zniszczony przez Szwedów w XVII w. uległ ruinie. Częściowo rozebrany w XVIII w. Zachowały się fragmenty murów i fortyfikacji. Wiosną 2019r wzgórze zamkowe oraz znajdujące się na nim ruiny zamku, przejęła Gmina Tarnów i jest nadzieja na rozpoczęcie prac, by obiekt ponownie mógł stać się wizytówką miasta. Warto mieć na uwadze, że duża ilość ziemi pochodzi z celowego zasypania ruin przed wielu laty. 

 

 

Ne tylko zamki…

 

Widok na Tatry i Spisz z platformy na Trzech Koronach. Poniżej Sromowce Niżne i Dunajec. Dojście ze schroniska Trzy Korony na szczyt o tej samej nazwie zajmuje 1,4 h.

 

 

 

Spływ tratwami na Dunajcu. To tradycyjny flis od kwietnia do października pod Sromowiec do Krościenka. Na tym odcinku jest kilka długości trasy do wyboru.

 

Panorama z Palenicy na Pieniny i skalne urwisko na Sokolicy. Poniżej wije się Droga Pienińska wzdłuż Dunajca. Na Palenicę i punkt widokowy można dostać się wyciągiem krzesełkowym ze Szczawnicy. 

 

 

EnoVelo to sieć szlaków rowerowych, biegnących przez gminy okolic Tarnowa i Brzeska. Szlak ten nadaje się również idealnie na krótkie, kilkugodzinne wypady rowerowe. Motywem przewodnim szlaku są winnice rozpostarte na wzgórzach położonych na południe od Tarnowa i Brzeska. EnoVelo jest połączone z siecią małopolskich odcinków krajowych tras rowerowych, takich jak VeloDunajec, Wiślana Trasa Rowerowa, VeloMetropolis, VeloRaba jak również z sieciami międzynarodowych tras rowerowych: EuroVelo11 i EuroVelo4.

Poranne mgły nad Dunajcem i Pieninami w okolicach Krościenka.

 

 

Pomysł i opracowanie „Małopolski szlak rowerowy Zamki w Dolinie Dunajca” – Albin Marciniak.

Autor map-przewodników Zamki w Polsce, Polska na weekend, Podziemia Turystyczne w Polsce, Orla Perć oraz opracowania „Zamki i obiekty obronne w Małopolsce”.

 Udostępnianie powyższego materiału mile widziane, bo zwiększy świadomość o istnieniu tak wyjątkowego szlaku.

Views: 1006
0 komentarze/y
6 FacebookTwitterPinterestEmail
GóryNajciekawsze szlaki piesze i rowerowe w Europie

Szlak na Trzy Korony i Sokolicę w Pieninach

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja

PIENINY – Szlak pieszy – Szczawnica – Sokolica – Trzy Korony – Sromowce Niżne

   Pieniny to bardzo niewielkie ale za to bardzo malownicze pasmo górskie. Pokrywa je sieć szlaków turystycznych, a można je podzielić na Pieniny Właściwe, Spiskie i Małe. Od północy sąsiadują z Gorcami i Pasmem Radziejowej, a od południa z przedgórzem Magury Spiskiej.

Oto szlak, który polecamy:

Szczawnica – Sokolica (747 m n.p.m.) – Przełęcz Sosnów (650 m n.p.m.) – Czerteż (774 m n.p.m) – Trzy Korony (982 m n.p.m.) – Przełęcz Szopka (779 m n.p.m.) – schronisko „Trzy Korony”
 

„Trzy Korony” i aż pięć szczytów.

Za czasów Polsko-Węgierskich aby wejść na szczyt „Trzech Koron” należało zapłacić pięć koron, stąd nazwa Korony.
Każdy szczyt ma swoją nazwę nadaną przez flisaków (od lewej); Pochyły dziadek, Okazała Babka i trzy wnuczki; Wysoka Kaśka, Gruba Baśka i Kudłata Maryśka.

Ze Szczawnicy na szczyt Trzech Koron- 8,5 km, różnica wzniesień 540 m. W górę 4 h, w dół 3 h 15 min

Nie może być wyprawy w Pieniny bez wycieczki na dwie „góry-symbol”: Trzy Korony i Sokolicę. Za punkt startu wybieramy Szczawnicę. Dojazd do Szczawnicy możliwy jest połączeniami drogowymi: samochodem lub też autobusem. Szczawnica posiada bezpośrednie połączenie autobusowe PKS m.in. z wielu miast.

 

Naszą wędrówkę zaczynamy na dworcu autobusowym i stamtąd idziemy wzdłuż potoku Grajcarek w sąsiedztwie dolnej stacji kolejki linowej na Palenicę.
Szczawnica Pieniny 1
Przemierzamy teren tego Parku, bo właśnie w ten sposób można dostać się nad brzeg Dunajca, skąd wiedzie szlak czerwony – szeroka spacerowa ścieżka. Przechodzimy przez most nad potokiem Grajcarek i mijamy kilka restauracji położonych w tym malowniczym miejscu.
Szczawnica Pieniny 2
Szczawnica Pieniny 8
Za mostem (0,5km) znajduje się przysiółek Ląd. Podążamy dalej ulicą, wprost do Białej Skały (a w niej i w przepaścistych stokach Bystrzyka trzy jaskinie: Cygańska, Piec Dolny i Piec Górny). Po kilku minutach marszu dochodzimy do rozwidlenia szlaków – w lewo wiedzie niebieski szlak do schroniska „Orlica”, gdzie też można podejść na chwilkę, gdyż wyjście tam zajmuje 3minuty, podobnie zejście.
Orlica 5
 Orlica 4
Wracamy do rozwidlenia i podążamy jeszcze kilka minut szlakiem czerwonym wzdłuż Dunajca, mijając po drodze Piec Majki (niewielka grota pod przewieszoną skałą) oraz pawilon Pienińskiego Parku Narodowego (granica obszaru chronionego)

Droga Pienińska 9

 Pieniny przeprawa promowa
Na drugim brzegu zaczyna się szlak na Sokolicę

Wejście na szlak przy pawilonie Parku

U podnóża znajduje się przystań promów i wypożyczalnia kajaków „Nowy Przewóz”. Dochodzimy do przeprawy na Dunajcu (czynna jest od 15 kwietnia do 30 października od godziny 8 do 20 latem, w pozostałych miesiącach nieco krócej). Przeprawa przez rzekę trwa około 7 minut.Równolegle do rzeki biegnie chodnik, który kieruje się następnie w górę przez las i zarośla do grubej jodły, obok ukrytej w lesie po lewej stronie Hukowej Skale (40-metrowa, niemal pionowa ściana opada do doliny Dunajca. Jej nazwa pochodzi od donośnego, głośnego echa odbijającego się od tutejszych skał. W czasie spływu Dunajcem dawni turyści dokonywali tradycyjnych wystrzałów z pistoletów a nawet moździerzy. Anonimowy autor w 1880 pisał: „Tutaj to wyróżnia się Hukowa Skała, która się odznacza tym, że echo wystrzału dziewięć razy odbija się o grzbiety Pienin”

 

Szczawnica Pieniny 3
Po przeprawieniu się na drugi brzeg, idziemy szlakiem niebieskim. Prowadzi on nas na Sokolicę. Podejście wiedzie trochę stromo lasem, zwłaszcza w drugiej części zakosami. Po drodze mijamy dwie polany, ze skraju jednej z nich bardzo ładny widok na Szczawnicę. Wejście na Sokolicę przeciętnym tempem zajmuje niecałą godzinę. Pod samym szczytem tablica informacyjna i drogowskaz — wejście na szczyt jest płatne.
Wejście na Trzy Korony oraz Sokolicę jest płatny. Wstęp na Trzy Korony ważny jest w tym samym dniu również na Sokolicę i odwrotnie a opłaty na galerie widokowe pobierane są od 1 V do 31 X
Pieniny Sokolica 1

Wierzchołek Sokolicy widziany z Drogi Pienińskiej

Ze skalistego wierzchołka Sokolicy widok na Przełom Dunajca (rzeka płynie tuż pod nami 300 metrów niżej), otoczenie Pienińskiego Potoku, Małe Pieniny z pobliską Leśnicą, oraz Tatry. Na szczytowej galeryjce zamontowano barierkę, gdyż miejsce jest urwiste i mocno eksponowane. Za barierką znajduje się niewielka, pokrzywiona, reliktowa sosna — pozostałość lasów w okresu ostatniego zlodowacenia. Sosny reliktowe na grani Sokolicy mają nawet ponad 500 lat.
Pieniny Sokolica sosna 1
Najbardziej rozpoznawalna sosna pod szczytem Sokolicy – Kinga Pienińska (obecnie bez górnej gałęzi)
Pieniny Sokolica sosna 3
Trzy Korony 10
Dunajec wijący się pomiędzy Sromowcami a Czerwonym Klasztorem
Od drogowskazu na zboczu Sokolicy kontynuujemy swoją podróż, tzw. Sokolą Percią. Szlak ten wiedzie skalistym grzbietem Pieninek, z Sokolicy na Bajków Groń, gdzie łączy się z żółtym szlakiem prowadzącym z Krościenka do Sromowców Niżnych. Niekiedy zalicza się do niego odcinek Szczawnica – Sokolica. Wyznaczył ją w 1926 ksiądz Walenty Gadowski, twórca tatrzańskiej Orlej Perci. Nieco dalej mamy możliwość przejścia najbardziej znanego odcinka Sokolej Perci (choć w porównaniu ze jej tatrzańską „siostrą” jest to ledwo spacerek). Trasę w dalszym ciągu wyznaczają znaki niebieskie. Chodnik mija skalny wyskok Kazalnicy (ok. 690m). 3,2 km (658m) następny drogowskaz i rozdroże. W pobliżu znajduje się przełęcz ok. 650 m i polanka Mały Sosnów, na mapach błędnie nazywana Burzyną.
Pieniny Droga Pienińska 4
Stąd Sokola Perć wiedzie niedługim odcinkiem przez las, następnie biegnie wzwyż zakosami, stromym leśnym zboczem. Na trasie widoczna jest tzw. „erozja turystyczna” kamienie wyślizgane przez liczne wycieczki, w partiach leśnych, pokrywa glebowa zdarta, a korzenie drzew widoczne. Nie kierując się na główny szczyt Czertezika (772m n.p.m.) szlak trawersuje do opasanej poręczami rampy widokowej na zachodnią granicę. Rampa jest usytuowana nad 35 metrowym pionowym urwiskiem. Znaki niebieskie prowadzą w górę stromą skalną krawędzią, następnie po schodkach na szczyt Czerteża (774m n.p.m.), skąd schodzimy kilka minut w dół po skałkach i przez gąszcz leśny. Po chwili dochodzimy do polany Burzana, gdzie zielony szlak odchodzi w prawo w kierunku Krościenka nad Dunajcem. Z Sokolicy 20 min. (pół godziny w przeciwną stronę)

Pieniny Sokolica 12

Pieniny Sokolica 11

Widoczne stają się typowe dla Pieninek polany śródleśne. Idziemy dalej szlakiem niebieskim przez grzbiet Pieninek, stromym leśnym stokiem, a następnie skalistą krawędzią Ociemnionego Wierchu (ok. 740m). 4,7 km polana Kurnikowa z siodłem przełęczki (694m). Za pasem lasu znajduje się górna część polany Pieninki, za którą trasa biegnie w górę na Grań Białych Skał. Następnie należy przekroczyć górny skraj polany Pieninki, oraz dwie małe łączki – 5,2 km niemała śródleśna polana Istebki, którą szlak trawersuje od lewej strony. Ze skraju Istebki szlak wiedzie 100 metrów lasem na polanę Wymiarki- 5,6 km, drogowskaz przy złączeniu szlaków pomiędzy wierzchołkami Bajkowego Gronia(716m n.p.m.) i Bajkowa (ok. 685m n.p.m.). Po 25 minutach (35 min.↓) osiągamy polanę Bańków Gronik — dochodzi tu żółty szlak z Krościenka nad Dunajcem.

Znaki niebieskie zwracają się w lewą stronę i kierują 0,5km razem ze znakami żółtymi, przez polanę Niżnie Wymiarki. Dalej należy przejść górny bieg Potoku Pienińskiego. Trasa wspina się w górę przez kilka minut, aż do następnej polany. 6,1 km (710 m n.p.m.) drogowskaz na krawędzi polany Limierczyki. Szlak niebieski prowadzi w lewo przez polanę Limierczyki. Druga część polany nazywa się Wyrobek. Za polaną szlak wprowadza w jodłowo bukowy las. Ciasna ścieżka przechodzi przez kilka wzniesień, i schodzi w dół w ostro wcięty wąwóz Hulińskiego Potoku, który jest gęsto zalesiony. Dalej wznosimy się w górę, po czym kierujemy się w lewo zboczami Ostrego Wierchu przez las. Przejście dróżką zastępują nam wapienne schodki.  Po 85 stopniach dochodzi się do groty ze statuą św. Kingi, a następnie do reszty zamczyska. 7,4 km zamek Pieniński (750m n.p.m.). Są to ruiny najwyżej położonego zameczku w Polsce, na ciężko dostępnym skalistym stoku Zamkowej Góry.

Później wracamy do groty św. Kingi, skąd szlak prowadzi na południe zaraz pod skalną ścianę Zamkowej Góry, na oddaloną o 100m Przełęcz Zamkową (ok. 770m n.p.m.). Następnie w 15 minut (10 min.↓), trawersując Ostry Wierch (851 m n.p.m.), osiągamy ładną polanę Kosarzyska.

Pieniny szlak na Trzy Korony 1

W dół zbiega z niej szlak zielony, my natomiast udajemy się za znakami niebieskimi na Trzy Korony — najwyższe w Pieninach Właściwych. Podejście zajmuje pół godziny (w dół 10-15 minut) i wiedzie lasem. Szlak niebieski prowadzi polaną stromo w górę, z tyłu nieco ograniczony drzewami widok na Pasmo Radziejowej. Następnie szlak biegnie ku górze ok. 100m przez liczne zarośla, na przełęcz Niedźwiadki (899m n.p.m.), która rozdziela cypel Pańskiej Skały (920m n.p.m.). Od przełęczy należy podejść dzikim lasem jodłowym w górę na Siodło (ok. 955m n.p.m.). Z tego punktu widoczny już jest masyw Okrąglicy (982m n.p.m.).

Wejście na szczyt Trzech Koron, a właściwie na platformę widokową jest płatne (jak wspomniałam wcześniej bilet obowiązuje w ten sam dzień również na Sokolicy). Widok stąd obejmuje Dunajec, Sromowce Niżne i Czerwony Klasztor (Červený Kláštor) u naszych stóp, a dalej przy dobrej pogodzie widać Tatry, Babią Górę (1725 m n.p.m.) oraz Gorce. Partię szczytową stanowi pięć – zbudowanych z odpornych wapieni rogowcowych – turni:
* Okrąglica – 982 m n.p.m. Najwyższa, na niej znajduje się platforma widokowa z barierkami. Na platformie mieści się około 30 osób.

* Płaska (Plaska) Skała – 950 m n.p.m. Na południowy wschód od Okrąglicy.
* Nad Ogródki – 940 m n.p.m. Na południowy zachód od Okrąglicy. Od 1933 stał tutaj obsługiwany przez pustelnika totalizator opadowy
* Pańska Skała (Bryłowa) – 920 m n.p.m. Gnieżdżą się w niej rzadkie ptaki pomurniki.
* Niżnia Okrąglica (Ganek, Siodło) – wysunięta ku południu pod Okrąglicą i niższa o 80 m. Z niej dawniej, przed udostępnieniem wierzchołka, oglądano panoramę.
Szczawnica maj 2017 75

Czerwony Klasztor widziany z Trzech Koron

Trzy Korony 5
w dole Sromowce Niżne
Ze szczytu schodzimy w 15 minut (40 min. trwa podejście) na Przełęcz Szopka (przez kiepskich piechurów nazwana przełęczą Chwała Bogu – jako wyraz ulgi po trudach wspinaczki). Na przełęczy i poniżej niej znajdują się dwie polany. Z polany zwanej Szopką widok na pogórza Spisza i Tatry. Z polany nad przełęczą widać Gorce. Polana jest koszona przez Pieniński Park Narodowy, jednak z powodu niewielkiego jej rozmiaru i częściowego już zarośnięcia widoki są ograniczone.
Dalej skręcamy w lewo i schodzimy stromo żółtym szlakiem, przechodząc następnie przez ładny, wapienny wąwóz — Wąwóz Szopczański (często nazywany błędnie Wąwozem Sobczańskim, choć nazwa pochodzi od Przełęczy Szopka).
O Wąwozie Szopczańskim pisał M.B.Z. Stęczyński w 1860:
„Ta nachyla swe szczyty i zdaje się smucić,
Jak gdyby na przechodnia chciała się przewrócić;
Tamta rozpadlinami czarnymi przeraża,
Że nawet i ptakowi zbliżyć się zagraża;
Inna z łona swojego wysącza strumienie,
Na które nigdy słońca nie świecą promienie.
kwiatów rozwinąć w swej pustej krainie”
Sromowce Pieniny 1
Potem idziemy już prawie płaskim terenem do schroniska „Trzy Korony”. Po drodze mijamy bacówkę.
Szacowany czas zejścia to 45min, my w 20min byliśmy już na dole w schronisku posilając się jego dobrami kulinarnymi 😉
Schronisko pozytywnie nas zaskoczyło. Urzekające widoki z samego okna schroniska jak i z okolic.
Bardzo atrakcyjna widokowo wycieczka przez najpiękniejsze pienińskie zakątki (a konkretnie Pieniny Właściwe, tworzące Pieniński Park Narodowy) z punktem końcowym w klimatycznym schronisku „Trzy Korony”. Na trasie nie występują właściwie żadne trudności techniczne, a eksponowane, widokowe miejsca zostały ubezpieczone poprzez postawienie barierek.
Ze schroniska można kontynuować wędrówkę Drogą Pienińską po stronie Słowcakiej.
Sromowce Pieniny 15
most nad Dunajcem łączący Polskę i Słowację
widok z mostu na Trzy Korony
 
 
Sromowce Pieniny 20
Sromowce Pieniny 22
Wejście na Drogę Pienińską obok Czerwonego Klasztoru
Droga Pienińska

Droga Pienińska 1

Droga Pienińska 2

Droga Pienińska 3

Droga Pienińska 4

Droga Pienińska 5
Inne atrakcje
Spływ Dunajcem
Spływ Dunajcem na flisackiej tratwie to niezwykłe spotkanie z dziką, niezmienioną od tysiącleci przyrodą – jedna z największych atrakcji turystycznych Europy. Jednocześnie to najlepszy sposób na zwiedzanie Pienińskiego Parku Narodowego.
Dunajec wyżłobił w wapiennych skałach wąwóz zwany Przełomem Dunajca. Tradycja spływu na drewnianej tratwie zbudowanej z połączonych ze sobą wąskich łódek sięga pierwszej połowy XIX wieku. W trakcie spływu flisacy opowiadają o Pieninach przytaczając legendy o Janosiku oraz pokazując najciekawsze miejsca na trasie. Sezon trwa od maja do października. Trasa rozpoczyna się w przystani Sromowce – Kąty a kończy w Szczawnicy Niżnej. Spływ trwa od 2 do 3 godzin.
Istnieją dwie przystanie docelowe:
– Szczawnica – długość trasy ok. 18 km,
czas trwania spływu – ok. 2 godz. 15 min.
Sromowiec Niżnych ok.12 km czas trwania ok. 1 godzina 45 minut – Krościenko – długość trasy ok. 23 km,
czas trwania spływu – ok. 2 godz. 45 min.
ze Sromowiec Niżnych ok.17 km czas trwania ok. 2 godziny 15 minut
spływ przełomem Dunajca 40

 

Rowery

Pieniny to idealne miejsce dla wszystkich miłośników kolarstwa – tak wyczynowego, jak i amatorskiego. Jazda rowerem jest świetnym sposobem na zwiedzanie wszystkich położonych w okolicy atrakcji. Poniżej przykładowe, polecane trasy rowerowe.

1. Wokół jeziora Czorsztyńskiego
Podczas jazdy podziwiać można wspaniałe widoki na Pieniny, Gorce, jezioro oraz zamki. Wycieczka wiodąca przez Falsztyn, Frydman, Dębno, Maniowy, Kluszkowce, Czorsztyn o łącznej długości ok. 40km. Trasa (trwająca 4-5 godzin) z pewnością na każdym wywrze piorunujące wrażenie.

2. Drogą Pienińską
Trasa przebiega od Sromowiec Niżnych, przez Kładkę do Szczawnicy a następnie powrót przez Krościenko. Wiedzie przez Słowację, wzdłuż Dunajca, tuż przy Czerwonym Klasztorze. Niewątpliwą atrakcją są spływające łodzie flisackie. Cała trasa ma ok. 40km długości (4-5h).

3. Sromowce Niżne – Niedzica – Mala Frankowa – grzbiet Magury Spiskiej – Żdiar – Lendak – Magurske sedlo – Spisska Stara Ves – Sromowce Niżne
Trasa o długości ponad 80km prowadząca w większości przez teren Słowacji. Prowadzi przez rzadko odwiedzane przez polskich turystów miejsca. Jadąc ze Sromowiec przez Niedzicę do czynnego latem, turystycznego przejścia granicznego docieramy do wioski Mała Frankowa przez pasmo Magura Spiska. Następnie po zjeździe do miejscowości Żdiar trasa prowadzi w stronę Spiskiej Beli skręcając na Lendak. Po dojechaniu do Slovenskiej Wsi przejazd przez przełęcz Magurską do Spiskiej Starej Wsi, skąd już niedaleko do punktu docelowego – Sromowiec Niżnych.

4. Sromowce Wyżne – Spiskie Hanusovce – Łysa Polana – Bukowina Tatrzańska – Łapszanka – Niedzica – Sromowce Wyżne
Trasa o długości ponad 90km. Ma dość wysoki stopień trudności, ale jest to rekompensowane pięknymi widokami. Wyjeżdżając ze Sromowiec Niżnych kierujemy się w stronę Niedzicy, i dalej w stronę Spiskiej Starej Wsi przez miejscowość Spiski Hanusoviec. Następnie po dojechaniu do miejscowości Wielka Frankowa zjeżdżamy do Ostruni udając się do Przełęczy pod Przysłopem i drogi głównej nr 67. Kierując się na Jaworzynę Tatrzańską docieramy do byłego przejścia na Łysej Polanie. Po wjechaniu do Polski trasa prowadzi do Bukowiny Tatrzańskiej, dalej przez Jurgów, Przełęcz nad Łapszanką zjeżdżamy do Łapsz Wyżnych. Następnie dojeżdżając do Niedzicy kierujemy się z powrotem do Sromowiec.

 

Piesze wycieczki

Piesze wycieczki są wspaniałym sposobem na spędzenie wolnego czasu, zwłaszcza w Pieninach. Wytyczone szlaki turystyczne nie są zbyt wymagające, i każdy może sobie na nich poradzić. Wyjście w góry daje okazję do podziwiania piękna krajobrazu zarówno po polskiej, jak i słowackiej stronie. Usytuowanie Schroniska tuż przy szlaku sprawia, że jest idealną bazą wypadową.

Poniżej przedstawiamy przykładowe szlaki piesze:

Na Trzy Korony szlakiem żółtym

Szlak zaczyna się zaraz przy Schronisku Trzy Korony i wiedzie przez przepiękny wapienny wąwóz Szopczański, aż na przełęcz Szopka (Chwała Bogu). Na przełęczy, aby dojść do Trzech Koron, należy wejść na szlak niebieski i po około 30 min marszu wychodzi się do na jeden ze szczytów Trzech Koron – Okrąglica (982 m n.p.m), na którym znajduje się taras widokowy.

Na Trzy Korony szlakiem zielonym

Szlak zaczyna się kilkadziesiąt metrów za Schroniskiem Trzy Korony – ze szlaku żółtego należy skręcić w prawo w szlak zielony. To podejście na Trzy Korony ma nieco inny charakter niż poprzednie – prowadzi niezbyt stromo pod górę, przez większość trasy idzie się cienistym lasem – polecany jest zatem szczególnie w bardzo upalne dni.

Na Górę Zamkową

Na górę Zamkową można wyjść ze Sromowiec Niżnych korzystając ze szlaku żółtego albo z zielonego. Szlak żółty oznacza co prawda trasę dłuższą, ale niewątpliwie ciekawszą. Droga prowadzi bowiem przez wąwóz Szopczański i Trzy Korony. Szlak zielony jest krótszy, prowadzi przez polanę Ligarki. Na następnej polanie zwanej Kosarzyska szlak zielony ze Sromowiec łączy się ze szlakiem niebieskim prowadzącym z Trzech Koron. Z polany Kosarzyska szlak niebieski prowadzi do Góry Zamkowej (799 m n.p.m.) Na Górze Zamkowej zbudowano niedostępny zamek, w którym w okresie najazdu Tatarów dwukrotnie szukała schronienia święta Kinga, uciekając z zagrożonego Starego Sącza. Rola zamku skończyła się po zdobyciu i zburzeniu go w 1433 roku przez husytów. Do dzisiejszych czasów pozostały z zamku nikłe resztki. Prowadzone są tam obecnie prace archeologiczne.

Na Sokolicę

Najdłuższa i najciekawsza trasa – przejście jej gwarantuje że zobaczy się w Pieninach to, co najważniejsze i najciekawsze. Prowadzi przez wszystkie najważniejsze szczyty. Zaczyna się w Sromowcach Niżnych szlakiem żółtym, który na przełęczy Szopka (Chwała Bogu) przechodzi w niebieski, prowadzący na Sokolicę, szczyt z charakterystyczną sosną (747 m n.p.m.) przez Trzy Korony, Górę Zamkową, Bajków Gronik, Czerteź i Czertezik. Z Sokolicy można zejść do Szczawnicy, przeprawiając się przez Dunajec za pomocą promu.

Do Czerwonego Klasztoru na Słowacji

 Czerwony Klasztor przy miejscowości Czerwony Klasztor był zamieszkały w dwóch etapach przez mnichów z zakonów kartuzów i kamedułów. Początkowo Czerwony Klasztor (w latach 1320 do 1536) był klasztorem kartuskim (założycielem zakonu w roku 1084 był św. Bruno). Pierwszy kartuski klasztor na Spiszu był postawiony w roku 1305 na Klasztorisku przy Letanowcach w Słowackim Raju. Później, kiedy zakonnicy otrzymali miejscowość Lechnicę w Pieninach zaczęli w roku 1320 przy tej miejscowości budować Czerwony Klasztor (nazwa pochodzi od czerwonego pokrycia dachu zastosowanego według projektu pierwszego przeora klasztoru – o. Jana). Obydwa klasztory były wybudowane z dala od ludzkich siedzib, ponieważ kartuzi należeli do najbardziej rygorystycznych zakonów o ascetycznym sposobie życia. Poświęcali się przede wszystkim przepisywaniu ksiąg a stopniowo zyskiwali od węgierskich i polskich władców różne przywileje (prawo rybołówstwa na Dunajcu, prawo młyna, warzenia piwa i władzy sądowej). Kameduli otrzymali Czerwony klasztor jako dar nitrańskiego biskupa Władysława Matiaszowskiego. Po objęciu klasztoru zaczęli jego przebudowę w stylu barokowym (nowe domki mnichów, barokowa wieża przy kościele, remont kościoła). Kameduli, podobnie jak kartuzi, żyli pustelniczym sposobem życia (czas poświęcali prowadzeniu gospodarstwa, pszczelarstwu, leczeniu chorych i zbieraniu ziół leczniczych). Od roku 1754 była tu założona apteka, która zasłynęła daleko za granicami Spisza, głównie gdy prowadził ją brat Cyprian w latach 1756-1775. W 1782 roku zakon kamedułów jako bezużyteczny – w świetle nowych reform społecznych – decyzją cesarza Franciszka Józefa II został zniesiony. Do Czerwonego Klasztoru można dojść przez nowo wybudowana kładkę na Dunajcu w Sromowcach Niżnych.

Do Szczawnicy przez Czerwony Klasztor (Słowacja)

To propozycja także dla miłośników wycieczek rowerowych. Rower jako środek transportu nadaje się tutaj wprost idealnie, ze względu na długość trasy (10 km) a także na jej charakter (szlak biegnie wygodna szutrową drogą wzdłuż Dunajca, jest szeroki i pozbawiony większych wzniesień).

 Pieniny Sromowce Niżne 2

Pieniny Trzy Korony szlak 4
opracowanie & foto: Albin Marciniak

Wykaz schronisk górskich w Polsce i dane kontaktowe

SCHRONISKA GÓRSKIE W POLSCE wykaz
Views: 1291
0 komentarze/y
4 FacebookTwitterPinterestEmail
Zamki i pałace

Ruiny Zamku Pienińskiego w masywie Trzech Koron

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja

   Wędrując szlakami w masywie Trzech Koron, warto odbić nieco od głównego traktu, by wejść na wzgórze zamkowe z pozostałościami po dawnej twierdzy warownej. Zamek Pieniński, którego ruiny można podziwiać podczas wędrówki szlakiem z Krościenka czy Sromowiec Niżnych na Trzy Korony oraz na Sokolicę, jest datowany na XII-XIII wiek, choć są też źródła mówiące o XV wieku jako początku powstania warowni. Zgodnie z kronikami Jana Długosza pomysłodawczynią budowy twierdzy była żona Bolesława Wstydliwego, św. Kinga. W 1287 roku warownia miała posłużyć jej za schronienie przed wojskami tatarskimi, natomiast w późniejszych latach przestała być używana i uległa zniszczeniu  podczas licznych najazdów krzyżackich i husyckich.

To właśnie na terenie Zamku w Pieninach narodziła się legenda o cudownej mgle. Zgodnie z nią św. Kinga schroniła się w fortecy przed Tatarami, lecz okrutny tatarski wódz dowiedział się o tym i ruszył ku warowni z zamiarem jej pojmania. Szturm napotkał się z deszczem strzał, jednak to nie było go w stanie powstrzymać. Ratunek przyniosła modlitwa św. Kingi, dzięki której zamek przysłoniła gęsta mgła. Oślepieni nią Tatarzy porzucili swoje plany i uciekli w popłochu, natomiast władczyni powróciła w spokoju do klasztoru w Starym Sączu.

Na ruinach i w sąsiedztwie, były przeprowadzone badania archeologiczne przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zgodnie z nimi Zamek Pieniński powstał dopiero w XV wieku, w czasie gdy węgierski król Maciej Korwin atakował ziemie polskie. Wiadomo także, że w latach XX wieku budynek został zniszczony przez pożar, natomiast prawdziwa historia twierdzy sprzed tego okresu pozostaje nadal tajemnicą.

Zamek Pieniński znajduje się na niebieskim szlaku biegnącym od Polany Wyrobek na szczyt Trzy Korony. Wędrówkę do tego miejsca można zacząć z Krościenka nad Dunajcem lub schronisk PTTK „Trzy Korony”. Jest to najkrótszy ze szlaków. Trasa liczy niecałe 3 kilometry i można ją przejść w około 1,5 godziny, natomiast jeśli wliczyć w to odwiedziny na Trzech Koronach, należy się przygotować na niemal 4-kilometrową wędrówkę, która potrwa blisko 2 godzin.  Powrót można zaplanować przez Sokolicę, kierując się przeprawy na Dunajcu w sąsiedztwie Schroniska PTTK „Orlica”. To najdłuższa, ale i najciekawsza trasa, dająca możliwość zobaczenia zamku, groty św. Kingi, wejścia na Trzy Korony oraz Sokolicę. Przejście tej trasy liczy prawie 7 kilometrów a zajmie około 3 godzin.

Ruiny Zamku Pienińskiego to atrakcja bezpłatna, można je zwiedzać za darmo. W dobrym stanie zachował się mur obronny o grubości dochodzącej do 180 centymetrów, fragmenty zabudowań oraz ocembrowana cysterna służąca do przechowywania wody. Drewniane konstrukcje twierdzy nie przetrwały natomiast próby czasu. Tuż obok pozostałości warowni znajduje się Grota Świętej Kingi, w której umieszczono figurę władczyni. Uroczyste poświęcenie jaskini miało miejsce podczas nabożeństwa w 1904 roku.

Zamek Pieniny ponownie otwarty.
Zakończono większość prac remontowych ruin zamku Pieniny. Łączny koszt prac wykonanych w latach 2020-2021 wyniósł 515 370 zł brutto. W ramach mikroprojektu Interreg INT/ET/TAT/1/III/A/0251 „Remont zamku Pieniny – przywrócenie możliwości zwiedzania” uzyskano dofinansowanie w kwocie 53 405 EUR (EFRR – 49 996 EUR, budżet państwa – 3409 EUR). Uzyskano również dotację krajową w wysokości 44 000 zł. Pozostałe koszty (286 250 zł) zostały pokryte ze środków własnych Pienińskiego Parku Narodowego.

Zamek zbudowano na skalnej półce, w miejscu naturalnie obronnym, od południa ograniczonym niedostępnym urwiskiem o wysokości około 50 metrów, a od północy stromą ścianą schodzącą do Pienińskiego Potoku. Z pozostałą częścią masywu Trzech Koron łączył go wąski skalny przesmyk. Otaczały go mury obronne długości około 90 metrów i grubości ponad metra. Wewnątrz były dwa kamienne budynki, piwnice, zabudowa drewniana i cysterna na wodę z okresowo wysychającego źródła świętej Kingi. Wejście prowadziło przez bramę z wieżą obronną.

W strażnicy przed wrogami mogło się ukryć sto osób i kilkudziesięciu żołnierzy. Warownia opustoszała w pierwszej połowie XIV wieku. W 1410 roku zburzyły ją grabiące okolicę wojska Ścibora, wysłane przez zwolennika Krzyżaków Zygmunta Luksemburskiego, lub w 1433 roku wojska husyckie.

W 1904 roku w ruinach zamku zbudowano drewnianą chatkę Pienińską Pustelnię, w której zamieszkał franciszkański pustelnik Władysław Stachura, a w 1924 roku pustelnik Wincenty Kasprowicz. W 1949 roku pustelnia spłonęła od uderzenia pioruna. W ruinach jest też skalna grota świętej Kingi z naturalnej wielkości posągiem z kamienia pińczowskiego, wykutym przez rzeźbiarza Władysława Druciaka. Od 1921 roku w rocznicę śmierci świętej, 24 lipca do groty wędrują pielgrzymki.

W czasie badań archeologicznych z lat 1938–1939, niestety dokumentacja badań nie zachowała się. Kolejne badania prowadzono w latach 1976–1978. Dziś pozostałości zamku są zabezpieczone w formie trwałej ruiny i udostępnione zwiedzającym. Zachowały się kamienne mury, pozostałości cysterny i kwadratowe fundamenty wieży.

18 kwietnia 2003 roku, staraniem Pienińskiego PN, ruiny zamku wpisano do rejestru zabytków.W latach 2006-2007 w ruinach przeprowadzono prace zabezpieczające polegające na odkopaniu i utrwaleniu fragmentów zachowanych murów. Całość prac sfinansowana została ze środków Pienińskiego PN. Jesienią 2009 r. zabezpieczone fragmenty murów zostały udostępnione do zwiedzania. Do ruin zamku prowadzi niebieski szlak.

Zamek Pieniny był więc znakomicie zamaskowany zarazem mógł pomieścić liczną załogę. Ukryty w skałach, wzniesiony z miejscowego kamienia, gubi się wśród skał. Wyjście zachodnie otwierało drogę do Krościenka i w dolinę Dunajca zatem na ważny trakt handlowy. U ujścia zaś Pienińskiego Potoku przełom jest wąski i a połączenie przez przełęcz Przechodki z Potokiem Leśnickim, a dalej wyjście na węgierską stronę, co umożliwiało załodze penetrację tego odcinka granicy. Jako typ zamku refugium nie ma zameczek pieniński żadnych analogii w Polsce. Materiał wykopaliskowy nie potwierdza jednak wieku podanego przez legendy  zameczek pochodzi z XV stulecia. Najprawdopodobniej forteca ta wiąże się nie z najazdami Tatarów, lecz z wojnami Polski z Maciejem Korwinem, królem Węgier. W XV wieku silna zaciężna „czarna armia” Korwina budowała w trzy tygodnie podobne schronienia będące ważnymi punktami strategicznymi. Zamek pieniński mógł być zatem najprawdopodobniej węgierską fortecą wypadową i zarazem strażnicą graniczną w wojnie z Polską.

Pustelnia na zamku, rok 1928, archiwum cyfrowe

Pustelnia na zamku, rok 1933, archiwum cyfrowe

 

 

opracowanie & foto Albin Marciniak

Zamki w Polsce

Najpiękniejsze i najokazalsze obiekty obronne
ZAMKI W POLSCE baner
Views: 708
0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Afryka

Etiopia – Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

przez Zbigniew Sujak
Napisane przez Zbigniew Sujak
Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

   Dolina Omo w południowej Etiopii to miejsce, w którym tradycja wciąż odgrywa ważną rolę w życiu lokalnych społeczności. Zbigniew Sujak z kamerą i dronem dokumentował ceremonię Bull Jumping ludu Hamerów — rytuał przejścia młodego mężczyzny w dorosłość. To osobista relacja z wydarzenia, które pozwala zajrzeć w świat odległy kulturowo, pełen emocji, symboli i niełatwych do zrozumienia zwyczajów.

 

Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

 

  Początkowo myślałem, że wystarczy dron. Jednak gdy zobaczyłem przygotowania do ceremonii Bull Jumping, wiedziałem, że z powietrza opowiem tylko część tej historii. Sięgnąłem także po kamerę z ręki.

Samo uzyskanie zgody na naszą obecność i filmowanie nie było łatwe. Podczas tej podróży przekonałem się, że pieniądze nie otwierają wszystkich drzwi. Hamerowie nie zawsze zgadzają się na udział obcych w obrzędzie, a gotowość do zapłaty nie oznacza, że zostanie się dopuszczonym do ceremonii.

Z góry uwagę przyciągało wyschnięte koryto rzeki i ogromne, puste przestrzenie południowej Etiopii. Dopiero perspektywa drona pokazywała, w jakim odosobnieniu odbywało się wydarzenie. Na ziemi krajobraz ustępował miejsca ludziom — ich twarzom, gestom, śpiewom i przygotowaniom do obrzędu. Byli przyjaźnie do nas nastawieni, a ja z kamerą próbowałem zrozumieć to, czego stawałem się świadkiem.

 

Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

W społeczności Hamerów Bull Jumping, nazywany Ukuli Bula, jest ważnym rytuałem przejścia. To etap drogi młodego mężczyzny do dorosłości i przyszłego małżeństwa. Ceremonia angażuje jego rodzinę i bliskich, a sam bieg po grzbietach bydła jest kulminacją dłuższych przygotowań.
Największe wrażenie zrobiło na mnie rytualne biczowanie kobiet. Patrzyłem na ich odwagę i poświęcenie, ale również na ból, któremu trudno było się przyglądać. W miejscowej tradycji blizny wiążą się z oddaniem rodzinie oraz oczekiwaniem przyszłego wsparcia. Znajomość tego znaczenia nie usuwa jednak obrażeń ani presji społecznej towarzyszącej tej praktyce.
Potem przychodzi główna próba. Bydło zostaje ustawione bok przy boku. Zwierzęta przytrzymują Maza — mężczyźni, którzy sami przeszli już inicjację. Uczestnik wskakuje na pierwszy grzbiet, przebiega po kolejnych i powtarza tę drogę. Ukończenie próby otwiera mu kolejny etap życia we wspólnocie.
Dla zgromadzonych był to znany obrzęd, zakorzeniony w życiu ich społeczności. Dla mnie — spotkanie z rzeczywistością, na którą patrzyłem szeroko otwartymi oczami. Kamera pozwalała przyjrzeć się szczegółom, dron pokazywał ludzi w otaczającej ich przestrzeni. Dopiero połączenie tych dwóch perspektyw pozwoliło mi opowiedzieć o czymś więcej niż samym biegu po bydle.

 

Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

 

Tekst i film: Zbigniew Sujak
Materiał powstał w ramach projektu „Etiopia”, realizowanego wspólnie z Dariuszem Voyagerem. Z kamerą i dronem poznawaliśmy lokalne społeczności i kraj pełen kontrastów — od gorących pustynnych przestrzeni po zielone, żyzne tereny rolnicze. Ważną częścią wyprawy było również odkrywanie starożytnego dziedzictwa etiopskiego chrześcijaństwa, wciąż mało znanego w Europie.

Film: Aby zostać mężczyzną, musiał przebiec po bykach | Etiopia

 

 

 

Źródła dla redakcji
Regionalny urząd turystyki — The Hamer Bull Jumping Ceremony
Muluneh Demissie Sisay — African Identities, 2026; DOI: 10.1080/14725843.2026.2677554
Africa Online Museum — Hamar Male Initiation

 

Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

 

Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

 

Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

 

Dolina Omo — z kamerą wśród Hamerów

Views: 58
0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
Podziemia turystyczne w Europie Underground in EuropePodziemia turystyczne w Polsce

Dawna kopalnia rud niklu w Szklarach

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 23
   Dolny Śląsk to wyjątkowy region kraju, z wieloma podziemiami udostępnionymi do zwiedzania. Obok kompleksu RIESE, kopalni złota, uranu, węgla czy srebra, pięknymi jaskiniami, podziemiami miast i schronami, na uwagę zasługuje także Kopalnia w Szklarach.

W 1890 roku uruchomiona została tutaj kopalnia rud niklu i cennych, jubilerskich kamieni, która to została ostatecznie zamknięta w 1993 roku. Obecnie funkcjonuje tutaj Podziemna Trasa Edukacyjna, która w 2018 roku ze względu na wyjątkowe walory geologiczno – przyrodnicze otrzymała status „Stanowiska Dokumentacyjnego”.
W prostym tłumaczeniu oznacza to, iż Podziemna Trasa posiada status Rezerwatu Geologicznego, Prawem Chronionego i o przeznaczeniu turystyczno – edukacyjnym.
Drugim miejscem w świecie po Szklarach z tak bogatymi złożami Chryzoprazów, w tym Opali jest obecnie Australia.

kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 23

 

kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 3

W dniu 23 X 1894 r. powołano spółkę Gewerkschaft Schlesische Nickelwerke (Śląskie Zakłady Niklowe) z siedzibą w Ząbkowicach (do Szklar przeniesiono ją dopiero w 1917 r.), która wybudowała niewielką hutę. Inwestycja ta okazała się niewystarczająca dla rentownej eksploatacji złoża i w 1897 r. powołano nową spółkę z udziałem kapitału belgijskiego Compagnie Silesienne des Mines, która rozpoczęła nowe inwestycje. W dniu 26 VI 1899 przystąpiono do budowy zakładu przeróbczego, a 10 X 1899 położono kamień węgielny pod budowę huty, ukończonej w grudniu 1900 r. Rozpoczęła ona przerób rudy w 1901 r. W latach 1902–1903 wydrążono główny szyb wydobywczy na polu Martha na zboczach Szklanej Góry (Gläsendorfer Berge), z którego w następnych latach prowadzono eksploatacje.
Szklary, relikty dawnego górnictwa, eksploracja wyrobisk
Marek FURMANKIEWICZ, Krzysztof KRZYŻANOWSKI
Pełny tekst opracowania:
PODZIEMNE RELIKTY KOPALNI NIKLU W SZKLARACH

kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 10

Dawna kopalnia niklu w Szklarach położona jest w Masywie Szklar, około 7 km na
północ od Ząbkowic Ślaskich.

Zwiedzanie trwa ok 1 godzinę i odbywa się pod opieką przewodnika.
Zwiedzający otrzymują niezbędny sprzęt jak kaski i latarki.

 Fotografowanie jest dozwolone.
Obowiązuje zakaz filmowania przebiegu zwiedzania.
Zwiedzanie odbywa się przez 6 dni w tygodniu. W poniedziałki nieczynne.
Godziny wejść w październiku: 10:00, 11:00, 12:00, 13:00, 14:00, 15:00 ( ostatnie wejście ).
http://www.kopalniaszklary.pl

 

kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 2

Historia


W 1945 r., w wyniku działań wojennych, huta uległa częściowemu zniszczeniu i została zamknięta. Nowe wyrobiska zaczęto eksploatować dopiero w 1961 r. Huta funkcjonowała do 1982 r., kiedy to zaprzestano produkcji z powodu jej nierentowności i złych warunków pracy załogi. Od 1982 do 1993 r. zakład produkował nawozy wapniowo-magnezowe, przerabiając dolomit sprowadzany ze Stronia Śląskiego i z kopalni „elatowa” koło Chrzanowa.

kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 20

Razem z  rudami do pieca trafiały bardzo duże ilości nieporównywalnie bardziej cennego Chryzoprazu który jest kamieniem półszlachetnym, jasnozieloną odmianą chalcedonu, zabarwiony związkami niklu. Wydobywany jest w Australii, na Uralu, USA a wykorzystywany głównie do wyrobów jubilerskich Szklary to jedno z nielicznych miejsc na świecie, gdzie był spotykany i wydobywany chryzopraz. Szklarskie złoża były drugimi co do wielkości na świecie złożami tego półszlachetnego kruszcu. Inne tak istotne złoże znajduje się w Australii. Po zamknięciu huty region ten popadł w ogromną biedę,  stało się tak wokół drugiego najważniejszego złoża na świecie. Oprócz chryzoprazu w Szklarach wydobywano chalcedon i opal. W jednej ze sztolni jest największe w Polsce nagromadzenie różnych minerałów w jednym miejscu. info:http://www.eznp.cba.pl
Plan wyrobisk sztolni „Robert”
Stan z 1913 r.
Spis obiektów górniczych i hutniczych na obszarze kopalni „Martha” w Szklarach
Pole „Benno”
– sztolnia „Tomnitz” (dawniej Benno),
Pole „Martha”
– sztolnia „Martha”,
– sztolnia „Robert”,
– sztolnia „Dornbruch”,
– sztolnia „Rudolf”,
– sztolnia „Obere Stollen Sohle”,
– sztolnia „Siebenbrunnen”,
– sztolnia „Markus”,
– główny szyb wydobywczy „Haupt Schacht”,
– szyb odwadniający „Brunnen”,
– szyb „Alfered”,
– szyb „Frieda”
– poziom „Tiefbau” -54 metry (308 m. n. p. m.),
– poziom -80 metrów (284,9 m. n. p. m.),
– odkrywka nr I,
– odkrywka nr II,
– odkrywka nr III,
– magazyn materiałów wybuchowych,
– huta niklu „Martha”.
Pole „Michał”
Pole „Alvina”

Pole „Adlolf”

Na odcinku obetonowanym a dalej obudowanym cegła, odcięto dostęp do korytarzy prowadzących w kierunku szybu głównego, a take do chodnika południowego (Südliche Feldort), który prowadził do wyrobisk kopalni Rudolf (około 1 km).

kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 4
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 5
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 6
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 7
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 8
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 9
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 11
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 12
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 14
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 15
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 19
kopalnia Niklu Chryzoprazu i Opalu w Szklarach 24

opracowanie: Albin Marciniak

Dla lepszego poznania podziemi w Polsce polecam pozostałe obiekty dostępne do zwiedzania:

Podziemia w Polsce okładka

 

Miejsce odwiedzane przez poszukiwaczy minerałów w tym chryzoprazu. Obecnie obiekt udostępniany do zwiedzania.

Fotorelacja z 2.02.2013r. przed zabezpieczeniem kopalni.

opracowanie & foto: Albin Marciniak

Views: 812
0 komentarze/y
0 FacebookTwitterPinterestEmail
Ciekawostki

Jak zarabiać na zdjęciach w internecie ?

przez Albin Marciniak
Napisane przez Albin Marciniak
Jak zarabiać na zdjęciach w internecie

   Czy można zarabiać na zdjęciach w internecie? Tak! Własne fotografie można sprzedawać za pośrednictwem banków zdjęć, udostępniać na licencjach, oferować redakcjom i wydawnictwom lub wykorzystywać we współpracy z firmami i branżą turystyczną. Nie trzeba mieć najdroższego aparatu ani być zawodowym fotografem, aby rozpocząć swoją przygodę ze sprzedażą zdjęć.

Kluczem do sukcesu jest jednak nie tylko jakość fotografii, ale również wybór odpowiedniej platformy, znajomość zasad licencjonowania, właściwe opisywanie zdjęć i rozpoznanie potrzeb potencjalnych klientów. Zarobki mogą się znacznie różnić — od niewielkich kwot za pojedyncze pobrania w bankach zdjęć po znacznie wyższe wynagrodzenia za licencje udzielane bezpośrednio wydawcom i firmom.

W tym poradniku przedstawiamy, gdzie sprzedawać zdjęcia w internecie, jakie platformy warto wybrać, jak działają prowizje i co zrobić, aby zwiększyć szanse na zarabianie na fotografii. Podpowiadamy również, jakie możliwości mają fotografowie podróżniczy, krajobrazowi i dokumentalni oraz jak chronić swoje prawa autorskie.

Jak zarabiać na zdjęciach w internecie

Jak zarabiać na zdjęciach w internecie

Jak zarabiać na zdjęciach w internecie? Praktyczny poradnik dla fotografów

   Jak sprzedawać zdjęcia w internecie i zarabiać na fotografii? Nie trzeba być zawodowym fotografem ani dysponować drogim sprzętem, aby rozpocząć sprzedaż własnych zdjęć. Można zarabiać na fotografiach podróżniczych, krajobrazowych, architekturze, zabytkach, przyrodzie, codziennym życiu, a także na materiałach wideo i zdjęciach wykonywanych dronem.

W internecie działa wiele platform, które pozwalają udostępniać zdjęcia do licencjonowania, a wynagrodzenie otrzymuje się za ich wykorzystanie przez klientów. Można również sprzedawać fotografie bezpośrednio redakcjom, wydawnictwom, firmom i instytucjom turystycznym. Wybór odpowiedniego modelu zależy od rodzaju zdjęć, ich jakości, tematyki i oczekiwań finansowych autora.

W tym poradniku wyjaśniamy, gdzie sprzedawać zdjęcia, jakie są aktualne zasady wynagradzania fotografów, jak przygotować portfolio i co zrobić, aby zwiększyć szanse na regularne przychody.

Na czym polega zarabianie na zdjęciach w internecie?

Najpopularniejszym sposobem zarabiania jest sprzedaż licencji na wykorzystanie fotografii za pośrednictwem tzw. banków zdjęć, czyli serwisów stockowych. Fotograf przesyła swoje prace, opisuje je i oznacza słowami kluczowymi. Po zaakceptowaniu zdjęcia przez platformę mogą je wyszukiwać klienci z całego świata.

Kupując zdjęcie, klient najczęściej nie nabywa praw autorskich do fotografii, lecz licencję określającą, w jaki sposób może ją wykorzystać. Autor zachowuje prawa do swojej pracy, o ile umowa nie stanowi inaczej.

Jedna fotografia może być licencjonowana wielokrotnie. Nie oznacza to jednak gwarancji sprzedaży ani stałego dochodu. Niektóre zdjęcia znajdują nabywców wielokrotnie, inne nie sprzedają się wcale.

Poza bankami zdjęć istnieją także inne możliwości zarabiania:

  • sprzedaż fotografii bezpośrednio redakcjom i wydawnictwom;

  • licencjonowanie zdjęć firmom, hotelom, biurom podróży i organizacjom turystycznym;

  • sprzedaż odbitek, fotoksiążek i dekoracji ściennych;

  • realizacja zleceń fotograficznych;

  • sprzedaż materiałów wideo i ujęć z drona;

  • prowadzenie własnej galerii internetowej i sprzedaż licencji klientom.

Gdzie sprzedawać zdjęcia? Najważniejsze platformy

Wybór platformy powinien zależeć od rodzaju fotografii i sposobu, w jaki chcemy na niej zarabiać. Poszczególne serwisy różnią się zasadami przyjmowania materiałów, wysokością wynagrodzeń, sposobem licencjonowania i wymaganiami wobec autorów.

Adobe Stock

Adobe Stock to jeden z najważniejszych serwisów stockowych, oferujący fotografie, ilustracje, grafiki wektorowe i materiały wideo.

Oficjalna strona dla autorów: https://contributor.stock.adobe.com/pl/

Standardowa stawka tantiem za zdjęcia, ilustracje i grafiki wektorowe wynosi 33% kwoty przyjętej do rozliczenia. W przypadku wideo standardowa stawka wynosi 35%. Faktyczny przychód zależy od rodzaju licencji, planu zakupionego przez klienta oraz warunków rozliczenia. Przy niektórych pobraniach w ramach dużych subskrypcji wynagrodzenie może wynosić zaledwie kilkadziesiąt centów.

Adobe Stock umożliwia udostępnianie prac na zasadach niewyłącznych, dzięki czemu fotograf może równolegle korzystać z innych platform, o ile pozwalają na to warunki poszczególnych umów.

Shutterstock

Shutterstock to globalna platforma umożliwiająca licencjonowanie zdjęć, ilustracji i materiałów wideo.

Oficjalna strona dla autorów: https://submit.shutterstock.com/

Wynagrodzenie twórców zależy od poziomu tantiem, rodzaju licencji i planu zakupionego przez klienta. Aktualny system przewiduje sześć poziomów wynagrodzeń za obrazy i filmy, w przedziale od 15% do 40% kwoty otrzymywanej przez platformę za licencjonowanie. Poziomy są resetowane 1 stycznia każdego roku.

Ważne: procent tantiem nie oznacza procentu ceny detalicznej, którą klient widzi w sklepie. Dlatego przy pojedynczym pobraniu zarobek może być niewielki.

Shutterstock jest rozwiązaniem wartym rozważenia dla fotografów, którzy chcą budować rozbudowane portfolio i systematycznie udostępniać nowe materiały.

Getty Images i iStock

Getty Images oraz iStock należą do istotnych kanałów licencjonowania fotografii dla wydawców, agencji i klientów biznesowych.

Informacje o współpracy: https://www.gettyimages.com/workwithus

W przypadku programu dla twórców kreatywnych można rozpocząć od przesłania sześciu przykładowych prac do oceny. Po zaakceptowaniu zgłoszenia autor może otrzymać propozycję współpracy na zasadach niewyłącznych.

Według informacji Getty Images wynagrodzenie wynosi od 15% do 45% za licencjonowany plik, zależnie od warunków umowy. Stawki i zasady mogą różnić się w zależności od rodzaju współpracy.

Platforma może być interesująca dla autorów fotografii o wysokiej wartości redakcyjnej, dokumentalnej lub komercyjnej. Getty Images rozróżnia również współpracę kreatywną i redakcyjną, dlatego należy wybrać odpowiednią ścieżkę zgłoszenia.

Alamy

Alamy to kolejny bank zdjęć, który może być szczególnie interesujący dla fotografów dokumentujących podróże, miasta, zabytki, wydarzenia i mniej typowe tematy.

Oficjalna strona: https://www.alamy.com/

Wynagrodzenie zależy od poziomu współpracy. Według aktualnych warunków Alamy przewiduje cztery poziomy prowizji: 15%, 20%, 40% i 50%. Najwyższy poziom dotyczy kwalifikujących się autorów spełniających warunki programu, w tym wymóg wyłączności zdjęć na platformie.

Przed przesłaniem fotografii warto sprawdzić obowiązującą umowę, ponieważ wyłączność może ograniczać możliwość udostępniania tych samych prac w innych miejscach.

Dreamstime i 123RF

Dreamstime i 123RF to kolejne platformy umożliwiające sprzedaż licencji na zdjęcia i ilustracje.

Dreamstime: https://www.dreamstime.com/

123RF: https://www.123rf.com/

Przed rozpoczęciem współpracy należy sprawdzić aktualne warunki przyjmowania zdjęć, zasady rozliczeń, prowizje i wymagania dotyczące praw do fotografowanych obiektów.

Nie warto zakładać, że wszystkie banki zdjęć zapewniają identyczne warunki. Wysokość wynagrodzenia, sposób naliczania tantiem i zasady wyłączności mogą istotnie się różnić.

Ile można zarobić na sprzedaży zdjęć?

Nie istnieje jedna stawka za sprzedane zdjęcie. Wynagrodzenie zależy od platformy, rodzaju licencji, planu klienta, poziomu tantiem oraz zapotrzebowania na konkretny materiał.

W praktyce należy odróżnić dwie wartości:

  • cenę, którą płaci klient za możliwość wykorzystania zdjęcia;

  • wynagrodzenie fotografa, czyli kwotę wynikającą z umowy z platformą.

Przykładowo, Adobe Stock podaje standardową stawkę tantiem wynoszącą 33% dla zdjęć, ale przy subskrypcjach wynagrodzenie za pojedyncze pobranie może być znacznie niższe od ceny zakupu pojedynczej licencji.

Shutterstock stosuje poziomy wynagrodzeń, a ostateczna kwota zależy m.in. od rodzaju zakupu i licencji.

Nie należy więc traktować procentu tantiem jako gwarancji określonego zarobku.

Czy można utrzymywać się ze sprzedaży zdjęć stockowych?

Tak, ale nie jest to automatyczny ani łatwy sposób na uzyskanie stałych dochodów. Wymaga zbudowania portfolio odpowiadającego rzeczywistym potrzebom klientów.

Znaczenie mają między innymi:

  • liczba zaakceptowanych zdjęć;

  • jakość techniczna i kompozycja;

  • atrakcyjność tematyki;

  • oryginalność i wartość użytkowa materiałów;

  • poprawne tytuły i słowa kluczowe;

  • regularne uzupełnianie portfolio;

  • dywersyfikacja źródeł przychodu.

Setki lub tysiące zdjęć nie gwarantują sukcesu. Lepiej mieć przemyślane portfolio odpowiadające potrzebom klientów niż ogromną liczbę przypadkowych fotografii.

Jakie zdjęcia najlepiej sprzedawać?

Nie ma jednej kategorii, która zawsze zapewnia najwyższe zarobki. Popyt zależy od aktualnych potrzeb wydawców, firm, projektantów i agencji reklamowych.

Warto rozważyć następujące tematy:

Fotografia podróżnicza i krajobrazowa

Panoramy, góry, jeziora, wybrzeża, miasta, szlaki turystyczne, parki narodowe i charakterystyczne miejsca. Istotne są nie tylko pocztówkowe kadry, lecz także fotografie pokazujące konkretną lokalizację w określonej porze roku lub warunkach.

Architektura i zabytki

Zamki, pałace, kościoły, fortyfikacje, zabytkowe wnętrza, historyczne dzielnice i detale architektoniczne. Dobrze udokumentowane lokalizacje mogą zainteresować wydawnictwa, redakcje, biura podróży i instytucje kultury.

Fotografia dokumentalna i redakcyjna

Wydarzenia, lokalne tradycje, transport, codzienne życie, infrastruktura i zmiany zachodzące w miastach. W tym segmencie szczególnie ważne są wiarygodność, poprawny opis kontekstu i zgodność materiału z rzeczywistością.

Fotografia biznesowa i użytkowa

Praca, edukacja, technologia, przemysł, transport, ochrona środowiska, zdrowie publiczne i codzienne sytuacje. Klienci poszukują materiałów, które można wykorzystać w artykułach, prezentacjach, stronach internetowych i kampaniach.

Przyroda i fotografia sezonowa

Rośliny, zwierzęta, lasy, krajobrazy, zjawiska pogodowe i zmiany pór roku. Warto przygotowywać materiały z wyprzedzeniem, ponieważ wydawcy często planują publikacje sezonowe wiele tygodni wcześniej.

Wideo i zdjęcia z drona

Krótkie ujęcia krajobrazów, miast, szlaków, infrastruktury i atrakcji turystycznych mogą stanowić dodatkowe źródło przychodów. Trzeba jednak pamiętać o wymaganiach technicznych platform i przepisach dotyczących wykonywania lotów.

Jak przygotować zdjęcia do sprzedaży?

Samo wykonanie dobrego zdjęcia to dopiero początek. Aby fotografia mogła zostać odnaleziona przez klienta i zaakceptowana przez bank zdjęć, należy odpowiednio przygotować plik oraz jego metadane.

Jakość techniczna

Zdjęcie powinno być ostre tam, gdzie wymaga tego temat, prawidłowo naświetlone i wolne od nadmiernego szumu, artefaktów kompresji oraz niezamierzonych błędów obróbki.

Nie każdy materiał musi pochodzić z profesjonalnego aparatu. Wiele zależy od jakości pliku, rodzaju fotografii i wymagań konkretnej platformy.

Tytuł i słowa kluczowe

Nie należy przesyłać fotografii z przypadkowymi nazwami plików, takimi jak DSC_1234.jpg. Tytuł powinien jasno opisywać to, co znajduje się na zdjęciu.

Przykład:

Tytuł: Kasprowy Wierch w Tatrach, Polska – letni krajobraz górski.

Przykładowe słowa kluczowe: Poland, Tatra Mountains, Kasprowy Wierch, Zakopane, mountain landscape, summer, hiking, tourism, mountain peak.

Najważniejsze są słowa precyzyjne i zgodne z zawartością zdjęcia. Nie należy dodawać popularnych haseł, które nie mają związku z przedstawionym tematem.

Metadane i lokalizacja

Warto zachować informacje o autorze, dacie wykonania zdjęcia i lokalizacji, jeśli są dostępne i prawidłowe. W przypadku fotografii podróżniczych precyzyjna nazwa miejsca może istotnie zwiększyć szansę odnalezienia materiału.

Serie zdjęć

Zamiast publikować tylko jeden kadr z danego miejsca, warto przygotować serię obejmującą panoramę, detale, architekturę, otoczenie i różne warunki oświetleniowe. Poszczególne zdjęcia powinny jednak wnosić odrębną wartość, a nie być jedynie niemal identycznymi wariantami tego samego ujęcia.

Czy te same zdjęcia można sprzedawać w kilku serwisach?

W wielu przypadkach tak. Możliwość ta zależy jednak od warunków umowy z daną platformą.

Przy licencjonowaniu niewyłącznym fotograf może udostępniać te same zdjęcia w kilku bankach zdjęć, a także sprzedawać licencje bezpośrednio klientom. Przed publikacją trzeba sprawdzić, czy nie wybrano programu wymagającego wyłączności oraz czy umowa nie nakłada innych ograniczeń.

Rozsądna strategia na początek to przetestowanie dwóch lub trzech platform, a następnie porównanie wyników. Warto mierzyć liczbę zaakceptowanych prac, pobrań, przychód na zdjęcie oraz czas poświęcony na przygotowanie materiałów.

Sprzedaż zdjęć bezpośrednio klientom

Banki zdjęć nie są jedyną drogą do zarabiania. W przypadku fotografii specjalistycznej, dokumentalnej i podróżniczej sprzedaż bezpośrednia może być bardziej opłacalna niż licencjonowanie pojedynczych plików w modelu masowym.

Potencjalnymi klientami są:

  • redakcje prasowe i internetowe;

  • wydawnictwa książkowe i przewodnikowe;

  • organizacje turystyczne i lokalne samorządy;

  • hotele, pensjonaty i biura podróży;

  • muzea, zamki i inne instytucje kultury;

  • firmy potrzebujące materiałów na własne strony internetowe;

  • organizatorzy wydarzeń i targów turystycznych.

W takiej współpracy warto ustalić zakres licencji, czas jej obowiązywania, terytorium, pola eksploatacji oraz ewentualną wyłączność. Cena powinna uwzględniać przeznaczenie materiału i skalę wykorzystania.

Jak zarabiać na fotografii podróżniczej?

Fotografowie podróżniczy mają szczególną przewagę: mogą tworzyć materiały, które dokumentują konkretne miejsca i wydarzenia, a jednocześnie mają wartość użytkową dla branży turystycznej.

Warto budować portfolio obejmujące nie tylko najbardziej znane atrakcje, ale również mniej rozpoznawalne miejscowości, szlaki, zabytki techniki, podziemia turystyczne, obiekty historyczne, lokalne wydarzenia i infrastrukturę turystyczną.

Zdjęcia mogą być wykorzystywane w przewodnikach, artykułach, mapach, materiałach promocyjnych, publikacjach edukacyjnych i kampaniach regionalnych.

Dobrą praktyką jest prowadzenie katalogu zdjęć z nazwami lokalizacji, datami wykonania, opisami, słowami kluczowymi i informacją o dostępnych prawach do wykorzystania. Ułatwia to szybkie przygotowanie oferty dla redakcji lub instytucji.

Prawa autorskie, wizerunek i legalna sprzedaż zdjęć

Fotograf powinien pamiętać, że możliwość sprzedaży zdjęcia zależy nie tylko od posiadania pliku, lecz także od praw do jego udostępniania i komercyjnego wykorzystania.

Prawa autorskie

Co do zasady autor zachowuje prawa autorskie do własnej fotografii. Udostępniając ją w banku zdjęć, udziela licencji na zasadach określonych w umowie. Przed zaakceptowaniem warunków warto sprawdzić zasady wyłączności, zakres licencji i ewentualne postanowienia dotyczące wykorzystania materiałów do trenowania systemów sztucznej inteligencji.

Wizerunek osób

Komercyjne wykorzystanie fotografii przedstawiającej rozpoznawalną osobę może wymagać zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Polskie prawo przewiduje wyjątki, między innymi dla osoby stanowiącej jedynie szczegół większej całości, takiej jak krajobraz lub publiczna impreza. Każdy przypadek należy jednak ocenić w odpowiednim kontekście.

Obiekty, wnętrza i wydarzenia

Przed sprzedażą zdjęć wykonanych we wnętrzach obiektów, podczas imprez lub na terenach objętych szczególnymi zasadami należy sprawdzić regulamin i ewentualne ograniczenia komercyjnego wykorzystania fotografii.

Podatki i rozliczenia

Przychody ze sprzedaży zdjęć i udzielania licencji należy rozliczać zgodnie z przepisami właściwymi dla konkretnej sytuacji podatnika. Znaczenie mogą mieć miejsce zamieszkania, charakter i skala działalności, rodzaj umowy oraz zasady wypłaty wynagrodzenia przez zagraniczną platformę.

Przed rozpoczęciem regularnej sprzedaży warto sprawdzić aktualne obowiązki podatkowe i dokumenty wymagane przez wybrany serwis.

Fotografia a sztuczna inteligencja

Rozwój generatywnej sztucznej inteligencji zmienia rynek materiałów wizualnych. Nie oznacza to jednak, że autentyczna fotografia dokumentalna, podróżnicza czy redakcyjna przestaje mieć wartość.

Niektóre platformy dopuszczają obrazy wygenerowane przez AI, ale wymagają ich odpowiedniego oznaczania i spełnienia dodatkowych warunków. Inne, w określonych programach, nie przyjmują materiałów stworzonych lub zmodyfikowanych za pomocą generatywnej AI.

Przed przesłaniem takich materiałów należy sprawdzić aktualne wytyczne platformy oraz warunki licencji użytego narzędzia. Nie wolno zakładać, że każde narzędzie AI automatycznie daje prawo do komercyjnego licencjonowania wszystkich wygenerowanych obrazów.

Jak rozpocząć zarabianie na zdjęciach? Plan działania

  1. Wybierz tematykę. Zdecyduj, czy chcesz sprzedawać zdjęcia podróżnicze, krajobrazowe, architektoniczne, dokumentalne czy biznesowe.

  2. Przygotuj portfolio. Wybierz najlepsze fotografie i sprawdź ich jakość techniczną oraz przydatność dla potencjalnych klientów.

  3. Załóż konto na wybranych platformach. Zapoznaj się z warunkami współpracy, zasadami licencjonowania i wymaganiami dotyczącymi dokumentów.

  4. Uzupełnij metadane. Przygotuj precyzyjne tytuły, opisy i słowa kluczowe, najlepiej również w języku angielskim.

  5. Publikuj regularnie. Rozbudowuj portfolio, dbając o jakość i różnorodność tematyczną.

  6. Analizuj wyniki. Sprawdzaj, które zdjęcia są akceptowane, wyszukiwane i licencjonowane.

  7. Rozwijaj sprzedaż bezpośrednią. Nawiązuj kontakt z redakcjami, wydawnictwami i instytucjami, które mogą potrzebować Twoich materiałów.

  8. Pilnuj praw i rozliczeń. Archiwizuj umowy, informacje o licencjach, zgody i dokumenty dotyczące przychodów.

Podsumowanie: czy warto sprzedawać zdjęcia w internecie?

Sprzedaż zdjęć w internecie może być dodatkowym źródłem dochodu, a w przypadku dobrze rozwiniętego portfolio i odpowiednio dobranej strategii także elementem profesjonalnej działalności fotograficznej. Nie jest to jednak gwarantowany sposób na szybki zarobek.

Najlepsze rezultaty daje połączenie kilku metod: licencjonowania w bankach zdjęć, bezpośredniej współpracy z klientami i systematycznego rozwijania własnego portfolio. W przypadku fotografii podróżniczej szczególnie ważne są dokumentowanie konkretnych miejsc, poprawne opisywanie lokalizacji i tworzenie materiałów, które mogą być wykorzystane przez wydawców oraz branżę turystyczną.

Warto zacząć od najlepszego dostępnego materiału, wybrać platformy odpowiadające tematyce zdjęć i regularnie analizować efekty. To nie liczba wykonanych fotografii, lecz ich jakość, użyteczność i dopasowanie do potrzeb odbiorców decydują o potencjale zarobkowym.

Autor: Albin Marciniak – fotoreporter, dziennikarz podróżniczy i promotor turystyki. Klub Podróżników Śródziemie.

 

Porady

odzyskiwanie skasowanych plików – bezpłatnie

 

odzyskiwanie skasowanych plików jak 1

Czym są prawa autorskie i prawa pokrewne i co chronią?

Jak chronić się przed złodziejami naszych zdjęć i innej twórczości ?

Promocja i wsparcie dla wartości własności intelektualnej

.

Views: 408
0 komentarze/y
2 FacebookTwitterPinterestEmail
Chorwacja

Samochodem do Chorwacji i Dubrownika – strefy ograniczonego ruchu, parkowanie, mandaty, prawa kierowcy i kary za wjazd

przez Redakcja
Napisane przez Redakcja
strefa ograniczonego ruchu w Dubrowniku

   Dubrownik to jedna z największych atrakcji turystycznych Chorwacji, ale przyjazd do miasta samochodem wymaga odpowiedniego przygotowania. W sezonie letnim ruch w pobliżu historycznego centrum jest ograniczany, liczba miejsc parkingowych pozostaje niewystarczająca, a ceny postoju w najbliższym sąsiedztwie Starego Miasta mogą być bardzo wysokie.

Przed podróżą warto sprawdzić, gdzie obowiązuje strefa ograniczonego ruchu w Dubrowniku, które parkingi są dostępne dla turystów i ile kosztuje pozostawienie samochodu. Istotne znaczenie mają również zasady wjazdu, wymagane uprawnienia oraz konsekwencje naruszenia lokalnych przepisów.

W tym poradniku przedstawiamy strefy parkowania, wykazy lokalizacji i cennik, a także praktyczne wskazówki dotyczące pozostawienia samochodu poza najbardziej zatłoczonym obszarem. Wyjaśniamy również, na jakie oficjalne informacje zwrócić uwagę, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i spokojnie zwiedzić Dubrownik.

 

strefa ograniczonego ruchu w Dubrowniku

strefa ograniczonego ruchu w Dubrowniku

 

 

Chorwacja pozostaje jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych podróży samochodem. Własny samochód ułatwia zwiedzanie wybrzeża Adriatyku, parków narodowych, wysp i zabytkowych miast. Warto jednak pamiętać, że w najczęściej odwiedzanych miejscowościach obowiązują lokalne ograniczenia ruchu, rozbudowane strefy płatnego parkowania oraz szczególne zasady wjazdu dla samochodów turystycznych.

Najbardziej restrykcyjnym przykładem jest Dubrownik, gdzie wprowadzono system zarządzania ruchem w otoczeniu historycznego Starego Miasta. Kierowca nie może zakładać, że wystarczy znaleźć wolne miejsce parkingowe lub wykupić bilet, aby legalnie wjechać w okolice murów miejskich. W określonych sytuacjach wymagane jest wcześniejsze zezwolenie, rejestracja numeru tablicy albo rezerwacja miejsca w oficjalnym systemie.

Istotne są również zasady postępowania po otrzymaniu mandatu lub wezwania do zapłaty. Chorwackie prawo rozróżnia formalne nakazy wykroczeniowe, decyzje właściwych organów, wyroki sądowe i pozasądowe propozycje ugody. Od 15 sierpnia 2026 r. obowiązują ponadto zmienione przepisy dotyczące zapłaty obniżonej grzywny.

Poniższy poradnik przedstawia zasady przydatne kierowcom podróżującym po Chorwacji, ze szczególnym uwzględnieniem Dubrownika. Informacje o strefie miejskiej i cennikach odnoszą się do oficjalnych materiałów dostępnych na 23 października 2026 r.

Dubrownik – gdzie obowiązuje strefa ograniczonego ruchu?

Dubrownik wprowadził specjalną strefę ruchu (Zona posebnog prometnog režima) w obszarze chronionego zespołu historycznego i jego strefy buforowej. Celem jest ograniczenie natężenia ruchu, poprawa bezpieczeństwa pieszych, zmniejszenie korków oraz ochrona zabytkowego centrum.

Według oficjalnego komunikatu Turystycznej Wspólnoty Dubrownika z 30 marca 2026 r. ograniczenia sezonowe obowiązują od 1 kwietnia do 31 października 2026 r. Mogą być stosowane również podczas wydarzeń specjalnych i w okresach wzmożonego ruchu.

Strefa obejmuje szerszy obszar wokół Starego Miasta, w tym rejon Ilijina glavica, ulicę Zagrebačka do Viktorii oraz obszar Pile–Boninovo. Początek ograniczeń znajduje się przy sygnalizacji świetlnej w pobliżu publicznego garażu.

Oficjalne źródło: https://tzdubrovnik.hr/lang/ru/get/vijesti/86792/odjeli.html

Najważniejsza zasada: jeśli kierowca nie ma potwierdzonego uprawnienia do wjazdu, powinien pozostawić samochód poza strefą i dojść do Starego Miasta pieszo albo skorzystać z komunikacji miejskiej.

Kontrola jest wspomagana systemem odczytu tablic rejestracyjnych. Brak zatrzymania przez patrol nie oznacza, że wjazd nie zostanie odnotowany.

Kto może legalnie wjechać do strefy?

Wjazd jest możliwy wyłącznie na warunkach przewidzianych w lokalnych przepisach i po spełnieniu odpowiednich wymagań.

Turyści korzystający z noclegu

Jeżeli hotel lub prywatny obiekt noclegowy znajduje się w strefie i zapewnia miejsce parkingowe, należy skontaktować się z gospodarzem przed przyjazdem. Obiekt powinien potwierdzić możliwość wjazdu i odpowiednio zarejestrować numer rejestracyjny samochodu.

Oficjalna informacja turystyczna wskazuje, że rejestracja powinna nastąpić przed przyjazdem lub w ciągu trzech dni od przyjazdu. Nie należy jednak interpretować tego terminu jako ogólnego prawa do dowolnego poruszania się po strefie bez wcześniejszego uzgodnienia.

Sama rezerwacja noclegu nie daje automatycznie prawa do wjazdu. Trzeba potwierdzić, czy obiekt rzeczywiście zapewnia miejsce parkingowe oraz czy dany pojazd może otrzymać wymagane uprawnienie.

Rezerwacja parkingu przy Pile lub dolnej stacji kolejki linowej

Dubrownik udostępnia system wcześniejszej rezerwacji i przedpłaty za miejsca na parkingach przy Pile oraz dolnej stacji kolejki linowej. Rezerwacja w oficjalnym systemie pozwala uregulować kwestię wjazdu zgodnie z warunkami usługi.

Przed wyjazdem należy sprawdzić dostępność miejsca, wybrany przedział czasowy, zasady wjazdu oraz numer rejestracyjny przypisany do rezerwacji.

Minibusy i autokary

Dla pojazdów przewożących grupy turystyczne obowiązuje odrębny system rezerwacji, opłat i uprawnień. Dotyczy to m.in. pojazdów 7+1 i 8+1, minibusów oraz autokarów.

Oficjalny system: https://buswebshop.dubrovnik.hr/

Kampery

Nie należy zakładać, że kamper może wjechać na takich samych zasadach jak samochód osobowy. Przed podróżą trzeba sprawdzić ograniczenia dotyczące konkretnej kategorii pojazdu i wybrać odpowiedni parking poza strefą, jeżeli wjazd nie jest dopuszczony.

Co zrobić, jeśli nie uda się znaleźć noclegu?

Osoby, które wjechały do strefy w poszukiwaniu zakwaterowania, ale nie znalazły wolnego miejsca, powinny opuścić strefę i postępować zgodnie z instrukcją miasta. Oficjalny komunikat przewiduje przesłanie wyjaśnienia w ciągu trzech dni, z podaniem numeru rejestracyjnego, daty i godziny wjazdu oraz okoliczności zdarzenia.

Nie jest to jednak gwarancja odstąpienia od kary. Najbezpieczniej zarezerwować nocleg wcześniej i uzgodnić możliwość wjazdu przed przyjazdem.

Strefy płatnego parkowania w Dubrowniku

Parkingi miejskie obsługuje spółka Sanitat Dubrovnik. Miasto stosuje kilka stref, których taryfy, godziny obowiązywania i dostępne rodzaje biletów różnią się między sobą.

Oficjalny cennik: https://www.sanitat.hr/parking-zones-prices

Strefa 0 – Pile i dolna stacja kolejki linowej

To parkingi położone najbliżej historycznego centrum. W sezonie są bardzo drogie.

Okres Opłata godzinowa Bilet wielogodzinny/dzienny
Styczeń–kwiecień 5 € 51 €
Maj–październik 20 € 250 €
Listopad–grudzień 5 € 51 €

 

 

Sanitat Dubrovnik – oficjalne strefy i ceny parkowania

Sanitat Dubrovnik – oficjalne strefy i ceny parkowania

Stawki wynikają z opublikowanego cennika Sanitatu obowiązującego od 2 czerwca 2025 r., nadal prezentowanego na oficjalnej stronie spółki.

W sezonie pięć godzin parkowania po stawce godzinowej może kosztować 100 €, a osiem godzin – 160 €. W przypadku korzystania z taryfy wielogodzinnej lub dziennej należy sprawdzić aktualne warunki biletu oraz zasady rezerwacji.

W strefie 0 nie można kupić biletów tygodniowych, miesięcznych ani rocznych. Przy rezerwacji miejsca operator zastrzega możliwość doliczenia 10% opłaty manipulacyjnej.

Strefa 1 – wybrane miejsca w części biznesowej miasta

Strefa obejmuje m.in. określone odcinki ulic Dr Ante Starčevića, Vukovarskiej, Obala Stjepana Radića i Nikole Tesli.

Opłata godzinowa:

  • 0,70 € – styczeń, luty i grudzień;
  • 1,30 € – marzec–listopad.

Opublikowany cennik przewiduje również bilet wielogodzinny lub rezerwacyjny w wysokości 8,63 € w okresie zimowym i 17,25 € w pozostałych miesiącach.

Strefa 2 – miejsca objęte ograniczeniami dla uprawnionych użytkowników

Nie należy traktować jej jako zwykłej, ogólnodostępnej alternatywy dla turysty. Dostępność miejsc i możliwość korzystania z preferencyjnych uprawnień zależą od lokalnych zasad.

Strefa 3

Stawka godzinowa wynosi:

  • 0,70 € w styczniu, lutym i grudniu;
  • 1,30 € od marca do listopada.

W zależności od konkretnego parkingu i uprawnień dostępne są bilety wielogodzinne, dzienne i dłuższe. Przed zaparkowaniem należy sprawdzić oznakowanie oraz aktualny cennik.

Strefa 4 – parking Gradac

Oficjalny cennik przewiduje odrębne, sezonowe taryfy dla parkingu Gradac. W okresie od marca do listopada podana opłata za bilet wielogodzinny wynosi 132,72 €, a w miesiącach zimowych 26,54 €. Nie należy utożsamiać tej opłaty z typową stawką godzinową.

Strefa 5 – Liechtensteinov put, Gospino polje

Strefa 5 obejmuje m.in. parking przy Liechtensteinov put – Gospino polje. Stawka godzinowa wynosi 0,70 € zimą i 1,30 € od marca do listopada. Oficjalny cennik przewiduje również bilet dzienny, tygodniowy i miesięczny.

Przykładowe stawki w okresie od marca do listopada:

  • bilet dzienny – 20,80 €;
  • bilet tygodniowy – 64 €;
  • bilet miesięczny – 208 €.

Przy dłuższym pobycie warto sprawdzić, czy ten parking będzie odpowiedni pod względem lokalizacji, dostępności i dojazdu do centrum.

Jak wybrać parking?

Przed zaparkowaniem:

  1. Sprawdź oznaczenie strefy na znaku lub w oficjalnym cenniku.
  2. Zweryfikuj, czy parking leży w strefie ograniczonego ruchu.
  3. Upewnij się, że kupowany bilet obejmuje planowany czas postoju.
  4. Zachowaj potwierdzenie płatności i rezerwacji.
  5. Nie zakładaj, że bilet parkingowy zastępuje przepustkę wjazdową, chyba że warunki konkretnej usługi wyraźnie tak stanowią.

 

strefa parkowania w Dubrowniku

strefa parkowania w Dubrowniku

 

Kary za nieuprawniony wjazd do strefy

Oficjalne materiały miasta wskazują następujące kary za określone naruszenia lokalnych przepisów o strefie specjalnego ruchu:

 

Kategoria sprawcy Wysokość grzywny
Osoba fizyczna 260 €
Przedsiębiorca lub osoba samozatrudniona objęta właściwym przepisem 660 €
Osoba prawna 1 320 €
Osoba odpowiedzialna w osobie prawnej 260 €

 

W przypadku pojazdów należących do firm wynajmujących samochody mogą mieć zastosowanie szczególne przepisy dotyczące rent-a-car. Nie należy automatycznie przyjmować, że każda sprawa będzie rozliczana według standardowej tabeli.

Źródło: oficjalna instrukcja miasta Dubrownika dotycząca strefy specjalnego ruchu:
https://www.dubrovnik.hr/uploads/pages/351/Instructions%20-%20Zone%20under%20a%20special%20traffic%20regime%20.pdf

Cofnięcie przepustki

Miasto przewiduje również cofnięcie uprawnienia przypisanego do numeru rejestracyjnego w razie naruszenia warunków korzystania ze strefy:

  • pierwsze naruszenie – 7 dni;
  • drugie naruszenie – 30 dni;
  • trzecie naruszenie – bezterminowo.

Cofnięcie przepustki może nastąpić niezależnie od tego, czy równolegle wszczęto postępowanie wykroczeniowe.

Nieuprawniony postój a nieuprawniony wjazd

To dwa różne zagadnienia. Grzywna za naruszenie zasad wjazdu do strefy nie jest tym samym co opłata za nieopłacony parking, nieprawidłowe parkowanie, odholowanie pojazdu czy opłata administracyjna wypożyczalni.

W przypadku otrzymania kilku pism należy sprawdzić, jakiego zdarzenia dotyczy każde z nich i na jakiej podstawie prawnej zostało wystawione.

Zapłata 2/3 grzywny – zmiany chorwackiego prawa od 15 sierpnia 2026 r.

W Chorwacji obowiązuje ustawa Prekršajni zakon, czyli ustawa o wykroczeniach. Nowelizacja opublikowana w Narodne novine nr 86/2026 weszła w życie 15 sierpnia 2026 r. Zmieniła m.in. zasady dotyczące zapłaty dwóch trzecich orzeczonej grzywny.

Oficjalny tekst nowelizacji:
https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/full/2026_08_86_1073.html

Najważniejsze: nie każda kwota wskazana w piśmie dotyczącym wykroczenia może być automatycznie pomniejszona do 2/3. Trzeba ustalić rodzaj dokumentu, status postępowania i treść pouczenia.

Nakaz wykroczeniowy

Prekršajni nalog to formalny nakaz wykroczeniowy. Obavezni prekršajni nalog oznacza obowiązkowy nakaz wykroczeniowy.

W takich dokumentach powinny znaleźć się wymagane informacje o terminie zapłaty oraz pouczenie o prawie do sprzeciwu i skutkach wniesienia sprzeciwu. W przypadkach objętych art. 152 ust. 3 ustawy zapłata dwóch trzecich grzywny w wyznaczonym terminie powoduje uznanie grzywny za zapłaconą w całości.

Nie należy jednak zakładać, że zapłata 2/3 jest zawsze korzystniejsza niż skorzystanie z prawa do sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu może prowadzić do postępowania sądowego, w którym zasady dotyczące tej obniżki są inne.

Decyzja właściwego organu administracji

Istotne doprecyzowanie prawne: nowelizacja nie ograniczyła możliwości zapłaty 2/3 wyłącznie do nakazów wykroczeniowych.

Zmieniony art. 190 ust. 3 przewiduje pouczenie o możliwości zapłaty dwóch trzecich grzywny również w decyzji o wykroczeniu wydanej przez właściwy organ administracji, jeżeli spełnione są warunki ustawowe.

Wyrok sądu

Po nowelizacji art. 152 ust. 3 wyłącza możliwość skorzystania z tej obniżki w przypadku:

  • wyroku skazującego sądu;
  • wyroku, którym sąd oddala sprzeciw i utrzymuje nakaz wykroczeniowy w mocy.

Dlatego nie należy utożsamiać formalnego nakazu z późniejszym wyrokiem sądowym.

Pozasądowa oferta ugody kancelarii prawnej

Pismo kancelarii proponujące dobrowolne zakończenie sporu nie jest samo w sobie nakazem wykroczeniowym ani decyzją właściwego organu.

Kancelaria reprezentująca miasto lub inny podmiot nie uzyskuje przez sam fakt reprezentacji kompetencji do wydawania nakazów, które ustawa przyznaje uprawnionym organom.

Jeżeli pismo zostało określone jako pozasądowa oferta ugody, trzeba sprawdzić:

  • czy istnieje odrębny formalny nakaz lub decyzja;
  • czy wszczęto już postępowanie wykroczeniowe;
  • czy żądana kwota jest grzywną, kosztem postępowania, kosztem zastępstwa prawnego czy innym roszczeniem;
  • czy zapłata oznacza przyjęcie określonych warunków ugody;
  • czy oferta zawiera termin, po którym mogą nastąpić dalsze czynności.

Nie wolno zakładać, że zapłata 2/3 sumy wskazanej w ofercie kancelarii automatycznie zamyka sprawę. Ustawowa obniżka dotyczy grzywny i działa w warunkach określonych prawem, a nie w odniesieniu do dowolnej sumy zaproponowanej w negocjacjach.

Jak postępować po otrzymaniu pisma?

  1. Zachowaj całą korespondencję, kopertę, potwierdzenie doręczenia i załączniki.
  2. Ustal, kto występuje jako wystawca dokumentu i w jakim charakterze.
  3. Sprawdź chorwacką nazwę dokumentu oraz wskazaną podstawę prawną.
  4. Zapisz termin zapłaty i termin ewentualnego sprzeciwu.
  5. Nie ignoruj pisma tylko dlatego, że pochodzi z kancelarii.
  6. Jeżeli masz wątpliwości co do podstawy prawnej, kwoty albo trybu, uzyskaj poradę prawną przed zapłatą lub wniesieniem sprzeciwu.

Powyższe informacje mają charakter ogólny. Ocena konkretnego wezwania wymaga analizy jego pełnej treści i dokumentów towarzyszących.

Minibusy i autokary turystyczne

Dubrownik stosuje odrębne zasady dla transportu zorganizowanego, w tym system rezerwacji postojów i opłat za wysadzanie pasażerów.

W oficjalnej uchwale przewidziano następujące przykładowe opłaty za pojedynczy postój w okresie objętym opłatą:

  • pojazd M1, 7+1 lub 8+1 miejsc – 35 €;
  • minibus, 9–30 miejsc – 70 €;
  • autokar powyżej 30 miejsc – 140 €.

Przed wykorzystaniem tych kwot w praktyce należy sprawdzić aktualne warunki rezerwacji, czas postoju, kategorię pojazdu i ewentualne zmiany uchwały.

System rezerwacji: https://buswebshop.dubrovnik.hr/

Przewoźnicy powinni pamiętać, że opłata za postój nie musi oznaczać nieograniczonego prawa do wjazdu i poruszania się po strefie. Wymagane są odpowiednie uprawnienia oraz przestrzeganie wyznaczonych miejsc i przedziałów czasowych.

Ogólne zasady dla kierowców podróżujących po Chorwacji

Dubrownik nie jest jedynym miejscem, w którym trzeba zwracać uwagę na lokalne regulacje. W całej Chorwacji należy przestrzegać znaków drogowych, ograniczeń prędkości, zasad parkowania oraz lokalnych zakazów wjazdu.

Przed wyjazdem warto przygotować:

  • ważne prawo jazdy i dokumenty pojazdu;
  • dowód ubezpieczenia oraz dane ubezpieczyciela;
  • dokumenty wynajmu, jeśli korzystasz z samochodu wypożyczonego;
  • potwierdzenia rezerwacji noclegów i parkingów;
  • numer rejestracyjny w formacie wymaganym przez system rezerwacji;
  • dane kontaktowe do wypożyczalni lub gospodarza obiektu.

Autostrady i opłaty drogowe

Przed podróżą sprawdź aktualne zasady opłat na planowanej trasie, w tym na autostradach. Nie zakładaj, że zasady obowiązujące w sąsiednich krajach są takie same jak w Chorwacji. Korzystaj z oficjalnych serwisów operatorów autostrad, aby ustalić wysokość opłat, metody płatności i ewentualne zmiany organizacji ruchu.

Światła i sezon jesienno-zimowy

W Chorwacji obowiązują szczególne zasady korzystania ze świateł w okresie zimowym. Przed podróżą jesienią i zimą należy sprawdzić aktualne przepisy dotyczące jazdy z włączonymi światłami w dzień oraz wymagań dotyczących wyposażenia zimowego.

Nie należy zakładać, że jedna aplikacja lub jeden rodzaj biletu obowiązuje w całym kraju. W przypadku lokalnych stref ograniczonego ruchu zawsze sprawdzaj zasady konkretnego miasta.

Lista kontrolna przed wjazdem do Dubrownika

Przed podróżą warto wykonać następujące czynności:

Zarezerwować nocleg i potwierdzić możliwość wjazdu do strefy.

Ustalić, czy obiekt ma rzeczywiste miejsce parkingowe.

Sprawdzić, czy numer rejestracyjny został prawidłowo zgłoszony.

Jeśli nie masz uprawnienia, wybrać parking poza strefą.

Sprawdzić aktualne ceny i dostępność miejsc na stronie Sanitatu.

Zachować potwierdzenia rezerwacji i płatności.

W przypadku otrzymania wezwania ustalić rodzaj dokumentu i termin odpowiedzi.

Nie utożsamiać oferty ugody kancelarii z formalnym nakazem wykroczeniowym.

Przed zapłatą obniżonej kwoty sprawdzić, czy w konkretnej sprawie przysługuje ustawowa obniżka.

Oficjalne źródła

  1. Turystyczna Wspólnota Dubrownika – informacja dla odwiedzających i zasady wjazdu do strefy: https://tzdubrovnik.hr/lang/ru/get/vijesti/86792/odjeli.html
  2. Miasto Dubrownik – instrukcja dotycząca strefy specjalnego ruchu: https://www.dubrovnik.hr/uploads/pages/351/Instructions%20-%20Zone%20under%20a%20special%20traffic%20regime%20.pdf
  3. Sanitat Dubrovnik – oficjalne strefy i ceny parkowania: https://www.sanitat.hr/parking-zones-prices
  4. Bus Web Shop – rezerwacje dla transportu turystycznego: https://buswebshop.dubrovnik.hr/
  5. Narodne novine nr 86/2026 – nowelizacja chorwackiej ustawy o wykroczeniach: https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/full/2026_08_86_1073.html
  • Najważniejsza zasada dla kierowców odwiedzających Dubrownik brzmi: najpierw ustal prawo wjazdu, a dopiero potem wybierz parking. W sezonie letnim koszt postoju przy Starym Mieście może być bardzo wysoki, a wjazd bez odpowiedniego uprawnienia może skutkować grzywną i cofnięciem przepustki.
  • W przypadku otrzymania kary równie ważne jest ustalenie charakteru dokumentu. Formalny nakaz wykroczeniowy, decyzja właściwego organu, wyrok sądu i pozasądowa oferta ugody mają różne skutki prawne. Zasada zapłaty dwóch trzecich grzywny nie stanowi ogólnego rabatu na dowolne wezwanie do zapłaty, lecz mechanizm ustawowy, którego zastosowanie zależy od rodzaju dokumentu, etapu postępowania i obowiązujących przepisów.

 

Sanitat Dubrovnik – oficjalne strefy i ceny parkowania

Sanitat Dubrovnik – oficjalne strefy i ceny parkowania

 

 

 

Chorwacja, wypoczynek, zwiedzanie, atrakcje, zabytki, góry, plaże,

 

Chorwacja, wypoczynek, zwiedzanie, atrakcje, zabytki, góry

Chorwacja, wypoczynek, zwiedzanie, atrakcje, zabytki, góry

Views: 160
0 komentarze/y
3 FacebookTwitterPinterestEmail
@2021 - All Right Reserved. Designed and Developed by PenciDesign