Polskie długodystansowe szlaki piesze

22

  Polska ma tysiące kilometrów znakowanych tras, którymi można wędrować przez wiele dni, poznając kraj z perspektywy niedostępnej zza szyby samochodu. Od Bałtyku, przez pojezierza, niziny i wyżyny, po Sudety, Beskidy i Bieszczady prowadzą długodystansowe szlaki piesze pokazujące niezwykłą różnorodność krajobrazu, przyrody, historii i kultury. Główny Szlak Beskidzki, Główny Szlak Sudecki, Szlak Nadmorski, Szlak Orlich Gniazd czy współczesne The Loop, Via Sacra i Złota Pętla Ziemi Kłodzkiej to tylko część tej ogromnej sieci. Zebraliśmy je w jednym miejscu, tworząc wykaz polskich długodystansowych szlaków pieszych.

 

 

Polska na długim szlaku

   Długodystansowa wędrówka pozwala poznawać kraj zupełnie inaczej. Nie przez pojedyncze atrakcje zaznaczone na mapie i weekendowe wypady do najpopularniejszych miejsc, lecz kilometr po kilometrze – przez góry, lasy, wsie, małe miasta, doliny rzek, wybrzeże, miejsca historyczne i obszary, do których wielu turystów nigdy nie dociera.

Polska ma pod tym względem ogromny potencjał i tradycję sięgającą pierwszej połowy XX wieku. Obok historycznych tras, takich jak Główny Szlak Beskidzki czy Główny Szlak Sudecki, istnieją setki kilometrów mniej znanych szlaków regionalnych, krajobrazowych i historycznych. Są też współczesne projekty wykorzystujące istniejącą sieć znakowanych tras i nadające jej nową opowieść – jak The Loop, Via Sacra czy Złota Pętla Ziemi Kłodzkiej.

Ten wykaz powstał po to, aby zebrać je w jednym miejscu. Uwzględniamy rzeczywiste długodystansowe szlaki piesze – wytyczone, opisane i funkcjonujące jako konkretne trasy. Podstawowym kryterium jest długość co najmniej 100 km, z uzasadnionymi wyjątkami dla historycznych tras o szczególnym znaczeniu, takich jak Główny Szlak Świętokrzyski.

Nie włączamy szlaków samochodowych, rowerowych, kajakowych i żeglarskich ani turystycznych „szlaków” będących w rzeczywistości zbiorem rozproszonych obiektów. Europejskie trasy długodystansowe, takie jak E3 czy E9, traktujemy jako informację dodatkową – podstawą wykazu pozostają konkretne polskie szlaki piesze.

To nie jest ranking. Każdy z tych szlaków prowadzi przez inny fragment Polski i opowiada inną historię. Jeden zabiera w najwyższe partie Beskidów, drugi ciągnie się kilometrami wzdłuż Bałtyku, kolejny prowadzi śladami zamków, dawnych granic, wydarzeń historycznych czy dziedzictwa kulturowego. Łączy je jedno: żeby naprawdę je poznać, trzeba założyć plecak i ruszyć przed siebie.

 

 

Polskie długodystansowe szlaki piesze

 

Główny Szlak Beskidzki im. Kazimierza Sosnowskiego – 519 km

Pasmo / region: Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Gorce, Beskid Sądecki, Beskid Niski, Bieszczady
Województwa: śląskie, małopolskie, podkarpackie
Początek – koniec: Ustroń → Wołosate
Długość: 519 km według aktualnych danych COTG PTTK
Kolor / oznakowanie: czerwony
Charakter / status: główny historyczny długodystansowy szlak górski

Najważniejszy i obecnie najdłuższy polski znakowany szlak górski. Z Ustronia przecina kolejne pasma polskich Karpat, prowadząc przez Beskid Śląski i Żywiecki, Gorce, Beskid Sądecki i Niski aż w Bieszczady. Kończy się w Wołosatem. COTG PTTK podaje obecnie 519 km, dlatego tę wartość przyjmujemy zamiast często powtarzanych w starszych opracowaniach 496–500 km. PTTK ustanowiło również osobną odznakę za przejście GSB.

 

 

Główny Szlak Sudecki im. Mieczysława Orłowicza – ok. 440 km

Pasmo / region: Góry Izerskie, Karkonosze, Rudawy Janowickie, Góry Kamienne, Góry Sowie, Ziemia Kłodzka, Sudety Wschodnie
Województwa: dolnośląskie, opolskie
Początek – koniec: Świeradów-Zdrój → Prudnik
Długość: ok. 440 km; wartości różnią się w zależności od aktualnego przebiegu i sposobu pomiaru
Kolor / oznakowanie: czerwony
Charakter / status: główny historyczny długodystansowy szlak górski

Jedna z dwóch wielkich historycznych osi polskiej turystyki górskiej. Ze Świeradowa-Zdroju prowadzi przez znaczną część Sudetów, m.in. Góry Izerskie, Karkonosze, Rudawy Janowickie, Góry Kamienne i Sowie oraz Ziemię Kłodzką, kończąc się w Prudniku. GSS jest traktowany przez PTTK jako jedna trasa długodystansowa i posiada własną odznakę za przejście całości.

 

Niebieski Szlak Karpacki Rzeszów – Grybów – ok. 420 km

Pasmo / region: Pogórze Dynowskie, Pogórze Przemyskie, Góry Sanocko-Turczańskie, Bieszczady, Beskid Niski
Województwa: podkarpackie, małopolskie
Początek – koniec: Rzeszów → Grybów
Długość: ok. 420 km według współczesnych danych PTTK
Kolor / oznakowanie: niebieski
Charakter / status: klasyczny długodystansowy szlak karpacki

Jeden z najdłuższych znakowanych szlaków pieszych w Polsce i zdecydowanie mniej popularny od GSB. Prowadzi z Rzeszowa przez rozległe pogórza południowo-wschodniej Polski, okolice Kalwarii Pacławskiej, Góry Sanocko-Turczańskie, Bieszczady oraz Beskid Niski do Grybowa. Jego przebieg pozwala przejść dużą część polskiego łuku Karpat trasą znacznie mniej uczęszczaną niż czerwony GSB.

 

 

Niebieski Szlak Sudecki – ok. 393 km

Pasmo / region: Sudety Zachodnie i Środkowe
Województwo: dolnośląskie
Początek – koniec: Szklarska Poręba → Pasterka
Długość: ok. 393 km
Kolor / oznakowanie: niebieski
Charakter / status: długodystansowy znakowany szlak górski

Druga wielka długodystansowa trasa sudecka, prowadząca innym przebiegiem niż Główny Szlak Sudecki. Przecina m.in. Karkonosze, Rudawy Janowickie, Góry Wałbrzyskie, Kamienne i Stołowe. Fragmenty jego przebiegu są związane z europejskim szlakiem E3, jednak w naszym wykazie Niebieski Szlak Sudecki traktujemy jako samodzielny polski szlak pieszy.

 

Szlak Nadmorski im. dr. Czesława Piskorskiego – ok. 378 km

Region: wybrzeże Bałtyku
Województwa: zachodniopomorskie, pomorskie
Początek – koniec: Świnoujście → Żarnowiec
Długość: ok. 378 km
Kolor / oznakowanie: czerwony
Charakter / status: historyczny długodystansowy szlak pieszy polskiego wybrzeża

Najważniejszy długodystansowy szlak pieszy polskiego wybrzeża. Prowadzi ze Świnoujścia na wschód przez nadbałtyckie miejscowości, kompleksy leśne, wydmy, klify oraz okolice jezior przymorskich aż do Żarnowca. Stanowi część europejskiego szlaku E9, ale nie należy utożsamiać go z całym polskim przebiegiem E9, który wykorzystuje również inne szlaki.

 

The Loop – Wielka Pętla Beskidzka – 224,17 km

Pasmo / region: Beskid Śląski, Beskid Żywiecki, Beskid Mały
Województwo: śląskie
Początek – koniec: Bielsko-Biała → Bielsko-Biała
Długość: 224,17 km według oficjalnego śladu; projekt promowany jest również jako trasa licząca blisko 250 km
Kolor / oznakowanie: przebieg wykorzystuje istniejące znakowane szlaki turystyczne
Charakter / status: współczesna długodystansowa pętla piesza

The Loop tworzy wielką pętlę przez trzy beskidzkie pasma, rozpoczynającą się i kończącą w Bielsku-Białej. Nie posiada jednego koloru, lecz wykorzystuje istniejącą sieć szlaków, które zostały połączone w konkretną, oficjalnie określoną trasę. Jest przykładem współczesnego podejścia do tworzenia polskich szlaków długodystansowych.

 

Czerwony szlak Modlin – Zaborów – 209,5 km

Region: Mazowsze
Województwo: mazowieckie
Początek – koniec: Modlin PKP → Zaborów – Szkoła
Długość: 209,5 km
Kolor / oznakowanie: czerwony
Kod PTTK: MZ-146-c
Charakter / status: długodystansowy znakowany szlak pieszy PTTK

Komisja Turystyki Pieszej ZG PTTK umieszcza trasę MZ-146-c bezpośrednio w wydzielonej kategorii „Szlaki długodystansowe”. Oficjalny wykaz podaje 209,5 km i pełną relację Modlin PKP – Zaborów.

 

Szlak Tarnów – Wielki Rogacz – ok. 185 km

Pasmo / region: Pogórze Ciężkowickie, Beskid Wyspowy, okolice Pienin i Beskid Sądecki
Województwo: małopolskie
Początek – koniec: Tarnów → Wielki Rogacz
Długość: ok. 185 km
Kolor / oznakowanie: niebieski
Charakter / status: długodystansowy znakowany szlak pieszy

Szlak prowadzi z Tarnowa na południe, stopniowo przechodząc z krajobrazu pogórzy w coraz wyższe partie Karpat. Przecina kolejne regiony Małopolski, prowadząc w kierunku Beskidu Sądeckiego i Wielkiego Rogacza. Jest jednym z najdłuższych ciągłych szlaków pieszych województwa małopolskiego.

 

Szlak Powstańców Śląskich – 182,1 km

Region: Górny Śląsk, Opolszczyzna
Województwa: śląskie, opolskie
Początek – koniec: Bytom → Gliwice
Długość: 182,1 km; oficjalny ślad ok. 181,2 km
Kolor / oznakowanie: niebieski
Charakter / status: długodystansowy pieszy szlak historyczny

Szlak prowadzi przez miejsca związane z historią powstań śląskich i plebiscytu. Z Bytomia wiedzie m.in. przez Piekary Śląskie, Tarnowskie Góry, Strzelce Opolskie, Górę Świętej Anny i Kędzierzyn-Koźle, po czym kieruje się z powrotem na Górny Śląsk do Gliwic. Powstał na przełomie lat 60. i 70. XX wieku jako rozległa trasa historyczno-krajoznawcza.

Żółty szlak Warszawa-Gocław – Warszawa-Gocław – 176,8 km

Region: Mazowsze, aglomeracja warszawska i jej otoczenie
Województwo: mazowieckie
Początek – koniec: Warszawa-Gocław → Warszawa-Gocław
Długość: 176,8 km
Kolor / oznakowanie: żółty
Kod PTTK: MZ-5106-y
Charakter / status: długodystansowy znakowany szlak pieszy PTTK w formie pętli

Via Sacra – polski przebieg pieszy – ponad 170 km

Pasmo / region: Dolny Śląsk, Sudety Zachodnie i ich przedgórza
Województwo: dolnośląskie
Początek – koniec: Krzeszów → rejon Zgorzelca/Görlitz
Długość: ponad 170 km polskiego przebiegu pieszego
Kolor / oznakowanie: oznaczenia projektu oraz istniejąca sieć znakowanych szlaków
Charakter / status: długodystansowa trasa piesza będąca częścią transgranicznego projektu Polska–Czechy–Niemcy

Polska część Via Sacra rozpoczyna się w Krzeszowie i prowadzi przez zachodnią część Dolnego Śląska w kierunku polsko-niemieckiego pogranicza. Łączy krajobrazy sudeckie z miejscami o wyjątkowym znaczeniu historycznym, kulturowym i sakralnym. W wykazie uwzględniamy konkretny polski przebieg pieszy, a nie rowerowe czy samochodowe warianty projektu.

opis z pierwszego przejścia szlaku: https://www.klubpodroznikow.com/via-sacra-odkryj-dolny-slask-pieszo-w-rytmie-ciszy-i-natury/

Szlak Orlich Gniazd – ok. 162–169 km

Region: Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Województwa: małopolskie, śląskie
Początek – koniec: Kraków → Częstochowa
Długość: ok. 162–169 km, zależnie od źródła i sposobu pomiaru
Kolor / oznakowanie: czerwony
Charakter / status: historyczny długodystansowy szlak pieszy i krajoznawczy

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich szlaków pieszych. Łączy Kraków z Częstochową przez charakterystyczny wapienny krajobraz Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Po drodze prowadzi obok średniowiecznych zamków i ruin warowni tworzących system Orlich Gniazd, a także przez skalne doliny, ostańce i rozległe tereny leśne.

 

Szlak Husarii Polskiej – ok. 157 km

Region: Górny Śląsk
Województwo: śląskie
Początek – koniec: Będzin → Krzanowice
Długość: ok. 157 km
Kolor / oznakowanie: znakowany szlak pieszy
Charakter / status: długodystansowy szlak historyczno-krajoznawczy

Szlak nawiązuje do przemarszu wojsk Jana III Sobieskiego zmierzających w 1683 roku na odsiecz Wiednia. Prowadzi z Będzina przez centralną i zachodnią część Górnego Śląska, m.in. okolice Bytomia, Piekar Śląskich, Tarnowskich Gór, Gliwic, Rud i Raciborza, kończąc się w Krzanowicach.

 

 

Szlak Warowni Jurajskich – 152 km

Region: Wyżyna Krakowsko-Częstochowska
Województwa: małopolskie, śląskie
Początek – koniec: Rudawa → Mstów
Długość: 152 km według oficjalnego opisu; pomiary cyfrowego śladu mogą dawać ok. 155 km
Kolor / oznakowanie: niebieski
Charakter / status: długodystansowy pieszy szlak krajoznawczy

Druga obok Szlaku Orlich Gniazd wielka trasa piesza Jury. Prowadzi przez zamki, ruiny i pozostałości mniejszych strażnic obronnych, a także charakterystyczne wapienne formacje Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Jej przebieg uzupełnia czerwony Szlak Orlich Gniazd, prowadząc do wielu miejsc przez niego omijanych.

 

Złota Pętla Ziemi Kłodzkiej – 152 km

Pasmo / region: Ziemia Kłodzka, Sudety
Województwo: dolnośląskie
Początek – koniec: trasa w formie pętli przez Ziemię Kłodzką
Długość: 152 km
Kolor / oznakowanie: wykorzystuje istniejącą sieć znakowanych szlaków pieszych
Charakter / status: współczesna długodystansowa pętla piesza

Trasa została opracowana jako wielodniowa wędrówka pozwalająca przemierzyć Ziemię Kłodzką w formule jednego ciągłego przejścia. Wykorzystuje istniejące znakowane szlaki, które tworzą wspólnie 152-kilometrową pętlę prowadzącą przez zróżnicowany krajobraz jednego z najciekawszych regionów górskich Dolnego Śląska.

szczegółowy opis z przejścia szlaku: https://www.klubpodroznikow.com/zlota-petla-ziemi-klodzkiej-najwieksze-atrakcje/

 

 

 

Główny Szlak Beskidu Wyspowego „Beskidzkie Wyspy” – ok. 152 km

Pasmo / region: Beskid Wyspowy
Województwo: małopolskie
Początek – koniec: przebieg przez główne masywy Beskidu Wyspowego
Długość: ok. 152 km
Kolor / oznakowanie: trasa wykorzystująca sieć istniejących szlaków
Charakter / status: regionalna długodystansowa trasa górska

Szlak został pomyślany jako wielodniowe przejście przez charakterystyczne „wyspy” Beskidu Wyspowego – odizolowane masywy oddzielone głębokimi dolinami. Łączy najważniejsze szczyty i miejscowości regionu, tworząc rozbudowaną trasę pozwalającą poznać całe pasmo.

 

Szlak Zamków Piastowskich – 146 km

Pasmo / region: Góry Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowsko-Wałbrzyskie, Rudawy Janowickie, Kotlina Jeleniogórska, Pogórze Kaczawskie
Województwo: dolnośląskie
Początek – koniec: Zamek Grodno → Zamek Grodziec
Długość: 146 km według danych PTTK
Kolor / oznakowanie: zielony
Charakter / status: historyczny długodystansowy szlak pieszy i krajoznawczy

Szlak łączy jedne z najważniejszych zamków i ruin warowni Dolnego Śląska. Od Zamku Grodno prowadzi m.in. przez okolice Książa, Zamku Cisy, Świn, Bolkowa, Niesytna, Bolczowa, Jeleniej Góry, Siedlęcina i Wlenia do Zamku Grodziec. PTTK określa pełną trasę jako pieszy szlak turystyczny o długości 146 km.

 

Szlak Stulecia Turystyki – ok. 143 km

Region: Górny Śląsk
Województwo: śląskie
Początek – koniec: Rybnik → Tarnowskie Góry
Długość: 142,9 km według opisu; współczesny ślad ok. 141,9 km
Kolor / oznakowanie: znakowany szlak pieszy
Charakter / status: długodystansowy regionalny szlak krajoznawczy

Szlak przecina zachodnią część Górnego Śląska, prowadząc przez miasta, mniejsze miejscowości, kompleksy leśne i tereny związane z historią turystyki oraz przemysłowym dziedzictwem regionu. Jego pełne przejście jest wielodniową wędrówką przez jeden z najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo obszarów województwa śląskiego.

Centralny Szlak Roztocza – 143 km

Region: Roztocze
Województwo: lubelskie
Początek – koniec: Bełżec → Szastarka
Długość: 143 km
Kolor / oznakowanie: niebieski
Charakter / status: długodystansowy znakowany szlak pieszy przecinający polskie Roztocze

 

Szlak Kaszubski – 139,5 km

Region: Pojezierze Kaszubskie
Województwo: pomorskie
Początek – koniec: Sierakowice → Gołuń
Długość: 139,5 km według oficjalnej bazy szlaków PTTK Pomorza
Kolor / oznakowanie: czerwony
Charakter / status: regionalny długodystansowy szlak pieszy

Jeden z najważniejszych szlaków pieszych Kaszub. Prowadzi przez Lasy Mirachowskie, okolice Jezior Raduńskich, centralną część Pojezierza Kaszubskiego, Kościerzynę i tereny jezior wdzydzkich. Pozwala poznać charakterystyczny krajobraz morenowych wzgórz, lasów i jezior oraz kulturę kaszubską.

 

Szlak Okrężny Wokół Gliwic – ok. 137 km

Region: Górny Śląsk, okolice Gliwic
Województwo: śląskie
Początek – koniec: pętla wokół Gliwic
Długość: ok. 136–137 km
Kolor / oznakowanie: żółty
Charakter / status: regionalna długodystansowa pętla piesza

Szlak tworzy rozległą pętlę prowadzącą przez miejscowości, kompleksy leśne i tereny krajoznawcze otaczające Gliwice. Mimo bliskości dużej aglomeracji znaczna część przebiegu prowadzi poza zwartą zabudową. Oficjalne materiały regionalne opisują przejście całej trasy jako wielodniową wędrówkę.

 

Mały Szlak Beskidzki – 137 km

Pasmo / region: Beskid Mały, Beskid Makowski, Beskid Wyspowy
Województwa: śląskie, małopolskie
Początek – koniec: Bielsko-Biała Straconka → Luboń Wielki
Długość: 137 km
Kolor / oznakowanie: czerwony
Charakter / status: klasyczny długodystansowy szlak górski

Mały Szlak Beskidzki jest krótszym odpowiednikiem wielkiego GSB, ale pozostaje pełnoprawną wielodniową trasą przez kilka beskidzkich pasm. Ze Straconki prowadzi przez Beskid Mały, następnie przez tereny Beskidu Makowskiego i Beskidu Wyspowego, kończąc się na Luboniu Wielkim.

 

Szlak Trzech Pogórzy – 132,8 km

Pasmo / region: Pogórze Dynowskie, Pogórze Strzyżowskie, Pogórze Ciężkowickie
Województwa: podkarpackie, małopolskie
Początek – koniec: Dynów → Siedliska
Długość: 132,8 km
Kolor / oznakowanie: żółty
Charakter / status: długodystansowy szlak pieszy Pogórza Karpackiego

Szlak prowadzi przez trzy rozległe jednostki Pogórza Karpackiego, rozpoczynając się w Dynowie i kończąc w Siedliskach. Przejście całości zajmuje około 38–39 godzin marszu, co przekłada się zwykle na cztery – pięć dni wędrówki. Suma podejść wynosi około 3376 m, dlatego mimo niewielkich wysokości jest to wymagająca trasa długodystansowa.

 

 

Szlak Wzgórz Szymbarskich – 131,5 km

Region: Pojezierze Kaszubskie, Wzgórza Szymbarskie
Województwo: pomorskie
Początek – koniec: Sopot → Sierakowice
Długość: 131,5 km według oficjalnej bazy PTTK Pomorza
Kolor / oznakowanie: czarny
Charakter / status: regionalny długodystansowy szlak pieszy

Z Sopotu prowadzi w głąb Kaszub, przecinając najbardziej urozmaiconą wysokościowo część Pojezierza Kaszubskiego. Trasa obejmuje okolice Wzgórz Szymbarskich, Wieżycy, Jezior Raduńskich i Lasów Mirachowskich, kończąc się w Sierakowicach.

 

Szlak Polskiej Miedzi – 123,8 km

Region: Dolny Śląsk, Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy
Województwo: dolnośląskie
Początek – koniec: Złotoryja → Głogów
Długość: 123,8 km według aktualnej bazy PTTK
Kolor / oznakowanie: niebieski
Charakter / status: długodystansowy pieszy szlak historyczno-przemysłowy

Szlak prowadzi ze Złotoryi do Głogowa przez obszary związane z wielowiekową historią wydobycia i przetwarzania miedzi oraz współczesnym Zagłębiem Miedziowym. Oficjalna baza PTTK wykazuje jego przebieg w dwóch kolejnych częściach: Złotoryja – Głuchowice 41,5 km oraz Głuchowice – Głogów 82,3 km, co daje łącznie 123,8 km.

 

Szlak 25-lecia PTTK – 116,8 km

Region: Górny Śląsk, Zagłębie Dąbrowskie i okolice Jaworzna
Województwa: śląskie, małopolskie
Początek – koniec: Chorzów → Dąbrowa Górnicza, przez Jaworzno
Długość: 116,8 km; współczesny ślad ok. 116,1 km
Kolor / oznakowanie: znakowany szlak pieszy
Charakter / status: długodystansowy regionalny szlak PTTK

Szlak prowadzi przez centralną część konurbacji górnośląskiej i Zagłębia, następnie przez okolice Jaworzna i ponownie w kierunku Dąbrowy Górniczej. Łączy tereny silnie zurbanizowane z kompleksami leśnymi, zbiornikami wodnymi i obszarami o znaczeniu historycznym oraz przemysłowym.

 

Szlak Długodystansowy Beskidu Wyspowego Węglówka – Gruszowiec – 102 km

Pasmo / region: Beskid Wyspowy
Województwo: małopolskie
Początek – koniec: Węglówka → Przełęcz Gruszowiec
Długość: 102 km według regulaminu PTTK
Kolor / oznakowanie: zielony
Charakter / status: znakowany długodystansowy szlak górski PTTK

Trasa prowadzi przez znaczną część Beskidu Wyspowego, łącząc m.in. Lubomir, Ciecień, okolice Szczyrzyca, Kostrzy, Tymbarku, Limanowej, Skiełka, Ostrej, Cichonia, Mogielicy, Łopienia i Śnieżnicy. Oddział PTTK „Lubomir” w Myślenicach posiada osobny regulamin odznaki wymagający pieszego przejścia całego zielonego szlaku Węglówka – Gruszowiec.

 

 

Szlak Tysiąclecia – ok. 101 km

Region: Górny Śląsk, Jura Krakowsko-Częstochowska
Województwo: śląskie
Początek – koniec: Bytom → Zawiercie-Skarżyce
Długość: ok. 101 km; oficjalny ślad ok. 101,6 km
Kolor / oznakowanie: zielony
Charakter / status: regionalny długodystansowy szlak pieszy

Szlak prowadzi z silnie zurbanizowanego Bytomia w kierunku coraz bardziej otwartych krajobrazów północnej części województwa śląskiego i Jury. Przebiega m.in. przez okolice Piekar Śląskich, Siewierza, Łaz i Podzamcza, kończąc się w Zawierciu-Skarżycach.

 

Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego – tradycyjnie 105 km

Pasmo / region: Góry Świętokrzyskie
Województwo: świętokrzyskie
Początek – koniec: Gołoszyce → Kuźniaki
Długość: tradycyjnie 105 km; współczesny pomiar PTTK ok. 92,4 km
Kolor / oznakowanie: czerwony
Charakter / status: główny historyczny długodystansowy szlak górski; świadomy wyjątek od przyjętego progu 100 km

Najważniejsza długodystansowa trasa Gór Świętokrzyskich. Z Gołoszyc prowadzi przez Pasmo Jeleniowskie, Łysogóry i kolejne pasma zachodniej części Gór Świętokrzyskich do Kuźniaków. Tradycyjnie długość GSŚ określano na około 105 km, natomiast aktualna baza PTTK podaje 92,4 km.

 

 

Polska, której nie zobaczymy zza szyby samochodu

Im więcej kilometrów przemierzam pieszo, tym bardziej jestem przekonany, że Polska pozostaje jednym z najbardziej niedocenianych turystycznie krajów Europy. Nie dlatego, że brakuje nam znanych miejsc. Przeciwnie – Kraków, Wieliczka, Zakopane czy Tatry są markami rozpoznawalnymi daleko poza naszymi granicami. Problem w tym, że dla wielu zagranicznych turystów właśnie na tych kilku punktach mapa Polski się kończy.

A przecież to dopiero początek.

Przez lata podróżowania, wędrówek z plecakiem i tworzenia własnych tras miałem okazję patrzeć na turystykę z różnych perspektyw. Wytyczając Złotą Pętlę Ziemi Kłodzkiej, chciałem pokazać, że istniejące szlaki można połączyć w wielodniową opowieść o całym regionie. Podobna idea towarzyszyła powstaniu rowerowego szlaku Zamki w Dolinie Dunajca, który został nagrodzony w konkursie Turystyczne Skarby Małopolski. Przechodząc Via Sacra przez Dolny Śląsk poznawałem z kolei trasę, w której krajobraz staje się tłem dla wielowiekowego dziedzictwa kulturowego i sakralnego.

Jeszcze innym doświadczeniem była Via Adriatica Trail. Jako pierwszy Polak przeszedłem samotnie cały ten ponad 1200-kilometrowy szlak przez Chorwację – od Istrii po południowy kraniec kraju. Taka droga uczy przede wszystkim jednego: kraju nie poznaje się przez liczbę odwiedzonych atrakcji, lecz przez przestrzeń pomiędzy nimi. Przez setki kilometrów drogi, zmieniający się krajobraz, spotkania z ludźmi i miejsca, których wcześniej nie było nawet w planie.

Patrząc z tej perspektywy na Polskę, widzę kraj wręcz stworzony do turystyki pieszej.

Można wyruszyć znad Bałtyku, przemierzać pojezierza i wielkie kompleksy leśne, przechodzić przez niziny, jurajskie wapienne ostańce, pogórza, Sudety i Karpaty. Można wędrować śladami zamków, dawnych warowni, historii przemysłowej, wydarzeń sprzed stuleci albo po prostu iść przez góry przez kolejnych kilkanaście dni. Co kilkadziesiąt kilometrów zmienia się krajobraz, architektura, historia, przyroda, a często także lokalna kuchnia i kultura.

I właśnie dlatego jestem przekonany, że turysta, który zdecyduje się przemierzyć Polskę pieszo i z plecakiem, nie będzie zawiedziony pokonanymi setkami kilometrów. Każdy kolejny dzień może pokazywać inną Polskę.

Mamy przy tym coś, czego nie da się stworzyć kampanią reklamową – wielowiekową historię, niezwykle różnorodny krajobraz i ogromne dziedzictwo kulturowe skupione w samym centrum Europy. Mamy również tradycję znakowania szlaków i turystyki pieszej budowaną przez pokolenia.

Nie powinniśmy więc sprowadzać turystycznej Polski do kilku ikon oglądanych podczas kilkudniowej wycieczki. Kraków, Wieliczka czy Zakopane mogą być początkiem podróży, ale nie jej końcem.

Polskę warto przejść.

Kilometr po kilometrze, z plecakiem na ramionach. Dopiero wtedy widać, jak wiele mamy do zaoferowania.

 

 

 Udostępnianie powyższego materiału mile widziane, by zwiększyć świadomość społeczną o istnieniu tak wyjątkowych szlaków w Polsce.

 

 

 

opracowanie & foto – Albin Marciniak.

Autor map-przewodników Zamki w Polsce, Polska na weekend, Podziemia Turystyczne w Polsce, Orla Perć oraz opracowania „Zamki i obiekty obronne w Małopolsce”.

 

 

 

Małopolski szlak rowerowy Zamki w Dolinie Dunajca

Jeden z najpiękniejszych szlaków rowerowych w Polsce