0

Wawel Zaginiony – podróż do najstarszych dziejów królewskiego wzgórza

  Pod powierzchnią jednego z najważniejszych miejsc w historii Polski kryje się świat, którego przez stulecia nie mogli zobaczyć nawet królowie. W podziemiach Zamek Królewski na Wawelu znajduje się niezwykła ekspozycja archeologiczna Wawel Zaginiony, która pozwala odkryć najstarsze dzieje wzgórza wawelskiego. Zwiedzający schodzą do autentycznych reliktów dawnych budowli – romańskich kaplic, średniowiecznych murów i fundamentów królewskich rezydencji – aby zobaczyć miejsca, które przez wieki pozostawały ukryte pod kolejnymi warstwami historii.

 

 

Wawel Zaginiony – archeologiczne serce królewskiego wzgórza

Podziemna wystawa „Wawel Zaginiony” należy do najważniejszych rezerwatów archeologicznych w Polsce i jednocześnie do najbardziej fascynujących przestrzeni dostępnych dla turystów w Krakowie. To miejsce, w którym historia nie jest jedynie opowiadana – można ją zobaczyć w autentycznych murach, fundamentach i reliktach dawnych budowli.

Wystawa powstała w wyniku wieloletnich badań archeologicznych prowadzonych na wzgórzu wawelskim. Ich celem było odkrycie pozostałości najstarszej zabudowy tego miejsca – zanim powstał znany dziś renesansowy pałac królewski.

Badania wykazały, że wzgórze było zasiedlone już w bardzo wczesnym okresie średniowiecza. W kolejnych stuleciach powstawały tu budowle sakralne, obronne i mieszkalne, które wraz z przebudową zamku znikały pod nowymi warstwami architektury. Dzięki pracy archeologów wiele z tych reliktów udało się odsłonić i zachować w postaci podziemnego rezerwatu.

Dziś zwiedzający mogą przejść wśród autentycznych murów, które powstawały nawet tysiąc lat temu.

Najstarsze zabytki Wawelu

Romańska rotunda św. Feliksa i Adaukta

Jednym z najcenniejszych obiektów znajdujących się w podziemiach jest romańska rotunda św. Feliksa i Adaukta, pochodząca z przełomu X i XI wieku. To jedna z najstarszych murowanych budowli sakralnych w Polsce.

Jej odkrycie było jednym z najważniejszych wydarzeń archeologicznych związanych z Wawelem. Rotunda stanowi świadectwo początków chrześcijaństwa w państwie Piastów oraz dowód na to, że już w najwcześniejszym okresie istnienia polskiej państwowości wzgórze wawelskie pełniło funkcję ważnego ośrodka władzy.

Relikty średniowiecznego zamku

Spacerując po podziemiach można zobaczyć także fragmenty murów i fundamentów dawnej zabudowy zamkowej. Są to pozostałości budowli, które funkcjonowały na wzgórzu w okresie średniowiecza – zanim powstała renesansowa rezydencja królewska.

Wśród nich znajdują się m.in.:

• relikty średniowiecznych budynków mieszkalnych

• pozostałości zabudowy gospodarczej

• fragmenty dawnych kuchni królewskich

• elementy murów obronnych

Układ tych reliktów pozwala zrozumieć, jak wyglądał dawny Wawel – znacznie bardziej złożony i gęsto zabudowany niż obecnie.

Kolekcja renesansowych kafli

Jedną z najbardziej efektownych części ekspozycji jest kolekcja renesansowych kafli piecowych. Zbiór ten należy do największych i najcenniejszych w Polsce.

Kafle zdobione są motywami heraldycznymi, religijnymi i mitologicznymi. Wiele z nich przedstawia sceny z życia dworu królewskiego, postacie historyczne oraz symbole władzy.

Pochodzą głównie z XVI wieku – z okresu największej świetności zamku, kiedy był on jedną z najważniejszych rezydencji królewskich w Europie Środkowej.

Detale architektoniczne

W podziemiach prezentowane są także fragmenty dawnych elementów architektonicznych odnalezionych podczas prac archeologicznych i konserwatorskich.

Wśród nich znajdują się:

• fragmenty kolumn i portali

• elementy dekoracji architektonicznych

• rzeźby kamienne

• detale pochodzące z dziedzińca arkadowego

• odlewy dekoracji Kaplica Zygmuntowska

Elementy te stanowią cenne świadectwo przemian architektonicznych zamku na przestrzeni wieków.

Zabytki życia codziennego na Wawelu

Archeolodzy odkryli na wzgórzu tysiące przedmiotów związanych z codziennym życiem mieszkańców zamku.

Na wystawie można zobaczyć m.in.:

• naczynia ceramiczne

• fragmenty szkła

• metalowe narzędzia

• elementy uzbrojenia

• przedmioty używane w kuchni i warsztatach rzemieślniczych

Eksponaty te pozwalają wyobrazić sobie codzienne życie mieszkańców królewskiej rezydencji – od rzemieślników po dworzan.

 

Trasa zwiedzania podziemi Wawelu

Wystawa „Wawel Zaginiony” jest częścią szerszej trasy zwiedzania podziemi zamku.

Zwiedzanie rozpoczyna się w pobliżu Dziedzińca Arkadowego i prowadzi przez kolejne przestrzenie archeologiczne znajdujące się pod zamkiem.

W skład trasy wchodzą:

1. Wawel Zaginiony – rezerwat archeologiczny z reliktami najstarszej zabudowy

2. Wawel Podziemny – Lapidarium – ekspozycja detali architektonicznych w renesansowych piwnicach

3. Sień studzienna – historyczna studnia zamkowa

4. wyjście w kierunku Ogrody Królewskie na Wawelu

Trasa ta pozwala zobaczyć Wawel z zupełnie innej perspektywy – od fundamentów, na których powstała królewska rezydencja.

 

Wawel na Szlaku Podziemny Kraków

Podziemia zamku są częścią projektu turystycznego Podziemny Kraków – Szlak Turystycznych Podziemi Miasta. Szlak ten łączy najważniejsze podziemne przestrzenie historyczne Krakowa.

Obok Wawelu należą do niego m.in.:

• podziemia Rynku Głównego

• dawne rezerwaty archeologiczne

• historyczne piwnice i tunele miasta

Wawel pełni w tym systemie szczególną rolę – pokazuje bowiem najstarsze dzieje Krakowa i początki polskiej państwowości.

 

 

Informacje praktyczne

Lokalizacja:
Zamek Królewski na Wawelu
Wawel 5, 31-001 Kraków

Trasa zwiedzania:
Podziemia Zamku – Wawel Zaginiony

Czas zwiedzania:
ok. 40–60 minut

Dostępność:

• audioprzewodnik

• możliwość zwiedzania przez osoby z ograniczoną mobilnością

Bilety:
dostępne w kasach zamku oraz online

Ważne zasady:

• duże bagaże należy pozostawić w przechowalni

• zwierzęta nie są wpuszczane na teren zamku

• ostatnie wejście odbywa się ok. 40 minut przed zamknięciem ekspozycji

 

 

 

opracowanie & foto: Albin Marciniak

https://www.facebook.com/marciniak.albin/

 

 

Międzymurze. Podziemia Wawelu – multimedialna trasa podziemna Krakowa

fascynująca podróż w głąb historii, archeologii i legend