Zamek rycerski Rabsztyn „Krucza Skała”
Zamek Rabsztyn „Krucza Skała” – zamek rycerski w miejscowości Rabsztyn, na Szlaku Orlich Gniazd, pieszym i rowerowym. U podnóża góry, na której wznosi się średniowieczny zamek, znajdują się fragmenty renesansowego pałacu zbudowanego w XVII wieku jako zamek dolny. Pierwotny zamek, o którym wzmianki pochodzą z XIII w., był drewniany. Murowany wybudowany został za Kazimierza Wielkiego, po którego śmierci przeszedł w ręce prywatne w ramach spłaty długów.
Historia
W drugiej połowie XIII wieku, na szczycie skały powstał zamek górny. Nieco później wybudowano kamienną wieżę obronną. Nie wierny, kto zbudował tę najstarszą część zamku – tradycja mówi, że był to małopolski ród rycerski Toporczyków z Morawicy. Inne hipotezy wiążą początki zamku z działalnością króla Wacława II lub biskupa krakowskiego Jana Muskaty. Na początku XV wieku wybudowano ceglaną nadbudowę gotyckiej wieży. Kilkunastometrowej wysokości wieża miała cztery kondygnacje. Podobnie, jak w innych tego typu obiektach, mogły się w nich mieścić: więzienie, zbrojownia, spichlerz i pomieszczenie mieszkalne. Podczas prac archeologicznych na zamku górnym natrafiono na dobrze zachowaną podstawę ołtarza z zamkowej kaplicy, posadzkę z glazurowanych płytek ceramicznych oraz pozostałości pieca hypokaustycznego, którym ogrzewano zamek. Pod koniec XIV wieku, po śmierci króla Kazimierza Wielkiego, zamek trafił m ręce potężnego rodu Leliwitów – Melsztyńskich. Z tego okresu pochodzą pierwsze zapiski dotyczące zamku w Rabsztynie. W jednej z nich, datowanej na 1396 r., wymienia się Grzegorza, kapelana z zamkowej kaplicy. Ponieważ zamek górny na szczycie skały był niewielki, już w XIV wieku u stóp skały powstał zamek średni z budynkami mieszkalnymi, dziedzińcem i bramą w murze broniącym zamku od strony wschodniej. W południowo-zachodnim narożniku zamku średniego znajdowała się wieża z otworami strzelniczymi skierowanymi na zewnątrz zamku. W 1439 r. dzierżawca rabsztyńskiego zamku Spytek z Melsztyna herbu Leliwa podniósł bunt przeciwko królowi i zginął m bitwie pod Grotnikami.
Pełny opis historyczny zamku znajduje sięna stronie stowarzyszenia zajmującego się obecnie zamkiem
http://www.rabsztyn.ilkus.pl
