Każdy kraj na świecie budował swoją tożsamość przez setki, a często tysiące lat historii. Wojny, religie, klimat, tradycje, geografia i doświadczenia społeczne stworzyły unikalne cechy narodowe, które dziś wyróżniają poszczególne społeczeństwa. Choć żaden naród nie jest idealny, a każda kultura posiada zarówno mocne, jak i słabsze strony, istnieją wartości i postawy, które budzą powszechny szacunek oraz uznanie na całym świecie.
Kiedy mówi się o Japonii, niemal natychmiast pojawiają się skojarzenia z kulturą szacunku, dyscypliną społeczną, niezwykłą uprzejmością i odpowiedzialnością wobec innych ludzi. Dla wielu społeczeństw japońska kultura codzienności stała się wzorem tego, jak może funkcjonować nowoczesne państwo oparte na wzajemnym poszanowaniu i harmonii społecznej. Jednak podobnych wyjątkowych cech można doszukiwać się niemal w każdym zakątku świata.
Niemcyod lat kojarzą się z organizacją i niezawodnością, Italia ze sztuką życia i pielęgnowaniem relacji rodzinnych, Finlandia z odpornością psychiczną i znakomitą edukacją, a Brazylia z energią społeczną oraz radością życia mimo trudności codzienności. Z kolei Polska od pokoleń wyróżnia solidarność, umiejętność przetrwania najtrudniejszych kryzysów oraz głęboko zakorzeniona gościnność.
W czasach globalizacji coraz wyraźniej widać, że największą siłą świata nie jest jednolitość, lecz różnorodność doświadczeń i wartości. Jedne narody uczą dyscypliny, inne empatii, jeszcze inne odwagi, kreatywności czy szacunku wobec natury. Właśnie dlatego spojrzenie na najlepsze cechy różnych społeczeństw może stać się nie tylko ciekawostką kulturową, ale także inspiracją do refleksji nad tym, czego współczesnemu światu najbardziej dziś brakuje.
To oczywiście ogromne uproszczenie — każdy kraj jest wewnętrznie bardzo różnorodny, a stereotypy bywają krzywdzące. Ale jeśli spojrzeć na świat przez pryzmat cech, które najczęściej budzą podziw i są kojarzone pozytywnie kulturowo, można stworzyć ciekawą „mapę narodowych mocnych stron”.
Azja
- Japan — kultura szacunku, dyscyplina społeczna, punktualność, dbałość o detal i odpowiedzialność zbiorowa.
- South Korea — pracowitość, tempo rozwoju, nowoczesność technologiczna, determinacja.
- China — przedsiębiorczość, cierpliwość strategiczna, ogromna etyka pracy.
- India — duchowość, odporność psychiczna, kreatywność w trudnych warunkach.
- Thailand — życzliwość i spokój w kontaktach międzyludzkich.
- Vietnam — wytrwałość, rodzinność, zdolność odbudowy mimo historii pełnej tragedii.
- Singapore — organizacja, porządek publiczny, efektywność państwa.
- Bhutan — filozofia szczęścia społecznego i równowagi życiowej.
- Mongolia — gościnność i wolnościowy charakter społeczeństwa nomadów.
- Indonesia — tolerancja religijna i umiejętność współistnienia setek kultur.
Europa
- Polska — solidarność społeczna, umiejętność przetrwania kryzysów, gościnność.
- Germany — organizacja, rzetelność, inżynieryjna precyzja.
- Switzerland — odpowiedzialność obywatelska, stabilność, zaufanie społeczne.
- Sweden — kultura kompromisu, zaufanie społeczne, szacunek dla prywatności.
- Norway — równowaga życiowa i troska o dobro wspólne.
- Finland — edukacja, skromność, odporność psychiczna („sisu”).
- Denmark — umiejętność budowania szczęśliwego, spokojnego społeczeństwa.
- Italy — sztuka życia, więzi rodzinne, estetyka codzienności.
- France — kultura intelektualna, obrona jakości życia i kultury.
- Spain — otwartość społeczna, radość życia, relacyjność.
- Portugal — łagodność społeczna, tolerancja i spokój.
- Netherlands — pragmatyzm, nowoczesne myślenie społeczne, otwartość.
- Czech Republic — dystans do świata, pragmatyzm i kultura codzienności.
- Austria — kultura życia miejskiego i dbałość o przestrzeń publiczną.
- Iceland — zaufanie społeczne i egalitaryzm.
Ameryka Północna
- United States — innowacyjność, możliwości jednostki, przedsiębiorczość.
- Canada — uprzejmość społeczna, wielokulturowość, umiarkowanie.
- Mexico — rodzinność, serdeczność, odporność kulturowa.
Ameryka Południowa
- Brazil — energia społeczna, spontaniczność, radość życia.
- Argentina — pasja, kultura dyskusji, silna tożsamość narodowa.
- Chile — stabilność i pragmatyzm.
- Uruguay — liberalizm społeczny i spokojny styl życia.
- Colombia — pogoda ducha mimo trudnej historii.
Afryka
- Rwanda — odbudowa społeczna, bezpieczeństwo i dyscyplina państwowa.
- Botswana — stabilność demokratyczna i odpowiedzialne zarządzanie.
- South Africa — różnorodność kulturowa i siła pojednania.
- Morocco — gościnność i kultura handlu.
- Kenya — przedsiębiorczość oddolna i energia społeczna.
- Ethiopia — duma cywilizacyjna i ciągłość kulturowa.
Bliski Wschód
- United Arab Emirates — ambicja rozwojowa i wizjonerskie projekty.
- Jordan — gościnność i stabilność regionalna.
- Oman — spokój społeczny i kultura szacunku.
Oceania
- Australia — bezpośredniość, otwartość i luz społeczny.
- New Zealand — równowaga między naturą a społeczeństwem, kultura fair play.
- Fiji — naturalna serdeczność i wspólnotowość.
Najciekawsze jest jednak to, że najbardziej podziwiane społeczeństwa zwykle nie są „najbogatsze” czy „najsilniejsze”, lecz te, które wypracowały wyjątkową kulturę codziennych relacji: zaufanie, szacunek, odpowiedzialność, spokój społeczny albo solidarność.
Dlatego:
- Japonia imponuje kulturą szacunku,
- kraje nordyckie zaufaniem społecznym,
- Szwajcaria odpowiedzialnością obywatelską,
- Włochy sztuką życia,
- Polska odpornością i solidarnością,
- USA odwagą do działania,
- Bhutan filozofią szczęścia,
- a Nowa Zelandia równowagą między człowiekiem i naturą.
Być może prawdziwie rozwinięta cywilizacja nie powstaje tam, gdzie istnieją największe gospodarki i najpotężniejsze armie, lecz tam, gdzie człowiek potrafi okazywać drugiemu człowiekowi szacunek, odpowiedzialność i zwykłą życzliwość. Gdyby świat potrafił połączyć japońską kulturę szacunku, skandynawskie zaufanie społeczne, polską solidarność, włoską umiejętność celebrowania życia i nowozelandzką harmonię z naturą, mogłaby powstać cywilizacja znacznie bardziej dojrzała niż ta, którą znamy dziś.
opracowanie: Albin Marciniak
https://www.facebook.com/marciniak.albin
