Zamki nad Dunajcem w Małopolsce

Zamków jak i innych obiektów obronnych w całej Polsce mamy dużo, a nawet bardzo dużo. Spoglądając na mapę kraju, ogromna ilość znajduje się na Dolnym Śląsku. Jednak i Małopolska niewiele w tym ustępuje. Najbardziej znane to oczywiście zamki na szlaku „Orlich Gniazd” ale i zamki nad Dunajcem zachwycają swoim majestatem. Czy to okazałe zamczyska, czy też malownicze ruiny przyglądające się w wodach Dunajca, warto zobaczyć je wszystkie. Jesień, bezśnieżna zima czy też wczesna wiosna, sprzyjają zwiedzaniu i podziwianiu w spokoju, bez sezonowych tłumów pospieszanych przez przewodników grup, mających w planie jeszcze kilka miejsc w ciągu dnia. Zobaczmy jak wygląda wielowiekowa historia zaklęta w kamieniu. Miłośnicy rowerów mogą skorzystać z malowniczej trasy Velo Dunajec, pozwalającej zwiedzić 9 zamków, jadąc przy okazji niezwykle malowniczymi terenami wzdłuż Dunajca.

Francja ma swoją krainę historyczną i Zamki nad Loarą. Małopolska ma swoją Dolinę Dunajca i Zamki nad Dunajcem. Poza zamkami i ruinami, na trasie warto zobaczyć także wiele innych miejsc i budowli historycznych. Szlak architektury drewnianej z wielowiekowymi kościółkami jest znany także poza granicami kraju. Przełom Dunajca to bardzo widokowe meandry a spiętrzone wody tworzą kilka zbiorników z wyjątkowo malowniczym otoczeniem. Zbiornik Czorsztyński spiętrzony zaporą w Niedzicy, a tuż poniżej Zbiornik Sromowski w Sromowcach Wyżnych. Przepływając przez Pieniny tworzy malowniczy przełom na odcinku między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą, jednocześnie będąc rzeką graniczną między Polską a Słowacją. Płynąc dalej na północ przez Beskidy Zachodnie tworzy przełom między Pasmem Lubania a Pasmem Radziejowej i dalej Kotlinę Sądecką. Po połączeniu z największym dopływem, Popradem, płynie szeroką doliną. Przełamuje się przez wzniesienia Pogórza Rożnowskiego, gdzie przegradzają go zapory wodne: w Rożnowie – Jezioro Rożnowskie i Czchowie – Jezioro Czchowskie.

Zamek Królewski w Czorsztynie

Ruiny królewskiego zamku zbudowanego na stromej skale nad Dunajcem w XIV w. Była to graniczna warownia na szlaku handlowym do Węgier. Wcześniej istniał tu gródek, a na przełomie XIII/XIV w. była już wieża obronna. Na początku XV w. w rękach rycerzy rozbójników. Później własność Zawiszy Czarnego. Siedziba starostów. Miejsce spotkań królów Polski i Węgier. Rozbudowany w XVI i XVII w. W 1651r. opanowany przez powstańców góralskich pod wodzą A.Kostki Napierskiego. Spłonął w 1790r. i uległ ruinie. Zachowały się kamienne mury i fragment wieży. Częściowo odbudowany udostępniony do zwiedzania.

Zamek rycerski w Niedzicy

Zamek ulokowany na wzgórzu nad Dunajcem zbudowany przez rodzinę węgierską. Składał się z zamku górnego i średniego. W XVw. w rękach rozbójników. W XVI-XVIIw. rozbudowany w stylu renesansowym. W latach 1589-1857 w rękach rodu Horwatów. W XIX i XXw. popadł w ruinę. Zachowały się mury zamku górnego oraz odrestaurowany zamek dolny i średni. Zamek udostępniony do zwiedzania. Wewnątrz okazała kolekcja eksponatów.

Zamek w Nowym Sączu

Zamek wzniósł Wacław II Czeski na miejscu drewnianej strażnicy. Informacje pochodzą z dokumentu z 1331r. W 1611r. ucierpiał w czasie pożaru. Rozbudowany w latach 1611-15. Całkowitej zagładzie uległ w 1945r. w wyniku potężnej eksplozji. Zachowały się szczątki zamku na narożu skarpy. Istniejąca Baszta Kowalska i fragmenty murów przyziemia nie były częścią zamku były bowiem fragmentami miejskiego systemu obronnego. Charakterystyczny jest zegar kwiatowy na skarpie, poniżej okazałego fragmentu murów. W dalszej części znajdują się ruiny murów, wymagajace pilnej konserwacji.

Zamek rycerski w Rożnowie

Ruiny rycerskiego zamku na wzgórzu Łaziska zbudowany przez rycerzy Gryfitów w XIIIw. Rozbudowany w XIVw. przez ród Rożenów. W XVw. był własnością Zawiszy Czarnego. Opuszczony w 2 połowie XVIw. uległ ruinie. Zachowały się fragmenty murów wieży i kaplicy. W 2015r ruiny zakupiła fundacja, mająca w dalszym planie rekonstrukcję części murów i zagospodarowanie wzgórza zamkowego.

Zamek renesansowy w Rożnowie n.Dunajcem

U podnóża starego zamku zwanego „Zamkiem Górnym”znajdują się ruiny zamku „Zamek Dolny” zbudowanego przez hetmana Jana Tarnowskiego w stylu renesansowym w 1 połowie XVIw. Budowy nie dokończono. Zachowały się: ludwisarnia, fragmenty kurtyn, bastion, budynek bramny i resztki murów. najlepszą nazwą jest beluarda lub fortyfikacja bastionowa. Konstrukcyjnie można go dodać też do zamków. Jest to forma przejściowa. Posiada np. budynek bramny. Obiekt w rękach prywatnych. Z uwagi na stopień dewastacji, obiekt wymaga ogromnych nakładów finansowych.

Zamek obronny Tropsztyn

Tropsztyn i pierwsza o nim wzmianka jako „już murowanym” pochodzi z 1382 r. Czyli wcześniej – XIII wiek znajdowała się tam wieża obronna otoczona palisadą drewnianą.
Zamek powstał na początku XIII wieku z inicjatywy rodu Ośmiorogów. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1231 roku. Rekonstrukcja zamku obronnego wzniesiona na stromym półwyspie oblanym z trzech stron rzeką Dunajec w gminie Czchów. Historia zamku jest związana z położoną po przeciwległej stronie rzeki wsią Tropie. W 1574 roku, w okresie kontrreformacji, zrujnowany przez właścicieli Rożnowa. Już w 1608 roku zamek był opisywany jako ruina. W 1970 roku został kupiony przez prywatnego właściciela. Po 1993 roku przeprowadzono odbudowę zamku, a następnie udostępniono go zwiedzającym.

Zamek obronny w Czchowie

W Czchowie w XIII w. istniała już najprawdopodobniej wieża obronna, którą zamieniono na zamek na początku XIV w. Na wzgórzu zwanym Basztą, między XIII a XIV w. zbudowano warowny zamek ochraniający komorę celną nad Dunajcem. W XVI i XVII w. zamkiem dysponował sąd czchowski, który ulokował tutaj więzienie. Od XVIII w. budowla pozostawała w ruinie, dopiero w latach 90. XX w. przeprowadzono prace konserwatorskie. Głównym akcentem jest murowana z kamiennych ciosów, okrągła wieża o wysokości ok. 28 metrów, włączona w biegnący krawędzią wzgórza mur obwodowy. Wewnątrz zbudowanego z kamiennych ciosów muru pozostały widoczne ślady prostokątnego budynku i przylegającej doń sieni. W zamku urządzono niewielką ekspozycję archeologiczną oraz taras widokowy.

Zamek rycerski w Melsztynie

Zamek rycerski zbudowany w 1 połowie XIVw. na wzgórzu nad Dunajcem. Wielokrotnie zmieniał właścicieli. W 2 połowie XVIw. przebudowany na renesansową rezydencję magnacką. Zamek oparł się atakom Szwedów w XVIIw. Zniszczony w czasie walk konfederatów barskich z wojskami carskimi ok. 1772r. Zachowały się fragmenty murów ścian i wieży oraz fosa. Od kilku lat prowadzone są prace rekonstrukcyjne. Niestety, sposób prowadzenia odbudowy pozostawia wiele do życzenia.

Zamek rycerski w Tarnowie

Ruiny rycerskiego zamku zbudowanego na Górze Św. Marcina w 1 połowie XIVw. Przez Spytka z Melsztyna. Składał się z zamku wysokiego i niskiego. Rozbudowany w XVw. Ufortyfikowany w XVI-XVIIw. Zniszczony przez Szwedów w XVIIw. uległ ruinie. Częściowo rozebrany w XVIIIw. Zachowały się fragmenty murów i fortyfikacji. Wiosną 2019r wzgórze zamkowe oraz znajdujące się na nim ruiny zamku, przejęła Gmina Tarnów i jest nadzieja na rozpoczęcie prac, by obiekt ponownie mógł stać się wizytówką miasta. Warto mieć na uwadze, że duża ilość ziemi pochodzi z celowego zasypania ruin przed wielu laty.

Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin

Zamki i obiekty obronne w Małopolsce

Możesz być zainteresowany również

Zamki nad Dunajcem w Małopolsce

Klub Podróżników Śródziemie

Ogólnopolski portal podróżniczy poświęcony odkrywaniu Polski i świata. Od znanych miast i zabytków, przez górskie szlaki i podziemia, po miejsca nieoczywiste i zapomniane.

Rzetelne relacje, autorskie przewodniki oraz praktyczne wskazówki dla turystów, pasjonatów historii i miłośników aktywnego podróżowania.

Odkrywaj świat z nami – świadomie, krok po kroku i z pasją.

Dobór śpiworów

Zamki nad Dunajcem w Małopolsce

Zegarki Casio – czy nadają się na ekstremalne podróże?

Zamki nad Dunajcem w Małopolsce