Fort główny artyleryjski 50 „Prokocim”
Fort 50 Prokocim – jeden z fortów Twierdzy Kraków. Powstał w latach 1882-1886. Zadaniem fortu była obrona Traktu Lwowskiego. Jest to typowy fort artyleryjski. Razem z sąsiednimi fortami brał udział w zakończonych zwycięstwem walkach z Rosjanami, w grudniu 1914. W okresie międzywojennym służył jako magazyn wojskowy, a później cywilny. W latach 70. XX wieku został przekazany ówczesnej Akademii Medycznej w Krakowie. Obecnie niezagospodarowany. Fort otaczają ul. K. Kostaneckiego i ul. Medyczna.
opracowanie Karolina Zięba – Kulawik
i drogi wylotowej z twierdzy. Zadaniem fortu była obrona Traktu Lwowskiego, obecnie jest to ul. Wielicka.
Archiwalny rzut całości założenia fortu 50; skala 1:800; oraz schematyczny przekrój po osi założenia; 1:400.
Fort Prokocim w Krakowie formalnie został przejęty w użytkowanie przez Akademię Medyczną, ale faktycznie nie został nigdy zagospodarowany. Obecnie stanowi własność miasta. Od okresu międzywojennego obiekt użytkowany był jako magazyn wojskowy, później cywilny, w latach siedemdziesiątych został opuszczony. Wskutek wielu lat całkowitego opuszczenia jest zdewastowany (niemal całkowicie pozbawiony stolarki oraz pierwotnego wyposażenia). Jest jednak dostęp do wszystkich pomieszczeń, korytarzy, kaponiery ze strzelnicami. Wały obronne oraz fosa również są zachowane, choć już niekompletnie. Od końca lat 90′ postępuje dewastacja urządzeń fortu. W ostatnich latach skradziono unikalny sponson pancerny.
Funkcje jakie pełniła zieleń twierdz zmieniały się wraz z biegnącym czasem. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, obiekty fortyfikacyjne pełniły rolę magazynów, a zieleń była pielęgnowana. Wały poddawano konserwacji, uzupełniano wszelkie ubytki, zagęszczano zadrzewienia maskujące, a na działkach fortowych zakładano szkółki drzew. W okresie międzywojennym na terenie twierdzy krakowskiej nadal wykorzystywano austriackie zadrzewienia maskujące.
<iframe src=”https://www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d2564.004918756724!2d19.99415319616091!3d50.0112630186622!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!1i1024!2i768!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47164371d86b0a4b%3A0xe9fb8f626128819b!2sFort%20g%C5%82%C3%B3wny%20artyleryjski%2050%20%22Prokocim%22!5e0!3m2!1spl!2spl!4v1586103820398!5m2!1spl!2spl” width=”600″ height=”450″ frameborder=”0″ style=”border:0;” allowfullscreen=”” aria-hidden=”false” tabindex=”0″></iframe>
{/source}
Niestety, mimo że co roku przybywają kolejne miliony turystów a miasto wydaje ogromne pieniądze na promocję by przyciągnąć kolejnych, nikt i nic nie robi by Forty Twierdzy Kraków włączyć do oferty turystycznej. Mało tego, miasto nie zamierza ich chronić a nawet pozwala na wyburzanie.
Przykładem jest fort w Bronowicach:
„Nie ma powodu, by chronić ten teren – przekonuje Elżbieta Koterba, wiceprezydent Krakowa. – Teraz jest tam teren z barakami, pomiędzy którymi rosną drzewa. Nie występuje tam chroniona zieleń. Także konserwator zabytków nie wskazał, że ten obszar powinien być chroniony. Dlatego wskazaliśmy ten obszar pod inwestycje – dodaje Koterba. Wiceprezydent podkreśla, że obszar ten nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania, a to oznacza, że jeśli przyszły, nowy właściciel będzie chciał tam wybudować blok, to zgodę dostanie.”
Włodarze Krakowa niczym w amoku, ruszyli na podbój turystów z całego świata by pod hasłem Zimowej Igrzysk Olimpijskich ściągnąć ich kolejne miliony. Nakładami kilkunastu miliardów zł zostaną wybudowane kolejne, w większości jednorazowego użytku obiekty. Przyjadą turyści i co ? O kopalni, Wawelu Sukiennicach itp wie większość z potencjalnych przyszłych przyjezdnych. Może czas ruszyć głowami i za „czapkę gruszek i garść drobnych” dać turystom znacznie więcej ? dać im coś czego nie ma prawie nigdzie na świecie ? Czy uporządkowanie terenu fortów, zabezpieczenie, odpowiednie oznakowanie i stworzenie czytelnego i logicznego szlaku dla chcących zwiedzać, kosztuje aż tak wiele ? Czy może kosztować więcej niż nikomu już nie potrzebny stadion przy Reymonta ? Czy może kosztować więcej niż roczne utrzymanie Straży Miejskiej ? Śmiem twierdzić że przy odrobinie dobrej woli ze strony urzędników, stosunkowo niewielkich kosztach (choćby oszczędności drogowych na tegorocznej zimie ) tysiące pasjonatów sami doprowadzili by do tego, że Szlak Twierdzy Kraków stał by się kolejnym symbolem Krakowa. O potrzebie ratowania obiektów Szlaku Twierdzy Kraków, świadczy choćby ilość stron, blogów, książek, opracowań i wielu tysięcy pasjonatów jacy żyją tym tematem. Nie chodzi o to by z każdego fortu zrobić hotel, restaurację, dom kultury czy galerię. W większości 'trwałe ruiny” są bardziej interesujące niż otynkowane i obłożone szkłem inwestycje.
opracowanie Karolina Zięba – Kulawik
Twierdza Kraków (niem. Festung Krakau) – pierwotnie austriackie dzieła obronne wokoło Krakowa, a obecnie bogate lapidarium historii architektury obronnej, gdzie obok prawie kompletnej twierdzy austriackiej istnieją dzieła starsze – kościuszkowskie fortyfikacje z XVIII w., Wawel oraz średniowieczne baszty cechowe.
Kraków CYTADELA – WZGÓRZE WAWELSKIE
Kraków FORT 2 – KOŚCIUSZKO
Kraków FORT 4 – BŁONIA I FORT N-5
Kraków BASTION III KLEPARZ – FORT KLEPARSKI
Kraków FORT 12 (IVA) – LUNETA WARSZAWSKA
Kraków FORT 10 – BIAŁY PRĄDNIK I SZANIEC FS-11
Kraków FORT 9 – KROWODRZA
Kraków FORT N 8 – ŁOBZÓW
Kraków FORT 7 – BRONOWICE
Kraków BASTION V – LUBICZ ISZANIEC FS14 1/2, FS14
Kraków FORT 17 – LUNETA GRZEGÓRZECKA
Kraków FORT 15 – PSZORNA
Kraków SZANIEC FS-15, FS-16
Kraków FORT 31 – BENEDYKT
Kraków FORT 32 – KRZEMIONKI
Kraków FORT 33 – KRAKUS
Kraków SZANIEC FS 25 I FORT PIECHOTY ST III
Kraków SZANIEC FS 26 FS 27(FB 28) IS 26
Kraków SZANIEC FS 29 – 'ZAKRZÓWEK’ IS-29 1/2
Kraków FORT BIELANY (KRĘPAK)
Kraków FORT 38 – SKAŁA
Kraków FORT 39 – OLSZANICA
KRAKÓW SZANIEC PIECHOTY IS III / 3
Kraków FORT 41 BRONOWICE MAŁE I FORT 41A MYDLNIKI
Kraków FORT 43 FORT 43A FORT 42
Pękowice FORT 44 TONIE FORT 44A PĘKOWICE
Zielonki FORT 45 ZIELONKI I FORT 45A BIBICE
KRAKÓW SZANIEC PIECHOTY IS-V-1, IS-V-2, IS-V-3
Węgrzce FORT 47 FORT 47A
Kraków – Mistrzejowice FORT 47 1/2 FORT 48
Kraków FORT 48A
Kraków FORT 49A FORT 49 FORT 49 1/4
Kraków FORT 49 1/2 WANDA FORT 49 1/2A MOGIŁA
Kraków FORT 50A LASÓWKA
Kraków FORT 50 PROKOCIM
Kraków FORT 50 1/2 W I O KOSOCICE
Kraków FORT 51 RAJSKO FORT 51 1/2 SWOSZOWICE
Kraków FORT 52 BOREK FORT 52A 'ŁAPIANKA’
Kraków – Skotniki FORTY 52 1/2 N I S SKOTNIKI
Kraków FORT 53A WINNICA
Kraków FORT 53 BODZÓW
Kraków BATERIA B-52-4, BATERIA B-52-5
Kraków BASTION 1 1 NA PIASKU
Kraków SZANIEC FS18, FS19, FS20
