80
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Muzeum – Zamek z XVI w w Baranowie Sandomierskim – imponujący obiekt architektury renesansowej, jest jednym z najlepiej zachowanych w Europie.
Zamek został wzniesiony pod koniec XVI wieku, w miejscu średniowiecznego, obronnego dworu rycerskiego. W XV wieku, dwór baranowski należał do szlacheckiej rodziny Baranowskich. Na przełomie XV/XVI wieku, właścicielem Baranowa został wielkopolski ród Górków. W 1569 roku, Stanisław Górka sprzedał dobra baranowskie Rafałowi Leszczyńskiemu. Obecny kształt Zamku stanowi imponujący dowód wytwornego stylu zamożnej rodziny Leszczyńskich. Wspaniałą architekturę Zamku ukształtowaną na wzór królewskiego Wawelu „Mały Wawel” zawdzięczamy najprawdopodobniej włoskiemu architektowi i rzeźbiarzowi Santi Gucci’emu. Ostatnim właścicielem Zamku z rodu Leszczyńskich był Rafał X, którego syn-Stanisław Leszczyński był królem Polski.
Zamek w Baranowie Sandomierskim przechodził kolejno w posiadanie rodzin: Wiśniowieckich, Sanguszków, Lubomirskich, Małachowskich, Potockich i Krasickich. W 1867 r. wystawione na licytację dobra baranowskie, nabył Feliks Dolański. Następnie Zamek dziedziczy Stanisław Dolański, który postanawia zniszczony po pożarze w 1898 r. obiekt odrestaurować. Pod kierunkiem krakowskiego architekta Tadeusza Stryjeńskigo, przeprowadzono zmiany w rozkładzie pomieszczeń. W tym czasie m.in. w narożnej komnacie parteru, urządzono secesyjną Kaplicę. Kaplica została ozdobiona imponującymi witrażami Józefa Mehoffera oraz ołtarzem z wyjątkowym obrazem Jacka Malczewskiego „Matka Boska Niepokalana”. W posiadaniu rodziny Dolańskich Zamek pozostał do II wojny światowej.
Po zniszczeniach dokonanych podczas drugiej wojny światowej, Zamek został w latach 1959-1969 odbudowany i odrestaurowany przez Państwo pod kierunkiem prof. Alfreda Majewskiego. Następnie obiekt przekazano Kopalniom i Zakładom Siarki „Siarkopol” w Tarnobrzegu.
Wzniesiony przez ród Leszczyńskich, niepowtarzalny Zamek w Baranowie Sandomierskim, jest budowlą trzykondygnacyjną. Obiekt założony jest na planie prostokąta, z czterema okrągłymi basztami w narożach oraz prostokątną wieżą pośrodku ściany frontowej. Trzy trakty mieszkalne: od północy, wschodu i zachodu, zamknięte ścianą parawanową od południa, obejmują wewnętrzny dziedziniec otoczony pięknymi dwukondygnacyjnymi krużgankami. Wnętrza Zamku dekorowane są przez Jana Chrzciciela Falconiego oraz Tylmana z Gameren.
Od 1997 roku właścicielem Zespołu Zamkowo-Parkowego jest Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. w Warszawie.
Atrakcje Regionu:
- Sandomierz ok. 35 km od Zamku – to jedno z najstarszych, najpiękniejszych i najważniejszych historycznie miast Polski. Swoim urokiem oczarowuje nie tylko mieszkańców i licznych turystów ale ostatnio również ekipę filmową serialu „Ojciec Mateusz”.
- Bałtów- Kompleks Turystyczny – rekonstrukcje kilkudziesięciu naturalnej wielkości dinozaurów, zoo i wiele atrakcji – ok. 80 km od Zamku w Baranowie Sandomierskim.
- Skansen Osady Lasowiackiej w Kolbuszowej ok. 40 km od Zamku w Baranowie Sandomierskim.
- Ruiny Zamku Krzyżtopór – Ujazd ok. 45 km od Zamku. Krzyżtopór był budowany w latach 1627-1644 – przed powstaniem Wersalu był największym kompleksem pałacowym w Europie. Jego zabudowa została podzielona na: cztery baszty, które reprezentują cztery pory roku, wewnątrz znajduje się 12 sal symbolizujących 12 miesięcy, 52 pokoje, czyli 52 tygodnie roku, a zgodnie z przekazami istniało niegdyś również 356 okien przedstawiających ilość dni w roku.
- Podziemna Trasa Turystyczna w Rzeszowie – położona na głębokości od 0,5 – 10 m pod płytą Rynku i kamienicami, na trzech kondygnacjach i długości 369 m. Posiada 15 korytarzy oraz 25 piwnic. Okres powstania piwnic: XIV-XVIII w. ok. 75 km od Zamku w Baranowie Sandomierskim.
- Pałac w Łańcucie z powozownią i storczykarnią – ok. 75 km od Zamku w Baranowie Sandomierskim.
- Pałac w Kurozwękach – hodowla bizonów, przejazdy bryczką, stadnina koni, mini zoo, pałac ok. 50 km od Zamku w Baranowie Sandomierskim.
- Pacanów – EUROPEJSKIE CENTRUM BAJKI – ok. 55 km od Zamku w Baranowie Sandomierskim.
Zamek w Baranowie Sandomierskim
opracowanie & foto: Albin Marciniak
Zamki i Pałace w Polsce polecane do zwiedzania
