Orla Perć dawniej i dziś
Janusz Chmielowski, 1908
Orla Perć jest szlakiem wysokogórskim biegnącym granią lub w jej pobliżu na odcinku od przełęczy Zawrat 2159 m n.p.m. do przełęczy Krzyżne 2112 m n.p.m. Jest słusznie uznawana za jedną z najtrudniejszych technicznie tras turystycznych poprowadzonych w Tatrach Wysokich. Na całej długości szlak jest znakowany na czerwono i w wielu trudniejszych miejscach wyposażony w ciągi stalowych sztucznych ułatwień: łańcuchy, klamry oraz drabinki. Zwykłe przejście Orlej Perci dzieli się na dwie lub trzy jednodniowe wycieczki, wykorzystując szlaki dojściowo-zejściowe.
Orla Perć zrodziła się w wyobraźni poety Franciszka Henryka Nowickiego, który w lutym 1901 roku zaproponował Towarzystwu Tatrzańskiemu projekt wytyczenia honornej górskiej trasy. Inicjatywę tę podjął wielki orędownik Orlej Perci, ksiądz Walenty Gadowski, który w latach 1903-1096 kierował pracami nad utworzeniem szlaku. Duchowny nie tylko nadzorował pracami nad utworzeniem szlaku. Duchowny nie tylko nadzorował budowę, częściowo (wraz z Towarzystwem Tatrzańskim) prace te sfinansował, a nawet własnoręcznie malował szlaki i wnosił metalowe elementy skalnych ubezpieczeń. Choć główne prace na Orlej Perci zakończono w 1906 roku (w latach 1905-1906 budowano odcinek Kozia Przełęcz – Zawrat), to oznakowanie i wytyczenie szlaków dochodzących trwało jeszcze długie lata.
Moim zdaniem, wprowadzenie obowiązku stosowania kasków na Orlej Perci, także może wyeliminować osoby „przypadkowe” często nie mające nawet podstawowej wiedzy gdzie się znajdują. Sam kas zwiększa bezpieczeństwo na szlakach o tak dużej ekspozycji, różnicy wysokości na jakiej poruszają się turyści względem siebie, i kruchość skał tworzących niebezpieczny „rumosz” strącany często przypadkowo.
Mapa dostępna jest w Schronisku PTTK w Dolinie Roztoki oraz w Dolinie Pięciu Stawów Polskich.
To schronisko jest także najlepszym miejscem jako baza wypadowa przy przechodzeniu Orlej Perci.
– żółty szlak znad Czarnego Stawu Gąsienicowego na Skrajny Granat. Czas przejścia: 1:45 h, ↓ 1:20 h
- – czerwony (Orla Perć) przebiegający granią główną z Zawratu przez Kozi Wierch, Granaty i Buczynowe Turnie na Krzyżne.
Czas przejścia z Zawratu na Krzyżne: 6:40 h -
Szlaki dojściowe
W rejon Orlej Perci prowadzi wiele popularnych szlaków dojściowych, część z nich jest też często samodzielnym celem wycieczek. Orla Perć jest osiągalna od strony:
Kasprowego Wierchu i Świnicy
- szlakiem czerwonym wzdłuż grani – trasa trudna, eksponowana, z ułatwieniami w postaci łańcuchów i klamer, 3 h;
Doliny Gąsienicowej ze schroniska „Murowaniec”
- szlakiem niebieskim na Zawrat – trasa trudna, eksponowana, ubezpieczana łańcuchami, 2:30 h;
- szlakiem żółtym na Kozią Przełęcz – trasa trudna, ubezpieczana łańcuchami, 2:30 h;
- szlakiem czarnym, prowadzącym przez Rysę Zaruskiego i Żleb Kulczyńskiego – trasa trudna, ubezpieczana łańcuchami, 3 h;
- szlakiem zielonym wyprowadzającym między Zadnią Sieczkową Przełączkę a Zadni Granat – trasa średnio trudna, 3 h;
- szlakiem żółtym tuż pod wierzchołek Skrajnego Granata – trasa średnio trudna, 2:45 h;
- szlakiem żółtym przez Dolinę Pańszczycę na Krzyżne – trasa o niewielkich trudnościach technicznych, ale dość żmudna i długa, 3:30 h.
Doliny Pięciu Stawów Polskich ze schroniska
- szlakiem niebieskim na Zawrat – trasa o niewielkich trudnościach technicznych, 2 h;
- szlakiem żółtym na Kozią Przełęcz – trasa trudna, eksponowana, z łańcuchami i klamrami, 2 h;
- szlakiem czarnym na Kozi Wierch – trasa średnio trudna, żmudna, 2:15 h;
- szlakiem żółtym na Krzyżne – trasa o niewielkich trudnościach technicznych, trochę żmudna, 2:30 h.
Ze Skrajnego Granata schodzimy na Granacką Przełęcz, omijając Wielką Orlą Turniczkę. By wyjść na Orlą Basztę, pokonujemy drugą drabinkę jaka znajduje się na Orlej Perci.
