7 cudów Portugalii

Zamek w Guimarães (Castelo de Guimarães)




Batalha- Mosteiro de Santa Maria da Vitoria- fot Turismo de Lisboa
























Batalha- Mosteiro de Santa Maria da Vitoria- fot Turismo de Lisboa



















Tradycyjny, delikatny i gwarantujący doskonały smak i aromat piwa: to czeski chmiel. Jego najbardziej cenioną i poszukiwaną odmianą jest chmiel žatecki, którego nazwa pochodzi od miasta Žatec w północno–zachodnich Czechach, gdzie panują doskonałe warunki do uprawy chmielu. Žatec i okoliczne plantacje chmielu dołączyły do czeskich zabytków UNESCO. Jest to już 17. materialny zabytek UNESCO w Czechach (łącznie z niematerialnymi są 32 zabytki).

Saaz Hop Landscape fot. LABORATOŘ POSTOLOPRTY s.r.o
Dzięki swoim specyficznym właściwościom aromatycznym czeski chmiel jest powszechnie znany w świecie piwowarskim. Tradycja jego uprawy sięga X wieku, kiedy w Europie Środkowej pojawiły się pierwsze browary klasztorne i miejskie. Chmiel z Czech eksportowano do Bawarii i rzeką Łabą spławiono do miast Hanzy nad Bałtykiem. Czeski chmiel szczególnie upodobali sobie niemieccy piwowarzy. W średniowieczu zaczęli w okolicach Žatca uprawiać chmiel, zarówno na własny użytek, jak i na eksport. Dziś chmiel žatecki, od 2007 roku wpisany do Rejestru Chronionych Nazw Pochodzenia, używany jest do produkcji najlepszych piw na całym świecie.

Žatec fot. Libor Sváček, Regional Authority
Na przestrzeni wieków Žatec stopniowo stał się chmielową metropolią. Miasto leżące na skrzyżowaniu szlaków handlowych jest wizytówką architektonicznego dziedzictwa chmielarskiego: oprócz magazynów, starych suszarni i pakowni znajdziemy tu szereg innych zabytków architektury industrialnej.

Žatec fot. Václav Mach
Warto odwiedzić Muzeum Chmielu z największą w swoim rodzaju wystawą na świecie. Mieści się w oryginalnie zachowanych budynkach chmielarskich z końca XIX wieku. Prezentuje eksponaty związane z uprawą, zbiorem, suszeniem, siarkowaniem, prasowaniem w bele, przechowywaniem i transportem chmielu žateckiego.

Saaz Hop Landscape fot. Václav Mach
Obowiązkowym punktem zwiedzania Žatca jest także Świątynia Chmielu i Piwa z wieżą widokową, zwaną chmielarską latarnią morską, znajdująca się w dawnych magazynach chmielu.

Pola chmielu można znaleźć nie tylko w okolicach Žatca, ale także w samym mieście. Tutejszą atrakcją jest najmniejsza na świecie plantacja chmielu na rynku Náměstí Svobody. Jej powierzchnia wynosi 70 metrów kwadratowych, znajduje się na miejscu nieistniejącego już kościoła św. Krzyża. Chmiel uprawia się tu od końca lat 60. XX wieku. Dzięki swojemu położeniu mała plantacja urozmaica odbywające się w centrum miasta imprezy piwne, między innymi wiosenny festiwal chmielu czy letnie święto piwa Dočesná.

Žatec fot. Václav Mach (
Informacja prasowa – Czeska Centrala Ruchu Turystycznego
CzechTourism visitczechia.com

Saaz Hop Landscape fot. Václav Mach

Saaz Hop Landscape fot.Josef Wara

Žatec fot. Václav Mach
Wielkie Święto Zabytków Techniki na Dolnym Śląsku.
Gala Parowozów 2023 23/24.09.2023 r. w godzinach od 10:00 do 18:00.

W tym roku Festiwal ma wymiar szczególny – zbiega się w czasie z jubileuszem 180- lecia kolei Wrocław – Jaworzyna Śląska – Świebodzice, jednej z najstarszych linii
kolejowych nie tylko w Polsce, ale również na świecie. Linii kolejowej, która jest jedną z najważniejszych arterii komunikacyjnych regionu i od prawie dwóch stuleci,
nieprzerwanie służy mieszkańcom Dolnego Śląska.
Festiwal będzie również okazją do oficjalnego zamknięcia i podsumowania realizowanego w Muzeum Kolejnictwa na Śląsku – Oddziału Fundacji Ochrony
Dziedzictwa Przemysłowego Śląska w Jaworzynie Śląskiej, projektu pn. Zabytki przemysłowe pogranicza otwierają swoje podwoje dla zwiedzających, w ramach
Programu Współpracy Transgranicznej Interreg V-A Republika Czeska – Polska 2014 – 2020 w partnerstwie z Muzeum Starych Stroju w Zamberku.
Centralnym punktem Festiwalu będzie Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej, które w jego ramach organizuje Galę Parowozów – X Międzynarodowy Zlot
Zabytkowych Parowozów. Przez 3 dni w Muzeum trwać będą prezentacje zabytkowych pojazdów a dla chętnych, organizowane będą przejazdy muzealnych pociągów specjalnych po najbardziej malowniczych trasach Dolnego Śląska.

W ramach Festiwalu odbędzie się również, już po raz 3, Dolnośląski Rajd Zabytków Techniki. Pierwszy na Dolnym Śląsku turystyczny rajd samochodowy, którego trasa
przebiega szlakiem najcenniejszych zabytków techniki i przemysłu w regionie. Uczestnicy nie tylko zwiedzają zabytkowe obiekty, ale sami biorą w nim udział w
historycznych pojazdach. Na trasie rajdu znajduje się 20 obiektów, które zlokalizowane są niemalże we wszystkich zakątkach Dolnego Śląska. Meta i
oficjalne zakończenie rajdu odbędzie się o godz. 14 00 w Muzeum Techniki Rolniczej w Piotrowicach Świdnickich
W ramach Festiwalu Zabytków Techniki zorganizowana zostanie również Gala Techniki Rolniczej w Piotrowicach Świdnickich, jedyne na Dolnym Śląsku spotkanie zabytkowych pojazdów,
maszyn i urządzeń rolniczych. Gala organizowana będzie na terenie powstającego Muzeum Techniki Rolniczej w Piotrowicach Świdnickich, powstającego na terenie
zespołu folwarczno – pałacowego z XVI wieku. Wystawą statycznym towarzyszyć będą pokazy pracy pojazdów i maszyn.

Gala Parowozów 2023 odbywać się będzie w dniach 23/24.09.2023 r. w godzinach od 10:00 do 18:00.
Lokomotywy parowe biorące udział w Gali:
Inne, wybrane, pojazdy:
Pojazdy prezentowane będą w ruchu, na terenie bocznicy kolejowej Muzeum Kolejnictwa na Śląsku.
Sobota w godzinach 07:30-10:00 – Muzealny Pociąg Specjalny „Dolnośląski Ekspres” na trasie Jaworzyna Śl. – Wrocław Gł. – Sobótka – Świdnica – Jaworzyna Śl.
program: www.muzeatechniki.pl

Największe miasto i stolica Czarnogóry, jednego z najmłodszych krajów w Europie. Leży na wysokości 44 m n.p.m. Dobre położenie geograficzne między rzekami Ribnicą i Moračą uczyniło miasto atrakcyjnym miejscem do zasiedlenia
Polskie tłumaczenie nazwy miasta brzmi „Podgórka” – gorica to czarnogórskie słowo oznaczające „górkę” oraz nazwa jednego ze wzgórz w pobliżu miasta. Miasto było również znane jako Doclea w czasach rzymskich. W średniowieczu miasto nazwano Ribnica, a w czasach komunistycznych Titograd – od nazwiska Josipa Broza Tito, dyktatora SFR Jugosławii.
Podgorica jako osada istniała już w XIII wieku naszej ery. Dokumenty wskazują na istniejące wówczas miasto o nazwie Birziminium. Po zakończeniu panowania rzymskiego i przejściu terenów pod rządy osmańskie przemianowano je na Ribnicę. Pod panowaniem tureckim Podgorica była w latach 1466–1878 rozwijając się głównie jako ośrodek rzemieślniczy i handlowy. Pod koniec tego okresu miasto stało się częścią Czarnogóry. W 1918 roku Wielkie Zgromadzenie Serbskie uchwaliło w Podgoricy włączenie Czarnogóry do Serbii, a później Podgorica została włączona do Jugosławii. Miasto przeszło ciężkie czasy włoskiej okupacji oraz bombardowania alianckie…
Jednakże sama stolica, Podgorica, jest miastem niewątpliwie interesującym. Z tego względu chociażby, że przecina je sześć rzek, z których jedna – wiedzie przez samo centrum, urozmaicając je malowniczymi przełomami.
Gdyby ktoś chciał narzekać na brak cennych zabytków, należy pamiętać, że w roku 1944 Podgorica została zbombardowana i całkowicie zrównana z ziemią przez naloty alianckie. 19 grudnia 1944 miasto zostało wyzwolone. W latach powojennych zostało zbudowane od podstaw w zupełnie nowym kształcie, a jego nazwa zmieniona na Titograd. Do Titogradu została przeniesiona stolica Czarnogóry z Cetynii w 1946 roku. Powrót do dawnej nazwy nastąpił 2 kwietnia 1992 roku.
Jednym z zabytków architektury jest znajdująca się w centrum, XVIII-wieczna wieża zegarowa (Sahat kula), wzniesiona przez Turków, będąca po dziś dzień ozdobą muzułmańskiej dzielnicy. Ta czworoboczna konstrukcja stoi na placu Trg Vojvode Osmanagića w dzielnicy Stara Varoš.
Wartym zwiedzenia jest również Muzeum przyrodnicze posiadające bogatą kolekcję zbiorów flory i fauny oraz Muzeum Archeologiczne, do którego zbiorów należą eksponaty pochodzące z rzymskiego miasta Duklja. Dzielnica Nova Varoš położona jest u stóp wzgórza Gorica, wznoszącego się na północ od centrum. Na stokach Goricy powstał park miejski, a szczyt góry jest dobrym punktem widokowym, a którego rozpościera się panorama miasta.
Panorama Podgoricy ze wzgórza:
Inne atrakcje
Interesujące wrażenie sprawiają także ruiny grodu Ribnica, datowane na końcówkę XII wieku oraz XIII-wieczna cerkiew św. Jerzego, zachowana co prawda w nie najbardziej okazałej kondycji. Obiekty muzealne w mieście reprezentuje Muzeum Miasta Podgoricy, które istnieje od 60 lat. Znajdują się w nim zbiory etnograficzne, archeologiczne, historyczne i kulturalne. Na spektakl można się udać doCzarnogórskiego Teatru Narodowego. Teatr został założony w 1953 roku, przeszedł pożar i przebudowę, a dziś pełni funkcję Teatru Narodowego. Miłośnicy zakupów powinni udać się na główny plac miasta, jakim jest Plac Republiki. Znajdują się tu najlepsze sklepy oraz skwer z fontannami, gdzie można odpocząć.
Z obiektów zachowanych w nieco lepszym stanie, na uwagę zasługuje most Milenium – budowla co prawda całkiem nowoczesna, jednakże z pewnością widowiskowa
Cały dzień bardzo miło można spędzić na poznawaniu miasta, jeśli temperatura nie przekracza 40 stopni, bo w takim przypadku należy chować się w cieniu, by nie zniechęcić się do tego miasta;) Jak na stolicę, bardzo spokojne i dość prowincjonalne miasto, które jednak prężnie się rozwija.
Tradycyjne spacery
W Podgoricy kultywuje się tradycję wieczornych spacerów. Zanikł obyczaj, zgodnie z którym jedną stroną ulicy spacerowały dziewczęta, a drugą młodzieńcy, ale nadal wielu mieszkańców stolicy Czarnogóry spędza wieczory pod gołym niebem, przechadzając się. Najbardziej popularnym miejscem jest ulica Slobode. Ruchliwa w dzień arteria od wczesnego wieczora do późnej nocy staje się strefą pieszą.
Spacer ulicami w Podgoricy:
Pieniny – Trzy Korony
20-22.10.2023






A może legendarny wschód słońca na Trzech Koronach ?

Niewymagające dojście do schroniska z Krościenka ok 1,5 h lub Drogą Pienińską ze Szczawnicy gdzie do schroniska jest kilka kilometrów dalej ale za po szlaku prawie płaskim. Do Sromowiec Niżnych dojeżdżają busy. Dla zmotoryzowanych nocujących w Trzech Koronach, przy samym schronisku znajduje się parking.

Dla lubiących chodzić coś na deser, czyli niedzielne zamknięcie przez Drogę Pienińską do Szczawnicy, do parkingu lub przystanku autobusów. Busy jeżdżą do centrum Szczawnicy całkiem regularnie, podobnie jak autobusy Szczawnica – Krościenko, Nowy Targ, Kraków itp.

W schronisku będzie rzutnik. Część osób zapewne będzie miała ochotę pokazać swoje wspomnienia dokonania, więc zachęcamy do zabrania prezentacji na pendrivach. Gitary także mile widziane.
Uwaga – mamy czasowo przyblokowane miejsca w schronisku (decyduje kolejność rezerwacji do wyczerpania miejsc):
Jeden pok. 5-osobowy, dwa pokoje 3-osobowe oraz jedna dwójka.
Kto pierwszy potwierdzi rezerwację, ten nocuje w schronisku 🙂 ale aby tak było, należy jak najszybciej wysłać maila z rezerwacją do schroniska na adres [email protected] wskazując miejsce w wybranym pokoju i podając w mailu „Klub Podróżników”. Czy będą dostępne inne opcje w momencie Waszej rezerwacji, o to już należy pytać bezpośrednio w schronisku https://www.trzykorony.pl/
Jeżeli znajdą się twardziele, to można zapytać w schronisku o możliwość rozbicia namiotu na łące za schroniskiem (za altaną idąc drogą na Trzy Korony). Poranki zapewne będą już chłodne, więc jest to opcja dla twardzieli, w przypadku braku miejsc w schronisku.
Masz ochotę dołączyć? Daj znać. Wszelkie pytania prosimy kierować na maila klubowego [email protected]








Z okazji okrągłej rocznicy urodzin, linia szykuje wystawę, sprzedaż unikalnych gadżetów i pokazy mody.
7 października 2023 r. Air France będzie obchodzić 90. rocznicę swojego istnienia. Z tej okazji, dla uczczenia jubileuszu, w pracowni kostiumów Opery Francuskiej powstała kolekcji pięciu unikalnych sukni, ucieleśniających legendarną historię firmy. Kreacje będzie można podziwiać od 28 września do 10 października 2023 r. na specjalnie zorganizowanej ekspozycji w witrynach słynnej Galerii Lafayette Paris Haussmann w Paryżu. Dodatkowo linia uruchomi sklepy, w których zaoferuje szeroki wybór rocznicowych pamiątek oraz kultowych gadżetów lotniczych z dawnych lat, ponownie wypuszczonych na rynek z okazji jubileuszu. W ramach obchodów okrągłych urodzin, Air France zaprezentuje też swoje archiwalne zasoby mundurów lotniczych w specjalnych pokazach mody.

Francuskie Linie Lotnicze Air France oficjalnie zainaugurowały swoją działalność 7 października 1933, powstając z połączenia kilku firm: Air Orient, Air Union, Société Générale de Transports Aériens, Compagnie Internationale de Navigation Aérienne i Aéropostale. Od tego czasu przewoźnik nieprzerwanie tworzy swoją legendę, promując „francuską sztukę podróżowania” na całym świecie. Dziś, po 90 latach od powstania, Air France jest globalną firmą i jednym z czołowych graczy na rynku przewozów lotniczych, który oferuje swoim klientom blisko 1000 lotów dziennie do 200 miast we wszystkich zakątkach świata, dysponując flotą ponad 240 samolotów.
W tym roku rozpoczynają się obchody okrągłego jubileuszu firmy, które będą okazją do świętowania i upamiętnienia dorobku Air France – 90-lecia elegancji, technologii, innowacji i komfortu na pokładach samolotów. To też wspomnienie 90 lat stylowych podróży, wyśmienitej kuchni, designu, haute couture, sztuki i architektury. Od momentu powstania, przewoźnik pełni rolę ambasadora francuskiej kultury i stylu życia, stwarzając unikalne doświadczenie podróży, z licznymi francuskimi akcentami, jednocześnie realizując ambicję pozostania liderem na rynku usług lotniczych, który podąża za najnowszymi trendami.
Za sprawą unikalnej kolekcji pięciu sukni, zaprojektowanych specjalnie z okazji jubileuszu, Air France będzie głównym tematem wystawy w kultowej Galerii Lafayette w Paryżu od 28 września do 10 października 2023 r. To prominentne miejsce zapewni firmie niespotykaną ekspozycję, nawiązując do francuskiego dziedzictwa i legendarnej historii. Co więcej, dzięki lokalizacji, wystawa będzie łatwo dostępna dla każdego, ile razy będzie spacerował w pobliżu słynnego domu handlowego.
Ilustracja 90 lat elegancji
Aby ucieleśnić i ożywić 90 lat elegancji, Air France zaprezentuje kolekcję pięciu oryginalnych sukni, które są interpretacją różnych atrybutów tej konkretnej linii lotniczej – samoloty i technologię, mundury i modę, kultowe afisze lotnicze promujące siatkę połączeń, podniebne menu i zastawę stołowa oraz design i architekturę. Każda kreacja jest zaproszeniem do zgłębienia danej dziedziny, jako elementu działalności linii. W każdej z dziedzin, przez wszystkie lata, Air France dążył do doskonałości, oferując najwyższej jakości produkty i rozwiązania, a niekiedy nawet wyprzedzał daną epokę stosując innowacyjne pomysły.
Aby zrealizować swój pomysł na uświetnienie jubileuszu w postaci oryginalnej kolekcji mody, Air France nawiązał współpracę z Xavierem Ronze, szefem pracowni kostiumów do Baletu Opery Paryskiej, który zaprojektował pięć wspomnianych sukni. Artysta stworzył projekty na podstawie kultowych przedmiotów, które naznaczyły historię. W efekcie udało mu się połączyć historię i nowoczesność, co stanowi mocną interpretację symbolizującą to, co najlepsze w Air France i to, co Francja ma do zaoferowania w dziedzinach, w których się specjalizuje.
Air France w witrynach sklepowych Galerii Lafayette
Aby zorganizować wystawę sukni, która ma być jednym z elementów obchodów 90-lecia firmy, linie Air France w naturalny sposób wybrały Galerię Lafayette, uznawaną za paryską świątynię mody. Kolekcję będzie można obejrzeć od 28 września do 10 października b.r. w 12 witrynach tego słynnego domu handlowego. Suknie będą prezentowane w otoczeniu zabytkowych i współczesnych przedmiotów, symboli i akcesoriów związanych z linią, które w ciągu 90 lat towarzyszyły pasażerom w podróżach Air France. Są wśród nich modele legendarnych samolotów, designerskie mundury, elementy serwisu pokładowego i designu kabin. Tym samym linia chce nawiązać do swojego dziedzictwa i bogatej historii.
Lokalizacja ekspozycji w samym centrum Paryża oraz wybór witryn sklepowych na miejsce wystawy zapewni gościom swobodny i łatwy dostęp. Air France ma nadzieję, że dzięki temu odwiedzający wystawę będą mogli ponownie przeżyć najpiękniejsze wspomnienia z podróży liniami Air France, niedawno lub dziesiątki lat temu, lub po raz pierwszy poznać legendarną linię.
Jubileuszowe pamiątki
Dodatkowo wewnątrz Galerii, Air France zamierza uruchomić okazjonalne sklepy oferujące szeroki wybór pamiątek specjalnie przygotowanych na 90-te urodziny oraz kultowych gadżetów z dawnych lat, ponownie wypuszczonych na rynek z okazji jubileuszu. Między innymi dostępne będą różne modele starych i nowych samolotów linii, w tym limitowane edycje, kolekcje zestawów podróżnych w designerskich kosmetyczkach, pocztówki, zawieszki bagażowe oraz notesy w starym stylu z jubileuszowym logiem. Wśród kultowych gadżetów vintage znajdą się między innymi torby podróżne i kultowe afisze reklamowe. Szeroki wybór współczesnych i stylizowanych artykułów promocyjnych Air France znajduje się też w ofercie sklepu internetowego www.airfranceshopping.com.
Natomiast wyłącznie w Galerii Lafayette będzie można nabyć designerskie przedmioty luksusowych francuskich marek, z którymi Air France współpracuje realizując swoją ambicję dalszego promowania francuskiego know-how. W skład kolekcji wchodzą takie marki jak: Vanessa Bruno, Delsey, Bernardaud, Brun de Vian-Tiran czy Le parapluie de Cherbourg.
Gratką dla kolekcjonerów będzie też możliwość zakupu oryginalnej zastawy stołowej sygnowanej przez malarza Jeana Picarta Le Doux. Zastawa była wykorzystywana na pokładach Air France w latach 1966-2000 w kabinach Klasy Pierwszej La Première oraz Business. Linia zaoferuje na sprzedaż te przedmioty po raz pierwszy, a dochód z ich sprzedaży zostanie przekazany Fundacji Air France, która od 30 lat pomaga potrzebującym dzieciom w wielu krajach na świecie.
Zabytkowe mundury Air France na pokazach mody w Galerii Lafayette
Wspólnie z Galerią Lafayette Air France zaplanował jeszcze jedną atrakcję w ramach obchodów swojego okrągłego jubileuszu. Odwiedzający Galerię Lafayette będą mogli uczestniczyć w prawdziwych pokazach mody prezentujących 90 lat francuskiej elegancji na pokładach samolotów i nie tylko. W wyznaczonych miejscach domu handlowego, modelki i modele zaprezentują mundury pilotów, personelu pokładowego, personelu lotniska i obsługi technicznej z różnych okresów działalności linii. Będzie to podróż przez epoki i style nawiązująca do długoletniej historii i francuskiego dziedzictwa firmy, od pierwszych uniformów „barmańskich” po dzieła haute couture sygnowane przez największych projektantów, takich jak Christian Dior, Cristóbal Balenciaga czy Christian Lacroix, aż po czasy współczesne.
Więcej informacji o pokazach można znaleźć tutaj: https://haussmann.galerieslafayette.com/en/events/original-fashion-shows/
w Tatrach Zachodnich
Kolorowa tęcza po deszczu nie jest niczym nadzwyczajnym, bo taką obserwujemy bardzo często w każdym zakątku ziemi. Widmo Brockenu także można obserwować dosyć często w górach, przy kilku zachowanych czynnikach, natomiast biała tęcza, tęcza we mgle, w połączeniu kolorowej tzw. fog bow to już zdecydowanie rzadsze zjawisko. Biała tęcza powstaje w analogiczny sposób jak klasyczna wielobarwna tęcza, ale ta powstaje na kroplach mgły. Warunkiem powstania białej tęczy jest oświetlenie obszaru mgły równoległymi promieniami słonecznymi, przez co od strony słońca nie może być mgły, a gęsta mgła musi wystąpić naprzeciw słońca, po drugiej stronie obserwatora tego zjawiska. Tęcza powstaje zawsze naprzeciw słońca pod kątem 30–40° do promieni ją tworzących. Mgły są często rozległe i umożliwiają obserwację całego łuku białej tęczy. Jeżeli w kierunku cienia obserwatora jest mgła, to w centrum łuku tęczy powinna być widoczna gloria a także Widmo Brockenu.
Chodząc po Tatrach od wielu lat miałem okazję widywać Widmo Brockenu wielokrotnie i o każdej porze roku. Jednak biała tęcza jest zjawiskiem tak rzadkim, że widuję ją zaledwie co kilka lat. Ostatnie przejście przez jesienne Czerwone Wierchy u progu zimy, nie zapowiadały aż tak spektakularnego zjawiska. Schodząc z wierzchołka Ciemniaka, miałem okazję obserwować białą tęczę oraz kolorową na mgle tzw fog bow a także widmo Brockenu w glorii. Fog bow charakteryzuje się tym, że maj zewnętrzną krawędź czerwona, a wewnętrzną niebieską. Gdy kropelki wody we mgle są bardzo małe, łuki mają biały kolor, i powstaje zjawisko białej tęczy. To właśnie mogłem obserwować w tym przypadku.
Gloria i Widmo Brockenu w łuku obserwowanej Białej Tęczy
Obszerna fotorelacja szlaku z Kuźnic na Małołączniak
Będąc już na szlaku…
Wyruszając z Kuźnic o poranku, nad głową miałem czerwony wschód słońca. Po dojściu na Kopę Kondracką niebo zasnute było chmurami. W oddali w centrum, masyw Trzech Koron w Pieninach.
Im wyżej i dalej, tym więcej chmur i mgieł.
Dopiero po dotarciu na Krzesanicę, pomiędzy chmurami zaczęło przedzierać się słońce.
Pułap chmur utrzymywał się na pewnej wysokości, natomiast w dolinach wyglądało to nieco inaczej. Na grani Czerwonych Wierchów mgła utrzymywała się przez kilka godzin.
Około południa pojawiło się nieco więcej słońca i rozpoczął się kilkunastominutowy spektakl.
Od wyjścia z Kuźnic aż do zejścia w Dolinę Kościeliską przez cały dzień minąłem kilkanaście osób. Dlatego ten wyjątkowy spektakl oglądaliśmy ja i dwóch przechodzących turystów.
Krawędź fog bow na tle zboczy Małołączniaka nad Doliną Mułową.
Biała tęcza nad Doliną Mułową widoczna ze szlaku z Ciemniaka
Schodząc Twardym Grzbietem na Chudą Przełączkę i dalej w kierunku Doliny Kościeliskiej, skończył się spektakl a zaczęły się gęste mgły przechodzące w mżawkę.
Ostatni przebłysk promieni pomiędzy chmurami i ostatnie Widmo Brockenu w glorii (prawa strona tuż nad doliną).
Chwilę później skręciłem nogę (zerwane wiązania kostki) … jednak nie była to klątwa widma Brockenu którego widziałem już wiele razy, a moja nieuwaga. Zszedłem z kamieni na błotniste pobocze i następnie stanąłem na kamieniu. Poślizg na kamieniu śliskim właśnie od błota. Ja w lewo a stopa jednak wolała w prawo i …poleżałem chwilę… doczłapałem do Kir i dopiero w dolinach bez emocji poczułem jak to nap… znaczy boli… To był konkretny przykład że niskie buty są dobre do biegania… mea culpa…

Widmo Brockenu









opracowanie & foto:
Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady – Lądek Zdrój
28 Festiwal Górski im Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju, 7-10.09.2023
Największy Festiwal Górski na świecie, odbywa się w Polsce. Nie w Londynie ale w Lądku, Lądku-Zdroju.
Pasjonaci górscy których w Polsce z roku na rok przybywa, mają okazję do wspólnego świętowania i celebrowania kilku wyjątkowych dni. Niewielka miejscowość na Dolnym Śląsku u stóp Gór Złotych, dawniej znana jako uzdrowisko a od blisko 30 lat jako stolica ludzi gór. Lądek-Zdrój niestety nie leczy jak na uzdrowisko przystało, ale wręcz wzmacnia uzależnienie od gór. To objawia się głównie podczas ostatniego dnia i rozjazdów uczestników w różne zakątki Polski i Europy. Od tego momentu rozpoczyna się odliczanie do kolejnej edycji festiwalu. Cóż jest takiego wyjątkowego w Lądku-Zdrój ? Z lądeckim festiwalem jest jak z miłością do gór: tym którzy chodzą po górach tłumaczyć tego nie trzeba a tym którzy tego nie rozumieją, wyjaśnić się nie da – oni muszą osobiście tego spróbować.
Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady to najstarsze i największe wydarzenie Ludzi Gór. To właśnie w Lądku-Zdroju po raz pierwszy spotkali się pasjonaci, aby – wtedy jeszcze pod nazwą Przegląd Filmów Górskich im. Andrzeja Zawady – rozmawiać, oglądać i wsłuchiwać się w rozmaite opowieści. Od pierwszej edycji Festiwalu wiele się zmieniło – każda edycja przynosi zmiany, modyfikacje. Wszystko po to by wydarzenie było za każdym razem ciekawsze i różniło się od tego, co już było. To także jedyne miejsce poza Alpami, w którym odbywała się ceremonia wręczenia prestiżowej nagrody, jaką są Złote Czekany.
Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady to wydarzenie, podczas którego od rana do nocy dużo się dzieje, w każdym dniu imprezy. Spotkania autorskie, rozmowy z twórcami filmów, możliwość wysłuchania prelekcji wybitnych himalaistów i podróżników oraz wiele innych punktów programu dają mnóstwo inspiracji do powstania rozmaitych materiałów. Festiwal jest często jedyną okazją do spotkania światowych podróżników, zamienienia z nimi kilku słów czy przeprowadzenia wywiadu.
Festiwal to wydarzenia dla dużych i małych – bogaty program złożony z prelekcji, spotkań filmowych i literackich, koncertów, dyskusji, wystaw, warsztatów, zawodów, ale też impreza w imprezie, czyli Festiwal Młode Góry dla dzieci i młodzieży. Festiwal Górski to również konkursy i gale.
28. edycja Festiwalu Górskiego w Lądku-Zdroju 7-10.09.2023
28 edycja największej górskiej imprezy w Polsce i jednej z największych w Europie i na świecie (nigdzie nie stwierdzono większej) – Festiwalu Górskiego im. Andrzeja Zawady – odbędzie się tradycyjnie we wrześniu w Lądku-Zdroju. Wydarzenie potrwa cztery dni w trakcie których nie zabraknie wrażeń, emocji i pięknych wspomnień.
Gwiazdy biegają w Lądeckim parku, to konkurencyjna impreza dla telewizyjnych ustawek typu „Gwiazdy tańczą na lodzie”, czy „Jak oni śpiewają”. W Lądku nie ma dublerów ani powtórek 🙂
Festiwal to również warsztaty i wiedza praktyczna – planowane jest kilkadziesiąt warsztatów z tematyki górskiej, m.in. warsztaty wspinaczkowe, sprzętowe, pierwszej pomocy, zachowań w górach, suplementacji czy dobrego przygotowania do bezpiecznych, górskich wędrówek. Również dzieci i młodzież będą mogły zdobyć wiedzę podczas niezwykle ciekawych Warsztatów Młodego Podróżnika, obejmujących wiedzę teoretyczną i praktyczną.
Namiot festiwalowy to jedna z kilku przestrzeni gdzie odbywają się pokazy, prelekcje, spotkania.
Ramowy program Festiwalu Górskiego im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju
Zarówno program jak i lista gości festiwalu jest tak obszerna, że nie sposób przedstawić jej tutaj choćby w skrócie.
tak bywało w latach poprzednich …
Denis Urubko i Adam Bielecki
Anna Milewska
Anna Czerwińska (+)
Mimo że Krzysztof Ossoliński był trzykrotnie żonaty miał tylko jednego syna z pierwszego małżeństwa ? Krzysztofa Baldwina. Krzysztof w 1648 r. wyruszył z zastępem 100 husarzy na wyprawę wojenną i w krwawej bitwie pod Zborowem w 1649 r. zginął trafiony strzałą. Krzyżtopór przeszedł w ręce spokrewnionych rodzin Kalinowskich, Denhoffów, Morsztynów i Paców. Gospodarzem zamku po Ossolińskich został oboźny koronny Samuel Jerzy Kalinowski. W czasie jego rządów w Krzyżtoporze na Polskę spadł potop szwedzki. 30 października 1655 r. najeźdźcy pod wodzą gen. Duglasa weszli do zamku, zajmując go podstępem bez jednego strzału. Według swego zwyczaju Szwedzi zaraz po zajęciu fortecy wywieźli do Szwecji przebogate zapewne wyposażenie wnętrz wraz z biblioteką i rodzinnym archiwum. Nie uszkodzili jednak, co często się im przypisuje, murów zamkowych.
Około 1760 r. generał wojsk litewskich Jan Michał Pac dokonał nieznacznego remontu południowej, mieszkalnej części zamku oraz założył aleję lipową wzdłuż drogi do Iwanisk. Mieszkał w Krzyżtoporze do wybuchu w 1768 r. konfederacji barskiej, której uczestnicy na zaproszenie właściciela i marszałka konfederacji, znaleźli w zamku schronienie. Kiedy jednak Pac po upadku stronnictwa w 1770 r. pośpiesznie wyjechał do Francji, okazało się, że wskutek walk rezydencja była już tylko piękną, acz niezamieszkaną ruiną.
Wymiary zamku:
Do budowy zużyto:
opracowanie & foto:
SKI Hotel w Piwnicznej Zdroju, 15-17 września 202

O pierwszej edycji festiwalu w następujący sposób mówi jego dyrektor, Wiktor Potok:
To idealny dzień dla szukających inspiracji w odkrywaniu nieznanych miejsc, zdobywania szczytów i pokonywaniu granic. Tego dnia nie zabraknie filmów o tematyce górskiej, podróżniczej i przygodowej, a na scenie pojawią się prelegenci filmowi. To będzie doskonały czas dla miłośników kina, jak również dla pasjonatów górskich wędrówek.
Od godziny 12:00, do 18:00 będziemy mogli spotkać na scenie znanych i popularnych podróżników, którzy podzielą się z nami swoimi doświadczeniami, pozwolą nam się przenieść myślami i sercem w ich świat. Odbywające się w tym czasie prelekcje, będą „ucztą” dla niejednego włóczykija! Wieczorem nie zabraknie dobrej muzyki.

18 lotów szkoleniowych pierwszym certyfikowanym samolotem elektrycznym we współpracy z Electric Flying Connection. Linia bada możliwości, w jaki sposób mogłaby zastosować loty elektryczne w swoich operacjach w przyszłości.

Warszawa, 31.08.2023 r. – Linie Lotnicze KLM wraz ze stowarzyszeniem branżowym Electric Flying Connection (EFC) wspólnie zorganizowali 18 lotów szkoleniowych z wykorzystaniem Pipistrel Velis Electro, który jest pierwszym i jedynym certyfikowanym samolotem elektrycznym na świecie. W ciągu dwóch dni, osiemnastu gości zaproszonych przez KLM odbyło próbne lekcje pilotażu wspomnianym samolotem z napędem elektrycznym, pod okiem instruktorów z E-Flight Academy. Za sprawą projektu, w ramach którego zrealizowano rejsy pomiędzy lotniskami Lelystad a Schiphol-Oost, jego uczestnicy otrzymali wyjątkową okazję doświadczenia podróży przyszłości, a KLM zyskał unikalny wgląd w cały system logistyki lotów elektrycznych i związane z nim wyzwania.
Do obserwacji samolotów na niskich przelotach czy też na pokazach lotniczych, niezawodne są lornetki.

„Aby zmieniać transport lotniczy na bardziej zrównoważony, musimy testować nowe technologie i innowacje w praktyce. To, co robimy dzisiaj na małą skalę, przy wykorzystaniu obecnych zasobów i możliwości, może w przyszłości pomóc rozwinąć i zastosować pewne rozwiązania w szerszym zakresie.” – powiedziała Jolanda Stevens, kierownik programu Zero Emission Aviation w KLM.
Inicjatywa wspólnego przedsięwzięcia wraz z KLM wyszła ze strony stowarzyszenia Electric Flying Connection (EFC) i instruktorów z E-Flight Academy. Organizatorzy zdecydowali, że loty treningowe odbędą się z lotniska Schiphol, ponieważ jest ono bazą macierzystą KLM. Zasięg lotów samolotem Pipistrel jest ograniczony, dlatego w grę wchodziły jedynie cztery lotniska docelowe. Finalnie wybrano port lotniczy w Lelystad ze względu na jego łatwą dostępność, doskonałe możliwości ładowania, najwyższej klasy pasy startowe i w pełni dyspozycyjne centrum kontroli ruchu lotniczego.
„To wyjątkowe wydarzenie ma na celu umożliwienie partnerom projektu i uczestnikom doświadczenia lotów na napędzie elektrycznym, a także poznania praktycznego znaczenia, jakie ta innowacja może dla nich oznaczać. Cieszymy się, że KLM dołączył do nas w tym przedsięwzięciu. Mamy już plany na kolejne edycje lotów elektrycznych w ramach całego Beneluksu.” – powiedział Jurjen de Jong, Prezes EFC.
Do obserwacji samolotów na wysokich przelotach czy też na podejściach do lotnisk, sprawdzają się lunety obserwacyjne.

Wgląd w logistykę i infrastrukturę
KLM nawiązał współpracę z EFC i E-Flight Academy, aby zdobyć wiedzę na temat lotów elektrycznych i ustalić, jaki wpływ będzie miało wdrożenie tej technologii na logistykę i niezbędne zmiany w infrastrukturze.
Jolanda Stevens zauważyła: „Realizowanie operacji na napędzie elektrycznym będzie wymagało modyfikacji obsługi na lotnisku. Samoloty elektryczne trzeba ładować, co wymaga czasu, dlatego będziemy musieli współpracować w tym zakresie z lotniskiem Schiphol w Amsterdamie i holenderską kontrolą ruchu lotniczego. Musimy być w stanie zagwarantować maksymalne bezpieczeństwo lotów, ale także odpowiednio zorganizować ich zasilanie. Przedsięwzięcie, w którym wzięliśmy udział pomogło nam uzyskać lepszy wgląd w te kwestie.”
Droga do zeroemisyjnego lotnictwa
2-osobowy Pipistrel Velis Electro to pierwszy i jedyny certyfikowany samolot elektryczny na świecie. Jego zasięg wynosi 50 minut lotu (plus 10 minut rezerwy). Oznacza to, że aktualnie Pipistrel nie może odgrywać żadnej roli w obsłudze połączeń w siatce KLM. Jednak przewoźnik bada możliwości, w jaki sposób mógłby zastosować loty elektryczne w swojej działalności w przyszłości. Eksperci rynku lotniczego szacują, że do 2035 roku pojawi się samolot z napędem elektrycznym, który będzie mógł przewieźć od 50 do 100 pasażerów, a jego zasięg lotu wyniesie już 90 minut (tj. 400–750 km). Jednak konieczność zastosowania bardzo ciężkich baterii sprawia, że na razie opracowanie większych samolotów na dłuższe trasy, np. między Amsterdamem a Nowym Jorkiem jest nierealistyczne.
„Podążając w kierunku bezemisyjnych lotów w przyszłości, KLM wspiera jednocześnie różnorodne technologie i innowacje. Wraz z naszymi partnerami z branży, zarówno w kraju, jak i za granicą, prowadzimy badania nad lotami zasilanymi energią elektryczną, wodorem i formami hybrydowymi oraz pracujemy nad sposobami, które mają umożliwić przyspieszenie rozwoju tych technologii.” – dodaje Jolanda Stevens.
Nie trzeba być spotterem by fotografować lub obserwować obiekty latające. Do tego jednak potrzebne są odpowiednie obiektywy a najlepiej zmiennoogniskowe z dużym zoomem..

Strategia KLM wobec klimatu
Odpowiedzialność związana z prowadzeniem linii lotniczej jest bardzo wysoka. KLM dąży do zmniejszania swojego wpływu na środowisko, toteż musi zadbać o to, aby jego przyszłe operacje były czystsze, cichsze i bardziej wydajne pod względem zużycia paliwa. Lotnictwo o zerowej emisji (Zero Emission Aviation) leży w centrum strategii KLM względem klimatu. Aby pomyślnie zastosować nowe, czyste technologie, linie lotnicze, a wśród nich KLM, mają nadal wiele do zrobienia. Oznacza to m.in. wymianę samolotów, modyfikację infrastruktury, zmiany w sposobie wykorzystania przestrzeni powietrznej i obsługi operacji lotniczych, ale przede wszystkim – dostępność zielonej energii. Dodatkowo, niezbędna jest intensywna współpraca między uczestnikami łańcucha dostaw, która napotyka wiele przeszkód i niepewności. Niemniej jednak KLM dokłada wszelkich starań, aby zmniejszyć emisję CO2 za pomocą obecnie dostępnych środków i metod. Przede wszystkim działa na rzecz zwiększenie skali produkcji zrównoważonego paliwa lotniczego (SAF), aby móc zwiększyć jego użycie względem paliw stałych. Po drugie, przewoźnik modernizuje swoją flotę i zwiększa wydajność operacyjną. Dodatkowo linia kontynuuje wysiłki w dalszej integracji transportu lotniczego z kolejowym.

O Electric Flying Connection
Electric Flying Connection (EFC) to stowarzyszenie branżowe zajmujące się lotami zasilanymi energią elektryczną. Stowarzyszenie zrzesza ponad 50 członków, wśród których znajduje się szeroki wachlarz firm związanych z lotnictwem, takich jak: linie lotnicze (jak KLM), producenci samolotów elektrycznych i komponentów lotniczych , akademie lotnicze, podmioty rozwijające infrastrukturę do ładowania baterii pojazdów, lotniska i wiele innych. Głównym celem EFC jest tworzenie powiązań i pomoc w nawiązywaniu współpracy między właściwymi podmiotami, tak aby wspomagać zrównoważony rozwój transportu lotniczego.
Kościelisko to urokliwa, tradycyjnie góralska miejscowość sąsiadująca z Zakopanem. Pomimo tak korzystnej lokalizacji wiele osób ją omija i nawet nie rozważa zatrzymania się w niej na dłużej. Tymczasem Kościelisko jest świetną alternatywą dla Zakopanego, i to nie tylko dla osób, które chcą nieco zaoszczędzić. Dlaczego warto zainteresować się ofertą póki w Kościelisku? Najważniejsze argumenty znajdziesz w naszym artykule.

Przejeżdżając przez Kościelisko naprawdę trudno uwierzyć, że jest to miejscowość położona dosłownie tuż obok Zakopanego. O wiele mniej turystów, czystsze powietrze, ładniejsze widoki, rozsądniejsze ceny, a przecież do stolicy polskich Tatr można się stąd dostać nawet w ramach dłuższego spaceru.
Kościelisko to świetny wybór dla każdego, kto z jednej strony nie lubi harmidru Zakopanego, a z drugiej nie chce się też zatrzymywać w totalnej głuszy. Z Kościeliska bez problemu dojdziesz do Krupówek, na Gubałówkę, a korzystając z własnego samochodu czy oferty lokalnych przewoźników także do innych atrakcji regionu (w tym do Kuźnic, skąd startują jedne z najpiękniejszych i najbardziej ekscytujących szlaków tatrzańskich).
Wielkim atutem Kościeliska jest to, że mówimy tutaj o miejscowości będącej jednym wielkim punktem widokowym. Wynajmując pokój w Kościelisku możesz oczekiwać bajecznego widoku na Giewont i całe Tatry Zachodnie. Pod tym względem Kościelisko deklasuje nawet Zakopane czy inne miejscowości w regionie.
Jeśli więc w Tatrach najbardziej cenisz sobie ich majestatyczny wygląd, to spędzając urlop w Kościelisku będziesz się tym napawać do woli.
Pokoje w Kościelisku to propozycja, która na pewno przypadnie do gustu osobom ceniącym sobie spokój, chcącym odciąć się od zgiełku Zakopanego, zapewnić sobie bliskość natury, a jednocześnie zachować łatwy dostęp do miejscowych atrakcji.
Kościelisko, pomimo sąsiadowania z Zakopanem, jest bardzo spokojną miejscowością, wciąż nieodkrytą przez masową turystykę, co dla wielu osób będzie stanowić wystarczający argument, by spędzić weekend czy urlop właśnie w Kościelisku.
Kościelisko może się poszczycić wyjątkowo korzystną lokalizacją z punktu widzenia osób, które na Podhale przyjeżdżają nie tylko po to, aby spacerować po Krupówkach. Z tej miejscowości szybko i łatwo dostaniesz się do największych atrakcji regionu – w tym do Morskiego Oka (parkingu na Palenicy Białczańskiej), Tatr słowackich, kompleksów basenowych zasilanych wodą termalną, Doliny Chochołowskiej, stacji początkowej spływu Dunajcem i wielu innych.
W samym Kościelisku startują natomiast bardzo atrakcyjne szlaki piesze, które są dopasowane stopniem trudności do kondycji i stanu zdrowia praktycznie każdego piechura. Szczególnie polecamy wybranie się na wycieczkę do Doliny Kościeliskiej, po drodze koniecznie zaglądając do jednej z tatrzańskich jaskiń, na przykład Mylnej czy Mroźnej. Osobom z lepszą kondycją można natomiast rekomendować trekking na Giewont przez Nędzówkę i powrót do Kościeliska przez Dolinę Małej Łąki.
W Kościelisku z roku na rok przybywa pokoi do wynajęcia, co ma związek z rosnącą popularnością tej miejscowości wśród turystów. Jeśli oczekujesz wysokiego komfortu pobytu, fantastycznych widoków, ciszy, spokoju oraz dostępu do strefy SPA, to skorzystaj z naszej rekomendacji.
Proponujemy pobyt w trzygwiazdkowym Hotelu Eco Tatry, jedynym hotelu w Kościelisku, który zapewnia swoim gościom szeroki wybór komfortowych, gustownie urządzonych pokojów. Zatrzymując się w tym obiekcie możesz korzystać ze strefy SPA z sauną fińską i infrared, jacuzzi czy leżankami, strefy rozrywki (w tym z salą z bilardem i piłkarzykami), bezpłatnego parkingu, szybkiego Wi-Fi i wielu innych udogodnień.
Szczegóły na temat oferty pobytowej Hotelu Eco Tatry znajdziesz na stronie https://www.ecotatry-hotel.pl/pokoje-koscielisko/, na której możesz od razu zarezerwować wybrany pokój online.
Klub Podróżników Śródziemie
Ogólnopolski portal podróżniczy poświęcony odkrywaniu Polski i świata. Od znanych miast i zabytków, przez górskie szlaki i podziemia, po miejsca nieoczywiste i zapomniane.
Rzetelne relacje, autorskie przewodniki oraz praktyczne wskazówki dla turystów, pasjonatów historii i miłośników aktywnego podróżowania.
Odkrywaj świat z nami – świadomie, krok po kroku i z pasją.