Rysy od dziesięcioleci pozostają jednym z najważniejszych symboli polskich Tatr i marzeniem niezliczonych miłośników gór. Dla jednych są pierwszym prawdziwie wysokogórskim wyzwaniem, dla innych obowiązkowym etapem górskiej pasji, a dla wielu miejscem, do którego wraca się wielokrotnie mimo trudów podejścia. Szlak prowadzący z Palenicy Białczańskiej przez Morskie Oko i Czarny Staw pod Rysami należy do najbardziej rozpoznawalnych tras w całych Tatrach. Łączy monumentalne krajobrazy Tatr Wysokich z atmosferą wielkiej górskiej wyprawy, w której każdy kolejny kilometr odsłania coraz bardziej surowe i spektakularne oblicze najwyższego pasma Polski.
.
Droga na Rysy nie jest zwykłym spacerem po górach. To całodniowa wędrówka wymagająca dobrej kondycji, wytrwałości oraz odpowiedniego przygotowania, ale jednocześnie oferująca jedne z najbardziej widowiskowych panoram w Europie Środkowej. Trasa rozpoczyna się łagodnie, prowadząc przez lasy Doliny Białki ku słynnemu Morskiemu Oku, by następnie stopniowo przejść w wysokogórski świat granitowych ścian, rumowisk skalnych i stromych podejść. Im wyżej, tym krajobraz staje się bardziej surowy, monumentalny i alpejski, a ostatni odcinek z łańcuchami daje namiastkę prawdziwej taternickiej przygody.
Rysy są również miejscem wyjątkowym pod względem emocji i znaczenia symbolicznego. To właśnie tutaj wielu turystów po raz pierwszy doświadcza potęgi wysokich gór, zmienności pogody i ogromnej przestrzeni Tatr. Zdobycie szczytu od lat traktowane jest jako osobiste osiągnięcie i jedna z najważniejszych górskich przygód w Polsce. Charakterystyczna panorama wierzchołka, widok na Mięguszowieckie Szczyty, Dolinę Mięguszowiecką oraz dziesiątki tatrzańskich stawów sprawiają, że wejście na Rysy pozostaje doświadczeniem, które na długo zapisuje się w pamięci każdego wędrowca.
.
Szczyt położony na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich. Masyw Rysów posiada trzy wierzchołki. Najwyższy z nich (tzw. środkowy – 2503 m n.p.m.) leży po stronie słowackiej, podobnie jak najniższy wierzchołek południowo-wschodni (2473 m). Na granicy polsko-słowackiej znajduje się średni co do wysokości, północno-zachodni wierzchołek o wysokości 2499 m n.p.m., który jest najwyżej położonym punktem Polski.
Od północy oddziela go od Niżnych Rysów Przełęcz pod Rysami, od zachodu od Żabiego Konia Żabia Przełęcz.
Od południowego wschodu od Ciężkiego Szczytu w masywie Wysokiej oddziela szerokie siodło Wagi.
- szlaki
- – czerwony od schroniska nad Morskim Okiem wschodnim lub zachodnim brzegiem Morskiego Oka na próg Czarnego Stawu i przez Bulę pod Rysami na wierzchołek Rysów.
- Czas przejścia od schroniska nad Morskim Okiem nad Czarny Staw: 50 min, ↓ 40 min
- Czas przejścia znad Czarnego Stawu na szczyt Rysów: 3 h, ↓ 2:30 h
- – niebieski od schroniska nad Popradzkim Stawem (1500 m n.p.m.) Doliną Mięguszowiecką (Mengusovská dolina) do Żabich Stawów Mięguszowieckich (Žabie plesá). Dalej czerwonym do Chaty pod Rysami i na przełęcz Waga (Váha), i wierzchołek Rysów
- Czas przejścia od Popradzkiego Stawu do schroniska pod Rysami szlakami niebieskim i czerwonym: 2:15 h, ↓ 1:45 h
- Czas przejścia ze schroniska pod Rysami do Rysów: 1 h, ↓ 45 min.
W 2012 r. szlak powyżej Czarnego Stawu został zniszczony przez kamienną lawinę
Wejście od strony polskiej jest ubezpieczone ponad 360 metrami łańcuchów, wymaga jednak przygotowania turystycznego i kondycyjnego. Od Czarnego Stawu średnie nachylenie szlaku wynosi aż 30 stopni, deniwelacja liczona od Morskiego Oka przekracza 1100 metrów.
Nazwa Rysy nie pochodzi, jak powszechnie się uważa, od ukośnego żlebu widocznego w masywie góry (tzw. Rysy), ale od pożłobionych zboczy całego kompleksu Niżnich Rysów, Żabiego Szczytu Wyżniego i Żabiego Mnicha. Nazwę utworzyli polscy górale i była ona w użyciu co najmniej od początków XIX w. „Skalne żleby albo rysy (Risse), wypełnione wiecznym śniegiem, sięgają od głównego grzbietu aż do powierzchni Czarnego Stawu” – pisał niemiecki turysta już w 1827 r. (wikipedia)
28 stycznia 2003 roku około godziny 11 z Rysów zeszła lawina, w której zginęło 8 osób z 13-osobowej grupy. Była to wycieczka członków Uczniowskiego Klubu Sportowego „Pion”, działającego przy I LO w Tychach. Wypadek ten był najtragiczniejszym takim wydarzeniem w polskich Tatrach.
Wyjście najlepiej rozpocząć we wczesnych godzinach porannych, tak by uniknąć tłoku na tym popularnym szlaku.
W sezonie wakacyjnym na szczyt wyrusza codziennie kilkaset osób.
Znad Morskiego Oka przez Rysy prowadzi także szlak do schroniska Pod Wagą po stronie słowackiej.
Jedną z atrakcji obok schroniska jest słynny kibelek nad przepaścią a do schroniska wszystko wynoszone jest na plecach tragarzy.
(piwo lane 3 euro, herbata 1 euro, nocleg 17 euro na wspólnym poddaszu)
Należy pamiętać że wszelkie akcje ratunkowe bezpłatne są tylko w Polsce.
Po stronie słowackiej każda akcja ratowników jest bardzo droga i należy pamiętać o wykupieniu ubezpieczenia, by nie otrzymać rachunku na kilkanaście tys. euro za lot śmigłowcem.
Numer Ratunkowy TOPR
601 100 300
opracowanie & foto: Albin Marciniak
