Kopalnia Złota w Złotym Stoku

przez Albin Marciniak 2025-07-28

Napisane przez Albin Marciniak

Perła Dolnego Śląska – Kopalnia Złota w Złotym Stoku

Kopalnia Złota w Złotym Stoku to jedna z najbardziej fascynujących atrakcji Dolnego Śląska – miejsce, w którym prawdziwa historia spotyka się z legendą, a turystyczna przygoda nabiera autentycznego, podziemnego charakteru. To właśnie tutaj, u podnóża Gór Złotych, przez ponad siedem stuleci wydobywano kruszec, który kształtował potęgę regionu i przyciągał poszukiwaczy bogactwa z całej Europy.

Dziś Kopalnia Złota w Złotym Stoku zaprasza do świata dawnych górników, mrocznych sztolni i niezwykłych opowieści zapisanych w skale. Podziemny spływ łodzią, spotkanie z tajemniczymi duchami kopalni, ekspozycje górnicze oraz multimedialne narracje sprawiają, że zwiedzanie staje się niezapomnianym doświadczeniem – zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i dla pasjonatów historii, techniki i dawnych legend. To perła Dolnego Śląska, która zachwyca nie tylko skalą i autentycznością, ale także umiejętnym połączeniem edukacji z przygodą.

Zabytkowa Kopalnia Złota w Złotym Stoku – wraz ze Sztolnią Ochrową i Średniowieczną Osadą Górniczą – to jedno z tych miejsc, które idealnie sprawdzą się jako cel rodzinnej wycieczki o każdej porze roku, niezależnie od pogody.

Dla wielu turystów, którzy wcześniej odwiedzili Kopalnię Soli w Wieliczce, Złoty Stok staje się kolejnym przystankiem na mapie podziemnych przygód – z tym że tu wszystko nabiera nieco innego wymiaru. W sercu Gór Złotych, na Dolnym Śląsku, kryją się historie, które wykraczają poza górnictwo. To właśnie w Złotym Stoku przecinają się ślady Napoleona Bonaparte i królewny Marianny Orańskiej – postaci, które na trwałe zapisały się w regionalnych opowieściach.

Choć Dolny Śląsk słynie z wielu tajemniczych miejsc – jak choćby kompleks Riese – to właśnie Złoty Stok oferuje zupełnie inną, bardziej rodzinną i przyjazną formę eksploracji. To obowiązkowy punkt każdej wycieczki po regionie – zarówno dla miłośników historii, jak i poszukiwaczy przygód.

Nie brakuje też lokalnych legend. Jedna z nich mówi, że w górskich potokach wokół miasteczka wciąż można znaleźć złote samorodki. Prawda czy nie – jedno jest pewne: kto raz odwiedzi to miejsce, z pewnością zechce tu wrócić.

Złoty Stok to miejsce, gdzie historia pisana jest złotem, a przygoda czeka pod ziemią i na powierzchni.

.
Zabytkowa Kopalnia Złota to perła Dolnego Śląska – unikatowa atrakcja łącząca bogatą, ponad tysiącletnią historię z interaktywnym zwiedzaniem dla całej rodziny. Przemierz podziemne sztolnie, zobacz jedyny w Polsce podziemny wodospad, odwiedź Średniowieczną Osadę Górniczą i spłyń łodzią przez skalne korytarze. A wszystko to – przez cały rok, niezależnie od pogody.

Osada Górnicza

Historia Kopalni Złota

Złoty Stok to najstarszy ośrodek górnictwa złota w Polsce. Początki eksploatacji złotonośnych rud sięgają tu około X wieku. Już w średniowieczu osada zyskała znaczenie dzięki wydobyciu złota i arsenu, a w ówczesnej Europie uchodziła za jedno z ważniejszych miejsc pozyskiwania kruszców szlachetnych.

W XVI wieku Złoty Stok przeżywał swój złoty wiek – działało tu ponad 190 sztolni, a liczba mieszkańców i górników dynamicznie rosła. Szacuje się, że w całej historii eksploatacji wydobyto tu ponad 16 ton czystego złota. Złoty Stok przez wieki należał do różnych państw – Czech, Austrii, Prus i Niemiec – stąd w mieście znajdziemy wiele wpływów kulturowych i architektonicznych.

Wydobycie złota zakończono oficjalnie dopiero w 1962 roku, a wiele lat później opuszczone sztolnie zyskały drugie życie jako unikalna trasa turystyczna. Od 1996 roku Kopalnia Złota jest udostępniona do zwiedzania i stale rozwijana jako atrakcja turystyczna – zarówno podziemna, jak i naziemna.

Złoty Stok – tysiąc lat historii złotem pisanej

Historia Złotego Stoku to opowieść głęboko zakorzeniona w górniczej tradycji Dolnego Śląska – i to dosłownie. Od ponad tysiąca lat w rejonie tym wydobywano złoto, a później także arsen, co uczyniło miasto jednym z najstarszych ośrodków górniczych w tej części Europy.

Już w średniowieczu lokalna ludność wydobywała złoto z tzw. czapy wietrzeniowej złotostockiego złoża oraz z aluwialnych osadów okolicznych potoków. Pierwsze pisemne wzmianki o prowadzonych tu pracach górniczych pochodzą z XIII wieku.

Sztolnia Ochrowa

Złoty wiek miasta i górnictwa

Prawdziwy rozkwit przypadł na początek XVI wieku. Wtedy to Złoty Stok przeżywał swój złoty wiek – działało tu aż 190 sztolni i wyrobisk, a także 20 hut, w których przetapiano cenny kruszec. Roczna produkcja złota wynosiła średnio 60 kg, a w najlepszych latach sięgała nawet 140 kg – co stanowiło około 8% ówczesnej produkcji złota w Europie.

Muzeum Przestróg, Uwag i Apeli

Od złota do arsenu

Z końcem XVII wieku odkryto w tutejszych skałach bogate pokłady rud arsenowych. Złoty Stok wszedł w nową epokę – stał się głównym ośrodkiem produkcji arszeniku, cennego w przemyśle, farbiarstwie i medycynie. W XX wieku kopalnia została zmodernizowana, a podczas II wojny światowej – co niezwykle rzadkie – nie została zniszczona. Działała nieprzerwanie aż do 1961 roku, kiedy to zakończono wydobycie.

Co ciekawe, choć złoże eksploatowano przez 10 stuleci, nigdy nie zostało ono w pełni rozpoznane. Przez lata uważano, że złoto występuje w nim w postaci rozproszonej, ukrytej w strukturze minerałów, jak np. arsenopiryt. Jednak badania z lat 90. XX wieku wykazały, że w wielu rudach występuje także złoto rodzime, co wciąż rozbudza wyobraźnię geologów i… poszukiwaczy przygód.

zalany chodnik w którym pływa się łódkami

Podziemna trasa i fascynujące liczby

Szacuje się, że w trakcie całej historii kopalni powstało ponad 320 km podziemnych korytarzy, z czego współcześnie dostępnych jest około 20 km. Trasa turystyczna „Kopalnia Złota”, udostępniona w 1996 roku, prowadzi przez dwa główne chodniki: Sztolnię Gertrudy oraz Sztolnię Czarną, w której znajduje się jedyny w Polsce podziemny wodospad.

Długość trasy wynosi około 1,5 km, ale to tylko ułamek tego, co wciąż kryją tutejsze góry…

Ciekawostki ze świata złota

– Gdyby zebrać całe wydobyte na świecie złoto w jednym miejscu, zmieściłoby się w sześcianie o boku 23 metrów.

– Zaledwie 1 gram złota wystarczy, by wyciągnąć z niego drucik o długości 160 metrów – z jednej obrączki można więc uzyskać nawet pół kilometra cienkiego złotego przewodu.

– Taki sam gram złota można również rozklepać w folię o powierzchni 1 m².

– Na Ziemi jest niemal 100 razy więcej rtęci niż złota, co czyni ten metal jednym z najrzadszych.

– Złoto jest niezwykle ciężkie – sztabka tej samej wielkości co ołowiana będzie niemal dwa razy cięższa.

.

..

Legendy Kopalni Złota

Legenda o zaginionej sztabie złota

Jedna z najsłynniejszych opowieści mówi o złotej sztabie, którą ukryto w sztolni przez górników uciekających przed najazdem husytów. Mimo licznych prób, nigdy nie udało się jej odnaleźć. Lokalni przewodnicy żartują, że kto pierwszy ją odnajdzie – zostanie nowym „Złotym Księciem”.

Legenda o alchemiku z Złotego Stoku

Według innej legendy, w XVI wieku w sztolniach miał działać tajemniczy alchemik, który rzekomo odnalazł sposób zamiany arsenu w złoto. Mieszkańcy bali się jego eksperymentów, aż pewnego dnia ślad po nim zaginął. Mówi się, że jego laboratorium wciąż znajduje się gdzieś pod ziemią…

Duch Gertrudy

Sztolnia Gertrudy zawdzięcza nazwę kobiecie, która miała czekać tu na powrót swojego męża-górnika. Niestety, mężczyzna zginął w zawale. Od tamtej pory duch Gertrudy ponoć snuje się po korytarzach, pomagając zbłąkanym turystom odnaleźć drogę…

Adres kopalni

Zabytkowa Kopalnia Złota
ul. Złota 7
57-250 Złoty Stok, woj. dolnośląskie
Tel. +48 74 817 55 08
Strona: https://www.kopalniazlota.pl

.

podziemny wodospad

Dojazd

Samochodem:

Złoty Stok leży na pograniczu Gór Złotych, tuż przy granicy z Czechami, w powiecie ząbkowickim. To bardzo dobrze skomunikowane miejsce:

Wrocław – ok. 95 km (ok. 1,5 godziny drogi)
➝ DK8 w kierunku Kłodzka, następnie DW390

Kłodzko – ok. 25 km

Ząbkowice Śląskie – ok. 30 km

Praga (Czechy) – ok. 160 km (ok. 2,5 godziny)

W nawigacji wpisz: „Zabytkowa Kopalnia Złota, Złoty Stok”

Transport publiczny:

Najbliższe stacje kolejowe: Kamieniec Ząbkowicki, Kłodzko, Bardo Śląskie

Z Kamieńca i Ząbkowic Śląskich kursują autobusy i busy prywatne do Złotego Stoku (należy sprawdzić lokalne rozkłady jazdy)

podziemny spływ łodziami

Parking

Duży, bezpłatny parking dla samochodów osobowych i autokarów znajduje się przy wejściu głównym do kopalni (ul. Złota 7)

Dodatkowe miejsca postojowe dostępne w sezonie (maj–wrzesień) w sąsiedztwie Średniowiecznej Osady Górniczej

? Na parkingu dostępne są toalety i mała infrastruktura turystyczna (mapy, punkt gastronomiczny sezonowy)

Jeden z niewielu w Polsce bezpłatnych parkingów dla Camperów.

Na parkingu znajduje się ładowarka dla elektryków.

Praktyczne wskazówki:

Dla grup zorganizowanych i autokarów zaleca się wcześniejszy kontakt i rezerwację.

Dla rodzin z dziećmi: większość terenu przyjazna dla wózków, choć sztolnie mają naturalne ograniczenia (wąskie przejścia, niskie sklepienia – lepiej nosidełko niż wózek).

Warto mieć ciepłą odzież – w podziemiach temperatura utrzymuje się w okolicach 7–10°C przez cały rok.

Do kopalni można wybrać się z psem, oczywiście w kagańcu i na smyczy.

podziemna kolejka

opracowanie & foto: Albin Marciniak

fotoreporter, podróżnik i dziennikarz specjalizujący się w eksploracji turystycznych podziemi. Twórca Klubu Podróżników „Śródziemie” i projektu „Czyste Tatry”.

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

Sztolnia Ochrowa w Kopalni Złota w Złotym Stoku

NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA W POLSCE I EUROPIE

2025-07-28 0 komentarze/y

Chorwacja

Amfiteatr w Puli – rzymska perła Chorwacji, która tętni życiem do dziś

przez Redakcja 2025-07-25

Napisane przez Redakcja

Arena w Puli – najpiękniejszy rzymski amfiteatr nad Adriatykiem – historia, zwiedzanie i współczesne wydarzenia, od gladiatorów do koncertów gwiazd światowego formatu.

Budowa i znaczenie w czasach antycznych

Amfiteatr w Puli (Arena di Pola, Pulska Arena) powstawał od czasów panowania Augusta (27 p.n.e.–14 n.e.) i został ukończony w 68 n.e., najpewniej już za rządów cesarzy Wespazjana i Tytusa. Był wznoszony z funduszy państwa rzymskiego, jako część monumentalizacji miasta Pietas Julia, ważnego regionalnego ośrodka władzy.
Ze względu na położenie nad zboczem, fasada zachodnia ma trzy kondygnacje, a wschodnia – dwie. Na ścianie zachodniej znajdują się cztery masywne wieże‑cysterny, unikatowe wśród zachowanych amfiteatrów – służyły m.in. do ochładzania publiczności oraz ozdobnego nawadniania trybun perfumowaną wodą.

Rozmiary i technologiczne rozwiązania

Obiekt ma plan eliptyczny o wymiarach około 132,5 × 105,1 m, a maksymalna wysokość dochodzi do 32,45 m . Pojemność widowni sięgała 23 000 osób, siedzących na stopniach bez konstrukcji wspornikowych – bezpośrednio na zboczu. Wewnętrzna arena miała wymiary około 67,9 × 41,7 m.
Pod areną istniał skomplikowany system podziemnych korytarzy umożliwiający wprowadzanie gladiatorów, zwierząt lub dekoracji, a także sieć zbiorników wodnych z systemami drenażowymi.

.

Dzieje po upadku Cesarstwa Rzymskiego

Średniowieczne wykorzystanie

Po zakazie igrzysk gladiatorskich w IV–V w. amfiteatr zaczął popadać w ruinę. W średniowieczu służył jako pastwisko, miejsce jarmarków i turniejów rycerskich przez Zakon Maltański. Próby konfiskaty kamieni (np. plan przeniesienia go do Wenecji w 1583 r.) spotkały się z oporem — upamiętnionym kamieniem oponenta projektu.

Restauracja i późniejsze funkcje

W XIX w. pośrednio dzięki cesarzowi Francji Augustowi de Marmont i architektowi Pietro Nobile rozpoczęły się prace konserwatorskie. W 1932 roku arena została przystosowana do celów teatralnych, ceremonii i wydarzeń publicznych.

.

Współczesność — wydarzenia i zwiedzanie

Wydarzenia kulturalne

Dziś arena stanowi platformę dla Pula Film Festivalu, koncertów, spektakli operowych i baletów oraz widowisk historycznych, takich jak „Spectacvla Antiqva” (pokazy walk gladiatorskich). Do gwiazd, które tu występowały, należą: Elton John, Sting, Pavarotti, Norah Jones, Foo Fighters, Robbie Williams, Dua Lipa i wielu innych.

Obiekt pomieści dziś około 5 000 osób siedzących lub 7 000–12 500 przy wydarzeniach stojących.

Muzeum pod areną

W podziemiach działa stała ekspozycja o uprawie winorośli i oliwek w starożytnej Istrii – z rekonstrukcjami pras, amfor, młynków i urządzeń związanych z winem i oliwą.

.

Informacje praktyczne dla turystów

Godziny otwarcia

Jan, lut, mar, lis, gru: 9:00–17:00

Kwiecień, październik: 8:00–20:00

Maj, wrzesień: 8:00–23:00

Czerwiec–sierpień: 8:00–21:00

Ceny biletów

Dorośli: ok. €10

Studenci i grupy: ok. €5

Dzieci: ok. €5 (do lat 5: bezpłatnie)

Zniżki dla osób niepełnosprawnych i grup szkolnych

Dojazd i położenie

Arena leży około 200 m na północny‑wschód od byłych murów miasta, przy dawnym trakcie Via Flavia, prowadzącym do Aquilei.
Łatwo dostępna pieszo z centrum, również popularna wśród osób korzystających z transportu zbiorowego i samochodu.

Porady dla zwiedzających

– Warto odwiedzić zarówno wnętrze areny, jak i ekspozycję podziemną.

– Latem proponowane są wieczorne wydarzenia – świetna atmosfera i chłód po zachodzie słońca.

– Buty na stabilnej podeszwie są przydatne ze względu na kamienne ławki i nierówności.

– Dostępne przewodniki i audio-przewodniki w kilku językach, często z trasą zwiedzania miasta zaczynającą się i kończącą przy Arenie.

Najważniejsze aspekty Pula Areny:

Czas powstania: od panowania Augusta do 68 n.e.; rozbudowana za Wespazjana i Tytusa.

Unikalność: jedna z sześciu największych zachowanych rzymskich aren, jedyna z kompletnymi czterema wieżami i trzema rzędami arkad.

Funkcje historyczne: walki gladiatorów, walki z dzikimi zwierzętami, później turnieje rycerskie i jarmarki.

Współczesność: centrum życia kulturalnego – koncerty, festiwale filmowe i spektakularne widowiska.

Zarządzanie: dobrze zabezpieczony pomnik kultury narodowej, czynny dla zwiedzających niemal cały rok.

…

opracowanie & foto: Albin Marciniak

fotoreporter, podróżnik i dziennikarz specjalizujący się w eksploracji turystycznych podziemi. Twórca Klubu Podróżników „Śródziemie” i projektu „Czyste Tatry”.

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

Największe zabytkowe amfiteatry na świecie – TOP 10

Niestety, wiele przewodników oraz opisów w Wikipedii z której informacje czerpią niemal wszyscy, znajduje się wiele błędów podających inną kolejność poszczególnych obiektów. Przykładem niech będzie Amfiteatr w Puli w Chorwacji wskazywany jako szósty co do wielkości, natomiast Amfiteatr w El-Djem w Tunezji wskazywany jest jako trzeci na świecie. Tymczasem…

https://klubpodroznikow.com/relacje/swiat/3285-najwieksze-zabytkowe-amfiteatry-na-swiecie-top-10

2025-07-25 0 komentarze/y

Lotniska i powietrze

Rusza rozbudowa lotniska. Nowa Pre-Boarding Zone w Kraków Airport

przez Redakcja 2025-07-25

Napisane przez Redakcja

Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków-Balice i Mostostal Warszawa zawarli umowę na realizację zadania: „Przebudowa istniejącego budynku starego terminala cargo na potrzeby tymczasowych poczekalni przedodlotowych Pre-Boarding Zone Non Schengen”. Wartość inwestycji to 28,6 mln zł brutto.

Rozwój Kraków Airport to proces precyzyjnie zaplanowany – podkreśla Łukasz Strutyński, prezes Zarządu Kraków Airport – Przed nami niezwykle istotny, pierwszy etap szerszej strategii modernizacji – adaptacja budynku dawnego terminala cargo, który przez najbliższy czas będzie służył pasażerom jako strefa oczekiwania przed wejściem na pokład – Pre-Boarding Zone (PBZ) – z sześcioma dodatkowymi gate’ami. W kolejnych latach planujemy rozbudowę terminala pasażerskiego zarówno od strony zachodniej, jak i wschodniej. Naszym celem jest zakończenie prac do 2031 roku i osiągnięcie przepustowości na poziomie 19 milionów pasażerów rocznie.

Jak podkreśla prezes Łukasz Strutyński, wszystkie prace realizowane będą z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa oraz przy pełnym utrzymaniu ciągłości operacyjnej lotniska.

To kolejna inwestycja realizowana przez Mostostal Warszawa na rzecz dynamicznie rozwijającego się krakowskiego lotniska, która potwierdza zaufanie, jakim darzy nas Inwestor oraz naszą silną pozycję w sektorze budownictwa infrastrukturalnego – mówi Maciej Sasak, Dyrektor Obszaru Wschodniego Mostostal Warszawa S.A. – Prace będziemy prowadzić w wymagających warunkach na terenie czynnego lotniska, gdzie kluczowe jest zachowanie ciągłości operacyjnej i bezpieczeństwa pasażerów. To zadanie wymaga doskonałej organizacji, precyzyjnej koordynacji i nierzadko pracy w godzinach nocnych. Mamy jednak odpowiednie doświadczenie, sprawdzony Zespół i wiemy, jak skutecznie działać w tak wymagającym środowisku.

.

.

Terminal w nowej odsłonie

Przedmiot zamówienia obejmuje kompleksową przebudowę istniejącego budynku starego terminalu cargo w Międzynarodowym Porcie Lotniczym im. Jana Pawła II Kraków-Balice. Prace rozpoczną się od częściowej rozbiórki istniejącej struktury, a następnie przebudowa obejmie pełną reorganizację i nową aranżację wnętrz, dostosowaną do funkcji tymczasowych poczekalni przedodlotowych strefy Non Schengen.

Kluczowym elementem inwestycji będzie stworzenie funkcjonalnego połączenia między przebudowywanym obiektem a terminalem pasażerskim – poprzez wykonanie łącznika na poziomie pierwszego piętra. W ramach zadania zaplanowano także budowę dwóch nowych klatek schodowych, które zapewnią komunikację pomiędzy górnymi kondygnacjami a poziomem terenu. Dodatkowo, przebudowie i adaptacji poddane zostaną instalacje wewnętrzne, które zostaną dostosowane do nowych potrzeb użytkowych obiektu.

Modernizacją objęte zostanie również bezpośrednie otoczenie budynku – tzw. przedpole, które zostanie zagospodarowane w sposób umożliwiający bezpieczną i wygodną obsługę przyszłych pasażerów.

Inwestycja zostanie zrealizowana w ciągu 9 miesięcy od daty podpisania umowy.

informacja prasowa Kraków Airport

2025-07-25 0 komentarze/y

Podziemia

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach

przez Albin Marciniak 2025-07-25

Napisane przez Albin Marciniak

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 13

Obiekt wpisany na listę UNESCO. Jeden z 17 na terenie Polski.

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach – atrakcja UNESCO i unikalne podziemia w Polsce

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach to jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych Śląska oraz unikalny zabytek przemysłowy, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To jeden z zaledwie 17 obiektów UNESCO w Polsce. Historyczne wyrobiska pochodzące z XVII i XIX wieku stanowią wyjątkowe świadectwo górniczej przeszłości regionu i rozwoju techniki wydobywczej.

Kopalnia, będąca częścią podziemnych tras turystycznych w Polsce, ustępuje popularnością jedynie Kopalni Soli w Wieliczce. Trasa zwiedzania prowadzi przez zrekonstruowane korytarze i komory, gdzie zwiedzający mogą poznać tajniki pracy dawnych górników oraz odkryć fascynującą historię Ziemi Tarnogórskiej.

To obowiązkowy punkt na mapie każdego miłośnika historii, techniki i turystyki industrialnej.

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 13

Co zobaczą turyści na trasie?

W celu poznania maleńkiego fragmentu podziemnego świata liczącego 1740m. należy zjechać klatką szybową w szybie „Anioł”. Z głębokości 40 metrów z podszybia szybu „Anioł” można wejść w labirynt chodników. Chodnikiem „Staszica” do pierwszej Komory „Srebrnej”. Komora o powierzchni 500 metrów kwadratowych jest zachowana w stanie pierwotnym z odtworzonym stanowiskiem pracy gwarków. Godzien uwagi jest bardzo dobrze zachowany strop. W celu wzmocnienia słabych warstw stropowych zastosowano obudowę kotwową. W głębi komory znajduje się unikalne małe jeziorko oraz resztki galeny. Ekspozycji komorowej towarzyszą pozostawione narzędzia oraz sterta urobionej rudy ołowiowej.

Wychodząc z Komory „Srebrnej” chodnikiem między-komorowymi podążamy do II Komory zwanej „Zawałową”. W wyrobiskach chodnikowych zachowały się narzędzia gwarków. Komora „Zawałowa” wyeksponowana jest w niezmienionym stanie, w porównaniu z okresem jej eksploatacji w XIX wieku. Powierzchnia części komory widocznej wynosi 1500 metrów kwadratowych. W komorze tej zobaczyć można również olbrzymie głazy dolomitu, które skutkiem niszczącego działania sił górotworu obsunęły się ze stropu, tworząc zawał.

Poszczególne fragmenty komory eksponowane są poprzez wykorzystanie efektów świetlnych. Na stojakach zawieszono górnicze kaganki. W części centralnej komory znajdują się drewniane wózki z końca XVIII wieku z załadowanym urobkiem. W przedniej części komory widoczny jest lej krasowy w kształcie dzwonu – gruszy u podstawy posiadający średnicę 9 m oraz głębokości dotychczas nie poznanej. Wg przekazu został zasypany podczas eksploatacji niepotrzebnym dolomitem. Wychodząc z Komory „Zawałowej” przechodzimy obok figury św. Barbary, patronki górników. Dalej trasa prowadzi poprzez starą prochownię, niski chodnik do komory „Niskiej”, aby tam dotrzeć musimy przejść pod otworem – wyrobiskiem zwanym nadsięwłomem.
Wchodząc w chodnik wysoki transportowy mijamy Źródełko z cudownie krystaliczną wodą, a dalej to już komora „Niska” największa w tym rejonie o powierzchni 2000 metrów kwadratowych, ale też zarazem jest najniższa, gdyż sięga jednego metra wysokości. Stąd już tylko krok do zasypanego szybu „Szczęść Boże”, z zawieszonym kubłem wyciągowym.
W głębi stare wyrobiska, poniżej wyrobisk jest chodnik wodny. W podszybiu szybu „Szczęść Boże”, wyeksponowany jest zestaw wózków dawnego typu. W rejonie podszybia krzyżują się na różnych poziomach wyrobiska chodnikowe zachowane w stanie pierwotnym. Schodząc poniżej znajdujemy się na przystani chodnika wodnego, który przepłyniemy łodziami do trzeciego szybu zwanego „Żmiją”. Długość trasy wodnej 270 m, a głębokość koryta chodnika wodnego około 80 cm. Temperatura wody około 7 stopni, prędkość powietrza w tym rejonie 0.6 – 0.7 m/s. W rejonie przystani przy szybie „Żmija”, który pełni funkcję szybu wentylacyjnego panuje zawsze niska temperatura.

Od szybu „Żmija” już prosto chodnikami komorowymi powstałymi w XVIII i XIX wieku podążamy do podszybia szybu „Anioł”. W drodze towarzyszą nam komory zabezpieczone pasami podsadzki z kamienia, wykonanymi przez gwarków. Staranne wykonanie podsadzki zapewniło zachowanie jej w stanie nieuszkodzonym do dnia dzisiejszego. Bardzo ciekawym fragmentem zabezpieczenia chodnika jest obudowa murowana wykonana z kamienia wapiennego na zaprawie wapienno – piaskowej, która przetrwała w stanie pierwotnym.

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 21

Można też w tej części komory zaobserwować kaszty ułożone z drewna. Dochodząc do chodnika Garusa, przechodzimy chodnik „Obejście” wykonany podczas rekonstrukcji Kopalni Zabytkowej, a ukazujący kilka rodzajów współczesnej obudowy chodnikowej: jest tutaj prezentowana obudowa łukowa, prostokątna i murowana. Wchodząc w ostatnie partie chodnika podążamy chodnikiem transportowym aż do podszybia szybu „Anioł”, skąd następuje wyjazd klatką szybową na powierzchnię.

Zwiedzanie Kopalni Srebra odbywa się w podziemnych korytarzach położonych 40m pod powierzchnią ziemi. W Kopalni przez cały rok panuje stała temperatura ok. 10 C. Zwiedzanie odbywa się w grupach z przewodnikiem, trwa około 90 minut. Zalecamy ciepłe okrycia i obuwie sportowe lub na płaskim obcasie. Oprócz podziemnych korytarzy na powierzchni znajduje się muzeum oraz Skansen Maszyn Parowych. Obiekt jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych. Możliwość rezerwacji przewodnika w języku niemieckim, angielskim, rosyjskim, czeskim.

A – SZYB

Pionowe wyrobisko drążone od powierzchni w celu udostępnienia złoża. Szyby służą do transportu urobku, ludzi oraz materiałów na powierzchnię, jak również do wentylacji i odwadniania kopalni.

B – CHODNIK

Poziome lub lekko pochyłe wyrobisko prowadzone w złożu (drążone od szybu).

C – PRZODEK

Miejsce w którym odbywają się wszystkie prace związane z drążeniem wyrobiska.

D – SZYBIK

Pionowe wyrobisko łączące wyrobiska poziome (chodniki na różnych poziomach). Nie ma połączenia z powierzchnią ziemi.

E – KOMORA

Miejsce powstałe w wyniku wydobycia dużej ilości urobku, komory najczęściej występują w górnictwie kruszcowym i solnym w przypadku natrafienia na złoże zalegające w tzw. gnieździe. Może też powstać w celu magazynowania sprzętu górniczego.

F – UPADOWA

Wyrobisko pochyłe prowadzące w dół po złożu. Może łączyć dwa wyrobiska poziome.

G – NADSIĘWŁOM

Wyrobisko drążone z poziomu chodnika do góry w celach poszukiwawczych lub jako miejsce gromadzenia się niebezpiecznych gazów.

H – TUNEL

Poziome wyrobisko mające połączenie z powierzchnią z dwóch stron.

I – RZĄPIE

Najniższa eksploatowana część szybu lub chodnika w której zbierają się wody kopalniane.

J – SZTOLNIA

Poziome wyrobisko mające jedno połączenia z powierzchnią, sztolnie służą do grawitacyjnego odwadniania wyrobisk i do transportu urobku na powierzchnię, jak również w celu udostępnienia złoża.

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 15

woj. śląskie
ul. Szczęść Boże 81 Tarnowskie Góry

http://www.kopalniasrebra.pl

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 1

W budynku nadszybia Kopalni Srebra znajduje się Multimedialne Muzeum Górnictwa, w którym można zapoznać się z historią, geologią, technikami wydobycia i odwadniania tarnogórskich podziemi. Oko przykuwa animowana maszyna parowa, jedna z pierwszych na kontynencie europejskim, zainstalowana na terenie miasta w 1788 roku. Oprócz ciekawie oświetlonych eksponatów, zobaczyć tu można różnego rodzaju animacje komputerowe oraz filmy opowiadające o historii Tarnowskich Gór.

Polskie obiekty na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 2

Przewodnicy oprowadzający turystów to pasjonaci z imponującą wiedzą o obiekcie i jego historii. Część z nich to także górnicy z wieloletnim doświadczeniem w pracy pod ziemią.

NAJPIĘKNIEJSZE PODZIEMIA W POLSCE I EUROPIE

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 8

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 9

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 4

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 10

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 5

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 11

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 6

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 12

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 7

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 14

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 16

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 30

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 17

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 29

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 28

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 18

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 19

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 20

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 27

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 22

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 24

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 23

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 26

Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Gorach UNESCO 25

2025-07-25 0 komentarze/y

Podziemia

TOP 10 Podziemnych Atrakcji Turystycznych w Polsce

przez Redakcja 2025-07-22

Napisane przez Redakcja

Najczęściej odwiedzane kopalnie, jaskinie i podziemne trasy turystyczne w Polsce. Ranking oparty na danych z 2025 roku.

Z roku na rok rośnie popularność podziemnych atrakcji turystycznych w Polsce – od monumentalnych kopalni soli, złota, srebra, węgla czy uranu, przez tajemnicze jaskinie, aż po dawne schrony i średniowieczne korytarze. Sprawdź ranking najchętniej odwiedzanych podziemi w 2024 roku – z praktycznymi poradami, cenami biletów i wskazówkami dojazdu. Numer 1 nie zaskakuje, ale kolejne miejsca mogą Cię zdziwić!

Jaskinia Raj Chęciny 6 stycznia 2019 48

Choć w tym zestawieniu na dalszych pozycjach znalazły się jedne z najpiękniejszych jaskiń w Polsce, warto podkreślić, że zarówno Jaskinia Raj w Chęcinach, jak i Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie objęte są statusem rezerwatów przyrody, co oznacza limity odwiedzających osób dziennie. Grupy mogą liczyć maksymalnie 15 osób, a rezerwacji często trzeba dokonywać z kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Ich pozycja w rankingu nie odzwierciedla więc ich unikalności, a jedynie ograniczoną dostępność.

1. Kopalnia Soli „Wieliczka” – 1 820 000 odwiedzających

Wieliczka, Małopolskie
⛏️ Światowej sławy zabytek górnictwa, wpisany na listę UNESCO. Trasa turystyczna obejmuje kaplicę św. Kingi, jeziora solankowe, rzeźby i wystawy multimedialne.

Porady praktyczne:

Bilety 112 zł normalny, 85 zł ulgowy

Godziny: 09:00–17:00 (sezon), 09:00–15:00 (poza sezonem)

Dojazd: 20 min pociągiem z Krakowa

.

2. Kopalnia Złota – Złoty Stok – 370 000 odwiedzających

(250 000 Kopalnia + 120 000 Sztolnia Ochrowa)

Złoty Stok, Dolnośląskie
Podziemna trasa z wodospadem, kolejką i edukacją o dawnym górnictwie złota. Dodatkowa atrakcja: Średniowieczna Osada Górnicza.

Porady:

bilety 58 zł (normalny) / 48 zł (ulgowy)

od 09:15 do 17:30 (sezon letni)

Parking przy kopalni

.

3 . Podziemia Rynku Głównego – Kraków – ok. 300 000 odwiedzających

Kraków, Małopolskie
Multimedialne muzeum archeologiczne pod Rynkiem. Niezwykła podróż przez średniowieczny Kraków.

Porady:

40 zł (normalny) / 35 zł (ulgowy)

Otwarte codziennie (pon. nieczynne)

Tuż przy Sukiennicach

.

4. Kopalnia Soli „Bochnia” – 200 000 odwiedzających

Bochnia, Małopolskie
Najstarsza czynna kopalnia soli w Polsce. Podziemne trasy, kolejka, multimedialne ekspozycje, rejs łodzią i opcja noclegu 250 m pod ziemią.

Porady:

bilety zakupione online 88 zł, ulgowy 74

bilety zakupione w kasie 98 zł, ulgowy 84

Codziennie, godziny zależne od trasy

40 minut autem z Krakowa, parking przy wejściu

5 Sztolnia Królowa Luiza + Kopalnia Guido – Zabrze – ok. 170 000 odwiedzających

Zabrze, Śląskie
Połączony kompleks z trasami edukacyjnymi, rejsami łodziami i zjazdem 320 m w dół. Kopalniane puby, maszyny i dawna technika górnicza.

Porady:

55–95 zł (różne trasy)

Otwarte cały tydzień, najlepiej rezerwować online

Parking dostępny, blisko centrum

.

6 Jaskinia Raj – ok. 110 000 odwiedzających

Chęciny, Świętokrzyskie
Jedna z najpiękniejszych jaskiń krasowych w Polsce. Liczne formy naciekowe i ekspozycja prehistoryczna. obowiązują limity dzienne.

Porady:

42 zł (normalny) / 37 zł ulgowy

Zwiedzanie wyłącznie z przewodnikiem w grupach do 15 osób

Rezerwacja online konieczna!

.

7 Kopalnia Soli Kłodawa – 100 000 odwiedzających

Kłodawa, Wielkopolskie
Czynna kopalnia soli kamiennej, słynna z różowej soli. Zjazd 600 m górniczą windą, zwiedzanie z przewodnikiem.

Porady:

bilety ulgowy 80 – normalny 90 zł

Zwiedzanie tylko w wybrane dni, rezerwacja niezbędna

Parking dostępny

.

8 Podziemne Miasto na Wyspie Wolin – ok. 100 000 odwiedzających

Świnoujście, Zachodniopomorskie
System bunkrów z czasów III Rzeszy i zimnej wojny. Pokazy militarne i interaktywne zwiedzanie.

Porady:

bilety 50 zł (normalny)

Godziny zależne od sezonu

dojazd autobusem MPK z centrum Świnoujścia

.

9 Kopalnia Srebra – Tarnowskie Góry – ok. 95 000 odwiedzających

Tarnowskie Góry, Śląskie
⚒️ Zabytkowa kopalnia rud srebra i ołowiu, wpisana na listę UNESCO. 1740 m podziemnej trasy i spływ łodzią.

Porady:

79 zł (normalny) / 68 zł ulgowy

Codziennie w sezonie, rezerwacja wskazana

Parking dostępny, łatwy dojazd z A1

.

10 Jaskinia Niedźwiedzia – ok. 90 000 odwiedzających

Kletno, Dolnośląskie
Największa jaskinia Sudetów, z naciekami, korytarzami i kośćmi prehistorycznych zwierząt. Rezerwat przyrody – obowiązują limity dzienne.

Porady:

bilety 60 zł (normalny) / 45 zł ulgowy

Zwiedzanie tylko z przewodnikiem, grupy do 15 osób

Rezerwacja konieczna z dużym wyprzedzeniem

Planujesz nietypowy weekend, edukacyjną wycieczkę z rodziną, a może podróż śladami historii i geologii? Poznaj ranking najczęściej odwiedzanych podziemnych atrakcji w Polsce w 2024 roku, oparty na danych z obiektów i instytucji turystycznych. Od wielowiekowych kopalni soli, przez podziemne trasy i złote sztolnie, aż po rezerwaty przyrody – Polska ma się czym pochwalić także pod powierzchnią ziemi.

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

kopiowanie zabronione

Jeżeli statystyki dla obiektu znacząco odbiegają od wartości podanych w zestawieniu, bardzo proszę o przesłanie aktualnych na adres: [email protected]

Podziemia Turystyczne w Polsce

To sposób na zwiedzanie przez cały rok. Bez względu na pogodę, w podziemiach temperatura utrzymuje się na podobnym poziomie przez cały rok.

https://klubpodroznikow.com/relacje/polska/podziemia

2025-07-22 0 komentarze/y

Ciekawostki

Międzyzdroje – czy można w sezonie znaleźć tanie noclegi?

przez Redakcja 2025-07-20

Napisane przez Redakcja

Tanie noclegi w Międzyzdrojach w sezonie wakacyjnym

Wydawać by się mogło że tanie noclegi nad Bałtykiem w sezonie wakacyjnym to oksymoron, to jednak bywają wyjątki. Aby nie były to tylko informacje zasłyszane od znajomych czy przeczytane w mediach, postanowiłem sprawdzić sytuację osobiście. Tutaj niestety nawiązuję do wielu mediów, gdzie wiarygodność „rzetelność dziennikarska” jest co najmniej wątpliwa, a głównym kryterium są tak uwielbiane przez wydawców „paragony grozy”, bo liczy się tylko klikalność. Wybrałem się nad nasz Bałtyk na szybki rekonesans, z wizytą w kilku popularnych miastach, z bazą wypadową w Międzyzdrojach.

Z Krakowa do Międzyzdrojów pociągiem jest to spora wyprawa, dlatego skorzystałem z dobrodziejstwa tanich linii lotniczych. Trafiłem na „okienko” i za lot z Krakowa do Goleniowa (lotnisko Szczecin-Goleniów) trwający 55 minut zapłaciłem 100 zł. Z Goleniowa do Międzyzdrojów jest pociąg (z przesiadką w Goleniów Miasto) więc dodatkowa godzina to i tak nie to samo co 10-12 h jazdy pociągiem. Po dojechaniu do celu, z pociągu w Międzyzdrojach wysypała się kolorowa gromada, gotowa do wejścia na plażę. Materace, dmuchańce, parasole, torby z parawanami i wszystkim co na cały dzień smażenia w słońcu jest potrzebne. Ja ruszyłem do wcześniej obranego celu, choć i ta droga prowadziła przez centrum miasta.

Jestem w ciągłej podróży a wykonując swoją profesję, miałem okazję nocować już w wielu bardzo różnych hotelach. Nie zaskoczą mnie ekskluzywne 5* apartamenty. Dużo czasu spędzam także w górach, więc i schroniska górskie o bardzo zróżnicowanym standardzie nie są dla mnie nowością. Gdy nadarza się okazja, chętnie rozbijam namiot z dala od cywilizacji. Także i tutaj, decydując się na nocleg w Międzyzdrojach, wiedziałem że nie będzie to Hilton. No ale coś za coś. Miało być tanio. Chcąc wydać nawet kilka tys za noclegi, by w tym czasie leżeć na plaży czy zwiedzać okolicę, mija się z celem. To miała być wyłącznie baza wypadowa i tak też było. Wchodząc na teren ośrodka, wróciły wspomnienia sprzed wielu lat, bo podobnie wyglądały ośrodki jakie pamiętam ze wspólnych wyjazdów ze znajomymi.

Podobnie jak w hotelach także i tym ośrodku jest wybór standardu. Wybór uzależniony od oczekiwań klientów, ale wiąże się to z nieco innymi cenami. Jednemu wystarczy nocleg za 75 zł a inny wybierze domek o podwyższonym standardzie 2x droższy (od osoby). Ceny są także uzależnione od miesiąca w jakim planujemy przyjazd nad Bałtyk. Oczywistym jest że w wysokim sezonie ceny są nieco wyższe od pozostałych miesięcy. Tak wygląda cennik za pokój z umywalką (węzeł sanitarny jest wspólny w każdym pawilonie).

Opis na stronie ośrodka:

Pokój ekonomiczny z umywalką w pawilonie szeregowym. Przed wejściem znajduje się niewielka weranda z ławką. Pokój wyposażony w ręcznik kąpielowy, koc, toaletka. Restauracja z domową kuchnią i wieczorkami tanecznymi na drugim naszym Ośrodku „Pod Bukami” nad samym morzem . Do dyspozycji gości świetlica ze sprzętem rekreacyjnym , pokój zabaw dla dzieci oraz plac zabaw . Możliwość biesiadowania na wolnym powietrzu przy grillu .

Sprawdziłem jak wygląda baza noclegowa dla rodziny czy grupki znajomych, chcących wynająć jeden z kilku odnowionych domków. Jest opcja z 2 lub 3 sypialniami, do tego łazienka, przedpokój i salon z aneksem kuchennym. Całość jest na uboczu kompleksu, co sprzyja wypoczynkowi w ciszy. Przed każdym domkiem jest miejsce na wieczorne „to i owo”.

Tak wygląda domek Malta w środku

ceny za cały domek w zależności od miesiąca pobytu:

Tuż obok ośrodka jest stadion lekkoatletyczny. Nie było by w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że każdy może skorzystać ze stadionu zupełnie bezpłatnie. Mało tego, na terenie kompleksu są także korty tenisowe i one także są dostępne zupełnie bezpłatnie. Wystarczy zgłosić chęć skorzystania z obiektu w biurze stadionu.

Ten ośrodek położony jest ok 250 m od plaży, natomiast jest jeszcze druga część kompleksu Gromady. Mniej słońca, więcej drzew i bliżej plaży a także bliżej restauracji. A w restauracji jak za dawnych dobrych czasów, dancingi i wieczorki przy muzyce na żywo. Z wieczornych tańców nie skorzystałem, ale rybka musiała być 🙂

Wbrew powszechnej opinii, w sezonie wakacyjnym, przy pięknej pogodzie, nad naszym Bałtykiem, w popularnym kurorcie nie wydałem sakiewki złota. Noclegi okazały się tańsze niż w większości schronisk górskich za miejsce w pokoju wieloosobowym. Obiady przy głównej promenadzie prowadzącej przez całe Międzyzdroje można bez problemu znaleźć po 35 zł za zestaw. Paragony grozy zostawię lubiącym siać panikę i liczyć na klikalność…

Wsparłem Polską markę i polecam

http://www.gromada.pl/ow-miedzyzdroje/pokoje

Owszem, zapewne można gdzieś jeszcze taniej…

ps: stopery do uszu pomagają zasnąć także w takich ośrodkach 🙂

opracowanie & foto: Albin Marciniak

fotoreporter, podróżnik i dziennikarz specjalizujący się w eksploracji turystycznych podziemi. Twórca Klubu Podróżników „Śródziemie” i projektu „Czyste Tatry”.

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

2025-07-20 0 komentarze/y

Muzea

Top 10 najczęściej odwiedzanych muzeów świata

przez Redakcja 2025-07-19

Napisane przez Redakcja

TOP 10 najczęściej odwiedzanych muzeów na świecie w 2024 roku – ranking, liczby i porady dla podróżnych

Gdzie na świecie biją rekordy frekwencji? Które muzea przyciągnęły miliony zwiedzających w 2024 roku? Oto najnowszy ranking TOP 10 najczęściej odwiedzanych muzeów świata – od słynnego Luwru w Paryżu, przez Muzea Watykańskie, aż po gigantów w Chinach i USA. W zestawieniu znajdziesz aktualne statystyki, konkretne liczby odwiedzin i kluczowe informacje praktyczne: ceny biletów, godziny otwarcia, najlepsze godziny do zwiedzania, dostępność biletów online i wskazówki, jak uniknąć tłumów.

Ten przewodnik to nie tylko suche dane – to także inspiracja dla podróżników, miłośników sztuki i rodzin z dziećmi, które chcą zwiedzać najbardziej imponujące kolekcje sztuki, historii i nauki na świecie. Sprawdź, które muzea znalazły się w ścisłej czołówce globalnych atrakcji kulturalnych w 2024 roku – i zaplanuj swoją wizytę z głową!

Museum, Pyramid, Louvre image pixabay Free for use.

1. Luwr, Paryż

Frekwencja 2024: ok. 8,7 mln odwiedzających, najwięcej na świecie
Luwr pozostaje niekwestionowanym liderem światowego muzealnictwa – w 2024 roku odwiedziło go blisko 8,7 mln osób. Dzięki planom ekspansji, m.in. indywidualnemu wejściu do sali z Mona Lisą, muzeum modernizuje się, by sprostać tłumom, które każdego dnia płyną przez 403 sale dawnego pałacu królewskiego.

Porady:

Unikaj lipcowo-sierpniowego czyli wakacyjnego obłożenia.

Wejście rano lub późnym popołudniem zmniejsza kolejki.

Korzystaj z map trasy tematycznych, by uniknąć tłumów przy głównych atrakcjach.

.

2. Muzea Watykańskie, Watykan

Frekwencja 2024: 6 825 436 odwiedzających (drugie miejsce globalnie)
Muzea Watykańskie przyciągnęły 6,83 mln turystów w 2024 – to drugi najczęściej odwiedzany kompleks muzealny świata. Z Kaplicą Sykstyńską i salami Rafaela jako głównymi atrakcjami, zapewniają wyjątkowe doświadczenie sztuki i duchowości.

Porady:

Rezerwuj bilety na długo przed wizytą; – bilet zakupiony online wymaga potwierdzenia przy wejściu

Najluźniej wchodzą turyści po południu, po godzinie 15:00

Wejdź w środku tygodnia i rano, unikając weekendów i dni świątecznych.

Skorzystaj z opcji skip‑the‑line tour z przewodnikiem, by maksymalnie zminimalizować kolejki i stracić mniej czasu.

.

3. British Museum, Londyn

Frekwencja 2024: 6 479 952 odwiedzających, wzrost 11 % rocznie – najwyższy od 2015 r.
British Museum odnotowało rekordową frekwencję – 6,48 mln osób w 2024 roku, potwierdzając swoją pozycję najchętniej odwiedzanej atrakcji w Wielkiej Brytanii. Sukces wspierają wystawy czasowe, jak tematy Cesarstwa Rzymskiego i sztuki Michelangela.

Porady:

Wstęp jest bezpłatny, co sprzyja dużej liczbie odwiedzin.

Najmniejszy tłok w poniedziałki oraz późnym popołudniem.

Rozważ godzinny skrócony plan lub aplikację muzealną, by zobaczyć kluczowe obiekty bez przemierzania całego gmachu.

.

4. Natural History Museum – Londyn

Frekwencja 2024: 6 301 972 odwiedzających (drugie miejsce w UK)
To drugie najczęściej odwiedzane muzeum w Londynie – ponad 6,3 mln odwiedzin w 2024 roku. Nowe przestrzenie, takie jak Urban Nature Garden, oraz darmowy wstęp zachęcają lokalnych i zagranicznych gości do ponownego odkrycia naturalnej historii.

Porady:

Skorzystaj z darmowego wstępu – pomimo ogromnej popularności, wstęp jest bezpłatny.

Unikaj weekendowych szczytów i popołudni – odwiedzaj rano od wtorku do piątku.

Wstęp do Planetarium można kupić niezależnie – świetny dla rodzin z dziećmi.

.

5. National Museum of China – Pekin

Frekwencja do 28 listopada 2024: ponad 6,3 mln odwiedzających
Muzeum Narodowe Chin przyciągnęło ogromną liczbę gości – powyżej 6,3 mln do listopada 2024, średnio 20 000 osób dziennie. To centrum narodowej kultury i historii, które przyciąga tłumy lokalnych i zagranicznych turystów.

Porady:

Zakup biletów wcześniej online – pamiętaj, wiele ekspozycji może wymagać wcześniejszej rezerwacji.

Wejścia rano i w środku tygodnia są mniej zatłoczone.

Połącz wizytę z Parkiem Tiananmen i placem – lokalne trasy piesze pozwalają zobaczyć całość bez pośpiechu.

.

6. Metropolitan Museum of Art – Nowy Jork

Frekwencja fiskalna do 30 czerwca 2024: 5 727 258 odwiedzających
Met – obejmujący Fifth Avenue i Cloisters – przyciągnął 5,73 mln zwiedzających w roku fiskalnym kończącym się w czerwcu 2024. To symboliczne połączenie sztuki klasycznej i nowoczesnej w jednym z największych muzeów globu.

Porady:

Zarezerwuj dzień – Met wymaga opieki nad wieloma piętrami ekspozycji.

Wejście sugerowane rano lub po południu – gorące popołudnia często prowadzą do tłumów.

Rozważ bilet „pay‑what‑you‑wish” w oddzielnym wejściu, by zaoszczędzić i uniknąć linii.

.

7. China Science and Technology Museum – Pekin

Frekwencja 2023: ok. 5,315 mln odwiedzających, przewiduje się podobny poziom w 2024
Interaktywne i edukacyjne muzeum nauki przyciągnęło ponad 5,3 mln gości w 2023 roku, utrzymując swoją pozycję największej instytucji technologiczno-naukowej w Chinach – alternatywne doświadczenie w gęsto zabudowanym Pekinie.

Porady:

Idealne dla rodzin i młodzieży – wiele stref dotykowych i wystaw interaktywnych.

Kup bilet w kasie lub online, unikaj popołudni weekendowych szczytów.

Dobre połączenia metrem – niedaleko stacji Olympic.

.

8. American Museum of Natural History – Nowy Jork

Frekwencja 2024: ok. 5,4 mln odwiedzających
AMNH przyjął ponad 5,4 mln gości w 2024 roku, potwierdzając swoją rangę jako kluczowego ośrodka edukacji przyrodniczej i naukowej – znany z modeli dinozaurów i wystaw planetarium.

Porady:

Weź mapę szybkiego zwiedzania – gmach ma wiele pięter i sal.

Najlepszy czas: środek tygodnia oraz poranek – tłumy są mniejsze.

Rozważ zakup biletów łączonych np. z IMAX lub planetarium.

.

9. Nanjing Museum, Nankin

Frekwencja 2023: 5 006 800 odwiedzających – przypuszczalnie podobny poziom w 2024
Pierwsze państwowe muzeum w Chinach – ponad 5 mln odwiedzin w 2023 roku. Położone w historycznym mieście Nankin, oferuje szeroką panoramę chińskiej historii i sztuki.

Elektroniczna rezerwacja biletów jest obecnie powszechną formą wstępu.

Wizyta najlepiej wczesnym rankiem lub po południu, mniej tłoczna niż w weekend.

Warto zaplanować spacery po kompleksie i ogrodach przy muzeum.

.

10. Suzhou Museum, Suzhou

Frekwencja 2023: 4 852 000 odwiedzających – szacunkowo podobna w 2024
Muzeum zaprojektowane przez I. M. Pei przyciągnęło prawie 4,85 mln odwiedzających w 2023 r. – unikalna świątynia chińskiej tradycji i współczesnej architektury, której symbolika ogrodów i przestrzeni stała się podręcznikowym przykładem przestrzeni expo-museum.

Kup bilet online – tłumy często w weekendy.

Połącz wizytę z ogrodami Suzhou – piękna sceneria wokół muzeum.

Najlepszy czas: czwartki i piątki rano – spokojniejszy dostęp do sal.

.

Ten ranking pokazuje, że najpopularniejsze muzea świata to połączenie klasycznych ikon sztuki (Luwr, Watykan, British Museum) z potęgą wielkich instytucji naukowych i muzeów narodowych w USA i Chinach.

.

Działalność muzeów w Polsce w 2024 r.

W 2024 r. działalność prowadziły 982 muzea i oddziały muzealne, które zwiedziło 44,4 mln osób. Muzea prezentowały 2,8 tys. wystaw stałych oraz zorganizowały 4,6 tys. wystaw czasowych w kraju.

Najwięcej muzeów i oddziałów muzealnych zlokalizowanych było w województwach mazowieckim i małopolskim, gdzie działało odpowiednio 139 i 110 podmiotów. W tych dwóch województwach zwiedzający stanowili łącznie 61,1% ogólnej liczby zwiedzających muzea i oddziały muzealne. Najmniej muzeów oraz zwiedzających odnotowano w województwie lubuskim (17 muzeów oraz 287,7 tys. zwiedzających). Liczba zwiedzających muzea w Polsce na 1 000 ludności wyniosła 1 181.

opracowanie Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

2025-07-19 0 komentarze/y

Chorwacja

Most Kudin, Kanion rzeki Krupa i wodospady – chorwacka perła Velebitu

przez Redakcja 2025-07-19

Napisane przez Redakcja

Kamień, miłość i natura

W sercu południowego Velebitu, nieopodal malutkiego Golubića, ukryta jest jedna z najpiękniejszych chorwackich atrakcji przyrodniczych: Kanion rzeki Krupa z wodospadami i historycznym Mostem Kudinem — misternym przykładem kamiennego suhozidu i symbolu legendy miłosnej.

Gdy pierwsze promienie słońca prześlizgują się po wapiennych zboczach Velebitu i oświetlają turkusowy nurt Krupy, stajesz na krawędzi kanionu, w krainie wyjątkowego mostu i dziewięciu kaskad. Ten zakątek chorwackiej przyrody to opowieść o pasji, miejscu i zmysłowej potędze natury. Kudin Most nie tylko spina brzegi rzeki, ale spaja serce człowieka z legendą i dzikim pięknem krajobrazu. Ale nie tylko most jest magnesem dla tysięcy turystów odwiedzających ten zakątek Velebitu. O wyjątkowości tego miejsca przekonuje się każdy, kto choć raz spojrzy na kanion i wijącą się w dole rzekę.

Jak powstał most miłości i wytrwałości

Narodziny konstrukcji

Zbudowany u schyłku XVIII i na początku XIX wieku, Kudin Most (Most Kudy) jest wzniesiony techniką suhozidu – suchym murem, bez zaprawy. Ponad 109 m długości i 1,5 m szerokości, składa się z 12 łuków i 12 filarów, wykonanych z sedrowego tufu i lokalnego wapienia. Dwa otwory przepustowe po bokach pozwalają rzece przejść nawet przy wyższej wodzie. To najstarsza zachowana przeprawa przez Krupę, zabezpieczona jako pomnik kultury Parku Przyrody Velebit.

Ta niezwykła konstrukcja była niegdyś drogą dla ludzi oraz zwierząt — aby przejść z Golubića na młyny po drugiej stronie — i przetrwała liczne powodzie, choć dwa skrajne łuki uległy częściowemu zniszczeniu i rekonstrukcji .

Legenda: Kude i jego miłość

W sercu tej opowieści stoi Kude alias Jovan Veselinović — pasterz zakochany w dziewczynie mieszkającej po drugiej stronie rzeki. Legenda głosi, że zbudował most nie dla siebie, ale dla narzeczonej Milji, by móc razem z nią wziąć ślub. Pierwsza przechodząca po moście była jego ukochana, a most otrzymał nazwę od jej budowniczego — Kudy. To symboliczne świadectwo ludzkiej determinacji i siły uczuć, której trwanie zostało wpisane w kamień i nurt rzeki.

W Polsce takim symbolem ludzkiej determinacji jest słynny Most Stacha w Znamirowicach w Małopolsce, zwany też Mostem Mocarza. Potężny kamienny most zbudowany przez jednego człowieka, który uniemożliwiał dojazd do gospodarstwa. Wysokość budowli wynosi 13 m, długość 20 m, a szerokość 7,5 m.

.

Geografia i przyroda: Trawertyn, kaskady i dzika przyroda

Krupa – dopływ Zrmanji – meandruje przez kanion o długości około 11 km, tworząc 19 trawertynowych kaskad, z których najpiękniejsza to Deveterac — dziewięć tarasów zakończonych 13‑metrowym wodospadem znajdującym się tuż poniżej mostu.

Dolina rzeki to obraz bujnej, reliktowej roślinności i życia wodnego: dzwonki, maki, chabry i drobne rośliny endemiczną — a także żołędzie rumowiskowe, trawy nadwodne i trzcinowiska. Otacza je bogactwo fauny: pstrągi, leszcze, ptaki wodne (czaple, kormorany, kaczki), płazy, motyle i siedliska owadów. Cały obszar stanowi cenny ekosystem chroniony przez prawo Parku Velebit .

.

Od Golubića do mostu i wyprawa do klasztoru

Start: Golubić – parking i wejście

Podróż zaczyna się od asfaltowej drogi Obrovac–Gračac. W Golubiću skręcasz za starą szkołą do lokalnej drogi, która zaprowadzi Cię prosto nad kanion. Na polanie przy ostatnim domu znajduje się parking oraz kasa biletowa — opłata za wejście na teren chroniony jest obowiązkowa. Tu zaczyna się szlak edukacyjny nr 215.

.

Krótsza trasa: widoki, zejście i sedrowy raj

Szlak o długości około 1,5 km wraz z przejściem przez most na drugą stronę rzeki (powrót tym samym szlakiem) prowadzi przez zakosy z różnicą ok 170 m wysokości. W jedną stronę około 45 min, powrót — ok. 1 h. Trasa jest dobrze oznakowana, z tablicami edukacyjnymi (4 przystanki), opowiadającymi o florze, geologii i historii regionu. Warto także przejść nieco w dół rzeki oraz na łąkę tuż poniżej szumiącego wodospadu. Z obu stron rzeki prowadzi dobrze widoczna, wydeptana ścieżka.

Punkt początkowy — widok na kanion

Na początku drogi znajduje się platforma widokowa, z której otwiera się spektakularny widok na kanion, kręte koryto i pierwsze kaskady Krupy.

Wejście do kanionu

Ścieżka schodzi serpentynami przez kamienisty teren. W niektórych partiach grunt jest luźny; obowiązkowe są buty trekkingowe, ochrona przeciwsłoneczna i woda .

Most Kudin

Docierasz do mostu, który, choć niski (ok. 0,8 m nad poziomem wody), świetnie wpisuje się w scenerię. Wysoka Krupa często go zalewa w całości, dlatego ostatnie dwa łuki wcześniej zniszczone przez wodę, zostały naprawione, ale reszta zachowała dawną formę.

Deveterac i kąpiel

Tuż za mostem rozciąga się Deveterac — dziewięciostopniowy spektakl wodospadów. Baseny wodne mają turkusową barwę, idealne na letnią kąpiel — cisza, chłód i przyroda wokół zachwycają każdego.

Rzeka Krupa, dopływ Zrmanji, płynie przez ok. 11 km kanionu, w którym znajduje się aż 19 kaskad i wodospadów, w tym legendarna sekwencja Deveterac: dziewięć tarasowych kaskad kończących się ok. 13‑metrowym spadkiem

odcinek rzeki z kaskadami poniżej mostu

Dla ambitnych – możliwość kontynuacji trasy w górę rzeki do monasteru Krupa. Szlak bywa miejscami bardziej wymagający, z klifami zabezpieczonymi linami i klamrami (via ferrata nad wodą), ale nagradza panoramami i spokojem. Klasztor pochodzi z XIV w., z pięknymi freskami – miejsce spokoju nad rzeką i idealne zakończenie marszu.

Monaster Krupa (Prawosławny klasztor Uspenia Bogorodicy), pochodzi z XIV–XV w., z odbudowami w XIX wieku; otoczony jest malowniczym krajobrazem i idealny na relaks przy strumieniach. Obok klasztoru znajduje się zabytkowy młyn wodny napędzany wodami rzeki Krupa.

Alternatywna wersja prowadząca do klasztoru Krupa wynosi ok. 4,5 km i 223 m przewyższenia – wymagająca technicznie. Nie jest przeznaczona dla dzieci i osób z problemami ruchowymi a nawet otyłych. Wymagającym fragmentem jest przejście po skalnej ścianie nad wodą, po klamrach z liną z przewieszeniem na zewnątrz. W kilku miejscach należy pokonać trawersując strome zbocze z osypującym się rumoszem. Na wysokości odnogi kanionu przechodzi się na łąkę, a to z kolei wymaga przejścia krótkiego odcinka strumyka po kamieniach. Osoby sprawne ruchowo nie powinny mieć z tym większych trudności, natomiast co do dzieci, nastolatek także pokona szlak bez większych problemów.

via ferrata nad wodą

Dojazd i logistyka

Dojazd asfaltem przez Obrovac–Gračac, potem lokalna droga do Golubića. Szlak rozpoczyna się przy starej szkole lub domu Veselinović. Możliwy parking na polanie koło ostatniego domu, na końcu drogi asfaltowej. W tym domu mieści się kawiarenka z podstawową ofertą składającą się wyłącznie z napoi. Można usiąść na tarasie w cieniu drzew, mając przed sobą rozległą panoramę po horyzont.

Co czyni to miejsce wyjątkowym?

Zharmonizowane połączenie historii, legendy i krajobrazu – kamienna architektura mostu doskonale wpisuje się w naturalne otoczenie kanionu i wodospadów.

Atmosfera odosobnienia i ciszy – miejsce wciąż pozostaje nieskomercjalizowane; z dala od tłumów, idealne dla miłośników natury i fotografii .

Edukacyjny charakter trasy – ścieżka dydaktyczna oferuje informacje o lokalnej geologii, florze i faunie, wzbogacając wędrówkę o walory edukacyjne.

Możliwość kąpieli w basenach trawertyńskich – kąpiel w jasnozielonej, chłodnej wodzie – duży relaks i kontakt z naturą.

.

Miejsce idealne na sesje fotograficzne: Wrażenia, dźwięki i chwile

Światło i cienie: Wąskie kąty kanionu sprawiają, że wiele miejsc trwa w cieniu, nawet latem. Drzewa liściaste milkną od połowy jesieni, a wiosenny wschód słońca maluje całość złotym światłem .

Dźwięki natury: Szum wody przeplata się z dźwiękami ptaków, żab i owadów – to spektakl ciszy, który działa kojąco.

Dotyk kamienia: Wilgotne bloki tufu pod stopami, chłód wody – wszystko łączy się w sensualne doświadczenie.

Moment legendy: Gdy stoisz na środku mostu, czujesz opowieść Kudy i jego determinację – most przetrwał, a Ty stoisz na jego filarze.

…

Most Kudin i kanion Krupa to prawdziwie ukryta perła Chorwacji: miejsce, gdzie historia i natura splatają się w scenerię niemal magiczną. To wycieczka dla tych, którzy szukają autentyczności, ciszy i wyjątkowej bliskości z dziką naturą Velebitu. Kontaktu z przyrodą ale i historii tkanej przez ludzi i czas.

Wejście płatne 3 euro – kasa przy parkingu w Golubiću

…

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

2025-07-19 0 komentarze/y

Różne media

Nowa kolejka linowa nad Jeziorem Szczyrbskim

przez Redakcja 2025-07-19

Napisane przez Redakcja

Nad Jeziorem Szczyrbskim powstanie nowa kolejka linowa za 11 milionów euro

Ośrodek górski Jezioro Szczyrbskie w Tatrach Wysokich przygotowuje się do nowej inwestycji. Spółka Tatry Mountain Resorts, a.s. (TMR) ogłosiła rozpoczęcie budowy 8-osobowej kanapy na Medvedią Kopę.

Jezioro Szczyrbskie należy do najchętniej odwiedzanych ośrodków narciarskich na Słowacji. Nowa kolejka linowa powinna wprowadzić zupełnie nowe rozwiązanie komunikacyjne i w istotny sposób przyspieszyć oraz uprościć transport narciarzy w ośrodku. „Kolejka linowa będzie obsługiwać praktycznie dwie lokalizacje – zabierze narciarzy wyżej niż stary wyciąg i umożliwi im zjazd z Medvedej Kopy w stronę kolejki Furkota lub po trasach Solisko i Turistická. Nowa kolejka wraz z sąsiadującymi trasami zjazdowymi i sztucznym naśnieżaniem udostępni kolejne setki metrów niebieskich tras dla początkujących i słabszych narciarzy. Co więcej, z kolejki będą mogli korzystać narciarze w każdym wieku i o różnym poziomie umiejętności – czego nie można było powiedzieć o starym wyciągu. To największa inwestycja w infrastrukturę techniczną ośrodka od 15 lat,“ powiedział Igor Rattaj, prezes zarządu TMR, a.s.

Ważną zaletą inwestycji będzie połączenie istniejących tras zjazdowych bez konieczności budowania nowych, a także odciążenie najbardziej uczęszczanej części ośrodka i bardziej równomierne rozłożenie narciarzy na stokach, co finalnie zwiększy bezpieczeństwo. Kolejka będzie również pomocna przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych w górnych partiach ośrodka, gdy nie można korzystać z kolejki Solisko Express. Nowa kolejka, której dostawcą będzie firma Leitner, całkowicie zastąpi historyczny wyciąg Poma z 1976 roku, który zostanie zdemontowany. Dolna stacja nowej kolejki i jej trasy dojazdowe znajdą się w miejscu obecnej dolnej stacji wyciągu. Spółka TMR zainwestuje w budowę nowej kolejki linowej łącznie 11 milionów euro.

Podczas budowy nowej kolejki szczególny nacisk zostanie położony na ochronę środowiska naturalnego. Wykorzystane zostaną istniejące przecinki leśne, nie będą potrzebne wycinki, a sama kolejka przyczyni się do zmniejszenia hałasu w rejonie. Dolna stacja zostanie zaprojektowana w sposób minimalistyczny, bez dodatkowych budynków, aby ograniczyć wpływ na środowisko. Wagony będą przechowywane poza godzinami pracy bezpośrednio w dolnej stacji, bez konieczności budowy garażu. Wyposażenie kolejki będzie też obejmowało certyfikowane odstraszacze ptaków, które skutecznie zapobiegają kolizjom z urządzeniem transportowym. Usunięcie starego wyciągu pozwoli także ograniczyć zużycie wody i energii elektrycznej potrzebnej do naśnieżania, ponieważ nie będzie konieczne utrzymywanie trasy pod wyciągiem.

Dane techniczne nowej kolejki linowej:

jednolinowa kolej pasażerska z odpinanymi 8-osobowymi kanapami z osłoną

Dolna stacja: 1 378,15 m n.p.m.

Górna stacja: 1 567,15 m n.p.m.

Odległość transportowa pozioma: 987,50 m

Odległość transportowa po stoku: 1 009,65 m

Różnica wysokości: 189 m

Liczba podpór: 9

Prędkość jazdy: 5 m/s

Przepustowość: 2 400 osób na godzinę

informacja prasowa: Tatry Mountain Resorts

foto Albin Marciniak

2025-07-19 0 komentarze/y

Różne media

Nowe, bezpośrednie połączenie lotnicze z Gdańska do Istambułu samolotem Polskich Linii lotniczych LOT w ofercie biura podróży Nekera.

przez Redakcja 2025-07-18

Napisane przez Redakcja

Informacja Prasowa

Nekera oferuje pakiety wakacyjne, grupowe wycieczki objazdowe po Turcji oraz city break do stolicy Bosforu z wylotem z Lotniska im. Lecha Wałęsy w Gdańsku już od 14 stycznia 2026. Nowe rejsy LOT zaplanował wraz ze startem ferii zimowych w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim. „Ten nowy produkt turystyczny idealnie wpisuje się w naszą długofalowa strategię poszerzania oferty podróżniczej z polskich portów regionalnych, jak i promocję tureckich destynacji wakacyjnych poza letnim szczytem wysokiego sezonu. Urlopowe wyjazdy do Turcji od lat biją w Polsce rekordy popularności, ale większość naszych turystów dociera głównie na Riwierę Turecką w okolice Antalyi. Dzięki nowemu połączeniu z Gdańska mieszkańcy Polski północnej po zaledwie niespełna 3-godzinnym locie nowoczesnym samolotem LOT-u będą mieli okazję odkryć w miesiącach zimowych i wiosennych przepiękny Istambuł i jego okolice – powiedział Maciej Nykiel, prezes Nekera”.

Nekera zorganizowała w ostatnim czasie serię spotkań i szkoleń produktowych dla swoich partnerów z biur agencyjnych w 21 miastach. Wzięło w niej udział ponad 500 najlepszych sprzedawców z całej Polski. Podczas prezentacji w terminalu na Lotnisku im Lecha Wałęsy prezes tego portu lotniczego Tomasz Kloskowski osobiście przywitał agentów i zachęcał do organizowania wyjazdów wakacyjnych bezpośrednio z Gdańska. Nekera oferuje z tego portu na sezon letni i zimowy kilkanaście różnych połączeń lotniczych zarówno w wersji czarterowej, jak i pakietów rejsowych czy dynamicznych. Wśród najpopularniejszych kierunków z wylotem z GDN, wybieranych przez turystów Nekery z województw pomorskiego, zachodniopomorskiego, kujawsko-pomorskiego i warmińsko -mazurskiego znalazły się:
– w kategorii City Break:

Ryga, Praga, Budapeszt, Londyn, Wenecja, Rzym, Mediolan, Neapol, Barcelona, Istambuł, Marakesz

– w kategorii Sun&Beach:

Cypr, Grecja: (Kreta, Korfu, Santorini)

Hiszpania – Wyspy Kanaryjskie: Teneryfa,

Hiszpania – Kontynentalna: Costa Blanca, Costa Brava, Costa del Sol,

Włochy: Toskania, Riwiera Adriatycka

Czarnogóra, Bułgaria, Chorwacja, Malta, Portugalia: Madera, Albania, Meksyk i Dominikana

Od kilku tygodni Nekera sprzedaje już także w formule first hit wakacje na sezon Lato 2026, a wśród wielu polskich portów wylotowych znalazła się także znacznie poszerzona produktowo oferta z Gdańska.

2025-07-18 0 komentarze/y

Azja

Lista skarbów UNESCO w Korei Południowej, które musisz zobaczyć

przez Redakcja 2025-07-16

Napisane przez Redakcja

Korea Południowa to kraj, w którym tradycja spotyka się z nowoczesnością, a unikatowe dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze przyciąga turystów z całego świata. Na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO znajduje się aż kilkanaście wyjątkowych miejsc w Korei Południowej – od starożytnych świątyń buddyjskich i pałaców królewskich, przez tajemnicze grobowce, aż po malownicze krajobrazy i unikalne systemy rolnicze. Te wpisy nie tylko potwierdzają bogactwo historii i kultury Półwyspu Koreańskiego, ale również stanowią obowiązkowe punkty na trasie każdego podróżnika pragnącego poznać prawdziwą duszę Azji Wschodniej. Odkryj z nami najcenniejsze atrakcje UNESCO w Korei Południowej, które warto wpisać na swoją listę marzeń!

Oto lista skarbów UNESCO w Korei Południowej, które musisz zobaczyć na własne oczy

Korea Południowa to nie tylko nowoczesne metropolie i popkultura – to także kraj o głębokich korzeniach historycznych, pielęgnujący dziedzictwo przodków. Dowodem na to są aż 16 obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wiele z nich zachwyca nie tylko architekturą czy przyrodą, ale też atmosferą duchowości i harmonii z naturą. Oto najciekawsze skarby UNESCO w Korei, które warto zobaczyć na własne oczy – szczególnie podczas podróży w 2025 roku.

1. Pałac Changdeokgung w Seulu – królewski ogród tajemnic

W sercu Seulu znajduje się prawdziwa perełka z czasów dynastii Joseon – Pałac Changdeokgung, wpisany na listę UNESCO w 1997 roku. To nie tylko zespół eleganckich pawilonów, ale też bajkowy Ogród Huwon, zwany „Sekretnym Ogrodem”, gdzie stawy, pagody i wiekowe drzewa tworzą przestrzeń niemal mistyczną.

Zwiedzając ten pałac, można poczuć ducha dawnej Korei – to idealne miejsce na rozpoczęcie przygody z jej historią i estetyką.

2. Świątynia Bulguksa i Grota Seokguram – buddyjski kunszt

W regionie Gyeongju, zwanym „muzeum pod gołym niebem”, znajdują się dwa wyjątkowe obiekty UNESCO: świątynia Bulguksa i grota Seokguram (wpisane na listę w 1995 roku). Bulguksa to arcydzieło buddyjskiej architektury – z kolorowymi dachami, kamiennymi pagodami i świętym stawem.

Z kolei grota Seokguram, wydrążona w górze Tohamsan, kryje monumentalny posąg Buddy spoglądającego na Morze Wschodnie. Wnętrze groty emanuje spokojem – to jedno z najbardziej duchowych miejsc w całej Azji.

3. Historyczne wioski: Hahoe i Yangdong – życie jak za dawnych czasów

Te dwie tradycyjne wioski, wpisane na listę UNESCO w 2010 roku, to prawdziwe kapsuły czasu. Położone wśród wzgórz i rzek, zachowały układ przestrzenny z czasów dynastii Joseon, a wiele domów wciąż jest zamieszkałych przez potomków dawnych rodów uczonych (yangban).

Hahoe, odwiedzana nawet przez królową Elżbietę II, słynie z maskowych przedstawień i tradycyjnych rytuałów. Spacerując po tych wsiach, można zobaczyć, jak wyglądało życie elity konfucjańskiej kilkaset lat temu.

4. Góry Sansa – święte klasztory buddyzmu

Siedem klasztorów buddyjskich w górach Korei zostało wspólnie wpisanych na listę UNESCO w 2018 roku jako Sansa, klasztory górskie Korei. Każdy z nich zachwyca innym detalem – kolorystyką, położeniem, historią.

Warto odwiedzić m.in. Tongdosa (bez głównego posągu Buddy, bo przechowuje jego relikwie), Haeinsa (dom jednej z najstarszych drukowanych encyklopedii – Tripitaki Koreany) czy Beopjusa z imponującą złotą statuetką Buddy. To miejsca, które pozwalają doświadczyć harmonii ducha, architektury i natury.

5. Dolmeny z Gochang, Hwasun i Ganghwa – kamienne tajemnice przeszłości

Dla miłośników prehistorii nie lada atrakcją są dolmeny – megalityczne grobowce z epoki brązu, rozsiane w trzech lokalizacjach na południu kraju. Korea Południowa ma największe na świecie ich skupisko, a wpis na listę UNESCO w 2000 roku podkreślił ich wartość jako świadectwo pradawnych kultur.

Widok ogromnych, ułożonych ręcznie kamiennych bloków robi wrażenie, a towarzyszące im muzea i centra interpretacyjne pozwalają zajrzeć w czasy sprzed ponad 2000 lat.

Bonus: Dżinsa i tradycje niematerialne

Korea ma również aż 22 elementy na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO – od ceremonii herbacianej, przez taniec masek, po sztukę haftu. Wiele z tych tradycji można zobaczyć na żywo podczas letnich festiwali lub odwiedzając lokalnych rzemieślników i mistrzów sztuk.

Podróż śladami dziedzictwa UNESCO w Korei Południowej to nie tylko nauka historii – to doświadczenie estetyczne i duchowe. Od pałaców po górskie świątynie, od megalitów po wiejskie domy – każde z tych miejsc opowiada inną historię, a wspólnie tworzą obraz Korei jako kraju głęboko zakorzenionego w tradycji, ale gotowego pokazać ją światu.

Jeśli planujesz podróż do Azji w 2025 roku – nie zapomnij wpisać tych skarbów na swoją listę. Zobaczyć je na własne oczy to jak dotknąć wieczności.

foto: Koreańska Organizacja Turystyczna

2025-07-16 0 komentarze/y

Dania

Møns Klint ogromny klif na wschodnim wybrzeżu duńskiej wyspy Møn

przez Redakcja 2025-07-16

Napisane przez Redakcja

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 16

Møns Klint – Fenomen przyrodniczy w Danii

Møns Klint to jedno z najbardziej spektakularnych miejsc w Danii, które przyciąga turystów z całego świata. Na wschodnim wybrzeżu wyspy Møn, w regionie Zelandii, znajduje się ogromny klif, który jest uznawany za jedno z najpiękniejszych naturalnych zjawisk krajobrazowych w Europie. Długa na około 8 kilometrów ściana klifu nie tylko zapiera dech w piersiach swoją imponującą wysokością i urodą, ale również kryje w sobie skarby geologiczne, które są świadectwem przeszłości Ziemi sprzed milionów lat.

Jedna z głównych atrakcji krajobrazowych Danii na wschodnim wybrzeżu duńskiej wyspy Møn. Ogromny klif jest popularnym celem wycieczek turystycznych. Ściana klifu ciągnie się na długości około 8 kilometrów a najwyższy punkt to Aborrebjerg sięga 143 m n.p.m.

Zachwycający cud natury na mapie Europy – Møns Klint, duński klif o światowym znaczeniu

Na wschodnim wybrzeżu malowniczej wyspy Møn, ukrytej w cieniu bardziej znanych europejskich destynacji, rozciąga się jedno z najbardziej imponujących zjawisk przyrodniczych Danii – Møns Klint. Ten spektakularny, kredowy klif o długości około 8 kilometrów i wysokości sięgającej aż 143 metrów w najwyższym punkcie (Aborrebjerg), nie tylko zachwyca surowym pięknem i kontrastem białych ścian z turkusem Morza Bałtyckiego, ale również stanowi bezcenne źródło wiedzy o przeszłości naszej planety. Jako fenomen geologiczny i przyrodniczy, przyciąga co roku tysiące turystów, geologów, fotografów i miłośników natury z całego świata. Jego wyjątkowość została niedawno oficjalnie doceniona na arenie międzynarodowej – podczas 47. sesji Komitetu UNESCO w Paryżu Møns Klint znalazł się na prestiżowej Liście Światowego Dziedzictwa. To nie tylko ukoronowanie jego znaczenia, ale i potwierdzenie, że ten fragment duńskiego krajobrazu należy do grona najcenniejszych przyrodniczych skarbów Europy.

.

Møns Klint – Geologiczne arcydzieło

Klif Møns Klint wyróżnia się nie tylko swoją wielkością, ale także unikalnym składem geologicznym. Ściana klifu wznosi się na wysokość aż 143 metrów nad poziomem morza, a jej najbardziej charakterystycznym elementem jest biała kreda, która rozświetla wybrzeże i tworzy kontrast z głębokim błękitem wód Bałtyku. Kredowy klif powstał w wyniku procesów geologicznych, które miały miejsce w okresie kredy, około 70 milionów lat temu. Warstwy kredy, które tworzą ten spektakularny widok, stanowią świadectwo dawnych mórz, które kiedyś pokrywały tereny dzisiejszej Danii.

Dzięki temu Møns Klint jest jednym z najlepszych miejsc do badań geologicznych w Europie. To miejsce, w którym można dosłownie poczuć się jak podróżnik w czasie, przechadzając się po ścianach, które przez miliony lat były świadkami ewolucji naszej planety.

Kilkanaście kilometrów dalej znajduje się kolejny imponujący klif polecany do odwiedzenia. Stevns Klint wpisany jest na listę UNESCO

Czytaj więcej…

Møns Klint – popularna atrakcja turystyczna

Ze względu na swoją niezwykłą urodę i imponującą historię geologiczną, Møns Klint stał się jednym z najważniejszych celów turystycznych w Danii. Turyści mogą podziwiać klif z różnych punktów widokowych, które oferują niezapomniane widoki na wschodnią część wyspy Møn oraz na morze. Najbardziej popularnym punktem widokowym jest Aborrebjerg, gdzie wznosi się najwyższy punkt klifu. Z tego miejsca rozciąga się zapierający dech w piersiach widok na rozległe przestrzenie wybrzeża, a także na zachodzące w oddali słońce.

Szlaki turystyczne i możliwości aktywnego wypoczynku

Møns Klint to także doskonałe miejsce dla miłośników pieszych wędrówek. Wokół klifu prowadzą liczne szlaki turystyczne, które pozwalają na zwiedzanie tego przyrodniczego cudu w pełnej okazałości. Wędrówki po wznoszących się i opadających ścieżkach pozwalają na bliskie obcowanie z naturą, a także oferują niepowtarzalne widoki na okoliczny krajobraz. Dodatkowo, w rejonie klifu znajduje się kilka punktów widokowych, z których można podziwiać klif z różnych perspektyw.

Jest to także idealne miejsce do uprawiania sportów na świeżym powietrzu, takich jak rowerowanie czy nordic walking. W okolicach klifu wytyczone są liczne ścieżki rowerowe, które umożliwiają turystom zwiedzanie zarówno Møns Klint, jak i pięknych terenów wyspy Møn. Warto dodać, że okolice klifu są również doskonałym miejscem do uprawiania fotografii przyrodniczej, szczególnie w czasie wschodów i zachodów słońca, kiedy krajobraz nabiera niesamowitych barw.

Nad klify prowadzi utwardzona droga leśna. Na miejscu jest parking i muzeum archeologiczne.

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 17

Møns Klint – atrakcje w okolicy

Oprócz samego klifu, okolice Møns Klint oferują turystom również inne atrakcje, które warto zobaczyć podczas pobytu na wyspie Møn. Na szczególną uwagę zasługuje Geocenter Møns Klint – interaktywne centrum, które oferuje wspaniałą lekcję geologii. W Geocenterze znajduje się wystawa, która pozwala na zgłębienie tajemnic Møns Klint, a także na zapoznanie się z historią wyspy i jej unikalnym ekosystemem.

Innym interesującym miejscem w pobliżu klifu jest Kong Asgers Høj, czyli jeden z wielu starożytnych grobowców znajdujących się na wyspie. To miejsce pełne legend i tajemnic, które związane jest z historią Danii sprzed tysiącleci.

{source}
<iframe src=”https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d11184.675327666795!2d12.537715008306147!3d54.983611852716216!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x46532e2d7a63f22f%3A0x27bcd18653f38429!2sM%C3%B8ns%20Klint!5e1!3m2!1spl!2spl!4v1607592484070!5m2!1spl!2spl” width=”600″ height=”450″ frameborder=”0″ style=”border:0;” allowfullscreen=”” aria-hidden=”false” tabindex=”0″></iframe>
{/source}

https://www.southcoastofdenmark.com/

Zejście na kamienistą plażę prowadzi drewnianym pomostem, przez bukowy las z mrocznie powykręcanymi pniami drzew.

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 2

Fenomen przyrodniczy – Møns Klint w kulturze

Møns Klint to nie tylko cud przyrody, ale także ważny symbol kulturowy dla Duńczyków. Wiele osób odwiedzających to miejsce jest zachwyconych nie tylko jego pięknem, ale także niezwykłą atmosferą, którą emanuje. Klif inspirował liczne obrazy, fotografie, a także wiersze i opowieści. Dla wielu turystów Møns Klint to miejsce, które zachęca do refleksji nad potęgą natury oraz jej niezwykłą zdolnością do kształtowania krajobrazu przez wieki.

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 1

Møns Klint – przyrodniczy klejnot Danii

Møns Klint to niewątpliwie jedno z najwspanialszych miejsc w Danii, które przyciąga turystów zarówno swoim naturalnym pięknem, jak i geologiczną wartością. Ściana klifu, majestatycznie wznosząca się nad Bałtykiem, jest nie tylko jednym z najważniejszych punktów na mapie Danii, ale również symbolem niezwykłej siły natury, która kształtuje naszą planetę przez miliony lat. Wizyta w Møns Klint to niezapomniana przygoda, która pozwala na odkrywanie historii Ziemi oraz kontemplowanie piękna przyrody.

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 3

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 4

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 5

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 6

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 7

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 8

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 9

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 10

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 11

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 12

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 13

Møns Klint Dania białe klify w regionie Zelandia 15

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin

2025-07-16 0 komentarze/y