Cerovačke špilje - największy turystyczny kompleks jaskiń w Chorwacji - Klub Podróżników - Śródziemie - portal podróżniczy

Cerovačke špilje – największy turystyczny kompleks jaskiń w Chorwacji. Podziemny świat krasu w sercu Velebitu

Na południowych stokach potężnego masywu Velebit, z dala od zatłoczonych kurortów Adriatyku, ukryty jest jeden z najbardziej fascynujących światów podziemnych Chorwacji. Cerovačke špilje, czyli Jaskinie Cerovac, to największy turystyczny kompleks jaskiń w kraju i jednocześnie jeden z najważniejszych obiektów speleologicznych całych Bałkanów. Położone w surowym krasowym krajobrazie masywu Crnopac, w obrębie Parku Przyrody Velebit, zachwycają monumentalnymi salami, bogatą szatą naciekową, śladami niedźwiedzi jaskiniowych oraz historią sięgającą czasów paleolitu.

Cerovačke špilje nie są zwykłą atrakcją turystyczną. To prawdziwa podróż do wnętrza gór Dynarskich i świata, który przez setki tysięcy lat kształtowała woda, wapienie i procesy krasowe. Już samo wejście do jaskini przynosi wyraźną zmianę klimatu – temperatura spada do około 7°C, a cisza i chłód tworzą atmosferę niemal całkowicie odciętą od współczesnego świata.

Podziemny labirynt Velebitu

Kompleks Cerovačkih špilja znajduje się około 4 km od miejscowości Gračac, na północno-wschodnich zboczach wzgórza Crnopac, w południowej części Velebitu. Cały system tworzą trzy główne jaskinie:

Gornja Cerovačka špilja (Górna),
Srednja Cerovačka špilja (Środkowa),
Donja Cerovačka špilja (Dolna).

Dwie z nich – Górna i Dolna – zostały udostępnione do ruchu turystycznego i obecnie stanowią główną atrakcję całego kompleksu. Łączna długość poznanych korytarzy przekracza 8 kilometrów, co czyni Cerovačke špilje największym systemem jaskiń turystycznych w Chorwacji.

Dla odwiedzających przygotowano około:

725 metrów trasy w Jaskini Górnej,
608–700 metrów trasy w Jaskini Dolnej.

Zwiedzanie odbywa się wyłącznie z przewodnikiem, a każda trasa prowadzi przez rozległe sale, korytarze, komory i niezwykle bogate formy naciekowe tworzone przez tysiące lat działania wody.

Jak powstały Cerovačke špilje? Geologia i fenomen krasu

Krasowy świat Crnopaca

Cerovačke špilje są klasycznym przykładem jaskiń krasowych powstałych w wapieniach jurajskich. Ich rozwój związany jest z hydrogeologiczną historią Gračačkog polja, masywu Crnopac oraz kanionu rzeki Zrmanja. Przez miliony lat wody podziemne rozpuszczały skały wapienne, tworząc podziemne kanały, studnie i sale jaskiniowe.

Dzisiejszy krajobraz południowego Velebitu jest efektem długotrwałych procesów:

erozji,
korozji krasowej,
ruchów tektonicznych,
zmian poziomu wód podziemnych.

W rezultacie powstał niezwykle rozbudowany system podziemnych korytarzy, których część nadal nie została dokładnie zbadana.

Wnętrza jaskiń zachwycają bogactwem nacieków:

stalaktytów,
stalagmitów,
stalagnatów,
draperii naciekowych,
polew kalcytowych,
kolumn i mis martwicowych.

Przewodnicy często nadają formacjom fantazyjne nazwy, takie jak:

Kamienne Wesele,
Dziadek Mróz,
Matka Boska,
cień niedźwiedzia jaskiniowego.

zwiedzanie jaskini

KWIECIEŃ-SIERPIEŃ 09.00-18.00 (codziennie)

PAŹDZIERNIK i MAREC 09.00-17.00 (codziennie)

LISTOPAD – LUTY 09.00-16.00 (codziennie)

Z centrum obsługi turystów przy parkingu do dolnej jaskini jest około 15 minut pieszo. Również około 15 minut spacerem jest do następnej, czyli górnej jaskini. Należy więc przybyć minimum 30 minut przed wybranym terminem zwiedzania jaskini. Przewodnik czeka przed wejściem do jaskini o godzinie wyznaczonej na zakupionym bilecie. Z uwagi na temperaturę panującą w jaskini, należy zabiera ze sobą ciepłą odzież (najlepiej z długim rękawem) i wygodne buty. Średnia temperatura w jaskiniach wynosi około 7°C. Właśnie dlatego do zwiedzania jaskiń – przez cały rok – niezbędny jest ciepły strój i odpowiednie obuwie.

ceny biletów
od września do czerwca 1 jaskinia 11.00 € 2 jaskinie 14.00 €
Lipiec i sierpień 1 jaskinia 15.00 € 2 jaskinie 18.00 €

Wszelkie zniżki podane są na stronie jaskini. Można płacić kartą.

Jaskinie można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem (wliczone w cenę biletu).

Instytucja publiczna Park Przyrody Velebit
http://www.cerovacke-spilje.hr/

Ślady prehistorycznego świata

Cerovačke špilje są również jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych i paleontologicznych Chorwacji. W trakcie badań odnaleziono tutaj:

kości niedźwiedzia jaskiniowego,
ślady lwa jaskiniowego,
szczątki dzikich koni,
kozic,
jeleni,
a także ślady obecności człowieka sprzed tysięcy lat.

W paleolitycznej Sali Myśliwskiej odkryto m.in.:

skrobaki krzemienne,
narzędzia kostne,
fragmenty ceramiki,
ludzkie szczątki datowane na okres plejstocenu.

Szczególnie fascynujące są ślady tzw. „niedźwiedziego szlifowania” widoczne na skałach jaskini. Powstały one przez wielowiekowe ocieranie się niedźwiedzi o ściany podczas przemieszczania się podziemnymi korytarzami. Cerovačke špilje należą do najważniejszych stanowisk badań nad niedźwiedziem jaskiniowym w Chorwacji.

Od momentu zakupu biletów do wejścia do jaskini trzeba pokonać dosyć forsowne podejście, które zajmuje około 15 minut. Jedną jaskinię zwiedza się około 75 minut. Następnie razem z przewodnikiem przechodzi się do górnej jaskini, którą też zwiedza się około 75 minut. Przewodnik opowiadała w dwóch językach: chorwackim i angielskim.
Po zwiedzaniu schodzimy na dół na parking. Warto pamiętać że na miejscu jest czynny tylko sklep z biletami i pamiątkami. Jest czysta i przestronna toaleta. Niestety nie ma baru, a szkoda, bo przydałoby się po całej przygodzie kupić wodę, kawę, zjeść lody. Obiekt nie jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych oraz dla małych dzieci i wózków.

Historia odkrycia jaskiń

Choć lokalna ludność znała część jaskiń od dawna, prawdziwe odkrycie kompleksu nastąpiło w 1913 roku podczas budowy linii kolejowej Zagrzeb – Split. Wówczas inżynier Nikola Turkalj natrafił na wejście do Dolnej Jaskini i rozpoczął pierwsze działania mające chronić ten niezwykły obiekt.

To właśnie od jego nazwiska Dolna Jaskinia bywa nazywana Turkaljevą pećiną. W kolejnych dekadach prowadzono intensywne badania speleologiczne, geologiczne i archeologiczne, tworząc pierwsze dokładne mapy podziemnego systemu.

W 1961 roku Cerovačke špilje objęto ochroną jako geomorfologiczny pomnik przyrody. Obecnie cały kompleks znajduje się pod opieką Parku Przyrody Velebit – największego obszaru chronionego w Chorwacji.

Zwiedzanie Cerovačkih špilja – informacje praktyczne

Obie jaskinie dostępne dla turystów

Dla ruchu turystycznego udostępniono:

Gornją Cerovačką špilję,
Donją Cerovačką špilję.

Każda z tras ma około 700 metrów długości i prowadzi przez najbardziej widowiskowe fragmenty systemu.

Czas zwiedzania

jedna jaskinia: około 1,5 godziny,
obie jaskinie: około 3 godzin,
czas pobytu w samej jaskini: około 50 minut każda.

Pozostały czas zajmuje dojście ścieżkami od Centrum Doskonałości Cerovačke špilje do wejść jaskiniowych.

Położenie wejść

Centrum odwiedzających: 553 m n.p.m.
Dolna Jaskinia: około 620–624 m n.p.m.
Górna Jaskinia: około 671 m n.p.m.

Warunki w jaskini

średnia temperatura: około 7°C,
bardzo wysoka wilgotność,
miejscami śliskie podłoże.

Jaskinie Cerovac odkryto w 1913 r podczas budowy linii kolejowej Zagrzeb-Split. Jeden z projektantów i budowniczych kolei Lika, inż. Nikola Turkalj odkrył jaskinie i rozpoczął nad nimi pierwszą ochronę. Ze względu na wyjątkowe piękno przyrody i liczne znaleziska pochodzące ze starożytnej przeszłości, jaskinie Cerovačke na mocy prawa w 1961 roku, zostały objęte obszarem chronionym jako geomorfologiczny pomnik przyrody.

W trakcie prac archeologicznych natrafiono na wiele cennych znalezisk, z licznymi pozostałościami archeologicznymi z epoki żelaza (fragmenty naczyń ceramicznych, przedmioty użytkowe z brązu, kości i kamienia) W paleolitycznej Sali Myśliwskiej odkryto także skamieniałe kości ludzkie i narzędzia kostne oraz skrobak krzemienny, co świadczy o występowaniu i aktywności człowieka na tych terenach już w czasach wczesnego paleolitu.

Jaskinie Cerovac są również jednymi z największych jaskiń w Chorwacji ze śladami życia niedźwiedzi. Dzięki temu można tu dzisiaj zobaczyć na skałach ślady pazurów niedźwiedzi, powstałe w wyniku ich wieloletnich wędrówek wzdłuż ścian jaskini. Projekt badawczy nad Niedźwiedziem jaskiniowym w jaskiniach Cerovac jest już prawie ukończony i przebadano 99% znalezisk paleontologicznych. Reszta znalezisk to pozostałości odnoszące się do niedźwiedzia brunatnego, lwa jaskiniowego, konia, jeleni, kozic i norek.

Woda od tysięcy lat nadal i nieprzerwanie kapie, tworząc proces budowy stalagmitów, stalaktytów i stalagnatów. Szata naciekowa tworzy bajkowe formacje w różnych formach, które można podziwiać. Idąc przez Jaskinie Cerovačkie, zobaczymy; Kamienne Wesele, Mikołaja Mroza, Matkę Bożą, Regoca, a także cień niedźwiedzia jaskiniowego. Jakie tajemnice kryje Sala Paleolitycznego Łowcy? Czy w Kryształowej Sali ukryty jest skarb? To tylko niektóre z pytań na które stara się odpowiadać przewodnik.

Cerovačke špilje – jedna z największych atrakcji podziemnej Chorwacji

Cerovačke špilje pozostają jedną z najbardziej niedocenianych atrakcji Chorwacji. Większość turystów przemierza trasę między Jeziorami Plitwickimi, Zadarem i Parkiem Narodowym Krka, nie zdając sobie sprawy, że zaledwie kilka kilometrów od głównej drogi znajduje się jeden z najpiękniejszych podziemnych światów Bałkanów.

To miejsce zachwyca nie tylko rozmiarem i pięknem nacieków. Cerovačke špilje są przede wszystkim żywym zapisem historii Ziemi – świata sprzed milionów lat, ukrytego pod wapiennymi górami Velebitu. Tutaj geologia, archeologia i dzika przyroda tworzą jedną z najbardziej fascynujących podróży do wnętrza krasowego świata Europy.

jaskinia Cerovačke špilje górna i dolna mapa – plan

Na terenie Chorwacji jest wiele pięknych jaskiń a Jaskinie Cerovac należą do tych które warto zwiedzić. Podziemny Świat jest niezwykle fascynujący.

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/