Wielki Kopieniec w Dolinie Chochołowskiej
1257 m n.p.m.
Wielki Kopieniec w Dolinie Chochołowskiej
1257 m n.p.m.
Wielki Giewont
1895 m n.p.m.
Giewont to masyw górski w Tatrach Zachodnich o wysokości 1894 m i długości 2,7 km. Jest najbardziej charakterystyczną i najliczniej odwiedzaną górą w Tatrach Zachodnich.
Główny szczyt masywu Giewontu w Tatrach Zachodnich.
Najstarsze dokumenty wspominają o istnieniu już w XVI wieku kopalni miedzi Gyewant w Giewoncie. Nie zostało jednak do tej pory wyjaśnione ostatecznie pochodzenie nazwy góry. Nazwa góry wywodzi się prawdopodobnie z języka niemieckiego, od słowa Wand (ściana, skała). Pierwotna forma brzmiała zapewne Gewand (grupa skał) bądź Gähwand (stroma skała). Jednak wg Mariusza Zaruskiego podobnie jak wiele innych nazw tatrzańskich nazwa góry pochodzi od nazwiska góralskiego – żyje do tej pory ród Giewontów.
Giewont to góra-symbol, której zarys często kojarzony jest z sylwetką śpiącego rycerza. Jedna z wersji legendy o rycerzach śpiących pod Tatrami, którzy obudzą się, gdy Polska znajdzie się w wielkim zagrożeniu, umiejscawia ich właśnie pod Giewontem. Związane jest to z tym, że w ścianach Giewontu znajdują się liczne jaskinie, m.in. Jaskinia Juhaska, Kozia Grota, Dziura w Szczerbie, Dziura nad Doliną Strążyską.
Metalowy krzyż na szczycie Wielkiego Giewontu (1894 m n.p.m.) w masywie Giewontu. Zamontowany tam został przez parafian z Zakopanego 19 sierpnia 1901 roku na pamiątkę 1900 rocznicy urodzin Jezusa Chrystusa. Inicjatywa wyszła od ówczesnego proboszcza zakopiańskiego, Kazimierza Kaszelewskiego. Aby się przekonać, jakiej wysokości będzie potrzebny krzyż, by był widoczny z Zakopanego, zrobiono próbę: z dwóch długich żerdzi zabranych z szałasu zbito krzyż o wysokości 10,5 m – był on widoczny. Metalowy krzyż w elementach wykonała fabryka Góreckiego w Krakowie, przywieziono go koleją.
Masyw Giewontu składa się jeszcze z Długiego Giewontu (1867 m n.p.m.) i Małego Giewontu (1728 m n.p.m.). Najwyższy z nich Wielki Giewont, uznawany za właściwy szczyt całego masywu znajduje się w środku, oddzielony od Długiego Giewontu przełęczą Szczerba (1823 m), a od Małego Giewontu Giewoncką Przełęczą (1680 m). Jest to najwyższy szczyt Tatr Zachodnich położony w całości w Polsce. Wielki Giewont jest też szczytem zwornikowym – odchodzi od niego w kierunku południowym grań, która poprzez Kopę Kondracką łączy się z Czerwonymi Wierchami. W grani tej znajduje się Wyżnia Kondracka Przełęcz (1765 m) i Kondracka Przełęcz (1725 m).
Wielki Giewont wznosi się ponad dolinami: Strążyską, Białego, Małej Łąki i Kondratową. Jego północne ściany, widoczne z Zakopanego opadają bardzo stromą ok. 600-metrową ścianą do Małej Dolinki. Są niedostępne turystycznie, znajduje się na nich kilkadziesiąt dróg wspinaczkowych dla taterników, niektóre z nich są bardzo trudne technicznie. Obecnie jednak TPN zabronił uprawiania taternictwa na nich.Zbocza południowe są łagodniejsze i prowadzi przez nie szlak turystyczny na szczyt. Górna, podwierzchołkowa ich część to Wielki Upłaz. Niżej zbocza te pocięte są kilkoma żlebami, w kierunku od zachodu do Szczerby są to: Kurski Żleb, Świński Żleb i Koński Żleb.
Na szczyt Wielkiego Giewontu dojść można trzema popularnymi szlakami turystycznymi:
Do Wyźniej Kondrackiej Przełęczy trasa jest bez większych trudności technicznych. Ostatni podwierzchołkowy odcinek (szlak niebieski) jest trudniejszy i ubezpieczony łańcuchami. Obowiązuje na nim ruch jednostronny – na szczyt prowadzi trasa z prawej strony. W sezonie przy dobrej pogodzie na odcinku tym tworzą się kolejki, czasami bardzo długie – Giewont należy do najbardziej popularnych szczytów.
Wycieczka na Giewont jest dla wszystkich ale należy pamiętać że nie jest to kilku minutowy szlak spacerowy a kilkugodzinny szlak na przełęcz skąd prowadzi jednokierunkowy szlak z łańcuchami w skale.
Płacz dzieci i zwątpienie dorosłychy jest częstym widokiem w wakacyjnym sezonie gdy atakują weekendowe tłumy.
NUMER ALARMOWY TOPR
601 100 300
Wielka Orla Turniczka
2162 m n.p.m.
Turnia w zachodniej grani Orlej Baszty pomiędzy Skrajnym Granatem (2225 m), od którego oddziela ją Granacka Przełęcz (ok. 2145 m), a Małą Orlą Turniczką, od której oddziela ją Orla Przełączka Wyżnia. Na wschód od Małej Orlej Turniczki znajduje się dwusiodełkowa Orla Przełączka Niżnia, przez którą poprowadzony jest szlak Orlej Perci. Za Orlą Przełączką Niżnią grań wznosi się na Orlą Basztę. Południowe stoki Wielkiej Orlej Turniczki opadają do Buczynowej Dolinki, północne do Doliny Pańszczycy. Z wschodniego siodełka Orlej Przełączki Niżniej, w kierunku Doliny Pańszczycy schodzi wąska rynna. Wierzchołki Orlich Turniczek są niedostępne dla turystów. Z Granackiej Przełęczy szlak Orlej Perci prowadzi północnymi stokami Wielkiej Orlej Turniczki. Odcinek ten jest eksponowany i ubezpieczony łańcuchami.
Wielka Koszysta
Wielka Kopa Królowa
1531 m n.p.m.
Trawiaste wzniesienie we wschodniej części Tatr Zachodnich, odgraniczające od siebie górne piętra Doliny Jaworzynki i Doliny Olczyskiej. Wielka Kopa Królowa jest położona w długim grzbiecie odchodzącym od grani głównej Tatr w obrębie Kasprowego Wierchu i kierującym się od niego na północny wschód. Góra znajduje się na jego krańcu, w miejscu, w którym grzbiet się rozgałęzia – na północny wschód opada on na Królową Polanę, północno-zachodni grzbiet opada na Skupniów Upłaz. Wielka Kopa Królowa jest oddzielona od sąsiedniej Małej Kopy Królowej (1577 m) Przełęczą między Kopami (1499 m), zaś od Skupniowego Upłazu przełęczą Diabełek (1450 m). Południowo-wschodnie zbocza Wielkiej Kopy opadają łagodnie na Królową Rówień. Stanowiły one dawniej część Hali Królowej i były wypasane. Stoki północne stanowiły już tereny Hali Jaworzynki.
Choć Wielka Kopa Królowa jest o 46 m niższa od Małej Kopy Królowej, niekonsekwencja w nazewnictwie jest jedynie pozorna. Wielka Kopa ma większą wysokość względną i jest masywniejsza, zwłaszcza ze strony Królowej Równi.
Wielka Buczynowa Turnia
(2182 m n.p.m.
Najwyższy szczyt w grupie Buczynowych Turni, znajdujący się pomiędzy Buczynowymi Czubami, od których oddziela ją Przełęcz Nowickiego, a Małą Buczynową Turnią, od której oddzielona jest Buczynową Przełęczą. W grani pomiędzy Wielką Buczynową Turnią a Przełęczą Nowickiego widoczna jest niewielka, ale wyraźnie wyodrębniona turnia nazwana Budzową Igłą. Od masywu samej Wielkiej Buczynowej Turni oddziela ją Budzowa Przełączka. Wyżej, w południowej ścianie widnieje jeszcze kilka innych turniczek, z których najwyższa ma wysokość 2065 m n.p.m. i nazywana jest Buczynową Turniczką. Na stokach Buczynowej Turni często pojawiają się kozice.
Południowa ściana, schodząca do Buczynowej Dolinki ma ok. 310 m wysokości. W kierunku Doliny Pańszczycy nieco niższą ścianę (ok. 300 m) przecina grzęda (ok. 200 m wysokości). Grzędą i ścianami poprowadzono kilka dróg wspinaczkowych o różnej skali trudności.
Walentkowy Wierch
2156 m n.p.m.
Szczyt w głównej grani Tatr. Położony jest na południe od Świnicy (rozdziela je Walentkowa Przełęcz) i na północny zachód od Gładkiego Wierchu (rozdziela je Gładka Przełęcz). Szczyt łączy ze Świnicą urozmaicona, wąska Walentkowa Grań, obejmująca wschodnią część Doliny Walentkowej (Kamenná Tichá w Słowacji) i Doliny pod Kołem i leżącym w niej Zadnim Stawem (w Dolinie Pięciu Stawów).
W Walentkowej Grani znajdują się liczne przełęcze i kulminacje, od szczytu w kierunku Świnicy są to:
Waksmundzki Wierch
2186 m n.p.m.
Szczyt w Tatrach Wysokich, położony w grzbiecie Koszystej, oddzielającym Dolinę Waksmundzką od Doliny Pańszczycy. Jest to jeden z najbardziej na północ wysuniętych dwutysięczników tatrzańskich. Szczyt jest pierwszym od południa z trzech wierzchołków w grani Koszystej, opadającym na południe w stronę przełęczy Krzyżne. Grzbiet oddziela się od grani Buczynowych Turni i Wołoszyna w jej okolicach. Zwornikiem nie jest sama przełęcz, lecz trawiasta równinka położona tuż ponad nią, w stronę Wołoszyna. Od strony północnej Waksmundzki Wierch graniczy z najwyższym punktem grzbietu, Wielką Koszystą. Wierzchołek znajduje się mniej więcej w połowie drogi między Krzyżnem a Wielką Koszystą. U podnóża Waksmundzkiego Wierchu w Dolinie Pańszczycy znajduje się kopulasta kulminacja Wielkiej Kopki (1856 m).
W 1932 cały masyw Koszystej wykupiony został od rodziny Uznańskich przez Skarb Państwa, a w 1936 w wyniku starań PTT objęty został ścisłą ochroną. Do tej pory jest obszarem ochrony ścisłej i nie prowadzą przez niego żadne szlaki turystyczne.
Upłaziański Wierszyk
1203 m n.p.m.
Wzniesienie w grzbiecie górskim oddzielającym Dolinę Kościeliską od Doliny Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Grzbiet ten biegnie w kierunku północno-zachodnim i opada do polany Zahradziska. Wzniesienie jest całkowicie zalesione i znajduje się powyżej polany Zahradziska, a poniżej Polany Upłaz. Północno-zachodnie zbocza Upłaziańskiego Wierszyka to Adamica, zbocza wschodnie, opadające do Doliny Miętusiej to Rokitniak. Znajduje się w nich tzw. Krowi Żleb.
Upłaziańska Kopka
1460 m n.p.m.
Wyróżniające się wzniesienie w długim grzbiecie Ciemniaka oddzielającym Dolinę Kościeliską od Doliny Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w dolnej części tego grzbietu, na Wyżniej Upłaziańskiej Równi, na północ od Skały Piec, a na wschód od Polany Upłaz. Niegdyś stanowiło tereny pastwiskowe Hali Upłaz, obecnie zarasta lasem.
Wschodnimi zboczami Upłaziańskiej Kopki przebiega szlak turystyczny:
Upłaziańska Kopa
1796 m n.p.m.
Wzniesienie na długim grzbiecie zbiegającym w północno-zachodnim kierunku z Ciemniaka w Czerwonych Wierchach w Tatrach Zachodnich. Znajduje się ok. 400 m poniżej Chudej Turni i Chudej Przełączki. Upłaziańska Kopa to wznoszący się ponad Doliną Kościeliską i Doliną Miętusią grzbiet przebiegający w kierunku mniej więcej wschodnio-zachodnim. W najwyższym punkcie ma wysokość 1796 m n.p.m. Po zachodniej stronie jej zbocza spadają do Upłazkowej Przełączki i Zdziarów Pisaniarskich, od strony północnej i zachodniej znajduje się Gładkie Upłaziańskie. W przeszłości były to tereny pastwiskowe Hali Upłaz. Od nazwy tej hali pochodzi również nazwa Upłaziańskiej Kopy. Zbocza Upłaziańskiej Kopy porośnięte są niską murawą z sitem skuciną (jego rudziejące końce pędów nadają Czerwonym Wierchom kolor), bliźniczką psią trawką, kosmatką brunatna i licznymi, pięknie zakwitającymi latem gatunkami roślin tatrzańskich.
Tyrałowa Czuba
1400 m n.p.m.
Mało wybitny reglowy wierzchołek (czuba) w bocznym grzbiecie odchodzącym od Furkaski we wschodnim kierunku. Grzbiet ten oddziela Dolinę Krytą od doliny Wielkie Koryciska. Obydwie są odnogami Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Tyrałowa Czuba znajduje się w górnej części tego grzbietu, ok. 250 m na wschód od północnej grani Wołowca i biegnącej nią granicy polsko-słowackiej.
Tyrałowa Czuba jest w większości zalesiona i nie prowadzi przez nią żaden szlak turystyczny.
Klub Podróżników Śródziemie
Ogólnopolski portal podróżniczy poświęcony odkrywaniu Polski i świata. Od znanych miast i zabytków, przez górskie szlaki i podziemia, po miejsca nieoczywiste i zapomniane.
Rzetelne relacje, autorskie przewodniki oraz praktyczne wskazówki dla turystów, pasjonatów historii i miłośników aktywnego podróżowania.
Odkrywaj świat z nami – świadomie, krok po kroku i z pasją.